Του Γιώργου Τσιάρα

Η είδηση της αυτοκτονίας του εξαπλώθηκε ταχύτατα στο αγαπημένο του διαδίκτυο: στα 26 του μόλις χρόνια, ο Aαρον Σβαρτς, χαρισματικός προγραμματιστής, χάκερ και υπέρμαχος των ψηφιακών ελευθεριών, βρέθηκε κρεμασμένος στο διαμέρισμά του στο Μπρούκλιν – θύμα, όπως όλα δείχνουν, των συνεχιζόμενων διώξεων εις βάρος του αλλά και της κατάθλιψης που τον βασάνιζε, όπως είχε δημόσια παραδεχτεί, τα τελευταία χρόνια.

Ο Σβαρτς υπήρξε πραγματική ιδιοφυΐα, «παιδί-θαύμα» των υπολογιστών και ήρωας των απανταχού «πειρατών»: μόλις στα 14 του χρόνια συμμετείχε ενεργά στην ομάδα των προγραμματιστών που έστησαν την αρχική εκδοχή του προτύπου RSS, το οποίο επιτρέπει την ταχύτατη αναμετάδοση πληροφοριών από μπλογκ και ενημερωτικές ιστοσελίδες που ανανεώνονται συνεχώς, και στη συνέχεια είχε γράψει και διαθέσει με ελεύθερες άδειες αρκετά προγράμματα.

Αργότερα συμμετείχε ενεργά στην οργάνωση Creative Commons, που μάχεται υπέρ της κοινοκτημοσύνης πληροφοριών και λογισμικού, και στην κοινότητα του Reddit, που συγκέντρωνε ειδήσεις από διάφορες «κλειδωμένες» πηγές.

Για τον διάσημο χάκερ, η μοιρασιά περιεχομένου (sharing) – αυτό δηλαδή που εταιρείες και κυβερνήσεις αποκαλούν «πειρατεία» – όχι μόνο δεν είναι ανήθικη, αλλά αποτελεί και πολιτιστική ανάγκη πρώτου μεγέθους: «Μόνο εκείνοι που είναι τυφλωμένοι από την απληστία θα αρνηθούν σε κάποιον φίλο ένα αντίγραφο», είχε γράψει ο Σβαρτς στο online «μανιφέστο» του, που είχε εκδώσει το 2008. Και συμπλήρωνε: «Η πληροφορία είναι δύναμη. Αλλά, όπως συμβαίνει με κάθε δύναμη, υπάρχουν πάντα αυτοί που θέλουν να την κρατήσουν για τον εαυτό τους»…

Το 2009, οι ιδέες έγιναν πράξη, όταν ο Σβαρτς κατάφερε να κατεβάσει και στη συνέχεια να διαθέσει ελεύθερα στο Ιντερνετ περίπου 19 εκατομμύρια σελίδες νομικών εγγράφων από τα ομοσπονδιακά δικαστήρια, τα οποία ήταν καταχωρισμένα στη βάση δεδομένων PACER- μια database που θα έπρεπε να είναι ελεύθερη, αλλά η PACER χρέωνε την πρόσβαση. Η μη κερδοσκοπική οργάνωση DemandProgress, της οποίας ο Σβαρτς υπήρξε ιδρυτής, πρωταγωνίστησε το 2011 στη μάχη για να εμποδιστεί η περίφημη νομοθεσία SOPA (Stop Online Piracy Act) κατά της διαδικτυακής «πειρατείας».

Ομως οι μεγάλοι μπελάδες άρχισαν για τον Σβαρτς τον Ιούλιο του 2011, όταν ο νεαρός – σύμφωνα με το κατηγορητήριο – κατέβασε στο λάπτοπ του από το «κλειδωμένο» εσωτερικό δίκτυο του MIT ολόκληρη τη βάση JSTOR, η οποία διαθέτει (με συνδρομή) το περιεχόμενο εκατοντάδων επιστημονικών επιθεωρήσεων, τέσσερα εκατομμύρια δημοσιεύσεις, που αμέσως κυκλοφόρησαν σε μορφή torrent.

