Εκατομμύρια κρούσματα του Αλτσχάιμερ θα μπορούσαν να αποφευχθούν αν οι ασθενείς άλλαζαν προς το υγιεινότερο τον τρόπο ζωής τους, έναν παράγοντα που έχει καθοριστική σημασία όσον αφορά τον κίνδυνο να προσβληθεί κανείς απ' αυτή την εκφυλιστική νόσο του εγκεφάλου, όπως υποστηρίζεται σε μελέτη που δημοσιεύεται σήμερα.

Οι επιστήμονες εκτιμούν πως το Αλτσχάιμερ, μια περίπλοκη νευρολογική νόσος που συνδέεται με την ηλικία, ενδέχεται να επηρεάζεται τόσο από τα γονίδια όσο και από το περιβάλλον. Με την αύξηση του πληθυσμού και του προσδόκιμου ζωής, εκτιμάται πως 106 εκατ. άνθρωποι θα έχουν προσβληθεί από το Αλτσχάιμερ το 2050, σε σύγκριση με 30 εκατ. που είχαν προσβληθεί το 2010, σύμφωνα με εκτιμήσεις οι οποίες είχαν εκπονηθεί το 2007.

Η μελέτη, η οποία διεξήχθη από την Κάρολ Μπρέιν, καθηγήτρια Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ, επικεντρώνεται σε επτά παράγοντες κινδύνου που έχουν αποδεδειγμένα σχέση με τη νόσο.

Οι παράγοντες αυτοί είναι ο διαβήτης, η υπέρταση και η παχυσαρκία που εκδηλώνονται στη μέση ηλικία, η απουσία σωματικής άσκησης, η κατάθλιψη, το κάπνισμα και το χαμηλό επίπεδο παιδείας. Μειώνοντας καθέναν απ' αυτούς τους παράγοντες κινδύνου κατά 10%, θα ήταν δυνατό να μειωθεί η εξάπλωση του Αλτσχάιμερ κατά 8,5% ως το 2050 και να αποφευχθούν έτσι εννέα εκατομμύρια κρούσματα της νόσου.

Το 2011, ορισμένοι ειδικοί θεωρούσαν πως ένα κρούσμα του Αλτσχάιμερ στα δύο θα μπορούσε να αποφευχθεί χάρη σε αλλαγές του τρόπου ζωής προς το υγιεινότερο και χάρη στην προσωπική ευημερία, μια άποψη η οποία σχετικοποιείται απ' αυτή τη νέα μελέτη που εκτιμά πως αυτή η αναλογία είναι υπερβολικά υψηλή, δεδομένου ότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου συνδυάζονται. Για παράδειγμα, ο διαβήτης, η υπέρταση και η παχυσαρκία συνδέονται με την απουσία σωματικής άσκησης και όλοι οι παράγοντες κινδύνου επηρεάζονται από το επίπεδο της παιδείας του προσώπου.

Το άρθρο, το οποίο δημοσιεύεται από την επιθεώρηση «The Lancet Neurology», είναι ένα μαθηματικό μοντέλο που βασίζεται στην ιδέα ότι οι επτά παράγοντες κινδύνου αποτελούν αιτίες εκδήλωσης της νόσου μάλλον παρά απλές στατιστικές σχέσεις — μια υπόθεση που συζητείται πολύ συχνά στην ιατρική.

«Παρόλο που δεν υπάρχει ένα μόνο μέσο για να αποφύγεις την άνοια, θα είμαστε ικανοί να μειώσουμε τον κίνδυνο να γίνουμε θύματά της όταν μεγαλώσουμε», τονίζει η Μπρέιν σε ανακοίνωσή της που δημοσιεύεται από το πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. «Ξέρουμε πως πολλοί από τους παράγοντες αυτούς πολύ συχνά συνδέονται. Αν επιτεθούμε απλώς στην απουσία σωματικής άσκησης, για παράδειγμα, θα μπορέσουμε να μειώσουμε τα επίπεδα της παχυσαρκίας, της υπέρτασης, του διαβήτη και να αποφύγουμε την άνοια σε ορισμένα πρόσωπα, προσφέροντάς τους καλύτερη υγεία ως ηλικιωμένους — έτσι όλοι κερδίζουν», προσθέτει.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Του Δημητρίου Παπαχρήστου*

Η οστεοπόρωση είναι μεταβολική πάθηση των οστών, που χαρακτηρίζεται από μειωμένη οστική μάζα και διαταραχή της μικροαρχιτεκτονικής των οστών, με συνέπεια την ευθραυστότητά τους και την επιρρέπεια σε κατάγματα.

