«Η Ελλάδα πεθαίνει, πεθαίνουμε σαν λαός. Κάναμε τον κύκλο μας. Δεν ξέρω πόσες χιλιάδες χρόνια ζήσαμε ανάμεσα σε σπασμένες πέτρες κι αγάλματα. Και πεθαίνουμε. Αλλά αν είναι να πεθάνει η Ελλάδα, να πεθάνει γρήγορα. Γιατί η αγωνία κρατάει πολύ και κάνει πολύ θόρυβο».

(Από την ταινία «Το βλέμμα του Οδυσσέα», Θόδωρος Αγγελόπουλος, 1995)

Απόψε γι' αυτούς δεν υπάρχουν ειδήσεις. Ούτε και χθες υπήρχαν. Ούτε κι αύριο θα υπάρχουν. Εκτός από μία: σήμερα είναι η πρώτη πραγματικά κρύα νύχτα του φετινού χειμώνα. Αυτό είναι είδηση. Οπως κι ότι στα λουτρά στα οποία καταφεύγουν χάλασαν οι σωλήνες για το ζεστό νερό. Κι ότι σήμερα θα τους μοιράσουν σλίπινγκ μπαγκ.

Σε ένα άλλο επίπεδο, σήμερα έγινε κι η πρώτη σύσκεψη στο υπουργείο Υγείας για το πού θα τους στεγάσουν αν πιάσει πάλι χιονιάς στην Αθήνα (πουθενά δεν κατέληξε η σύσκεψη των παραγόντων, όμως εκείνοι δεν το ξέρουν). Οταν ζεις στον δρόμο σχεδόν καμία από τις ειδήσεις των «8» δεν σε αφορά.

«Χαχαχα! είσαι καλή εσύ! Αμα χάσεις τη δουλειά σου, μη φοβηθείς, να έρθεις να μείνεις μαζί μας όποτε θέλεις». Ο Μοχάμεντ είναι από το Μαρόκο και ζει δίπλα στις ράγες του τρένου μαζί με ακόμα καμιά εικοσαριά ανθρώπους από το Μαγκρέμπ. Μες στο σκοτάδι σχεδόν δεν μπορείς να διακρίνεις πού σταματάει ο λόφος με τα σκουπίδια και πού αρχίζουν τα γιατάκια τους.

Οι ιστορίες τους είναι πανομοιότυπες και γνωστές: έφτασαν στην Ελλάδα περπατώντας χιλιάδες χιλιόμετρα με στόχο να περάσουν στην Ευρώπη. Εγκλωβίστηκαν εδώ εξαιτίας του Δουβλίνο 2. Εμειναν χωρίς δουλειά λόγω της κρίσης. Εχασαν τα σπίτια τους. Τώρα ανέστιοι και πλάνητες φυτοζωούν ανάμεσα σε σωρούς από πεταμένα κουτάκια αναψυκτικών, άδεια πλαστικά ποτήρια, ξεχαρβαλωμένες καρέκλες.

Σκουπίδια κι οι ίδιοι για τους χρυσαυγίτες, για τους αστυνομικούς και για τον πρωθυπουργό της χώρας, που έδωσε το πράσινο φως για την… ανακατάληψη της πόλης μας από τα ξένα ράκη.

Από τη λαχαναγορά του Ρέντη μέχρι το πάρκο Φιξ, από τον Σταθμό Λαρίσης μέχρι τις γέφυρες της Εθνικής, από το λιμάνι του Πειραιά μέχρι την Ακαδημίας, οι εικόνες μοιάζουν αόρατες για τους περαστικούς, αν και ανελέητες.