Ο Σβαρτς συνελήφθη αλλά αφέθηκε ελεύθερος με εγγύηση, αφού δήλωσε αθώος στην αρχική ακρόαση για την «κλοπή». Η JSTOR απέσυρε τις κατηγορίες, όχι όμως και το ΜΙΤ που τον κατήγγειλε για απάτη. Η δίκη του επρόκειτο να γίνει στο τέλος του χρόνου και αν καταδικαζόταν (κάτι που νομικοί κύκλοι θεωρούσαν βέβαιο, με δεδομένη και την πολιτική πίεση από το πανίσχυρο «λόμπι του κοπιράιτ»- δισκογραφικές και μεγάλα στούντιο του Χόλιγουντ) αντιμετώπιζε εξοντωτικές ποινές, ώς και 35 χρόνια φυλακή και 1 εκατομμύριο δολάρια πρόστιμο.

Ο ιατροδικαστής απέκλεισε κάθε πιθανότητα εγκληματικής ενέργειας: ο 26χρονος είχε δηλώσει αρκετές φορές ότι έπασχε από κατάθλιψη και πως είχε σκεφτεί το ενδεχόμενο της αυτοκτονίας, ιδίως μετά την άκομψη απομάκρυνσή του από τη κοινότητα Reddit.

Στην αγχόνη όμως τον « έσπρωξαν» οι διώκτες του: σε ανακοίνωση της, η οικογένεια του τονίζει πως ο θάνατος του δεν είναι μια απλή προσωπική τραγωδία, «αλλά το προϊόν ενός συστήματος ποινικής δικαιοσύνης που χαρακτηρίζεται από πρακτικές εκφοβισμού και κατάχρησης εξουσίας από τους εισαγγελείς (…), για ένα δήθεν έγκλημα χωρίς θύματα». Το MIT, από τη μεριά του, αρνήθηκε να κάνει οποιαδήποτε δήλωση…

Του Γιώργου Τσιάρα

Τις παρασκηνιακές συνομιλίες για μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Αγκυρας και Κούρδων αυτονομιστών του PKK, που όπως αποκαλύπτεται βρίσκονταν σε προχωρημένο στάδιο, είχαν ως πραγματικό στόχο οι άγνωστοι δολοφόνοι που εκτέλεσαν εν ψυχρώ, με μαφιόζικο τρόπο, τη νύχτα της περασμένης Τετάρτης τις τρεις Κούρδισσες ακτιβίστριες στην οδό Λαφαγιέτ, στο 10ο διαμέρισμα των Παρισίων.

Αυτό, τουλάχιστον, είναι το κοινό συμπέρασμα στο οποίο καταλήγουν τις τελευταίες ώρες στις δημόσιες τοποθετήσεις τους τόσο η τουρκική κυβέρνηση, διά στόματος του ίδιου του Ταγίπ Ερντογάν, όσο και η κουρδική πολιτική και στρατιωτική ηγεσία- κατηγορώντας, φυσικά, η μία την άλλη για την «επαγγελματική» τριπλή δολοφονία στο κέντρο της πόλης του Φωτός.

Πράγματι, μετά τους διαδικτυακούς υπαινιγμούς του ηγέτη του κουρδικού Κόμματος για την Ειρήνη και τη Δημοκρατία (BDP), Σελαχατίν Ντεμιρτάς για τουρκικό δάκτυλο πίσω από τη δολοφονία, τις καταγγελίες εκπροσώπου του PKK για «τρομοκρατική επίθεση κατά του κουρδικού λαού» και τη μαχητική διαδήλωση εκατοντάδων Κούρδων κατοίκων του Παρισιού έξω από το κτίριο όπου σημειώθηκαν οι δολοφονίες, με κεντρικό σύνθημα «Τουρκία δολοφόνε, Ολάντ συνένοχε», ο Τούρκος πρωθυπουργός έκανε λόγο για «πιθανό ενδοκουρδικό ξεκαθάρισμα λογαριασμών». «Είναι πολύ νωρίς να σχολιάσουμε. Εχουμε μια συνεχιζόμενη διαδικασία εναντίον της τρομοκρατίας στην Τουρκία. Μπορεί να είναι μια πρόκληση για να γίνει ζημιά σε αυτήν ή μια εσωτερική βεντέτα – δεν ξέρουμε ακόμη», είπε ο Ερντογάν.