 Λειτουργία των οστών

Τα οστά συναρμολογούν τον σκελετό του σώματος. Επιπλέον, αποτελούν αποθήκη αλάτων ασβεστίου και φωσφόρου και φιλοξενούν τον μυελό των οστών, τον κύριο αιμοποιητικό ιστό. Η λειτουργία του οστίτη ιστού επιτυγχάνεται με τη συνεργασία τριών ειδών κυττάρων:

α) των οστεοβλαστών που απαντώνται στην επιφάνεια των οστικών κοιλοτήτων και παράγουν το οστεοειδές, ρευστό υλικό που περιέχει κολλαγόνο. Ο εμπλουτισμός του με άλατα ασβεστίου (Ca++) και φωσφόρου (P) στη μορφή του υδροξυαπατίτη δίνει την αναγκαία σκληρότητα στο υλικό. β) των οστεοκλαστών που απαντώνται στο ίδιο μέρος και αποδομούν τον οστίτη ιστό γ) οστεοκυττάρων που βρίσκονται εντός της οστικής μάζας επιτελώντας το έργο της διατήρησης του οστού.

Ο οστικός μεταβολισμός υπόκειται σε ορμονικό έλεγχο. Τουλάχιστον τρεις ορμόνες ευθύνονται για τον μεταβολισμό Ca++: α) Η παραθορμόνη (PTH), που παράγεται από τους παραθυρεοειδείς αδένες. Με τη δράση της στους οστεοκλάστες απελευθερώνεται Ca++ από τα οστά προς το αίμα. Επίσης, δρώντας στον νεφρό αναστέλλει την έξοδο Ca++ στα ούρα και μετατρέπει τη βιταμίνη D (vit D) από μη ενεργό σε ενεργό μόριο. β) Η vit D προάγει την απορρόφηση Ca++ και P στο έντερο και δρώντας στο οστούν απελευθερώνει επίσης Ca++ προς το αίμα, αλλά επίσης συνθέτει οστούν. γ) Η καλσιτονίνη, που παράγεται από τα C κύτταρα του θυρεοειδούς, αναστέλλει την αποδόμηση οστού. Επίσης, άλλες ορμόνες έχουν θετικό (π.χ. οιστρογόνα) ή αρνητικό (π.χ. θυροξίνη, γλυκοκορτικοειδή) ρόλο στον οστικό μεταβολισμό.

Παθογένεια οστεοπόρωσης

Μείωση της οστικής μάζας μπορεί να προκύψει από: α) αποτυχία επίτευξης επαρκούς μέγιστης οστικής μάζας (που αποκτάται ώς την ηλικία των 30 ετών), β) αυξημένη οστική αποδόμηση, γ) μειωμένη οστική σύνθεση στην ενήλικη ζωή. Στην οστεοπόρωση συμμετέχουν και οι τρεις αυτοί μηχανισμοί. Για την εκδήλωση της οστεοπόρωσης ευθύνονται τόσο γενετικοί όσο και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Ετσι, έχουν εντοπιστεί γενετικές συσχετίσεις (π.χ. πολυμορφισμοί του γονιδίου του υποδοχέα της vit D, του BNP-2 κ.ά). Επίσης η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και η κατάλληλη άσκηση φαίνεται να είναι σημαντικοί παράγοντες.

