Η άτυχη γυναίκα, μητέρα 3 παιδιών, διακομίστηκε στο Βενιζέλειο Νοσοκομείο με βαριές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις όπου, παρά τις προσπάθειες των γιατρών να την κρατήσουν στη ζωή, λίγες ώρες αργότερα υπέκυψε στα τραύματά της.

efsyn.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Μετά το περιστατικό, τη διενέργεια προκαταρκτικής έρευνας, διέταξε η εισαγγελέας πλημμελειοδικών Ιωάννα Κατσή. Η εισαγγελέας ζητάει να διερευνηθεί εάν ελήφθησαν όλα τα απαραίτητα μέτρα τάξης από τους διοργανωτές.

Την ίδια ώρα με εντολή που έδωσε η ίδια -και ενόψει της προκαταρκτικής έρευνας, η οποία ανατέθηκε σε πταισματοδίκη- αφέθηκε ελεύθερος ο 57χρονος διοργανωτής της συναυλίας που είχε συλληφθεί από λιμενικούς για την υπόθεση. Πρόκειται για νόμιμο εκπρόσωπο μουσικών παραγωγών και εκδηλώσεων, ο οποίος συνελήφθη αρχικά κατηγορούμενος για «έκθεση σε κίνδυνο». Από τα μέχρι στιγμής στοιχεία πάντως προκύπτει ότι είχαν τηρηθεί από τους διοργανωτές τα τυπικά μέτρα ασφαλείας, όπως για παράδειγμα πυρασφάλεια, σεκιούριτι εντός του συναυλιακού χώρου κ.ά.

Το επεισόδιο σημειώθηκε λίγα λεπτά αφότου ανέβηκε στη σκηνή ο γνωστός τραγουδιστής. Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, ομάδα θεατών συνεπλάκη με άλλη ομάδα.

efsyn.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όπως αναφέρεται στο πόρισμα που συνέταξαν οι ιατροδικαστές Μηνάς Γεωργιάδης και Ελένη Ζαγγελίδου, τα τραύματα αυτά προήλθαν από κάποιο όργανο -κι όχι από χέρια- ενώ προσδιορίζονται χρονικά πριν από περίπου τρία 24ωρα, δηλαδή τις ημέρες όπου κρατούνταν ακόμα στις φυλακές Μαλανδρίνου, μετά τη δολοφονία του υπαρχιφύλακα. Παράλληλα, παραγγέλθηκαν περαιτέρω ιστολογικές και τοξικολογικές εξετάσεις.
Αντίδραση κρατουμένων

Τα μέλη της συντονιστικής επιτροπής κρατουμένων Κορυδαλλού, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον θάνατο του βαρυποινίτη, αρνήθηκαν να μπουν στα κελιά τους στις 8 το βράδυ, αναβάλλοντας κατά περίπου μία ώρα την προκαθορισμένη είσοδό τους. Όπως ανέφεραν, σκοπεύουν να παγιώσουν αυτήν την ενέργεια, έως ότου διαλευκανθούν οι συνθήκες του θανάτου.

Εξάλλου, αναταραχή επικράτησε νωρίτερα και στις φυλακές Κορίνθου, όταν Αλβανοί κρατούμενοι σε ένδειξη διαμαρτυρίας δεν έμπαιναν στα κελιά τους. Έξω από το κτίριο των φυλακών έφτασε ισχυρή αστυνομική δύναμη, η οποία όμως δεν χρειάστηκε να επέμβει, αφού τελικά οι κρατούμενοι ανταποκρίθηκαν και μπήκαν στα κελιά τους.