Σε νέες δηλώσεις που έκανε την Παρασκευή, μετά την ολοκλήρωση της περιοδείας του στη Σενεγάλη, επισήμανε επίσης πως «μία από τις φράξιες του ΡΚΚ έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι δεν είναι υπέρ της ειρήνης και ότι είναι υπέρ της συνέχισης της υφιστάμενης κατάστασης», ενώ ανέφερε πως αν το ΡΚΚ μείνει πιστό στο συμφωνημένο πλαίσιο που γίνεται μέσω της ΜΙΤ με τον Οτζαλάν και τις κουρδικές ομάδες στο Βόρειο Ιράκ και στην Ευρώπη, ο διάλογος «θα συνεχιστεί».

Επέμεινε, όμως, πως το ΡΚΚ «πρέπει να παραδώσει τα όπλα του», ενώ αρνήθηκε πως θα επιτραπεί επιτέλους η εκπαίδευση των Κούρδων στη μητρική τους γλώσσα, ένα πάγιο αίτημα της κουρδικής πλευράς, τονίζοντας πως «δεν πρόκειται να δώσουμε αφορμές για τον διαμελισμό της χώρας». Και ο Χουσεΐν Τσελίκ, ο αντιπρόεδρος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP), συμπλήρωσε πως οι δολοφονίες είναι «αποτέλεσμα εσωτερικής διαμάχης» εντός του «διασπασμένου» PKK.

Ποιος σκότωσε τις τρεις γυναίκες- την 54χρονη «Σάρα», κατά κόσμο Σακινέ Τζανσίζ, ιδρυτικό μέλος του PKK και στενή συνεργάτιδα (πολλοί λένε και σύντροφο) του Αμπντουλάχ Οτσαλάν μέχρι την απαγωγή του στην Κένυα, την 32χρονη υπεύθυνη του παρισινού Κέντρου Φιντάν Ντογάν και την 25χρονη ακτιβίστρια Λεϊλά Σουλεμέζ;

Παρά το ανθρωποκυνηγητό προς πάσα κατεύθυνση που έχει εξαπολύσει η γαλλική αντιτρομοκρατική, αλλά και οι μυστικές υπηρεσίες της χώρας, ώς και αργά χτες το βράδυ δεν είχε βρεθεί κάποια άκρη στο κουβάρι της εκτέλεσης. Αλλωστε πρόκειται για μια «κινηματογραφική» δολοφονία: οι φονιάδες ήταν πιθανότατα γνωστοί στα θύματα τους, αφού η θωρακισμένη εξώπορτα του Κέντρου ανοίγει μόνο με κωδικό και δεν φέρει ίχνη παραβίασης, ενώ χρησιμοποίησαν μάλλον όπλα με σιγαστήρα, γι' αυτό και οι σοροί βρέθηκαν αρκετές ώρες αργότερα.

Ούτως ή άλλως, όμως, αυτό που μετρά στην υπόθεση δεν είναι τόσο οι φυσικοί αυτουργοί, αυτοί που τράβηξαν τη σκανδάλη, αλλά ο εντολέας τους και φυσικά η πολιτική στόχευση του «συμβολαίου θανάτου». Qui bono – ποιος ωφελείται; Κι εκεί το πράγμα μπερδεύεται – αφού οι Τσανσίζ και Ντογάν φέρονται να υποστήριζαν ανοιχτά την ανάγκη τερματισμού των εχθροπραξιών και ως εκ τούτου πράγματι αντιμετωπίζονταν ως «προδότριες» από τους πιο μαχητικούς συντρόφους τους.