Επιδημιολογία

Παρ' ότι με την πάροδο του χρόνου ο ρυθμός οστικής αποδόμησης τείνει να αυξάνεται και ο ρυθμός οστικής σύνθεσης τείνει να μειώνεται, η οστεοπόρωση δεν είναι αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας και η επίπτωσή της ποικίλλει ευρέως μεταξύ ομηλίκων. Σε κάθε περίπτωση, μετά την ηλικία των 50 η οστεοπόρωση αποτελεί ένα κοινωνικό πρόβλημα. Ετσι, στα 50 ο κίνδυνος οστεοπόρωσης είναι 1:2 στις γυναίκες, αλλά 1:5 στους άνδρες. Στις ΗΠΑ επηρεάζει 10 εκατ. άτομα (8 εκατ. γυναίκες και 2 εκατ. άνδρες), ενώ άλλα 34 εκατ. γυναίκες στον κόσμο έχουν χαμηλή οστική μάζα. Γενικότερα, 200 εκατ. γυναίκες στον κόσμο έχουν οστεοπόρωση. Ακόμη περί το 20% των ασθενών με κατάγματα ισχίου πεθαίνουν σε 1 χρόνο. Κάθε 30 δευτερόλεπτα 1 στους 8 πολίτες χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης υφίσταται κάταγμα σπονδυλικής στήλης.

Ταξινόμηση

Η οστεοπόρωση μπορεί να διακριθεί αιτιολογικά σε: α) πρωτοπαθή, που περιλαμβάνει την τύπου Ι (μετεμμηνοπαυσιακή, ηλικίας 51-75 ετών) και την τύπου ΙΙ (γήρατος, ηλικίας >60 ετών) και β) δευτεροπαθή, απότοκη ποικίλων παθήσεων και καταστάσεων.

Παράγοντες κινδύνου στην οστεοπόρωση είναι: η μεγάλη ηλικία, το γυναικείο φύλο, το θετικό οικογενειακό ιστορικό (π.χ. κάταγμα ισχίου σε 1ου βαθμού συγγενή), η μειωμένη κινητικότητα, το κάπνισμα, η κατάχρηση αλκοόλης, φλεγμονώδεις και άλλες καταστάσεις. Ανάμεσά τους συγκαταλέγονται οι εξής: χρόνια ηπατική ή νεφρική νόσος, υπερκορτικολαιμία, υπερπαραθυρεοειδισμός, υπερθυρεοειδισμός, διάφορες κακοήθειες (π.χ. πολλαπλούν μυέλωμα), εντερική δυσαπορρόφηση, ψυχογενής ανορεξία, αγωγή μετά από μεταμόσχευση οργάνων κ.ά.

Ατομα με μείωση ύψους, κύφωση, οστικά άλγη, προηγούμενο κάταγμα, οστεοπενία οφείλουν να εξετάζονται για οστεοπόρωση. Ο αυξημένος κίνδυνος οστεοπόρωσης στις γυναίκες αποδίδεται σε διάφορους λόγους, όπως: α) έχουν μικρότερη μέγιστη οστική μάζα, β) αποδομούν γρηγορότερα οστούν με την ηλικία, γ) χάνουν οστό σε νέα ηλικία (θηλασμός, κύηση), δ) χάνουν απότομα οστική μάζα με την εμμηνόπαυση, ε) ζουν περισσότερο.

 Διάγνωση

Επιτυγχάνεται με τον συνδυασμό κλινικών και εργαστηριακών μέσων. Ετσι, από το ιστορικό ανιχνεύονται παράγοντες κινδύνου (π.χ. οικογενειακή επιρρέπεια, τρόπος ζωής, εμμηνόπαυση, υποκείμενα νοσήματα, φάρμακα κ.ά.). Από την κλινική εξέταση διαπιστώνεται, π.χ. απώλεια ύψους, κύφωση, προδιαθέτουσα διάπλαση ή κάταγμα. Ο ακτινολογικός έλεγχος μπορεί να αναδείξει τυχόν κατάγματα. Διάφοροι βιοχημικοί δείκτες στο αίμα και στα ούρα υποδεικνύουν επίπεδα οστικής σύνθεσης (αλκαλική φωσφατάση, οστεοκαλσίνη) ή αποδόμησης (Ca++, φωσφόρος, υδροξυπρολίνη, τελοπεπτίδια ούρων).