Παράλληλα, την άρνησή τους να σιτιστούν εξέφρασαν οι περισσότεροι κρατούμενοι των φυλακών στο σωφρονιστικό κατάστημα της Νιγρίτας. Οι κρατούμενοι ζητούν να δοθούν άμεσα εξηγήσεις γιατί δεν μεταφέρθηκε χθες ο Αλβανός βαρυποινίτης Ιλί Καρέλι, στο Γενικό Νοσοκομείο των Σερρών προκειμένου να εξεταστεί, καθώς το απόγευμα δεν υπάρχει στο σωφρονιστικό κατάστημα εφημερεύων ιατρός.
«Χτυπημένος όταν μπήκε μέσα»

Όπως επισήμανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος Εσωτερικών Φρουρών του καταστήματος κράτησης Νιγρίτας, Χάρης Κονσολίδης, «ήταν χτυπημένος ο κρατούμενος, όταν μπήκε μέσα, φωτογραφήθηκε και οι σχετικές φωτογραφίες βρίσκονται στα χέρια των αρχών. Υπάρχει φωτογραφικό υλικό που παραδόθηκε στις αρχές και φαίνονται τα χτυπήματά του». Πρόσθεσε ότι «ρωτήθηκε αν θέλει να μεταφερθεί σε γιατρό, ώστε να εξεταστεί, αλλά ο ίδιος αρνήθηκε».

«Παρότι του δόθηκαν φαγητό και ρούχα, αρνήθηκε να φάει, ενώ αντί να ντυθεί έβγαλε την φόρμα που φορούσε και έμεινε σχεδόν γυμνός» δήλωσε ο κ. Κονσολίδης, και συμπλήρωσε: «Εγώ πήγα το φαγητό του και του έδωσα ρούχα να ντυθεί, όταν τον ρώτησα αν θέλει κάτι δεν μου απάντησε. Δεν έφαγε τίποτα, σηκώθηκε από το κρεβάτι δύο φορές και έβγαλε τα ρούχα του, μένοντας σχεδόν γυμνός. Μετά ξάπλωσε. Το μόνο που έλεγε συνέχεια ήταν ότι «για όλα φταίει ο εισαγγελέας, θέλω ένα σκοινί. Δεν μου απάντησε όταν τον ρώτησα αν θέλει κάτι».

Πρόσθεσε δε ότι «ο κρατούμενος παρακολουθούνταν συνέχεια, η ακινησία του μετά από κάποια ώρα, κίνησε υποψίες, ο αρχιφύλακας υπηρεσίας μπήκε στο κελί του και διαπίστωσε ότι δεν κουνιόταν καθόλου. Αμέσως ειδοποιήθηκε το ΕΚΑΒ και διακομίστηκε στο Κέντρο Υγείας Νιγρίτας και στη συνέχεια στις 00.50 τα ξημερώματα στο Γενικό Νοσοκομείο Σερρών, όπου και διαπιστώθηκε ο θάνατός του».

«Τον εξέτασε ο διευθυντής εφημερεύων ιατρός, ο οποίος μετά από καρδιολογικό έλεγχο διαπίστωσε ασυστολία», δηλαδή το θάνατό του. Ήταν ήδη νεκρός όταν μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο διοικητής του Γενικού Νοσοκομείου Σερρών Γρηγόριος Ευσταθιάδης.

«Μέχρι τις 7.30 το απόγευμα, ήταν όρθιος, μετά ξάπλωσε. Γύρω στις 11 το βράδυ ενημερώθηκα από τον αρχιφύλακα ότι δεν κουνιόταν. Είχε αίματα πάνω όταν ήρθε, του είπαμε να τον πάμε στον γιατρό, αλλά αρνήθηκε. Το απόγευμα δεν υπήρχε γιατρός στο κατάστημα, πήγαμε να του δώσουμε τις πρώτες βοήθειες αλλά δεν μας άφηνε να τον πλησιάσουμε» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος των εσωτερικών φρουρών του σωφρονιστικού καταστήματος Νιγρίτας Χάρης Κονσολίδης.

