-Δεν είχα περάσει ούτε έξω από τη Βίλα Αμαλίας. Αρα είμαι υποχρεωμένη να διαβάζω, χωρίς να βγάζω άκρη, τις αντικρουόμενες απόψεις. Προτιμώ, λοιπόν, σήμερα να γράψω για μια άλλη κατάληψη δημοσίου χώρου, που παρακολουθώ από μακριά και ψιλοζηλεύω. Και συγκινούμαι. Ναι, σε μια τέτοια θα έπαιρνα ευχαρίστως μέρος.

-Το κοινοτικό συμβούλιο του Μπάρνετ, στο βόρειο Λονδίνο, έκλεισε τον Απρίλιο του 2012 τη Βιβλιοθήκη του, την άδειασε από όλα τα βιβλία και ετοιμαζόταν να πουλήσει το ωραίο της κτίριο. Είναι πασίγνωστες οι περικοπές των κονδυλίων για βιβλιοθήκες στη Μεγάλη Βρετανία, σε μια χώρα με τόσο μεγάλη παράδοση στον δανεισμό βιβλίων.

-Στις 5 Σεπτεμβρίου οκτώ ακτιβιστές εισέβαλαν από ένα ανοιχτό παράθυρο, κατέλαβαν τη Βιβλιοθήκη και άρχισαν να τη λειτουργούν σε συνεργασία με πολλούς ντόπιους εθελοντές. Εφεραν πάνω από 8 χιλιάδες βιβλία, οργάνωσαν πλήθος εκδηλώσεων (από αναγνώσεις μέχρι συναυλίες και πιλάτες) και διπλασίασαν τον αριθμό των επισκεπτών -έτσι τουλάχιστον υποστήριζαν. Είχαν στο πλευρό τους ολόκληρη την τοπική κοινωνία, ενθουσιασμένους ηλικιωμένους, συνταξιούχους, γονείς, νέους και παιδιά.

-Η ωραία αυτή ιστορία κράτησε μέχρι τις 18 Δεκεμβρίου. Τη μέρα εκείνη η δικαστής Πατρίτσια Περλ αποφάσισε ότι η κατάληψη πρέπει να λήξει, να εκκενωθεί το κτίριο από τους καταληψίες. Αυτό λέει ο νόμος. Συγχρόνως, όμως, εκθείασε το έργο τους («Ηταν ένας χαρούμενος, ευχάριστος, καλοοργανωμένος χώρος»), αναγνώρισε το «δικαίωμά τους» να διαμαρτύρονται για το κλείσιμο της Βιβλιοθήκης και τους έδωσε ένα περιθώριο 6 εβδομάδων μέχρι να τα μαζέψουν και να φύγουν.

-Από 'δώ αρχίζουν οι διαφορές με την ελληνική νοοτροπία. Οι καταληψίες δεν σκυλόβρισαν τη δικαστή ως εκπρόσωπο του συστήματος. Δεν μπούκαραν «συμβολικά» στα γραφεία του Συντηρητικού Κόμματος -και να ήθελαν δεν θα μπορούσαν. Δήλωσαν ευτυχείς που τους αναγνωρίστηκε το δικαίωμα στη διαμαρτυρία. Και ετοιμάζονται να κάνουν έφεση. Να οχυρωθούν, σε περίπτωση αρνητικής τελεσίδικης απόφασης, μέσα στο κτίριο, και να πετάνε στους μπάτσους βιβλία, χλομό το βλέπω (για άδεια μπουκάλια και μάσκες η «Γκάρντιαν» και ο λοιπός βρετανικός Τύπος δεν ανέφεραν τίποτα).

-Την ίδια στιγμή ο παθός και μαθός πρόεδρος του κοινοτικού συμβουλίου του Μπάρνετ δήλωσε ότι είναι έτοιμοι να συνεργαστούν με τους καταληψίες και τους εθελοντές κατοίκους και να ξαναλειτουργήσει η Βιβλιοθήκη. Αυτά.

ΥΓ. Κι ενώ έγραφα τα παραπάνω έσκασε η είδηση ότι με απόφαση του Κώστα Τζαβάρα καταργείται το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Πάπαλα. Διότι, λέει, «μετά 19 χρόνια λειτουργίας έφτασε πλέον σε σημείο που δεν επετύγχανε τον στόχο του» και «ότι δεν υπάρχει πια η δυνατότητα να διασπάται η κρατική δράση σε δημόσια νομικά πρόσωπα και σε αυτόνομους θυλάκους λήψης αποφάσεων, που μάλλον σύγχυση προκαλούν».

Στο εξής η πολιτική για το βιβλίο θα ασκείται από τη Διεύθυνση Γραμμάτων. Κρατισμός μού μυρίζει. Ασχετα πρόσωπα, φοβάμαι. Ας μας τα έλεγε όλα αυτά ξεκάθαρα ο Κώστας Τζαβάρας όταν εκπαραθύρωνε την ηγεσία του ΕΚΕΒΙ κι ας άφηνε τις προφάσεις για τα λίγα «διαπλεκόμενα» βιβλιαράκια, που θα έφταναν στις σχολικές βιβλιοθήκες.

O παροιμιώδης πατριωτισμός των Εγγλέζων υποχώρησε μπροστά στον 16ο πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής. Η British Film Academy, δηλαδή τα 6.500 χιλιάδες μέλη της, ψήφισε και έδωσε τις περισσότερες υποψηφιότητες (10) για τα βραβεία της, τα Baftas, στον «Λίνκολν» του Στίβεν Σπίλμπεργκ: καλύτερης ταινίας, α' ανδρικού ρόλου, β' ανδρικού ρόλου, β' γυναικείου ρόλου, διασκευασμένου σεναρίου, μουσικής, φωτογραφίας, μακιγιάζ, σκηνογραφίας και κοστουμιών. Δύο πράγματα είναι φανερά: ότι ο Σπίλμπεργκ ως σκηνοθέτης έμεινε εκτός (!) και ότι οι τεχνικές κατηγορίες συνετέλεσαν τα μέγιστα στην εκτόξευση της ταινίας.