Κανείς δεν τολμά να τους πλησιάσει, εκτός από ετούτους εδώ, τους παλαβιάρηδες: είναι οι Γιατροί του Κόσμου, που κάθε Τρίτη και Πέμπτη βγαίνουν στους δρόμους με το μικρό τους αυτοκίνητο για να γιατρέψουν πονεμένα πόδια, να δέσουν πληγές, να βάλουν αλοιφές σε πρησμένα μάτια, να μοιράσουν σκεπάσματα, να δώσουν φαγητό και χυμούς. Μα, πιο πολύ από όλα, να δώσουν πρόσωπο σε τούτους τους ανθρώπους που η στατιστική τούς έκανε νούμερα.

Γιατί είναι πολύ σημαντικό, περισσότερο ακόμα κι από το να φας, να σε φωνάξουν με το όνομά σου. Να είσαι ο Αλί, ο Μεχμέτ, ο Γιώργος, η Αννα ξανά. Και κάποιος να σε ρωτάει πώς πάει εκείνο το χέρι που σε πονούσε, τι απέγινε με την αίτησή σου για άσυλο, πώς τα πας με τους γείτονες. Κι αυτό ακριβώς κάνει αυτή η -παραδόξως για εμάς, απαραιτήτως για τους ίδιους- εύθυμη συντροφιά που εδώ κι ένα χρόνο οργώνει τους δρόμους της Αθήνας.

«Εμείς δεν έχουμε ψυχολογική υποστήριξη όπως έχουν οι ξένοι συνάδελφοί μας για να αντέχουν. Είμαστε όλοι εθελοντές κι η ψυχολογική μας υποστήριξη είναι οι φίλοι μας. Κι όλοι όσοι στηρίζουν την προσπάθειά μας προσφέροντας φάρμακα, τρόφιμα και χρήματα – γιατί δεν έχουμε άλλους πόρους εκτός από τους εθελοντές και κάποια ευρωπαϊκά προγράμματα» λέει γελώντας η κοινωνική λειτουργός Νάνσυ Ρετινιώτη.

«Ψυχολογικό πρόβλημα; Να πας ένα χρόνο στη Γάζα να σου περάσουν όλα! Σιγά μη δεν αντέξουμε εδώ και σιγά μη μας πάρει από κάτω με την κρίση». Η Ανσαμ είναι γιατρός και πάσχει η ίδια από χρόνια αρρώστια:

«Είμαι Παλαιστίνια κι αυτό δεν γιατρεύεται ποτέ, όπου κι αν πας». Ζει στην Ελλάδα από τα φοιτητικά της χρόνια κι εργάζεται τα πρωινά στα ιατρεία των Γιατρών του Κόσμου, ενώ συμμετέχει εθελοντικά στο κλιμάκιο που δουλεύει με τους αστέγους.

«Δεν έχουμε δικαίωμα να είμαστε λυπημένοι, πρέπει να δράσουμε. Πάμε τώρα να δεις τους χαμάληδες της λαχαναγοράς. Είναι ίσως η χειρότερη περίπτωση, εντελώς αποκομμένοι από την πραγματικότητα που ζεις εσύ κι εγώ. Την προηγούμενη εβδομάδα όρμησε κάποιος να δολοφονήσει τον άλλο μπροστά μας για μια μερίδα φαγητό».

Η ομάδα φοράει τα γιλέκα με τα διακριτικά της οργάνωσης και με φακούς τσεκάρει ένα προς ένα τα παραπήγματα. «Δεν παρακολουθούμε μόνο την κατάσταση της υγείας τους, αλλά παρέχουμε και ψυχοκοινωνική υποστήριξη» εξηγεί η Νάνσυ.

«Οι άνθρωποι χρειάζονται υποστήριξη σε όλα τα επίπεδα: από το να βγάλουν χαρτιά μέχρι να βοηθηθούν να μπουν σε ξενώνες ή να στηριχτούν ψυχολογικά. Στην Ελλάδα, επί της ουσίας, δεν έχουμε κατ’ επιλογήν αστέγους` αν είχαμε δομές, ελάχιστοι θα επέλεγαν να ζήσουν στον δρόμο. Τώρα που το κράτος πρόνοιας έχει κατεδαφιστεί, βγαίνουν κατά κύματα στον δρόμο ασθενείς που φιλοξενούνταν σε διάφορες δομές».