Από την άλλη μεριά, όπως μπορεί κανείς να διαπιστώσει και από το διπλανό ρεπορτάζ για τα παλαιότερα φονικά «ανδραγαθήματα» του βαθέος (παρα)κράτους της Τουρκίας, η φυσική εξόντωση όσων (Κούρδων ή Τούρκων, ένστολων ή απλών πολιτών) αναζήτησαν κατά καιρούς μια πολιτική λύση στο κουρδικό πρόβλημα, αποτελεί… παράδοση στη γείτονα.

Ο Ερντογάν μοιάζει ειλικρινής, όταν αρνείται κάθε συμμετοχή στη δολοφονία: η τουρκική κυβέρνηση δεν είχε κανέναν προφανή λόγο να δολοφονήσει τις τρεις γυναίκες, που εκτός των άλλων διέθεταν και καλές σχέσεις με την γαλλική κυβέρνηση, εν μέσω των κρίσιμων διαπραγματεύσεων με τον Οτσαλάν.

Την άποψη αυτή μοιάζει να υποστηρίζει και ο ηγέτης του Εθνικού Κογκρέσου του Κουρδιστάν Ρεμζί Καρτάλ, που δήλωσε πως «είναι ένα πολιτικό έγκλημα, επ' αυτού δεν υπάρχει αμφιβολία. Ο Οτσαλάν και η τουρκική κυβέρνηση έχουν ξεκινήσει μια ειρηνευτική διαδικασία, θέλουν να προχωρήσει ο διάλογος, υπάρχουν όμως μέρη που δεν επιθυμούν την επίλυση του κουρδικού ζητήματος και θέλουν να σαμποτάρουν την ειρηνευτική διαδικασία».

Σε ποιους αναφέρεται ο Καρτάλ; Μα φυσικά στις πολυπλόκαμες τουρκικές εθνικιστικές παραστρατιωτικές οργανώσεις, που ναι μεν έχουν δεχτεί ισχυρά πλήγματα τα τελευταία χρόνια από τις δικαστικές έρευνες σε βάρος τους, αλλά παραμένουν ισχυρές και βέβαια επιθυμούν διακαώς τη συνέχιση της στρατιωτικής σύγκρουσης με το PKK: μόνον έτσι, με ανοιχτή την πληγή του Κουρδικού, μπορούν οι παρακρατικοί να διατηρούν κεντρικό ρόλο στην κυριαρχούμενη φαινομενικά από τον Ερντογαν και το ΑΚP, αλλά στην ουσία ρευστή και πάντα διαφιλονικούμενη τουρκική «σκακιέρα» ισχύος.

Και δεν είναι τυχαίο πως τα σενάρια για πιθανή δολοφονία της «Σάρας» από τούρκικές παραστρατιωτικές οργανώσεις αναπαράχθηκαν σε εκτενή ρεπορτάζ από τον φιλοκυβερνητικό τουρκικό τύπο- όπως βέβαια και τα σενάρια για «ενδοκουρδική βεντέτα», ή για πιθανή εμπλοκή από μυστικές υπηρεσίες τρίτων κρατών, με βασικούς «υπόπτους» τη Συρία και το Ιράν…

Tου Γιώργου Τσιάρα

Για «εξωφρενική ανευθυνότητα» και συγκάλυψη της πραγματικής κατάστασης της υγείας του Ούγκο Τσάβες κατηγορεί την κυβέρνηση η βενεζουελάνικη αντιπολίτευση, θέτοντας για πρώτη φορά ανοιχτά ζήτημα διαδοχής. Η αντιπολίτευση κατηγορεί τους συνεργάτες του Τσάβες ότι αποκρύπτοντας την αλήθεια καλλιεργούν κλίμα αβεβαιότητας – την ίδια στιγμή που στο Καράκας φουντώνουν τα σενάρια γύρω από την 10η Ιανουαρίου, ημερομηνία που θα έπρεπε κανονικά να ορκιστεί ο «πρεζιντέντε» για τη νέα του προεδρική θητεία.