Οι δικές τους ταινίες, το μιούζικαλ «Les Miserables» του Τομ Χούπερ και, ναι, το «Skyfall» του Σαμ Μέντες υποχώρησαν διακριτικά στη δεύτερη (9 υποψηφιότητες, τόσες όσες και η «Ζωή του Πι» του Ανγκ Λι) και τρίτη θέση, αντίστοιχα (8 υποψηφιότητες). Ακολουθούν η «Επιχείρηση «Αργώ» του Μπεν Αφλεκ (7 υποψηφιότητες) και, αναπάντεχα, η «Αννα Καρένινα» του Τζο Ράιτ (6).

Διάγουμε περίοδο κινηματογραφικών υποψηφιοτήτων. Σήμερα το απογευματάκι, 3.30 μ.μ. ώρα Ελλάδας, θα μάθουμε και τις σπουδαιότερες, δηλαδή για τα Οσκαρ. Αν ηγηθεί κι εκεί ο «Λίνκολν» της κούρσας και συνυπολογίσουμε και τις πρωτιές του σε Baftas, αλλά και Χρυσές Σφαίρες (7 υποψηφιότητες) ο Σπίλμπεργκ πάει για περίπατο στις 24 Φεβρουαρίου, ημέρα απονομής των βραβείων της Αμερικανικής Ακαδημίας. Εκτός κι αν -πάντα υπάρχει αυτό το ενδεχόμενο- γίνει η έκπληξη και η ανατροπή. Τα Baftas θα έχουν προηγηθεί κατά δύο εβδομάδες (10 Φεβρουαρίου).

Oι υποψηφιότητες στις κυριότερες κατηγορίες είναι οι εξής:

-Καλύτερης ταινίας: «Επιχείρηση «Αργώ»», «Les Miserables», «Η ζωή του Πι», «Λίνκολν» και «Zero Dark Thirty».

-Σκηνοθέτη: Μπεν Αφλεκ («Αργώ»), Κάθριν Μπίγκελου («Zero Dark Thirty»), Μίκαελ Χάνεκε («Amour»), Ανγκ Λι («Η ζωή του Πι»), Κουέντιν Ταραντίνο («Django Unchained»).

-A' ανδρικού ρόλου: Μπεν Αφλεκ («Αργώ») , Μπράντλεϊ Κούπερ («Silver Linings Playbook»), Ντάνιελ Ντέι Λιούις («Λίνκολν»), Χιου Τζάκμαν («Les Miserables»), Χοακίν Φίνιξ («Django Unchained»).

-Α' γυναικείου ρόλου: Τζέσικα Τσαστέιν («Zero Dark Thirty»), Μαριόν Κοτιγιάρ («Σώμα με σώμα»), Τζένιφερ Λόρενς («Silver Linings Playbook»), Ελεν Μίρεν («Χίτσκοκ»), και Εμανουέλ Ριβά («Amour»).

-Β' ανδρικού ρόλου: Αλαν Αρκιν («Αργώ»), Χαβιέ Μπαρντέμ («Skyfall»), Φίλιπ Σίμουρ Χόφμαν («The Master»), Tόμι Λι Τζόουνς («Λίνκολν»), Κριστόφ Βαλτς («Django»).

-Β' γυναικείου ρόλου: Εϊμι Ανταμς («The Master»), Τζούντι Ντεντς («Skyfall»), Σάλι Φιλντ («Λίνκολν»), Αν Χαθαγουέι («Les Miserables»), Ελεν Χαντ («Τhe Sessions»).

-Ξένης Ταινίας: «Amour» του Μίκαελ Χάνεκε, «Το κυνήγι» του Τόμας Βίντερμπεργκ, «Σώμα με σώμα» του Ζακ Οντιάρ, «Αθικτοι» των Τολεντανό και Νακάς και «Headhunters» του Μόρτεν Τίλντουμ.

Αξίζει να επισημανθεί ότι ο Ταραντίνο πήρε τις ίδιες υποψηφιότητες για τα Baftas (5) όσες και για τις Χρυσές Σφαίρες, ότι ο Χάνεκε τα πήγε πάλι περίφημα, ότι το «The Master» του Πολ Τόμας Αντερσον διασώζεται για άλλη μια φορά χάρη στους ηθοποιούς του.

Επιμ.: Β.Γεωργ.

Της Βένας Γεωργακοπούλου

Η παράσταση «Μάτση Χατζηλαζάρου. Σβήσε το πρόσωπό μου και ξαναρχίζουμε» απο την ομάδα Amour-Amour ξεκίνησε τον Αύγουστο από το Κάστρο της Καβάλας, ήταν μια ανάθεση του Θοδωρή Γκόνη για το Φεστιβάλ Φιλίππων-Θάσου, που είχε ολόκληρο κύκλο αφιερωμένο σε Ελληνες ποιητές.

Στη συνέχεια, παίχτηκε για λίγες μέρες στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, αλλά ήταν τόση η επιτυχία και η ζήτηση, που από αυτό το Σάββατο επιστρέφει στην Knot Gallery. Ανανεωμένη, όμως, και εμπλουτισμένη, όπως τονίζει η σκηνοθέτις Δήμητρα Κονδυλάκη, που υπογράφει και τη δραματουργία της παράστασης.

«Χωρίς να γράψει ούτε μία δική της λέξη», συνέθεσε, δηλαδή, ποιήματα της σπουδαίας, αλλά ελάχιστα γνωστής στο ευρύ κοινό μοντερνίστριας Μάτσης Χατζηλαζάρου (1914-1987), με αποσπάσματα από την ανέκδοτη αλληλογραφία της με τον Ανδρέα Εμπειρίκο, πρώτα ψυχαναλυτή και στη συνέχεια ερωτικό σύντροφο και σύζυγό της. Τον μονόλογο ερμηνεύει η Δέσποινα Παπάζογλου.