Ορμονικοί έλεγχοι (π.χ. ΡTH, θυρεοειδικών ορμονών, κορτιζόλης ούρων κ.ά.) πληροφορούν για τα αίτια της κατάστασης. Πολύ σπάνια απαιτούνται βιοψίες οστού. Πάντα όμως προσδιορίζεται η οστική πυκνότητα με διάφορες μεθόδους [ραδιοϊσότοπα, υπέρηχοι, μαγνητική τομογραφία και ποσοτική τομογραφία (CT)]. Η συνηθέστερη μέθοδος είναι η φωτονιακή απορρόφηση [απλή (SPA), διπλή (DPA) ή διπλή με ακτίνες X (DEXA)]. Με τη βοήθειά της εκτιμάται η οστική πυκνότητα του εξεταζόμενου, είτε ως απόλυτη τιμή (BMD) είτε σε σύγκριση με εκείνη ομοεθνών του ίδιου φύλου, νέας ηλικίας (T-score) ή ίδιας ηλικίας (Z- score).

Η μέθοδος μπορεί να ανιχνεύσει προληπτικά τον κίνδυνο πριν από τη δημιουργία κατάγματος, να παρακολουθήσει αλλαγές κινδύνου με τον χρόνο και να στοιχειοθετήσει μαζί με άλλα μέσα θεραπευτικές παρεμβάσεις. Βάσει του T-score, το αποτέλεσμα της εξέτασης διακρίνεται σε φυσιολογικό (+1 έως -1), οστεοπενία (-1 έως -2,5), οστεοπόρωση (>2,5), σοβαρή οστεοπόρωση (>2,5+ κάταγμα). Η μέτρηση μπορεί να εφαρμοστεί στην οσφύ (ΟΜΣΣ), το ισχίο ή άλλα σημεία (καρπός, αντιβράχιο, πτέρνα κ.ά.).

 Θεραπευτική αντιμετώπιση

 
Ενδείξεις θεραπευτικής αγωγής αποτελούν: α) η ύπαρξη οστεοπόρωσης (T-score >2,5), β) η παρουσία οστεοπορωτικών καταγμάτων, ανεξαρτήτως T-score, γ) η οστεοπενία όταν συνοδεύεται από αυξημένους δείκτες οστικού καταβολισμού, αυξημένους παράγοντες κινδύνου ή προηγηθέν κάταγμα.

Τα μέτρα αντιμετώπισης της οστεοπόρωσης διακρίνονται σε γενικά και ειδικά:

* Τα γενικά μέτρα περιλαμβάνουν: άσκηση (με αυξημένες αντιστάσεις όπως π.χ. βάρη, κολύμβηση κ.ά.), κατάλληλη διατροφή (π.χ. πλούσια σε ασβέστιο), διόρθωση παραγόντων κινδύνου (κάπνισμα, αλκοόλ), συμπληρώματα διατροφής (π.χ. Ca++ 1.000-1.500mg/ημέρα), vit D (400-800 IU/ημέρα), τα οποία πρέπει να συνοδεύουν όλα τα θεραπευτικά σχήματα. Η ανάγκη χορήγησής τους γίνεται σημαντική, καθώς με την πάροδο του χρόνου συχνά παρατηρείται υποβιταμίνωση D και έλλειψη ασβεστίου στον οργανισμό (από ελλιπή πρόσληψη, δυσαπορρόφηση και μειωμένη έκθεση στον ήλιο).

* Στα ειδικά μέτρα περιλαμβάνονται ποικίλα φάρμακα που, είτε αναστέλλουν την οστική αποδόμηση [π.χ. οιστρογόνα, τιμπολόνη - livial, ραλοξιφαίνη-Evista, καλσιτονίνη, διφωσφονικά (Fosamax, Actonel, Bonviva κ.ά.), αναβολικά στεροειδή, desynab-prolia] είτε διεγείρουν τον σχηματισμό νέου οστού (π.χ. PTH – Forsteo, αναβολικά στεροειδή, Vit D, στρόνδιο – protelos, φθόριο κ.ά.). Η καλσιτονίνη, τα αναβολικά στεροειδή, το στρόνδιο και το φθόριο έχουν παρουσιάσει παρενέργειες και η χρήση τους έχει ατονήσει.