«Ήταν λάθος να μεταφερθεί στο σωφρονιστικό κατάστημα της Νιγρίτας. Είναι ένα κατάστημα που υπολειτουργεί καθώς έχει μεγάλη έλλειψη προσωπικού. Θα μπορούσε να μεταφερθεί σε ένα κατάστημα που λειτουργεί πλήρως» δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της Ένωσης Εξωτερικών φρουρών στις φυλακές Νιγρίτας, Αθανάσιος Τούσιος.

«Στις φυλακές Νιγρίτας που λειτουργούν τα τελευταία τριάμισι χρόνια, είναι ενεργές οι τρεις από τις πέντε πτέρυγες των φυλακών, ενώ για τη φύλαξη των κρατούμενων, που είναι περίπου τετρακόσιοι, εργάζονται μόνο 38 εσωτερικοί φρουροί και 57 εξωτερικοί. Την ίδια ώρα στις φυλακές δεν υπάρχει νοσηλευτής, ενώ γιατρός βρίσκεται μόνο τις πρωινές ώρες μέχρι το μεσημέρι, καταγγέλλει ο κ. Τούσιος και συμπληρώνει: «Είναι άξιο απορίας το συμβάν, όταν ήρθε φαινόταν σε καλή κατάσταση».

«Καμία συμμετοχή»

«Δεν έχουμε καμιά συμμετοχή στο θάνατο του κρατούμενου», υποστηρίζουν οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι. Σε ανακοίνωσή της η Ομοσπονδία Σωφρονιστικών Υπαλλήλων Ελλάδος εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός και τονίζει πως «ο ανθρωπισμός μας σε καμία περίπτωση δεν θα μας επέτρεπε η διαφοροποίηση στο μέγεθος του πόνου να αποτελέσει αιτία για οποιοδήποτε άλλα συναισθήματα».

«Οι εργαζόμενοι στις φυλακές ως υποσύνολο της κοινωνίας των φυλακών που συναποτελείται και από τους έγκλειστους κρατουμένους μαζί με τους οποίους βιώνουμε την κατάντια, την δυστυχία και την εγκατάλειψη πολλών συνανθρώπων μας, χρόνια τώρα μας έχει επιβάλλει να παλεύουμε και να διεκδικούμε για μια φυλακή που δεν θα χρειάζεται να μετρά απώλειες καμία από τις δύο πλευρές» συμπληρώνουν και καταλήγουν ότι «η ηθική μας και η λογική μας ως εργαζόμενοι μας επιβάλλουν να κινούμεθα μακριά και να καταγγέλλουμε οποιαδήποτε μορφή αυτοδικίας ή αντεκδίκησης», αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση.
Έρευνα για τις συνθήκες θανάτου

Πειθαρχική προκαταρκτική εξέταση θα διενεργηθεί προκειμένου να διερευνηθούν οι συνθήκες θανάτου του βαρυποινίτη Ιλί Καρέλι, ο οποίος την Τρίτη είχε δολοφονήσει τον υπαρχιφύλακα των φυλακών Μαλανδρίνου, Γιώργο Τσιρώνη.

Παράλληλα, το υπουργείο Δικαιοσύνης επιβεβαίωσε ότι ο Αλβανός κρατούμενος είχε μεταφερθεί στις φυλακές Νιγρίτας με μώλωπες, χωρίς όμως να έχει προσδιορίσει ο ίδιος, πώς προκλήθηκαν, ενώ αρνήθηκε και την εξέταση από γιατρό.