«Ηξερα και αγαπούσα τη Μάτση Χατζηλαζάρου μόνο ως ποιήτρια και καθόλου ως πρόσωπο», παραδέχεται η Δήμητρα Κονδυλάκη. «Για τις ανάγκες της παράστασης αναζήτησα και άλλο υλικό και έπεσα πάνω στον Χρήστο Δανιήλ, που είχε εκδώσει το λεύκωμα «…Ιούς, Μανιούς ίσως και Aqua Marina. Μάτση Χατζηλαζάρου, Η πρώτη Ελληνίδα υπερρεαλίστρια» («Τόπος», 2011).

Ετοίμαζε τότε για την «Αγρα» ένα νέο βιβλίο με την ανέκδοτη αλληλογραφία της απ' το Παρίσι με τον Ανδρέα Εμπειρίκο (1946-47) και μου παραχώρησε λίγα αποσπάσματα. Θα βγει τους πρώτους μήνες του 2013, είναι κρίμα που δεν θα συμπέσει, τελικά, με τις νέες μας παραστάσεις στην Knot».

Ισορροπία μεταξύ ποίησης και ρεαλισμού

Ειδικά τώρα, που προς μεγάλη χαρά της, ο μονόλογος ενισχύθηκε με ακόμα περισσότερες επιστολές της ποιήτριας προς τον Εμπειρίκο. «Κατάφερα, έτσι, να δώσω μια μεγαλύτερη ισορροπία ανάμεσα στο ποιητικό και το πιο ρεαλιστικό κομμάτι της παράστασης», λέει η Δήμητρα Κονδυλάκη. «Διότι οι επιστολές της Μάτσης Χατζηλαζάρου με αναφορές στην πολιτική και την τέχνη την κάνουν ακόμα περισσότερο ζωντανό πρόσωπο, δικαιολογούν ακόμα περισσότερο την επιλογή μας να στήσουμε πάνω της μια ολόκληρη παράσταση. Βοηθάει βέβαια και η ίδια η ποίησή της, που είναι άμεση και βιωμένη».

Η Μάτση Χατζηλαζάρου είναι, ίσως, η πρώτη σύγχρονη Ελληνίδα ποιήτρια που συνδέει τη δημιουργία με την ερωτική απελευθέρωση. Καμιά σχέση η δική της ποίηση μέ τον «μονόχορδο συναισθηματισμό», που, όπως επισημαίνει η Δήμητρα Κονδυλάκη, ταυτιζόταν τότε με κάθε γυναικεία καλλιτεχνική έκφραση. Η πρώτη της, άλλωστε, συλλογή, «Μάης Ιούνης και Νοέμβρης» (1944) θεωρήθηκε από την επίσημη κριτική άσεμνη και χυδαία.

Το 1945, κι αυτή πάνω στο «Ματαρόα», η Χατζηλαζάρου φτάνει στο Παρίσι. Εκεί, σ' ένα δωμάτιο ξενοδοχείου, την πετυχαίνει η παράσταση. Σε ένα μεταίχμιο. «Η παράσταση βασίζεται σε αντιθέσεις», εξηγεί η Δήμητρα Κονδυλάκη. «Ελλάδα-Παρίσι. Τότε-τώρα. Ανδρέας Εμπειρίκος-Χαβιέ Βιλοτό». Ο τελευταίος είναι ο παρισινός της έρωτας, γνωστός χαράκτης . «Τα χαρακτηριστικά χαρακτικά της Μάτσης, που έχουν μείνει, δικά του είναι», λέει η σκηνοθέτις.

«Αυτός την εισήγαγε στα καλλιτεχνικά κυκλώματα της γαλλικής πρωτεύουσας, τη γνώρισε στον Πικάσο και στον Ματίς. Στις επιστολές, που προσθέσαμε, υπάρχουν πολλές αναφορές σε εκθέσεις, σε ζωγράφους, στον Ρουσό, την Ντόρα Μαρ… Η Μάτση Χατζηλαζάρου λάτρευε τη ζωγραφική, ήταν ένας από τους λόγους που ήθελε να ζήσει στο Παρίσι. Την ίδια εποχή συνδέθηκε και με τους σουρεαλιστές, γνώρισε τον Μπρετόν και τον Τζαρά, άλλη μία πτυχή της που φαίνεται στις επιστολές της στον Εμπειρίκο».

 Η παράσταση στην Knot βαθαίνει

Η Δήμητρα Κονδυλάκη παραδέχεται πόσο δύσκολο είναι, ίσως και αντιθεατρικό καμιά φορά, να ανεβάζεις την ποίηση στο σανίδι. «Συχνά γίνεται με άχαρο και άκαμπτο τρόπο», λέει. Αυτή την έγνοια είχε στο μυαλό της. Να αποφύγει τις «συνθήκες απαγγελίας» και να φτάσει σε μια «σύγχρονη ποιητική σκηνοθεσία».

Τη βοήθησε σ' αυτό και η επιλογή της να εστιάσει αποκλειστικά και μόνο στην παρισινή περίοδο (1946-47) της Μάτσης Χατζηλαζάρου, κι ας έγραφε συνέχεια ποίηση, από το 1930 μέχρι τη δεκαετία του ’80. Κρατάει, λοιπόν, στην παράσταση την εποχή, «όχι, όμως, σαν αναβίωση, όχι σαν μια ανακατασκευή νατουραλιστική», όπως εξηγεί. Και χαίρεται ιδιαίτερα για τον νέο χώρο που θα φιλοξενήσει τη δουλειά της.