Τα οιστρογόνα αποτελούν εξαιρετική βοήθεια για γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση, όχι μόνο για την οστεοπόρωση, αλλά για το πλήθος των θετικών τους στοιχείων (εξάλειψη εξάψεων, ερωτική ζωή, διανόηση, μνήμη, καρδιά, νεότητα). Η ενοχοποίησή τους για αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού ανέστειλε τελευταία την ευρεία χρήση τους. Ομως, πλέον πρόσφατες μελέτες περιορίζουν αυτόν τον κίνδυνο και τα οιστρογόνα επανέρχονται εκ νέου στο προσκήνιο για καλά επιλεγμένες ασθενείς.

Τα διφωσφονικά έχουν κυριαρχήσει τα τελευταία 20 χρόνια έχοντας δώσει καλά αποτελέσματα. Εχουν παρενέργειες από το πεπτικό και πολύ σπάνια από τα οστά (π.χ. νέκρωση φατνίου) και δεν πρέπει η χρήση τους να ξεπερνά τα 5 χρόνια. Η αυξημένη συνεχώς PTH στο αίμα στον υπερπαραθυρεοειδισμό οδηγεί σε οστεοπόρωση, όμως η χορήγηση της PTH κατά ώσεις, όπως σε ενέσεις, προκαλεί οστική σύνθεση. Το φάρμακο αυτό επιφυλάσσεται για βαριές μορφές οστεοπόρωσης. Πρόσφατα κυκλοφορούν ενέσιμα σκευάσματα, όπως το διφωσφωνικό (Aclasta), που δίνεται μια φορά τον χρόνο, και ένα φάρμακο μιας νέας κατηγορίας, το prolia, που δίδεται 1 φορά κάθε 6 μήνες. Και τα δύο έχουν δείξει καλά αποτελέσματα.

Ομως, η επιλογή του αν κάποιος θα πρέπει να λάβει αγωγή, και με ποια φάρμακα, θα πρέπει για κάθε ασθενή ξεχωριστά να αποφασίζεται από τον αρμόδιο ιατρό. Κύριο ρόλο στην αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης έχει ο ενδοκρινολόγος. Kαι άλλες ειδικότητες όμως εμπλέκονται στην αντιμετώπισή της. Ετσι, ο ρόλος του ορθοπεδικού γίνεται σημαντικός, όταν π.χ. υπάρχουν κατάγματα. Σε κάθε περίπτωση, η ιατρική επιζητεί να βοηθήσει έναν ασθενή που υποφέρει από άλγη και κινδυνεύει από κατάγματα.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

* Ο Δ. Ν. Παπαχρήστου είναι αναπλ. καθηγητής ΔΠΘ, ενδοκρινολόγος και παθολόγος-διαβητολόγος, PDF Yale University (ΗΠΑ) και Mc Gill University (Καναδά), διευθυντής Ενδοκρινολογικής Κλινικής Νοσοκομείο «Μετροπόλιταν», σύμβουλος Ωνάσειου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου

Οι ηλικιωμένες γυναίκες μπορούν να επωφεληθούν από την κατανάλωση περισσότερης πρωτεΐνης, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο «American Journal of Clinical Nutrition». Συγκεκριμένα, κατά 30% περισσότερη πρωτεΐνη από την προτεινόμενη σήμερα. Διαφαίνεται, επισημαίνουν οι επιστήμονες, ότι η τρέχουσα εκτίμηση των διατροφικών αναγκών για την τρίτη ηλικία σε πρωτεΐνες είναι πολύ χαμηλή από το γεγονός ότι οι τρέχουσες διαιτητικές οδηγίες βασίζονται σε δεδομένα που συλλέγονται από τους νεότερους ανθρώπους και απλώς συμπεριλαμβάνουν τους ηλικιωμένους καθώς και από το ότι η επιστημονική μέθοδος που χρησιμοποιείται τα τελευταία 50 χρόνια για να καθορίσει τις ανάγκες σε πρωτεΐνες δεν είναι ιδανική για τους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Ο προσδιορισμός της κατάλληλης ποσότητας πρωτεΐνης για τους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας είναι ιδιαίτερα σημαντικός, επειδή βιώνουν φυσική απώλεια μυών, η οποία οδηγεί σε αδυναμία και αστάθεια που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη σωματική ικανότητα και να αυξήσουν τον κίνδυνο πτώσεων.