Σε περίπτωση θανάτου ή αδυναμίας του προέδρου της χώρας πρέπει να αναλάβει ο πρόεδρος της Βουλής και να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές μέσα σε ένα μήνα, λέει η αντιπολίτευση. Ομως, ο Τσάβες είχε υποδείξει ως αντικαταστάτη τον αντιπρόεδρο Νικολάς Μαδούρο, πριν αναχωρήσει για τη εγχείρηση στην Κούβα, και το ερώτημα είναι εάν μπορεί βάσει του Συντάγματος να παραμείνει ο Μαδούρο στη θέση αυτή πέραν της 10ης Ιανουαρίου..

Οι καταγγελίες της αντιπολίτευσης δεν ήρθαν βέβαια μόνες τους, αλλά με την επικουρία της Ουάσιγκτον, που ζήτησε διά του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών να «τηρηθούν οι συνταγματικές διαδικασίες για τη μετάβαση της εξουσίας, αν ο πρόεδρος δεν είναι σε θέση να ασκήσει τα καθήκοντά του».

Ως γνωστόν η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Καράκας παραμένει άδεια από τον Ιούλιο του 2010, όπως και η πρεσβεία της Βενεζουέλας στην Ουάσιγκτον, αν και τις τελευταίες μέρες πληθαίνουν στον αμερικανικό Τύπο τα δημοσιεύματα περί «πιθανής βελτίωσης των σχέσεων σε περίπτωση θανάτου του Τσάβες»…

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο γαμπρός του Τσάβες (και υπουργός Επιστήμης και Τεχνολογίας της χώρας) Χόρχε Αρεάσα, μαζί με τον αδελφό τού «πρεζιντέντε» Αντάν, ταξίδεψαν ώς την Αβάνα, προκειμένου να ενημερωθούν μαζί με τον αντιπρόεδρο Μαδούρο και την υπουργό Δικαιοσύνης Σίλια Φλόρες για τις μετεγχειρητικές επιπλοκές του εμβληματικού ηγέτη της λατινοαμερικανικής Αριστεράς, από τους Κουβανούς γιατρούς.

Ο Αντάν Τσάβες δήλωσε μάλιστα ότι συναντήθηκαν όλοι μαζί την Τετάρτη με τον αδελφό του, ο οποίος «έχει επικοινωνία με το περιβάλλον» και «επίγνωση των δυσκολιών», και «συνεχίζει να μάχεται σκληρά και να στέλνει την αγάπη του στον λαό μας». Οι γιατροί, είπαν, χαρακτήρισαν την κατάσταση του «σταθερή, αλλά ευαίσθητη» – διαψεύδοντας εκ νέου τα σενάρια της ισπανικής εφημερίδας ABC και άλλων… κακομελετητών, ότι ο Τσάβες βρίσκεται σε (τεχνητό) κώμα και δεν αντιδρά στα φάρμακα.

Ο Μαδούρο, που χθες επρόκειτο να επιστρέψει στο Καράκας για να επιχειρήσει να κατευνάσει τα πνεύματα, δήλωσε επίσης ότι συνάντησε τον Τσάβες «δύο φορές» την Τρίτη, ότι «του μίλησε και τον αγκάλιασε», και ότι είχε «πλήρη συνείδηση για την περιπλοκότητα της κατάστασης του», αλλά πως το βλέμμα του έδειχνε ότι «παραμένει μαχητής».

Ο θεσμικός διάδοχος του Τσάβες επιβεβαίωσε επίσης πως το νοσοκομείο όπου νοσηλεύεται ο Τσάβες επισκέφτηκε και ο φίλος και πολιτικός μέντορας του Βενεζουελάνου ηγέτη, Φιντέλ Κάστρο.