ΣΥΡΙΖΑ: «Εφιαλτικά ερωτηματικά»

Με ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ τονίζει πως ο θάνατος του βαρυποινίτη γεννά «εφιαλτικά ερωτηματικά» και απαιτεί την άμεση διενέργεια έρευνας για τις συνθήκες θανάτου. Η ανακοίνωση έχει ως εξής:

«Δύο ημέρες μετά την τραγική και άδικη δολοφονία του υπαρχιφύλακα των φυλακών Μαλανδρίνου, βρέθηκε νεκρός στο κελί του ο κρατούμενος που τον δολοφόνησε. Σύμφωνα με την ιατροδικαστική εξέταση φέρει εμφανείς κακώσεις στο σώμα του και κάταγμα στο στέρνο. O θάνατος κρατούμενου ενώ βρίσκεται υπό αυστηρή επιτήρηση σε πειθαρχικό κελί με κάμερα ασφαλείας που παρακολουθεί κάθε του κίνηση, γεννά εφιαλτικά ερωτηματικά σχετικά με τις συνθήκες θανάτου του.

Απαιτούμε άμεση διενέργεια εισαγγελικής έρευνας που να διερευνήσει τις συνθήκες θανάτου του κρατούμενου και να αποδοθούν ευθύνες στους υπαιτίους. Σε ένα κράτος δικαίου δεν μπορούν να χάνουν τη ζωή τους άνθρωποι που βρίσκονται υπό τον απόλυτο έλεγχό του.»
ΠΑΣΟΚ: «Δεν είναι αποδεκτός ο νόμος της ζούγκλας»

Αντίδραση για το γεγονός και από πλευράς ΠΑΣΟΚ, με τον εισηγητής Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης του κόμματος, Κώστα Τριαντάφυλλο, να υπογραμμίζει πως «ο νόμος της ζούγκλας δεν είναι αποδεκτός σε μια δημοκρατική κοινωνία. Η Πολιτεία θέτει τους κανόνες και επιβάλει την τιμωρία σε κάθε εγκληματία, όσο ειδεχθές έγκλημα και αν έχει αυτός διαπράξει. Η άμεση και παραδειγματική τιμωρία των ενόχων συνιστά υποχρέωση της ευνομούμενης Πολιτείας».

Η ανακοίνωση του υπουργείου Δικαιοσύνης

«Ο κατηγορούμενος, ο οποίος κατηγορείτο για τη δολοφονία του υπαρχιφύλακα του καταστήματος κράτησης Μαλανδρίνου, μεταφέρθηκε, χθες (27.3.2014) περί ώρα 15.45 στο Κ. Κ Νιγρίτας για λόγους προσωπικής του ασφάλειας. Τοποθετήθηκε σε θάλαμο νεοεισερχομένων περί ώρα 18.30 μόνος του και μακριά από άλλους κρατούμενους, ώστε να υπάρχει συνεχής παρακολούθησή του από το προσωπικό του σωφρονιστικού καταστήματος. Μάλιστα εντός του χώρου κράτησής του τοποθετήθηκε κάμερα, ώστε να υπάρχει πλήρης εποπτεία και καταγραφή όλων των κινήσεων.

Περί ώρα 23.30 υπάλληλοι του καταστήματος κράτησης παρατήρησαν ότι δεν εκινείτο, ενώ βρισκόταν για ώρα στο κρεβάτι του. Εισήλθαν τότε στο κελί του όπου και διαπιστώθηκε έλλειψη των αισθήσεών του. Ειδοποιήθηκε το ΕΚΑΒ το οποίο προσήλθε σε 17 λεπτά και μετέφερε τον κρατούμενο στο Γενικό Νοσοκομείο Σερρών, όπου πιστοποιήθηκε ο θάνατός του.

Ταυτόχρονα με την ως άνω πειθαρχική προκαταρκτική εξέταση, διενεργείται και προανάκριση από την Αστυνομία στην οποία παραδόθηκε και το υλικό της κάμερας, ενώ αναμένονται και τα αποτελέσματα της ιατροδικαστικής εξέτασης για τη διαπίστωση των αιτίων θανάτου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι κατά την παραλαβή του στο κατάστημα κράτησης της Νιγρίτας, σύμφωνα με την αναφορά του διευθυντή του καταστήματος, ο κρατούμενος έφερε μώλωπες για τους οποίους ο ίδιος (κρατούμενος) δεν προσδιόρισε την αιτία τους και δεν υπέβαλε αίτημα ιατρικής του εξέτασης».
efsyn.gr

Στο χειρουργείο: Tραυματίες με μεγάλα ενδοκρανιακά αιματώματα που πιέζουν τον εγκέφαλο και με επιπλεγμένα εμπιεσματικά κατάγματα κρανίου. Αρκετά σπάνια, άλλες περιπτώσεις, όπως τραυματισμός μεγάλων αγγείων του εγκεφάλου, θα χρειαστούν χειρουργική αντιμετώπιση.