Τα παραπάνω κιλά μπορεί να σημαίνουν υγεία για την τρίτη ηλικία. Τα άτομα άνω των 65 ετών με Δείκτη Μάζας Σώματος στο υπέρβαρο εύρος ζουν περισσότερο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης που δημοσιεύει το ίδιο περιοδικό. Οι ερευνητές βρήκαν ότι ο χαμηλότερος κίνδυνος θανάτου είναι μεταξύ εκείνων με ΔΜΣ περίπου 27,5, αριθμός που θεωρείται υπέρβαρος σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Επιπλέον, βρήκαν ότι η θνησιμότητα ήταν σημαντικά αυξημένη σε εκείνους με ΔΜΣ μεταξύ 22 και 23, η οποία είναι στο φυσιολογικό εύρος βάρους. Τα ευρήματα αυτά -επισημαίνει ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Nowson- δείχνουν ότι από τα τρέχοντα πρότυπα το υπερβολικό βάρος δεν σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου. «Μάλλον είναι εκείνοι που κάθονται στο κατώτερο άκρο του φυσιολογικού εύρους που πρέπει να παρακολουθούνται, όπως οι ηλικιωμένοι με ΔΜΣ κάτω από 23, οι οποίοι έχουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου», τονίζει ο Nowson. Αντί να επικεντρώνονται στις οδηγίες περί απώλειας βάρους, οι ηλικιωμένοι πρέπει να στραφούν σε μια ισορροπημένη διατροφή. Για τον Nowson η υπερβολική έμφαση στους διατροφικούς περιορισμούς αυξάνει τον κίνδυνο του υποσιτισμού σε αυτή την ηλικιακή ομάδα.

Οσο περισσότερα τα βιώματα τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος επιβράδυνσης του ηλικιωμένου μυαλού. Μελέτη που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Topics in Cognitive Science» δείχνει ότι, καθώς γερνάμε, κάποιες λειτουργίες του εγκεφάλου μας ανακόπτονται ως αποτέλεσμα της μεγαλύτερης εμπειρίας, όχι λόγω γνωστικής εξασθένησης. Ο πραγματικός λόγος για τον οποίο ο εγκέφαλος των ηλικιωμένων επιβραδύνει είναι επειδή χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να επεξεργαστούν συνεχώς αυξανόμενες ποσότητες γνώσεων, εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης Dr. Ramscar: «Φανταστείτε κάποιον που ξέρει τα γενέθλια δύο ανθρώπων και τα θυμάται τέλεια. Εχει πραγματικά καλύτερη μνήμη από κάποιον που γνωρίζει τα γενέθλια 2.000 ανθρώπων, αλλά μπορεί να τα ταιριάξει με το σωστό πρόσωπο «μόνο» εννιά στις δέκα φορές;» Για να φτάσουν τα ευρήματά τους, οι ερευνητές προγραμμάτισαν υπολογιστές να ενεργούν σαν τον άνθρωπο για να διαπιστώσουν ότι, όταν οι υπολογιστές διάβασαν το ισοδύναμο των εμπειριών μιας ζωής, οι γνωστικές επιδόσεις τους έμοιαζαν με εκείνες των ηλικιωμένων.