Χάρη σε μια κλασική, για τους παροικούντες την Ουάσιγκτον, «συμφωνία της τελευταίας στιγμής» μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών, η Αμερική απέφυγε χθες να πέσει στον διαβόητο «δημοσιονομικό γκρεμό», όμως οι περισσότεροι ανεξάρτητοι αναλυτές εκτιμούν πως η συμφωνία αυτή έχει αμιγώς προσωρινό χαρακτήρα και δεν είναι από μόνη της αρκετή για να αντιμετωπιστεί το τεράστιο πρόβλημα υπερχρέωσης του αμερικανικού κράτους, την επίλυση του οποίου απλώς μεταθέτει στις καλένδες.

Από τεχνικής άποψης, βέβαια, τίποτα δεν είχε τελειώσει ώς αργά χθες το βράδυ, αφού το σχέδιο έπρεπε να εγκριθεί από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου κυριαρχούν οι… πλουτοκράτες Ρεπουμπλικανοί, και στη συνέχεια να υπογραφεί από τον πρόεδρο Ομπάμα. Κάτι που θεωρείται περίπου βέβαιο, δεδομένου ότι η συμφωνία εκτός από «κατεπείγοντα» έχει σαφέστατα και προσωρινό χαρακτήρα.

Τι συμφώνησαν οι «σένατορς»; Στη δραματική ψηφοφορία που έλαβε χώρα τα ξημερώματα της Τρίτης, η αμερικανική Γερουσία ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία (89 υπέρ – 8 κατά) μια ενδιάμεση συμφωνία, με την οποία αποτρέπεται η αυτόματη εφαρμογή από σήμερα των προβλεπόμενων μέτρων σκληρής λιτότητας -μεγάλες περικοπές δημοσίων δαπανών και αυξήσεις φόρων σε ολόκληρη την κλίμακα- που θα έριχναν τη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου στον λεγόμενο «δημοσιονομικό γκρεμό» της ύφεσης.

Με τον τρόπο αυτό διασφαλίστηκε και η συνέχιση της πλήρους καταβολής των επιδομάτων ανεργίας και άλλων κοινωνικών κονδυλίων πρώτης ανάγκης, τουλάχιστον για τους επόμενους λίγους μήνες.

Η συμφωνία προβλέπει αύξηση της φορολογίας για τις οικογένειες με ετήσιο εισόδημα 450 χιλιάδες δολάρια και άνω και για όσα άτομα βγάζουν πάνω από 400.000 τον χρόνο –γεγονός που σημαίνει ότι η βασική προεκλογική υπόσχεση του Μπαράκ Ομπάμα για αύξηση της φορολόγησης όσων έχουν εισόδημα πάνω από 250 χιλιάδες δολάρια κατέληξε, όπως και τόσες άλλες, στο προεδρικό συρτάρι.

Βέβαια, και οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν δεσμευτεί προεκλογικά ότι θα μπλοκάρουν κάθε αύξηση φόρων για τους πολύ εύπορους, ενώ όλες τις τελευταίες εβδομάδες προσπαθούσαν να βάλουν το «πλαφόν» της αυξημένης φορολογίας στο 1 εκατομμύριο δολάρια και πλέον ετησίως.

Στην πράξη, η προσωρινή συμφωνία απλώς αναβάλει τη… βουτιά στον «γκρεμό» για δύο μήνες, αφού το τεράστιο δημόσιο χρέος εξακολουθεί να αυξάνεται και τον ερχόμενο Μάρτιο αναμένεται να ξεπεράσει τα 16,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, που είναι το σημερινό «πλαφόν» δανεισμού, μετά τη συμφωνία του περσινού καλοκαιριού για αύξηση του ορίου από τα 14 τρισ. δολάρια. Τότε θα δοθεί και η επόμενη μεγάλη πολιτική μάχη γύρω από την νέα (απαραίτητη) αύξηση του ορίου, αλλά και γύρω από το ποια εισοδηματική τάξη θα πληρώσει μακροπρόθεσμα την εξωφρενικά υψηλή «λυπητερή».