Εξηγεί: «Μια παράσταση δεν τελειώνει ποτέ. Ξεκινήσαμε από έναν ανοιχτό χώρο, το Κάστρο της Καβάλας, όπου ακόμα και ο αέρας έπαιζε ρόλο. Περάσαμε από το Θέατρο του Νέου Κόσμου. Και καταλήξαμε στον σχεδόν κλειστοφοβικό, αλλά και πιο αστικό χώρο της Knot Gallery. Αισθάνομαι ότι η παράσταση παίρνει τώρα μια άλλη διάσταση, ότι βαθαίνει και πλουτίζει, ενώ συγχρόνως ο αστικός χώρος της γκαλερί ταιριάζει περισσότερο στις αστικές διαδρομές της ποιήτριας στο Παρίσι». Ελπίζει, όμως, ότι η παράσταση θα συνεχίσει αλλού και στο μέλλον. Η αναπάντεχη επιτυχία για μια ποιητική θεατρική βραδιά τη γεμίζει αισιοδοξία.

v.georgakopoulou@efsyn.gr

info: Σκηνικά και κοστούμια της Φωτεινής Γεωργίου. Knot Gallery, Μιχαλακοπούλου 206 και Πύρρου. Πρεμιέρα 12 Ιανουαρίου. Δώδεκα μόνο παραστάσεις. Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα και Τρίτη, στις 9 μ.μ. Κρατήσεις: 6940808727.

Για πρώτη φορά αυτόν τον Ιανουάριο δεν πήραμε τον Γιώργο Λούκο τηλέφωνο να μας δώσει ένα-δυο tips από το πρόγραμμα του Ελληνικού Φεστιβάλ το καλοκαίρι. Ατιμο ΥΠΠΟ με τις ενστάσεις και τις καθυστερήσεις σου. Παρ' όλα αυτά τα καλλιτεχνικά χάιλαϊτ μιας χρονιάς, που μόνο εύκολη δεν θα είναι για όλους μας, δεν είναι και λίγα. Τα απαριθμούμε και παίρνουμε βαθιές ανάσες αισιοδοξίας και δύναμης.

ΘΕΑΤΡΟ

Η σειρά του Αχιλλέα: Και μετά την «Οδύσσεια» έρχεται… ετεροχρονισμένα η «Ιλιάδα» σε παγκόσμια πρώτη παράστασή της. Με το έπος του Ομήρου καταπιάνεται μήνες τώρα ο Στάθης Λιβαθινός θεατροποιώντας τις είκοσι τέσσερις ραψωδίες του πάνω στην καινούργια μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη. Εχει επιστρατεύσει αρκετούς ηθοποιούς από την ομάδα της παλιάς «Πειραματικής Σκηνής» του Εθνικού Θεάτρου. Η πρεμιέρα αναμένεται προς τα τέλη Μαρτίου.

Στεφανία Γουλιώτη aka Σεν Τε: Τον ρόλο έχουν ερμηνεύσει η Βέρα Ζαβιτσιάνου, η Αλέκα Παΐζη, η Νίκη Τριανταφυλλίδη, η Αννα Κοκκίνου. Τώρα ήρθε η στιγμή της Στεφανίας Γουλιώτη. Στο έργο του Μπρεχτ «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» η καλή ηθοποιός υποδύεται την πόρνη Σεν Τε, τον μοναδικό καλό άνθρωπο που έχουν εντοπίσει οι θεοί επί της γης.

Την παράσταση, που ανεβαίνει στις 18 Ιανουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών, σκηνοθετεί η ολοταχώς ανερχόμενη σκηνοθέτις Κατερίνα Ευαγγελάτου. Παίζουν ακόμα οι Αλεξάνδρα Λέρτα, Δαυίδ Μαλτέζε, Νικόλας Παπαγιάννης, Μαρία Παρασύρη, Ομηρος Πουλάκης, Νάνσυ Σιδέρη, Σωτήρης Τσακομίδης

Ο Αισχύλος στα χέρια του Ο' Νιλ: «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» σκηνοθετεί στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου ο καλλιτεχνικός του διευθυντής Γιάννης Χουβαρδάς. Ο Ευγένιος Ο' Νιλ έχει επεξεργαστεί την τριλογία της «Ορέστειας» μεταγράφοντάς τη στο δικό του «σήμερα» -μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου στην Αμερική- αποκαλύπτοντας τη διαβρωμένη εικόνα της αστικής τάξης, κρυμμένης πίσω από ένα άψογο προσωπείο.

Παίζουν οι Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Ακύλλας Καραζήσης, Χρήστος Λούλης, Γιώργος Κοτανίδης, Θέμις Μπαζάκα, Μαρία Πρωτόπαππα, Γιούλικα Σκαφιδά, Μάγια Λυμπεροπούλου, Χρήστος Στέργιογλου, Γιώργος Γάλλος. Πρεμιέρα στις 21 Φεβρουαρίου.

Γκόλφω και Τάσος: Με ανυπομονησία περιμένουμε την επιστροφή της «Γκόλφως». Το κωμειδύλλιο του Σπυρίδωνος Περεσιάδου, έργο με ιδιότυπη γλώσσα, συνδεδεμένο με την ιστορική παράδοση των μπουλουκιών, σκηνοθετεί ο Νίκος Καραθάνος στο Rex του Εθνικού Θεάτρου από τις 2 Μαρτίου. Παίζει μια πλειάδα καλών ηθοποιών: Εύη Σαουλίδου, Χριστίνα Μαξούρη, Χάρης Φραγκούλης, Λυδία Φωτοπούλου, Γιάννης Βογιατζής, Αγγελος Παπαδημητρίου,Γιάννης Κότσιφας κ.ά.

Ελληνες μετανάστες στη σκηνή: Μια παράσταση που θυμίζει αυτές των Rimini Protokoll παρουσιάζουν οι Ανέστης Αζάς και Πρόδρομος Τσινικόρης, συνεργαζόμενοι με τον Γερμανό δραματουργό Jens Hillje, στη Μικρή Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (από 27 Φεβρουαρίου).

Το έμψυχο υλικό αυτού του πρωτότυπου θεατρικού ντοκιμαντέρ, με τίτλο «Τηλέμαχος: should I stay or should I go?», αποτελούν Ελληνες μετανάστες στη Γερμανία, νέοι και ηλικιωμένοι, εργάτες και καθηγητές πανεπιστημίου, ιδιοκτήτες καζίνου και σερβιτόροι.