Η φυσική κατάσταση μετά τη σύνταξη είναι καθρέφτης της σχολικής ηλικίας, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο BMC Public Health. Ανδρες που στο γυμνάσιο, το λύκειο και το πανεπιστήμιο έκαναν αθλητισμό είχαν περισσότερες πιθανότητες να είναι σωματικά δραστήριοι στα 70 τους. Τα ευρήματα μας προτείνουν να επικεντρωθούμε στους νέους ενήλικες που δεν συμμετέχουν σε οργανωμένα αθλήματα και είναι επιρρεπείς ως ενήλικες σε μακροχρόνια αδράνεια, τις χρόνιες ασθένειες και τον πρόωρο θάνατο, λέει η επικεφαλής της μελέτης Dr. Dohl. «Ακόμη και σε μια εποχή συρρίκνωσης των σχολικών προϋπολογισμών», προσθέτει, «η διατήρηση ή η ενίσχυση των σχολικών αθλητικών προγραμμάτων πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα».

Τα γερασμένα κύτταρα φταίνε για ορισμένους καρκίνους της τρίτης ηλικίας, διότι δεν οφείλονται όλοι οι καρκίνοι σε γενετικές βλάβες, λέει δημοσίευση στο «Nature Cell Biology». Αν και η γήρανση είναι ο μεγαλύτερος μεμονωμένος παράγοντας κινδύνου για τους περισσότερους καρκίνους, γνωρίζουμε ελάχιστα γιατί συμβαίνει αυτό, επισημαίνουν οι επιστήμονες. Οι μηχανισμοί που προκαλούν σε ένα κύτταρο να σταματήσει να αυξάνεται, όταν κάτι πηγαίνει στραβά, ή όταν έχει γεράσει είναι ένας εξασφαλισμένος τρόπος για να σταματήσει η ανάπτυξη των όγκων. Ωστόσο, αν τα γερασμένα κύτταρα παρακάμψουν το κλείσιμο αυτό του διακόπτη της αύξησης, μπορούν δυνητικά να εξελιχθούν σε καρκινικά, εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης καθηγητής Adams. Η κατανόηση των θεμελιωδών διεργασιών που εμπλέκονται στον καρκίνο -σημειώνει- είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη νέων γνώσεων σχετικά με τη θεραπεία και την πρόληψη αυτής της ασθένειας, την επίσπευση της ημέρας, όταν όλοι οι καρκίνοι θεραπεύονται.

Αμερικανοί επιστήμονες ανακάλυψαν ένα νέο τεστ αίματος που μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια τουλάχιστον 90% κατά πόσον ένας υγιής άνθρωπος θα εμφανίσει ήπια άνοια ή νόσο Αλτσχάιμερ στα επόμενα τρία χρόνια.

Είναι το πρώτο -υπό δοκιμή ακόμη- τεστ που μπορεί να κάνει τόσο πρώιμη, καθώς επίσης μη επεμβατική, γρήγορη και φθηνή, διάγνωση του κινδύνου, προτού καν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα εγκεφαλικού και νοητικού εκφυλισμού. Πρέπει, ωστόσο, να επιβεβαιωθεί από άλλες επιστημονικές ομάδες και από μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές, έτσι ώστε να μπορεί να μιλήσει κανείς με βεβαιότητα για ιστορικό ορόσημο.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή νευρολογίας Χάουαρντ Φεντέροφ του Ιατρικού Κέντρου του Πανεπιστημίου Τζορτζτάουν, ευελπιστούν ότι το νέο προγνωστικό αιματολογικό τεστ θα βοηθήσει να ξεκινά έγκαιρα η θεραπεία για άνοια ή Αλτσχάιμερ και να είναι πιο αποτελεσματική, καθυστερώντας ή και εμποδίζοντας την εμφάνιση των συμπτωμάτων.

Σημειώνεται ότι από άνοια πάσχουν περίπου 44 εκατ. άνθρωποι παγκοσμίως και από τη νόσο Αλτσχάιμερ περίπου 36 εκατ., ενώ, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο αριθμός τους σχεδόν θα τριπλασιαστεί στα 115 εκατ. έως το 2050. Η νόσος αρχίζει να δρα «ύπουλα» στον εγκέφαλο καταστρέφοντας τα εγκεφαλικά κύτταρα, τους νευρώνες, τουλάχιστον μία δεκαετία πριν από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων, όπως η σταδιακή απώλεια της μνήμης.