Του Πάνου Παπανικολάου*

Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (τραυματισμοί της κεφαλής και του εγκεφάλου) αποτελούν μία από τις συνηθέστερες αιτίες θανάτου και σοβαρής αναπηρίας σε όλο σχεδόν τον κόσμο. Αφορούν όλες τις ηλικίες και συχνότατα πλήττονται νέα άτομα, ειδικά άνδρες. Δεν είναι υπερβολή να πούμε πως οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις αποτελούν μια σοβαρή επιδημία της σύγχρονης εποχής.

Στην παιδική και στη γεροντική ηλικία η πιο συνήθης αιτία εγκεφαλικού τραύματος είναι οι πτώσεις (το «πέσιμο» πάνω στο έδαφος), ενώ όσον αφορά όλες τις ενδιάμεσες ηλικίες (έφηβοι και ενήλικες) στη μεν Ευρώπη η συνηθέστερη αιτία είναι τα τροχαία ατυχήματα, ενώ στη Β. Αμερική είναι οι πυροβολισμοί.

Το τελευταίο χρονικό διάστημα στη χώρα μας υπάρχει η γενική εντύπωση πως ο αριθμός των τροχαίων ατυχημάτων έχει μειωθεί λόγω της μεγάλης μείωσης στην κυκλοφορία την οποία έχει επιφέρει η οικονομική κατάσταση. Δυστυχώς όμως τα πράγματα δεν είναι καθόλου έτσι. Σε ειδική ημερίδα που έγινε πρόσφατα στα πλαίσια του τελευταίου Πανελληνίου Συνεδρίου Νευροχειρουργικής (Ιούνιος 2013) ο εκπρόσωπος της τροχαίας αστυνομίας τόνισε πως μπορεί ο συνολικός αριθμός των τροχαίων ατυχημάτων να έχει ελαττωθεί, όμως ο αριθμός των σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων έχει αυξηθεί. Αυτό οφείλεται, από τη μία, στη μέση αύξηση της ταχύτητας κίνησης των οχημάτων ειδικά μέσα στις πόλεις λόγω μείωσης της κυκλοφορίας και, από την άλλη, στη μεγάλη αύξηση που παρουσιάζεται στα κυκλοφορούντα δίκυκλα (μηχανάκια και ποδήλατα).

Στη μεγάλη πλειονότητα των τραυματιών που πεθαίνουν είτε στον τόπο του συμβάντος ή στο νοσοκομείο έπειτα από τροχαίο ατύχημα, η αιτία του θανάτου είναι ο τραυματισμός του εγκεφάλου. Αυτό επιβεβαιώθηκε και πρόσφατα, σε μεγάλη επίκαιρη έρευνα που διεξήγαγε σε πολλά ελληνικά νοσοκομεία του κέντρου και της περιφέρειας η Ελληνική επιστημονική Εταιρεία Τραύματος και Επείγουσας Χειρουργικής. Επίσης, το εγκεφαλικό τραύμα αποτελεί την πιο συχνή αιτία σοβαρής μόνιμης αναπηρίας στις νέες ηλικίες.