Οι Γιατροί του Κόσμου, η πρώτη οργάνωση που έκανε ήδη από πέρυσι επισήμως λόγο για ανθρωπιστική κρίση στην Αθήνα, είδαν μέσα σε ένα χρόνο στα ιατρεία τους να αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο οι Ελληνες ανασφάλιστοι ασθενείς: το 20% των περιθαλπομένων και το 50% των φαρμάκων που διατίθενται στην Κουμουνδούρου αφορούν Ελληνες, ενώ στο Πέραμα οι ελληνικής καταγωγής ασθενείς αγγίζουν πια το 100%.

«Θεωρώ ωστόσο υπερβολικά τα όσα λέγονται περί έκρηξης του φαινομένου των νεοάστεγων λόγω Μνημονίου» μας λέει ο γιατρός Γιώργος Νεοχωρίτης. «Δεν ξεπερνούν για την ώρα το 5% όσων ζουν στον δρόμο. Ομως άστεγος είναι κι εκείνος που έχει χάσει το σπίτι του και φιλοξενείται από συγγενείς, όπως κι εκείνος που ζει χωρίς νερό ή ηλεκτρικό ρεύμα. Στην αμέσως επόμενη φάση θα βρεθεί κυριολεκτικά στον δρόμο».

«Α, είμαστε πολύ καλά εδώ» λέει ο κύριος Αούις από το Σουδάν καθώς κυνηγάμε το μικρό κατοικίδιο των 20 ανθρώπων που ζουν στο ερείπιο της Πατησίων. Το μικρό άσπρο κουνέλι μάς πλησιάζει επιτέλους και ο κύριος Αούις, που 11 χρόνια ζει στην Ελλάδα εν αναμονή πολιτικού ασύλου, μας εξηγεί πόσο σημαντικό είναι να έχεις τέσσερις τοίχους, έστω και χωρίς σκεπή και παράθυρα, για να κοιμηθείς το βράδυ.

«Εχασα τη δουλειά μου, έχασα και το σπίτι μου πριν από 1,5 χρόνο. Ομως εδώ είμαστε καλά, έχουμε μια στέγη, οι Γιατροί μάς φέρνουν φάρμακα, μας φροντίζουν, βρίσκουμε φαγητό, η γειτονιά είναι καλή, δεν έχει ναζί. Ολα καλά, όλα καλά». «Σε λίγο εκεί που έχουν φτάσει οι μισθοί μας, μας βλέπω κι εμάς εδώ σύντομα, κύριε Αούις» του λέει ο Γιώργος. «Μη φοβάστε, κήπο έχουμε, θα φυτέψουμε, θα ζήσουμε όλοι μαζί» του απαντάει ο κύριος Αούις.

Σε αυτό τον μικρό διάλογο κρύβεται η μεγάλη διαφορά από όλα τα ρεπορτάζ που έχουμε κάνει στον δρόμο όλα αυτά τα χρόνια. Πάντα ανάμεσα σε εμάς και τους άστεγους υπήρχε μια διακριτή διαχωριστική γραμμή. Υπήρχε ο κόσμος τους και ο δικός μας.

Μπορεί να μας εξόργιζαν δηλώσεις σαν κι εκείνη του προέδρου πολυεθνικής που τους αποκαλούσε «αναπόφευκτα σκουπίδια της παγκοσμιοποίησης», όμως ποτέ πριν από την κρίση αυτή η διαχωριστική γραμμή δεν υπήρξε τόσο λεπτή και τόσο διάφανη.

Κι αυτό μας μεταμορφώνει όλους: και τους άστεγους και τους εθελοντές και τους ρεπόρτερ. Και το συνειδητοποιώ όλο και πιο πολύ όσο πλησιάζουμε στον επόμενο -και τελευταίο- σταθμό μας.