Το μόνο βέβαιο είναι πως μια νέα αύξηση του πλαφόν δανεισμού θα πυροδοτήσει νομοτελειακά έναν νέο γύρο πιστοληπτικών υποβαθμίσεων από τη γνωστή αγέλη των… οίκων. Ως γνωστόν, η Standard & Poor’s υποβάθμισε από τον Αύγουστο του 2011, μετά δηλαδή την προηγούμενη αύξηση της οροφής του χρέους, την αξιολόγηση της Αμερικής, στερώντας της το ΑΑΑ –μια επιθετική κίνηση που έκτοτε απειλούν να αντιγράψουν οι άλλοι δύο οίκοι, δηλαδή η Moody’s και η Fitch, με δυνάμει σαρωτικές επιπτώσεις για την αμερικανική και την παγκόσμια οικονομία.

Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν ώς τώρα την κρίση τυπώνοντας δολάρια, στο πλαίσιο της λεγόμενης «ποσοτικής χαλάρωσης» (quantitative easing): έτσι, η Fed έχει πλημμυρίσει κυριολεκτικά την αγορά ομολόγων με φρεσκοτυπωμένο χρήμα, έχοντας ρίξει πάνω από δύο τρισεκατομμύρια δολάρια σε αμερικανικά ομόλογα –πρακτική που, όπως φαίνεται, δεν θα εγκαταλειφθεί σύντομα.

Ομως αυτός ο ποταμός των δολαρίων δεν μπορεί να συγκαλύψει τα δομικά παραγωγικά προβλήματα της αμερικανικής οικονομίας και την εξάρτησή της από τον δανεισμό –ιδίως σε μια συγκυρία που η Ευρώπη, ή σωστότερα η Γερμανία και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αρνούνται πεισματικά να ακολουθήσουν τη Fed στον δρόμο της δημοσιονομικής… απώλειας, λόγω της γνωστής αντιπληθωριστικής υστερίας του Βερολίνου.

Δεν γίνεται, με άλλα λόγια, το δολάριο να παραμείνει νο1 παγκόσμιο νόμισμα αναφοράς, όταν η ίδια η κυβέρνηση των ΗΠΑ το υπονομεύει τυπώνοντας αδιάκοπα για να δανείζει τον εαυτό της…

Η Χίλαρι στην εντατική

Ενας «θρόμβος στη φλέβα που βρίσκεται στον χώρο ανάμεσα στον εγκέφαλο και στο κρανίο πίσω από το δεξί αυτί» ήταν ο λόγος που οδήγησε στην εντατική τη Χίλαρι Κλίντον. Η απερχόμενη υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ δεν υπέστη τελικά εγκεφαλικό επεισόδιο, όπως ήταν ο αρχικός φόβος των γιατρών.

Στην 65χρονη Κλίντον χορηγήθηκε αντιπηκτικό υγρό ώστε να διαλυθεί ο θρόμβος, ενώ οι γιατροί ανέφεραν ότι η Κλίντον «σημειώνει εξαίρετη πρόοδο και είμαστε βέβαιοι ότι θα αναρρώσει πλήρως». Οπως και να 'χει, την Κλίντον πρόκειται να διαδεχτεί στον θώκο ο Τζον Κέρι, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας, τον οποίο έχει ονομάσει επόμενο υπουργό Εξωτερικών ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα.

Μια παράλυτη ήπειρος: έτσι τιτλοφορεί το περιοδικό Spiegel το εκτενέστατο ρεπορτάζ του για την πρόσφατη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών. Μια σύνοδος «παράλυσης και απελπισίας»: «Η διαμάχη είναι σε πλήρη εξέλιξη – Βορράς εναντίον Νότου, πλούσιες χώρες εναντίον φτωχών, η καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ εναντίον του προέδρου της Γαλλίας Φρανσουά Ολάντ.

Με λίγες λέξεις, μια διχασμένη ήπειρος τη στιγμή που η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με κοινά προβλήματα», συνεχίζει το ρεπορτάζ.