Είδη κακώσεων

Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις κατατάσσονται σε κατηγορίες ανάλογα:

➊ Με την εντόπιση, σε εστιακές (κάταγμα κρανίου, επισκληρίδιο αιμάτωμα, υποσκληρίδιο αιμάτωμα, ενδοεγκεφαλικό αιμάτωμα κ.ά.) και σε διάχυτες (εγκεφαλική διάσειση, διάχυτη νευραξονική κάκωση).

➋ Με τον μηχανισμό, σε κλειστές (συνήθως αφορούν τροχαία ατυχήματα) και σε διατιτραίνουσες (συνήθως αφορούν τραύμα από πυροβόλο όπλο).

➌ Με τη βαρύτητα, σε ελαφριές, μέτριες, βαριές. Ο χαρακτηρισμός του βαθμού βαρύτητας καθορίζεται από το πόσο καλά ή κακά επικοινωνεί με το περιβάλλον ο ασθενής όταν φτάνει στο νοσοκομείο μετά το συμβάν. Αν ο ασθενής είναι σε κώμα, τότε λέμε πως η κρανιοεγκεφαλική κάκωση είναι βαριά.

➍ Με τον χρόνο εγκατάστασης της βλάβης, σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς. Ο πρωτοπαθής τραυματισμός συμβαίνει την ίδια τη στιγμή της κάκωσης και αφορά συνήθως τον «θάνατο» πολλών νευρικών κυττάρων του εγκεφάλου. Ο κυτταρικός αυτός θάνατος είναι οριστικός, γιατί τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου δεν αναγεννιούνται. Ο δευτεροπαθής τραυματισμός συμβαίνει αργότερα και οφείλεται σε συνέπειες του τραυματισμού που μπορούν να βλάψουν περαιτέρω τον εγκέφαλο (π.χ. ενδοκρανιακά αιματώματα, εγκεφαλικό οίδημα κ.ά.) προκαλώντας τελικά εκτεταμένη μόνιμη ισχαιμία. Οι δευτεροπαθείς αυτές κακώσεις μπορούν δυνητικά να αποφευχθούν και η ιατρική αντιμετώπιση του κρανιοεγκεφαλικού τραυματία ακριβώς στοχεύει στην αποφυγή και τη θεραπεία τους. Αντίθετα, όπως είναι αυτονόητο, οι «πρωτοπαθείς» κακώσεις δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν θεραπευτικά, αλλά μόνο προληπτικά.

Γι’ αυτό όσον αφορά τις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις η πρόληψη έχει κεφαλαιώδη σημασία. Είναι ευνόητο πως τα προληπτικά μέτρα κυρίως πρέπει να στοχεύουν στη συχνότερη αιτία, που στη χώρα μας είναι τα τροχαία ατυχήματα.

Προληπτικά μέτρα

Τα προληπτικά μέτρα αυτά αφορούν α) το κράτος και β) τους πολίτες.

Το κράτος οφείλει να παρέχει ασφαλείς δρόμους, με καλές συνθήκες φωτισμού και σήμανσης. Επίσης να εξασφαλίζει με το νομοθετικό πλαίσιο που θεσπίζει και με τους μηχανισμούς ελέγχου που διατηρεί τόσο την καλή κατάσταση των κυκλοφορούντων οχημάτων όσο και την επάρκεια των οδηγών. Τέλος, να προσανατολίζει το σύνολο των εμπλεκόμενων υπηρεσιών στον βασικό στόχο της οδικής ασφάλειας και όχι σε άλλες προτεραιότητες, π.χ. εισπρακτικές. Αλλωστε είναι τεράστιο το κοινωνικό και οικονομικό κόστος που δημιουργείται από τους θανάτους και τις σοβαρές αναπηρίες λόγω τροχαίων ατυχημάτων.