Όμως ένα ζήτημα βιοηθικής φύσης που μπορεί να προκύψει, σύμφωνα με ορισμένους επιστήμονες, είναι κατά πόσον είναι ορθό να μαθαίνουν, τόσα χρόνια νωρίτερα, οι υποψήφιοι ασθενείς του Αλτσχάιμερ τι τους περιμένει, ιδίως αν στο μεταξύ δεν έχει βρεθεί αξιόπιστη θεραπεία. Ο αντίλογος είναι ότι «η γνώση είναι δύναμη» και πως έτσι οι μελλοντικοί ασθενείς θα προετοιμάζονται κατάλληλα με σωστή διατροφή, σωματική και νοητική άσκηση, φαρμακοθεραπεία κ.λπ.

efsyn.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει ενδείξεις προηγούμενων ερευνών ότι το πένθος αποτελεί παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ίαν Κάρεϊ του Πανεπιστημίου St.George’s του Λονδίνου, ανέλυσαν στοιχεία για σχεδόν 30.500 ανθρώπους ηλικίας 60 έως 89 ετών, οι οποίοι έχασαν τον/την σύντροφό τους μεταξύ των ετών 2005-2012.

Η μελέτη έδειξε ότι 16 ανά 10.000 άτομα έπαθαν έμφραγμα ή εγκεφαλικό τις 30  ημέρες που ακολουθούσαν μετά την απώλεια. Ο αυξημένος κίνδυνος για το καρδιαγγειακό σύστημα των πενθούντων αρχίζει να μειώνεται μετά τον πρώτο μήνα.

Η αμέλεια της φαρμακευτικής αγωγής ενδέχεται να αποβεί μοιραία καθώς μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα.

efsyn.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Τα άτομα με χαμηλά επίπεδα ευχαρίστησης στη ζωή τους εμφανίζουν υπερτριπλάσια πιθανότητα ανάπτυξης καθημερινών σωματικών προβλημάτων, σε σχέση με όσους έχουν μια θετική και αισιόδοξη προσέγγιση του κόσμου. Επιπλέον, οι τελευταίοι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να ζήσουν περισσότερα χρόνια σε σχέση με τους απαισιόδοξους.

Πρόκειται για άλλη μια μελέτη που αναδεικνύει τη σημασία του ψυχολογικού παράγοντα για τη διατήρηση της σωματικής ευεξίας ιδίως κατά την τρίτη ηλικία, όταν το σώμα αρχίζει να «προδίδει» τους ανθρώπους. «Τα ευρήματά μας δείχνουν πως η απόλαυση της ζωής έχει άμεση σχέση με τα μελλοντικά προβλήματα κινητικότητας των ηλικιωμένων», ανέφεραν οι επιστήμονες.

Οι ερευνητές του University College του Λονδίνου, μεταξύ των οποίων ο δρ Παναγιώτης Δημακάκος, με επικεφαλής τον διευθυντή του Ινστιτούτου Επιδημιολογίας και Υγείας Άντριου Στεπτόου, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό του Καναδικού Ιατρικού Συλλόγου, μελέτησαν 3.200 άνδρες και γυναίκες άνω των 60 ετών για μια περίοδο τουλάχιστον οκτώ ετών. Μέσω ειδικών ερωτηματολογίων, οι επιστήμονες αξιολόγησαν τον βαθμό απόλαυσης της ζωής από καθένα συμμετέχοντα στην έρευνα και, στη συνέχεια, συσχέτισαν την ψυχική κατάστασή του με τη σωματική ικανότητά του στις καθημερινές δραστηριότητές του μέσα στο σπίτι και έξω από αυτό.

Υψηλότερα επίπεδα ευχαρίστησης από τη ζωή τους εμφάνιζαν όσοι ακόμα εργάζονταν, όσοι ήσαν παντρεμένοι και όσοι είχαν ανώτερη μόρφωση και μεγαλύτερα εισοδήματα. Αντίθετα, όσοι έπασχαν από χρόνιες παθήσεις (καρδιά, διαβήτη, αρθριτικά, εγκεφαλικό, κατάθλιψη κ.α.), είχαν χαμηλότερα επίπεδα απόλαυσης στη ζωή.

efsyn.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