Ο καθένας θα αφηγείται την περιπέτειά του σαν σύγχρονος Οδυσσέας, αφού το ομηρικό έπος υφέρπει κάτω από τις ιστορίες συνδέοντάς τες με την ομηρική Οδύσσεια.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ

Δημήτρης Αληθεινός στο ΕΜΣΤ: Την πρώτη αναδρομική του έκθεση θα δούμε τον Φεβρουάριο. Με παρουσία στην Ελλάδα και το εξωτερικό και διαρκή ενασχόληση με τη ζωγραφική, το κολάζ, τον λόγο, τις δράσεις, τις κατασκευές, τις εγκαταστάσεις, τις επεμβάσεις στο περιβάλλον και τις περίφημες «Κατακρύψεις» του, ο Δημήτρης Αληθεινός είναι από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ελληνες εικαστικούς.

Λίγος Ρόμπερτ Γουίλσον ακόμα: Αβανγκάρντ καλλιτέχνης, έχει ασχοληθεί με τη χορογρα­φία, τη ζωγραφική, τη γλυπτική, την performance και τη σκηνοθεσία, χωρίς όμως να εγκαταλείψει ποτέ τις εικαστικές τέχνες. Το διάστημα 2004 – 2009 συνέλαβε και σκηνοθέτησε 56 video-portraits, τα οποία αποτελούν ένα σχόλιο στην ιστορία της προσωπογραφίας ως εικαστικού είδους και διαπλέκουν τη φωτογραφία, τον κινηματογράφο, τη λογοτεχνία και τον ήχο.

Πρωταγωνιστές στα βίντεο είναι διάσημοι καλλιτέχνες, ανάμεσά τους οι Ζιλιέτ Μπινός, Γουίλεμ Νταφόε, Τζόνι Ντεπ, Μαριάν Φέιθφουλ, Σάλμα Χάγεκ, Ιζαμπέλ Ιπέρ, Ζαν Μορό, Σον Πεν, Μπραντ Πιτ, Ιζαμπέλα Ροσελίνι, Γουινόνα Ράιντερ. Στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, από Μάρτιο έως Ιούνιο.

Εκκληση για τον Ιάσονα Μολφέση: Αφιερωμένη στην εικαστική δημιουργία και τη ζωή του Ιάσονα Μολφέση (1925 – 2009), από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς ζωγράφους και γλύπτες, είναι η έκθεση και η έκδοση που ετοιμάζει το Μουσείο Μπενάκη. Η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και προκειμένου να είναι όσο γίνεται πληρέστερη, το Μ.Μ. απευθύνει έκκληση προς τους κατόχους των έργων του να ενημερώσουν επικοινωνώντας στο τηλέφωνο 210-7210460.

Και Μπιενάλε έχουμε: Αν και ακόμα δεν έχει γίνει γνωστό το θέμα της, οι διοργανωτές ετοιμάζουν πυρετωδώς την 4η Διεθνή Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Αθήνας, για τις αρχές Σεπτεμβρίου. Παράλληλα θα διοργανωθει και η 4η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης. Υπό τον γενικό τίτλο «Παλιές διασταυρώσεις-Make it new», οι θεματικές των διοργανώσεων -από το 2011 έως το 2015- έχουν στραμμένη την προσοχή τους στη Μεσόγειο.

Επιτέλους, ΦΙΞ: Σε καλό δρόμο βρίσκεται η ολοκλήρωση της ανάπλασης του παλιού εργοστασίου του ΦΙΞ επί της λεωφόρου Συγγρού. Το έργο ξεκίνησε αρχές του 2000 και θα είναι τελικά ετοιμοπαράδοτο τον Οκτώβριο. Εκεί θα στεγαστεί επιτέλους το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, βάζοντας τη χώρα μας στον χάρτη των διεθνών σύγχρονων μουσείων.

ΣΙΝΕΜΑ

Περιμένοντας το Βερολίνο: Σε λίγες μέρες θα ξέρουμε αν οι νέοι Ελληνες σκηνοθέτες θα μας δώσουν μία ακόμα τεράστια χαρά, αν μία και δύο και τρεις ελληνικές ταινίες θα επιλεγούν από την Μπερλινάλε. Μη γρουσουζέψουμε κάνοντας εικασίες. Απλώς το Φεστιβάλ του Βερολίνου έχει άμεση σχέση με τη διανομή τους, που για την ώρα είναι λίγο στον αέρα.

Με δύναμη από τα Εξάρχεια: Η ταλαντούχα Κωνσταντίνα Βούλγαρη, πέντε χρόνια μετά το «Valse Sentimental», επιστρέφει με την ταινία «Συγχαρητήρια στους αισιόδοξους» (στις αίθουσες τον Μάρτιο). Ακολουθεί την καθημερινότητα της αναρχικής 32χρονης Ηλέκτρας, που ζει στα Εξάρχεια, είναι γόνος αστικής, πλην αριστερής οικογένειας και ζει μοιρασμένη ανάμεσα σε δύο άνδρες: ο ένας είναι στη φυλακή για «τρομοκρατικές» πράξεις, ο άλλος αντιπροσωπεύει ακριβώς το αντίθετο.

Παντρεμένος, με παιδί, αρχιτέκτονας και από ιδεολογία κάτι σαν τον… Καμίνη, Θέμα της ταινίας η αποδοχή των αντιφάσεων, που και ποιος δεν έχει; Ακόμα και οι αναρχικοί. Παίζουν οι Μαρία Γεωργιάδου, Δημήτρης Ξανθόπουλος, Θέμις Μπαζάκα, Κώστας Γανωτής, Αλέξης Χαρίσης και Δημήτρης Πιατάς.

Τα εμπόδια του έρωτα: Η Odeon ποντάρει στην ταινία του πρωτοεμφανιζόμενου Βασίλη Κεχαγιά «Love in the End», που αφηγείται τρεις ερωτικές ιστορίες, που με δυσκολία παίρνουν φόρα, μέχρι να απογειωθούν. Σημάδια των καιρών ακόμα και ανάμεσα στους νέους; Βγαίνει, φυσικά, ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου, 14/2. Πρωταγωνιστούν οι Τζωρτζίνα Λιώση, Λεωνίδας Καλφαγιάννης, Κατερίνα Γερονικολού, Πάνος Βλάχος, Νικόλας Αγγελής και Μυριέλλα Κουρεντή. Νέα και άφθαρτα πρόσωπα.