Δεν είναι πρόσφυγας, δεν είναι μετανάστης, δεν είναι ναρκομανής, δεν είναι απόκληρος: ο άνθρωπος που αναζητάμε είναι ένας δικός μας συνάδελφος. Δούλευε σε ένα από τα πολλά ΜΜΕ που έβαλαν λουκέτο. Δεν έχει σημασία σε ποιο, ούτε ποια ήταν η ειδικότητά του.

Αυτό που έχει σημασία είναι πως το καλό του το αφεντικό τού χρωστούσε μισθούς πολλών μηνών (μηνών κατά τους οποίους ο συνάδελφος, όπως και χιλιάδες άλλοι, έβαζε πλάτη για να σωθεί «το μαγαζί»). Και μετά, μια μέρα, το καλό του το αφεντικό έβαλε λουκέτο (χωρίς φυσικά ο συνάδελφος να εισπράξει ούτε ένα ευρώ αποζημίωση, όπως και χιλιάδες άλλοι). Κάπως έτσι, βρέθηκε στον δρόμο.

«Αφού σε χαλάει ρεεεεεε, γιατί πίνεις;» Στο παρκάκι, ανάμεσα στη Νομική και το Πνευματικό Κέντρο καμιά δεκαριά άνθρωποι περιφέρονται ανάμεσα στα δέντρα. Και δυο από αυτούς πλακώνονται αγρίως. Κανένας δεν δίνει σημασία στη συμπλοκή. Καθένας τους έχει το προσωπικό του παγκάκι, εκεί που έχει στημένο το υπαίθριο σπίτι του.

Ψάχνουμε από παγκάκι σε παγκάκι τον άνθρωπό μου. Κάποιος μας λέει πως έχει φύγει για βόλτα, κάποιος άλλος πως χθες το βράδυ τον πήραν κάποιοι φίλοι του στο σπίτι τους. Κανείς δεν ξέρει πού βρίσκεται: όταν βγαίνεις στον δρόμο δεν είσαι πολίτης πια, δεν είσαι συνάδελφος πια, δεν είσαι μέλος κανενός κόμματος και κανενός σωματείου πια. Δεν σε αναζητά κανείς και κανείς δεν αναρωτιέται.

Το πιο ωραίο δέντρο των Χριστουγέννων

Μετά από αυτή τη διαδρομή που κάναμε απόψε μαζί τους, νομίζουμε πως θα έρθετε την επόμενη Παρασκευή, στις 14 του μήνα, να στήσουμε μαζί με τους Γιατρούς του Κόσμου το δικό τους χριστουγεννιάτικο δέντρο: ένα δέντρο από κουτιά γάλα για να έχουν αυτά τα Χριστούγεννα όλα τα παιδιά ένα ποτήρι ζεστό γάλα. Πέρσι κατάφεραν να συγκεντρώσουν πάνω από 25.000 κουτιά γάλα και τρεις τόνους τρόφιμα.

Από τις 8 το πρωί στα Προπύλαια μπορείτε να φέρετε: βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές, ρύζι, όσπρια, ζυμαρικά, λάδι, ζάχαρη. Φέτος ειδικά οι Γιατροί μάς καλούν να μείνουμε όλη νύχτα στην πλατεία, σε μια σιωπηλή διαμαρτυρία για τους άστεγους. Κι είναι σημαντικό να είμαστε όσοι πιο πολλοί μπορούμε. Δεν είναι φιλανθρωπία, είναι αλληλεγγύη. Ειδικά τώρα που έχουμε καταλάβει πόσο λεπτή, πόσο διάφανη είναι εκείνη η διαχωριστική γραμμή.

*Στα «ρεπορτάζ του δρόμου» συνεργάζονται: Δημήτρης Αγγελίδης, Αφροδίτη Τζιαντζή, Αντα Ψαρρά, Ντίνα Δασκαλοπούλου

Φωτογραφίες: Μάριος Βαλασόπουλος

Νιώθουν να τους διαπερνά το φευγαλέο, αμήχανο βλέμμα των περαστικών. Συχνά συναντούν εχθρότητα και περιφρόνηση. Είναι οι άνθρωποι που ζουν στον δρόμο, όλο και περισσότεροι πια, θύματα της κοινωνικής ανισότητας που εντείνεται στην κρίση.