Οι πολίτες οφείλουν να αντιμετωπίζουν το θέμα της οδήγησης με ευλάβεια. Οδήγηση οχημάτων σε κακή μηχανική κατάσταση, οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή/και ουσιών, οδήγηση χωρίς κράνος ή ζώνη ασφαλείας, οδήγηση φορτηγών χωρίς συνθήκες ασφαλούς στερέωσης του φορτίου, οδήγηση από οδηγό ασθενή ή σε υπερκόπωση, επικίνδυνη οδήγηση θα πρέπει να αντιληφθούμε πως δεν είναι απλές «επιπολαιότητες», αλλά ενέργειες εγκληματικές ενάντια στους άλλους και στον εαυτό μας.

* Ο Πάνος Παπανικολάου είναι νευροχειρουργός, επιμελητής Α’, στο Γενικό Νοσοκομείο Νίκαιας – Πειραιά «Αγ. Παντελεήμων»

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Αντιμετώπιση

Στην αντιμετώπιση των κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων διακρίνουμε 3 στάδια:

➊ Στον τόπο του συμβάντος και κατά τη μεταφορά προς το νοσοκομείο

Η φάση αυτή αφορά το προσωπικό άμεσης βοήθειας, δηλαδή στη χώρα μας τους γιατρούς και τους διασώστες του ΕΚΑΒ καθώς και το υγειονομικό προσωπικό Κέντρων Υγείας που πολλές φορές επίσης καλείται να παράσχει πρώτες βοήθειες κυρίως στην επαρχία. Η αρχική αντιμετώπιση του τραυματία θεωρείται σήμερα καθοριστική και υψηλών απαιτήσεων, γι’ αυτό οι εμπλεκόμενοι γιατροί, νοσηλευτές και διασώστες λαμβάνουν ειδική εκπαίδευση. Η εξασφάλιση των αεροφόρων οδών με ταυτόχρονη προστασία της σπονδυλικής στήλης, η εξασφάλιση του αερισμού και της κυκλοφορίας και η πρόχειρη ανάσχεση μαζικών αιμορραγιών έχουν βασική σημασία για την επιβίωση του τραυματία μέχρι να φτάσει στο νοσοκομείο.

Οσον αφορά τους παριστάμενους στο συμβάν πολίτες χωρίς ειδική εκπαίδευση, είναι θεμιτή και χρήσιμη η διάθεση να βοηθήσουν ώσπου να καταφτάσει το εξειδικευμένο προσωπικό. Το πρώτο και κύριο είναι να εξασφαλίζεται πως οι εμπλεκόμενοι στο τροχαίο και όσοι προσπαθούν να βοηθήσουν δεν κινδυνεύουν από νεο τροχαίο ατύχημα, πράγμα που δυστυχώς έχει συμβεί πολλές φορές. Η ρύθμιση της κυκλοφορίας με προειδοποίηση από μεγάλη απόσταση των οδηγών που πλησιάζουν προς το συμβάν και η τήρηση ανοιχτής διόδου για τα οχήματα βοήθειας είναι πολύ σημαντικές. Με προσοχή τα θύματα θα πρέπει να απεγκλωβίζονται και να απομακρύνονται από το όχημα όταν αυτό είναι εφικτό γιατί πάντα ελλοχεύει κίνδυνος πυρκαγιάς. Αίμα και ξένα σώματα που εμποδίζουν την αναπνοή θα πρέπει να απομακρύνονται από το στόμα του τραυματία. Αν υπάρχει μεγάλη εξωτερική αιμορραγία, πρέπει να εφαρμόζεται στο σημείο πίεση με τα χέρια με τη μεσολάβηση ενός πανιού.