ΜΟΥΣΙΚΗ 

Η επιστροφή των Depeche Mode: Στις 7 Μαΐου, θα κηρύξουν από το Τελ Αβίβ την έναρξη της παγκόσμιας περιοδείας τους. Τρεις μέρες μετά, η τριάδα των Ντέιβιντ Γκάχαμ, Μάρτιν Γκορ και Αντριου Φλέτσερ έρχεται στο Terra Vibe Park κι υπόσχεται να μας αποζημιώσει για εκείνη την αδιανόητη ακύρωση, το τελευταίο –στην κυριολεξία- λεπτό, του 2010.

Το συγκρότημα, που καμαρώνει για τη μοναδική σχέση που έχει αναπτύξει με το ελληνικό κοινό, γιορτάζει σχεδόν τρεις δεκαετίες στην κορυφή κι έχει ξεπεράσει τα 100 εκατομμύρια πωλήσεις δίσκων. Ηδη δουλεύουν το πολυαναμενόμενο άλμπουμ τους που κυκλοφορεί την άνοιξη. Το γεγονός ότι θα το ακούσουμε πρώτοι ζωντανά μάς ιντριγκάρει ακόμα περισσότερο.

Ερχεται το αφεντικό; Αν οι φήμες -και οι προσευχές- βγουν αληθινές, στις 18 Μαΐου στο Terra Vibe Park περιμένουμε το μεγαλύτερο μουσικό απωθημένο των τελευταίων ετών: τον Μπρους Σπρίνγκστιν. Ο Αμερικανός ρόκερ εδώ κι ενάμιση χρόνο περιοδεύει ανά τον κόσμο παρουσιάζοντας το πρόσφατο αριστούργημά του «Wrecking Ball», που απέσπασε θριαμβευτικές κριτικές.

Σχεδόν 24 χρόνια μετά τη συναυλία της Διεθνούς Αμνηστίας στο ΟΑΚΑ, είναι πιθανότερο από ποτέ να τον ξαναδούμε στα μέρη μας. Αρκεί ο ίδιος και η Live Nation να αποφασίσουν ότι θέλουν να «επεκτείνουν» την περιοδεία του και στα Βαλκάνια.

Νέα τούβλα στον τοίχο: Ο χώρος οριστικοποιήθηκε. Στις 31 Ιουλίου ο Ρότζερ Γουότερς θα ξαναχτίσει το «The Wall» στο Ολυμπιακό Στάδιο της Αθήνας. Ο θρυλικός μπασίστας και δημιουργός των περισσότερων επιτυχιών των Pink Floyd επανασχεδίασε το υπερθέαμα, που παρακολουθήσαμε πρόπερσι στην Αθήνα, δημιουργώντας ένα οπτικοακουστικό αριστούργημα προορισμένο για μεγάλα στάδια.

Το έργο, που περιγράφει την αποξένωση και μετάλλαξη του ατόμου, ξεκινά σύντομα περιοδεία έχοντας εξασφαλίσει στάσεις σε 25 μεγαλοπρεπή στάδια, όπως το Γουέμπλεϊ του Λονδίνου, το Stade de France στο Παρίσι, το Ολυμπιακό Στάδιο της Ρώμης, το Αmsterdam Arena και το Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου.

ΧΟΡΟΣ

Αισιοδοξία από Κονγκό: Ο Φοστέν Λινιεκουλά, ο 38χρονος χορευτής και χορογράφος, θέτει στο επίκεντρο της καλλιτεχνικής του ανησυχίας την ταλαιπωρημένη χώρα του, τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Είναι δυνατόν να καταφεύγει στο σώμα και την κίνηση, ως τα κατ' εξοχήν εργαλεία κατανόησης και καταγραφής της Ιστορίας; Η απάντηση είναι θετική.

Μέσα από τον χορό του ο Λινιεκουλά διηγείται ιστορίες αγάπης και σκότους. Το μήνυμά του παραμένει αισιόδοξο: το σώμα είναι η επιβεβαίωση της ζωής που συνδέει αυτά που ζήσαμε με αυτά που ονειρευόμαστε να ζήσουμε, αυτά που θα οικοδομήσουμε σαν απάντηση στα ερείπια του παρελθόντος. Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών (6/10 Φεβρουαρίου).

Συνεργάστηκαν οι: Βένα Γεωργακοπούλου, Μαρίνα Κουβέλη, Εφη Μαρίνου, Βασιλική Τζεβελέκου

Είναι παγκόσμιο φαινόμενο, όχι μόνο ελληνικό, οι καλοί συγγραφείς, αυτοί που περιμένουμε με ανυπομονησία κάθε νέο τους έργο και όντως το διαβάζουμε, να κάνουν και τον λιγότερο ντόρο.

Για παράδειγμα, μέσα στο 2013 θα κυκλοφορήσουν νέα μυθιστορήματα ο Τζούλιαν Μπαρνς, η Μάργκαρετ Ατγουντ, ο Τζ. Μ. Κουτσί («The childhood of Jesus»), ο Πίτερ Ακρόιντ («Three Brothers»), o Μόχσιν Χαμίντ του «Απρόθυμου φονταμενταλιστή» («How to get filthy Rich in Rising Asia»), ο Καλέντ Χοσεϊνί των «Χαρταετών» («And the Mountains Echoed»), η Κέιτ Ατκινσον. Ελάχιστα πράγματα ξέρουμε γι' αυτά, ούτε καν τίτλους.

Υπάρχουν, όμως, τέσσερα μυθιστορήματα για τα οποία ήδη έχουν στηθεί οι ουρές στα βιβλιοπωλεία. Ή για το όνομα των συγγραφέων ή για το θέμα τους. Και κατά σύμπτωση έχουν όλα άμεση σχέση με τη μεγάλη οθόνη.