Για την «αναπαράσταση» της συνόδου, το περιοδικό αξιοποίησε πληροφορίες από δώδεκα διαφορετικές κυβερνητικές πηγές που συμμετείχαν στη διαδικασία. Πίσω από τις κλειστές πόρτες και παρά τα ψεύτικα χαμόγελα και τις φιλοφρονήσεις, οι 27 ηγέτες «σφάχτηκαν» για τη φύση της τραπεζικής ενοποίησης.

Το «βόρειο», φιλογερμανικό στρατόπεδο (Γερμανία, Φινλανδία, Δανία και Ολλανδία) απαιτεί αλλαγές στο τελικό κείμενο για την ενοποίηση, ώστε να αποφύγουν να πληρώσουν περισσότερα χρήματα για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών- ενώ η Γαλλία, μαζί με τους Νότιους (Ισπανία, Ιταλία και Πορτογαλία) πιέζουν για μεγαλύτερη «αμοιβαιοποίηση». Οι Βόρειοι, ως συνήθως, νικούν.

Οπως σε κάθε σύνοδο κορυφής, έτσι και σε αυτή του Δεκεμβρίου, ο πήχης είχε μπει ψηλά: η σύναξη των Βρυξελλών θεωρήθηκε μια μεγάλη ευκαιρία για να κάνει επιτέλους η Ευρώπη ένα σοβαρό βήμα προς την πολιτική και οικονομική ενοποίηση. Οι χώρες του Νότου ζητούσαν περισσότερη αλληλεγγύη, ενώ ο Βορράς επέμενε στην αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία.

Πραγματικές διαπραγματεύσεις, όμως, δεν έγιναν ποτέ, γράφει το Spiegel: ο κάθε ηγέτης μιλούσε με τη σειρά του και έλεγε τα δικά του, χωρίς να αναφέρεται καν στις ιδέες που ανέπτυξε ο προηγούμενος. Και τι κουβέντα να γίνει, όταν ο κάθε ομιλητής διέθετε μόνον τέσσερα λεπτά;

Το βασικότερο όμως πρόβλημα είναι πως η Ενωση δεν είναι ενωμένη: τα εθνικά συμφέροντα έχουν σαφέστατα περάσει σε πρώτη γραμμή, όπως και οι προσωπικές πολιτικές ατζέντες των ηγετών που συμμετείχαν.

Αλλά και οι προσωπικές σχέσεις δεν είναι καλές: η Μέρκελ, γράφει το περιοδικό, έχει εξοργιστεί με την «αντιπολίτευση» του Ολάντ, και ο γαλλογερμανικός άξονας δεν λειτουργεί με το συγκεκριμένο δίδυμο. Τα «τετ-α–τετ» μεταξύ των δύο στο περιθώριο της συνόδου δεν ήταν θετικά- ιδίως από τη στιγμή που η καγκελάριος ξεκαθάρισε πως δεν σκοπεύει να υποστηρίξει έναν ευρύ «μηχανισμό απορρόφησης σοκ».

Ούτε στο επίσημο δείπνο παρατηρείται κάποια ουσιαστική πρόοδος: η αντιπαράθεση αφορά τις διατυπώσεις του τελικού κειμένου, όπου η Μέρκελ θέλει τη λέξη «ανταγωνιστικότητα», ενώ ο Ολάντ απαιτεί να μπουν οι όροι «αλληλεγγύη» και «κοινωνική διάσταση της Ε.Ε.».

Αποτέλεσμα: ένα ακόμη αδύναμο κείμενο αρχών, γεμάτο συμβιβασμούς και αοριστίες. Οι διαχωριστικές γραμμές κυριαρχούν, οι σοβαρές αποφάσεις παραπέμπονται, ως συνήθως, στην επόμενη σύνοδο. «Η Ευρώπη δεν έχει ξεκολλήσει από τη λάσπη», καταλήγει το ρεπορτάζ του Spiegel.