➋ Στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του νοσοκομείου (ΤΕΠ)

Σήμερα επιβάλλεται η φάση αυτή αντιμετώπισης να γίνεται σε ΤΕΠ οργανωμένο και εξοπλισμένο ειδικά για την υποδοχή τραυματιών. Η ομάδα υποδοχής, από έμπειρο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, ακολουθεί συγκεκριμένο αλγόριθμο διαγνωστικών και θεραπευτικών ενεργειών (πρωτόκολλο ABCDE κατά τις οδηγίες ATLS – Advanced Trauma Life Support) που κατά σειρά προτεραιότητας στοχεύει στη διατήρηση των αεροφόρων οδών, στην υποστήριξη της αναπνοής, στην υποστήριξη της κυκλοφορίας, στην εκτίμηση των εγκεφαλικών λειτουργιών και στην εκτίμηση του υπόλοιπου σώματος. Μετά τις αρχικές ενέργειες και εφόσον έχει επιτευχθεί μια πρώτη σταθεροποίηση, το πρωτόκολλο περιλαμβάνει τη διενέργεια αξονικής τομογραφίας (CT) στον εγκέφαλο και στο υπόλοιπο σώμα. Οσον αφορά τον εγκέφαλο, ανάλογα με τα ευρήματα της αξονικής τομογραφίας και με συνεκτίμηση της κλινικής κατάστασης θα καθοριστεί αν ο τραυματίας θα οδηγηθεί στο χειρουργείο, στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) ή σε απλό θάλαμο για παρακολούθηση.

➌ Στο νοσοκομείο μετά το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών

Στο χειρουργείο οδηγούνται επειγόντως τραυματίες με μεγάλα ενδοκρανιακά αιματώματα (επισκληρίδια, υποσκληρίδια και πιο σπάνια ενδοεγκεφαλικά) που πιέζουν τον εγκέφαλο. Επίσης τραυματίες με επιπλεγμένα εμπιεσματικά κατάγματα κρανίου. Αρκετά σπάνια, και άλλες περιπτώσεις (όπως τραυματισμός μεγάλων αγγείων του εγκεφάλου) θα χρειαστούν χειρουργική αντιμετώπιση. Φυσικά, εκτός από τις κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, επείγουσα επέμβαση χρειάζονται και τραυματισμοί σε άλλα μέρη του σώματος. Στη μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ) οδηγούνται απευθείας από το ΤΕΠ ή μετά το χειρουργείο όλοι οι ασθενείς με βαριά κρανιοεγκεφαλική κάκωση (αυτοί που παρουσίαζαν κώμα όταν έφτασαν) καθώς και οι τραυματίες με μέτρια κρανιοεγκεφαλική κάκωση εφόσον χρειαστεί να χειρουργηθούν για αιμάτωμα. Η ειδική εντατική θεραπεία στοχεύει βασικά στην αποτροπή της εγκεφαλικής ισχαιμίας. Με τις σύγχρονες μεθόδους (συνεχής μέτρηση της ενδοκράνιας πίεσης, του εγκεφαλικού οξυγόνου, βιοχημικών παραμέτρων του εγκεφάλου κ.ά. και εφαρμογή εξειδικευμένων θεραπευτικών ενεργειών τη στιγμή που πρέπει) η έκβαση έχει βελτιωθεί πολύ τα τελευταία χρόνια, με μείωση τόσο των θανάτων όσο και των μόνιμων φυτικών καταστάσεων. Σε κοινό θάλαμο ή σε μονάδα βραχείας νοσηλείας οδηγούνται για παρακολούθηση οι ελαφρότερες περιπτώσεις.

Συμπερασματικά:  Οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις αποτελούν μια σοβαρή «επιδημία» της εποχής μας. Στη χώρα μας η πιο συχνή αιτία με διαφορά είναι τα τροχαία ατυχήματα, και πλήττονται κατ’ εξοχήν οι νεότερες ηλικίες. Εκτός από πολλούς θανάτους, οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις ευθύνονται για σοβαρές μόνιμες αναπηρίες. Η πρόληψη είναι καθοριστική για την αντιμετώπιση της «μάστιγας», και το μεγαλύτερο μέρος της αφορά την οδηγική παιδεία και την ασφαλή οδική συμπεριφορά. Με τα σύγχρονα μέσα η αντιμετώπιση είναι πολλές φορές σωτήρια.