- Πόσοι σινεφίλ δεν αναρωτιούνταν πάνω από 30 χρόνια τι τύχη να είχε το αγοράκι που ξέφυγε μέσα στα χιόνια, μαζί με τη μαμά του, από το τσεκούρι του Τζακ Νίκολσον; Ο Ντάνι Τόρανς, το πρόσωπο-κλειδί στη «Λάμψη», το μυθιστόρημα του Στίβεν Κινγκ, που κυκλοφόρησε το 1977 για να γίνει ακόμα πιο διάσημο με την ταινία του Κιούμπρικ το 1980, φέτος έχει την τιμητική του. Ο συγγραφέας έχει από καιρό ανακοινώσει ακόμα και την ημερομηνία κυκλοφορίας του σίκουελ της «Λάμψης».

Στις 24 Σεπτεμβρίου θα βγει το «Doctor Sleep», που θα επικεντρώνεται στη ζωή του μικρού Ντάνι. Τον ξαναβρίσκουμε μεσήλικα σε πόλη του Νιου Χαμσάιρ, αφού «έχει για χρόνια περιπλανηθεί για να ξεφύγει από την κληρονομιά απελπισίας, βίας και αλκοολισμού, που του άφησε ο πατέρας του». Εχει θέσει στην υπηρεσία του Καλού τις υπερφυσικές του ικανότητες (τη «λάμψη»), που τον είχαν βοηθήσει να τα βγάλει πέρα με τις σκοτεινές δυνάμεις τού ξενοδοχείου, αλλά και τον πατέρα του.

Δουλεύει σε νοσοκομείο ανακουφίζοντας από τους πόνους όσους πεθαίνουν, εξ ου και τον αποκαλούν «Doctor Sleep». Θα χρειαστεί, όμως, πολύ περισσότερη προσπάθεια και δουλειά για να αντιμετωπίσει μια συμμορία από «περιπλανώμενους βρικόλακες που ζουν απομυζώντας την ενέργεια των ανθρώπων», και ειδικά των άρρωστων, παιδιών, που έχουν, όπως κι αυτός, το χάρισμα τής «λάμψης». Είναι φανερό ότι ο Κινγκ ξανάγραψε ένα έπος για τον πόλεμο μεταξύ Καλού και Κακού.

- Ο Τζόν Λε Καρέ δεν ανακοινώνει τα βιβλία του με φανφάρες. Ξέρουμε, όμως, πως τον Μάιο θα πάρουμε στα χέρια μας το νέο του μυθιστόρημα με τίτλο «A delicate truth». Σύμφωνα με το site του, είναι μια ιστορία «ηθικών διλημμάτων, ενοχών, θάρρους και απροσδόκητης αγάπης». Κεντρικά πρόσωπα του δράματος ο Τόμπι Μπελ, ανερχόμενος αστέρας του υπουργείου Εξωτερικών και γραμματέας του υπουργού, και ο βετεράνος διπλωμάτης Κιτ Πρόμπιν.

Το 2011, τέσσερα χρόνια έπειτα από μια μυστική αντιτρομοκρατική επιχείρηση στον Βράχο του Γιβραλτάρ, ένα μήνυμα στρατιώτη των ειδικών δυνάμεων, που έχει πέσει σε δυσμένεια, αλλά συμμετείχε στην ιστορία, φέρνει τους δύο άνδρες σε σύγκρουση. «Εάν το μόνο που χρειάζονται οι δυνάμεις του Κακού για να θριαμβεύσουν είναι να μην κάνουν τίποτα αυτοί που θα μπορούσαν, κάνει άραγε ένοχους παρατηρητές τους καλούς ανθρώπους;» αναρωτιέται ο Τζον Λε Καρέ. Πόσο επίκαιρη και για μας αυτή η ερώτηση.

- Η τύχη της Μπρίτζετ Τζόουνς ποσώς μας απασχολεί, εκτός κι αν ο Μαρκ Ντάρσι (εννοείται με τη μορφή του Κόλιν Φερθ) εξακολουθεί να παίζει ρόλο στη ζωή της. Δυστυχώς, η Ελεν Φίλντινγκ, που ανακοίνωσε ότι θα κυκλοφορήσουν μέσα στο 2013 οι νέες περιπέτειες της παχουλής, ανασφαλούς και αφελούς ηρωίδας της, δεν αποκάλυψε πολλά για την ερωτική της ζωή. «Οπως όλοι μας, έχει κρατήσει φίλους και ανθρώπους στη ζωή της, αλλά έχει προχωρήσει», δήλωσε. Σφίγγα.

Ούτε καν αν η Μπρίτζετ ,που την αφήσαμε στις σελίδες ενός βιβλίου το 1999, θα έχει μεγαλώσει και θα πλησιάζει πια τα 50, δεν φανέρωσε. Θα ζει,πάντως, στο σημερινό Λονδίνο, θα είναι πιο πετυχημένη επαγγελματικά, θα εξακολουθεί να προσπαθεί να κόψει ποτό και κάπνισμα, θα κάνει πάντα δίαιτα και θα ανησυχεί αν την ακολουθεί κανείς στο twitter. Το Ιντερνετ γέμισε αμέσως εικασίες. Λες το περίφημο ημερολόγιό της να έχει γίνει blog;

- Ο εκσυγχρονισμός και εξανθρωπισμός του Τζέιμς Μποντ δεν σταματάει στην ερμηνεία του Ντάνιελ Γκρεγκ και τη σκηνοθεσία του Σαμ Μέντες. Χρειάζεται μολύβι και χαρτί. Φέτος το φθινόπωρο θα κυκλοφορήσει ένα νέο μυθιστόρημα της σειράς και οι κληρονόμοι του Ιαν Φλέμινγκ επέλεξαν, ως τρίτο στη σειρά συγγραφέα μετά τους Σεμπάστιαν Φοκς και Τζέφρι Ντίβερ, τον Γουίλιαμ Μπόιντ. Κι αυτός, όπως ανακοίνωσε, δεν έχει καμιά όρεξη να γεμίσει το βιβλιο του «με ατομικές βόμβες, παγκόσμιες καταστροφές, γκάτζετ, υπερδυνάμεις και εξωφρενικούς εχθρούς».

Ο δικός του Μποντ θα είναι «ένας μεσήλικας κατάσκοπος. Είμαι ρεαλιστής συγγραφέας και αυτό που με ενδιαφέρει είναι ο Μποντ ως άνθρωπος. Στο σινεμά συνήθως γίνεται καρτούν, στη λογοτεχνία έχει πάντα μεγαλύτερο βάθος, είναι πιο πολύπλοκος και βασανισμένος», δήλωσε τον Ιούνιο στο Φεστιβάλ του Hay, πανευτυχής που το Ιδρυμα Φλέμινγκ δίνει στους συγγραφείς που επιλέγει απόλυτη ελευθερία.

Επιμ.: Β. Γεωργ.

Σήμερα το βράδυ θα τον πάω στο αεροδρόμιο να του κουνήσω το μαντίλι. Είναι 21 χρονών και σπουδάζει Ιστορία στο Λονδίνο. «Θα 'ρθω ξαφνικά μια μέρα να σε βρω», τον απειλώ δήθεν (το ξέρει ότι είμαι άφραγκη). Γελάει. «Πρόσεχε μήπως σε σταματήσει κανείς και σου ζητήσει id», μου λέει. Στοιχεία ταυτότητας. Φυσικά και δεν μοιάζω με φοιτήτρια, μακάρι να έμοιαζα. Αλλά και ο ίδιος δεν μοιάζει με φοιτητή, έτσι όπως τουλάχιστον φανταζόμαστε ότι είναι όλοι οι Ελληνες νέοι, που μπήκαν κάποια στιγμή στο πανεπιστήμιο.

Ας πούμε, είμαι βέβαιη ότι πολύ θα τον ξένιζε αν έβλεπε ξαφνικά σε κάποια αίθουσα της φιλελεύθερης και δημοκρατικής σχολής του να στοιβάζονται τσάντες, πορτοφόλια και μαντίλια, που τα πουλούν για να ζήσουν μετανάστες. Κι όμως, παθιάζεται με την προστασία τους και μισεί τη Χρυσή Αυγή, κάνοντάς με υπερήφανη.

Ας πούμε, αν ήταν φοιτητής στην ΑΣΟΕΕ και μπούκαρε η αστυνομία να καθαρίσει τον χώρο από το παραεμπόριο και διάφορα μπουκάλια και μπουκαλάκια, μάσκες και μασκούλες της αντίστασης κατά του συστήματος θα αναρωτιόταν γιατί το κίνημα δεν κάνει έρανο να πιάσει καμιά αποθήκη. Δεν θα ένιωθε ούτε απειλούμενος, ούτε φιμωμένος, ούτε έκθετος στους πέντε δρόμους, χωρίς άσυλο και στέγη. Μπήκε στο πανεπιστήμιο για να σπουδάσει.

Διάβασα με ευχάριστη έκπληξη, ομολογώ, την ανακοίνωση του προέδρου της ΠΟΣΔΕΠ Νικόλαου Σταυρακάκη, καθηγητή στο ΕΜΠ, με αφορμή την επάρατη εισβολή της αστυνομίας στην ΑΣΟΕΕ. Πόσα χρόνια την περίμενα αυτή τη φράση; «Τα πολιτικά κόμματα -και οι συνιστώσες τους- θα πρέπει επιτέλους να αντιληφθούν ότι η δραματική κατάσταση που επικρατεί στους χώρους και τις λειτουργίες ορισμένων ιδρυμάτων δεν μπορεί να συνεχιστεί και θα πρέπει να αποσύρουν τη στήριξή τους σε ομάδες που δρουν σε πλαίσια πλήρους αυθαιρεσίας, παραβιάζοντας ακόμη και τους στοιχειώδεις κανόνες μιας ευνομούμενης κοινωνίας». Κάποτε όσοι τα 'λεγαν αυτά κατατάσσονταν αμέσως στους αντιδραστικούς. Μήπως πάει κάτι να αλλάξει στα πανεπιστήμια; Φτύνω στον κόρφο μου.

«Βρε παιδιά, τι κόμμα είναι αυτός ο Σταυρακάκης;», ρωτάω, άσχετη ούσα, τους πολιτικούς μας συντάκτες. Φοβήθηκα προς στιγμήν μπας και είναι δεξιός. Μετάνιωσα αμέσως για τα πολιτικά μου αντανακλαστικά. Δεν πάει να ' ναι ό,τι θέλει. Αδυνατώ να καταλάβω γιατί είναι αριστερό ένα βρομερό πανεπιστήμιο, έρμαιο σε διάφορες πανάσχετες ομαδίτσες, με ροπή (πολύ ελαφριά λέξη χρησιμοποιώ) προς τη βία επί δικαίους και αδίκους, κυρίως καθηγητές. Και δεν είναι επειδή είμαι πια μια συντηρητική μαμά, που θέλει το παιδί της να μάθει γράμματα, όπως φαντάζομαι και η πλειονότητα των γονιών που διαβάζουν την «Εφημερίδα των Συντακτών» (ή τουλάχιστον έτσι ελπίζω). Θυμάμαι και τα δικά μου νιάτα.

Οσες αγριότητες και αχρείαστοι δημόσιοι εξευτελισμοί καθηγητών κι αν έγιναν την εποχή της αποχουντοποίησης κανένας δεν χτίστηκε στο γραφείο του με τούβλα. Και οι ψιλές που έπεφταν (θυμάμαι τους Κνίτες να μπουγελώνουν μονίμως ΑΑΣΠΕτζήδες ή να σκίζουν τα ποιήματα του Τάκη Σινόπουλου από το ταμπλό του Ρήγα -τι βίτσιο κι αυτό το τελευταίο… ), δυστυχώς σήμερα μου φαίνονται χαριτωμένες γραφικότητες.