Οι λιγοστές υπηρεσίες που έχουν αναλάβει τη φροντίδα τους μάχονται με την κρατική αδιαφορία, τη διάλυση της κοινωνικής πρόνοιας, την έλλειψη πόρων.

υνεχίζουμε το αφιέρωμα που ξεκινήσαμε την περασμένη εβδομάδα, μιλώντας με ανθρώπους που ζουν στον δρόμο και ομάδες που τους παρέχουν ανακούφιση και φροντίδα, λίγη ή πολλή.

Σήμερα επισκεπτόμαστε τις μονάδες δρόμου του ΟΚΑΝΑ, ξεκινώντας από το Στέκι της Καποδιστρίου, συνεχίζοντας με την ομάδα που γυρίζει τους δρόμους της Αθήνας και, τέλος, με το Κέντρο Βοήθειας της 3ης Σεπτεμβρίου.

Στο περιθώριο περικοπών και πρόσφατων καταγγελιών για σκάνδαλα, κρύβονται ιστορίες μάχης με την εξάρτηση, αμφίρροπες παρτίδες που κερδίζονται και χάνονται καθημερινά στον δρόμο και σε δύο από τις τελευταίες δομές του ΟΚΑΝΑ για ενεργούς χρήστες που παραμένουν στο κέντρο της πόλης.

Σταθμός Φροντίδας Εξαρτημένων Ατόμων

Ζεστός, φροντισμένος και φιλόξενος, ο Σταθμός είναι γνωστός ως «Στέκι». Κουζίνα, ντους, τουαλέτες και πλυντήρια, στη διάθεση των ανθρώπων που περνούν εδώ μερικές ώρες καθημερινά.

Αφού κάνουν ιατρικές εξετάσεις και βοηθηθούν στην τακτοποίηση των προνοιακών εγγράφων τους, μαθαίνουν να συμμετέχουν σε ομάδες, να αναλαμβάνουν ευθύνες και να φροντίζουν τον εαυτό τους, τους άλλους και τον χώρο. Μετά από εξάμηνη παραμονή στον Σταθμό θα μπορούν ν' αποφασίσουν να μπουν σε πρόγραμμα απεξάρτησης, αν το επιθυμούν.

Ο Νίκος Mαργαρίτης, υπεύθυνος του χώρου, μας εξηγεί τη λογική του Στεκιού. Η Στεφανία, ο Παναγιώτης, η Αναστασία, ο Χρήστος συζητούν για την εμπειρία του Στεκιού και μαζί της χρήσης και του δρόμου.

Νίκος: Κάποια στιγμή όλοι οι χρήστες θα ζητήσουν βοήθεια να ενταχθούν σ' ένα θεραπευτικό πρόγραμμα.

Αυτό που προσπαθούμε να τους περάσουμε εμείς είναι «τι νόημα θα έχει να φτάσετε σ' αυτή τη στιγμή έχοντας ασθένειες, πληγές, χίλια δυο; Εχεις επιλέξει να πίνεις; Πιες, αλλά μ΄έναν τρόπο που σε προστατεύει όσο το δυνατόν περισσότερο».

Εδώ θα έχουν τη δυνατότητα να ξαναβρούν ορισμένα πράγματα που έχουν χάσει: αναγνώριση, ευθύνες, σχέσεις εμπιστοσύνης μεταξύ τους. Αν μπουν σε μια τέτοια διαδικασία, θα πάνε και παραπέρα.

Στ.: Εμένα με φωνάζουν τα παιδιά «ατραξιόν» του προγράμματος, επειδή είμαι κοινωνική. Φτιάχνουμε καφέ και συζητάμε, μαγειρεύουμε. Εδώ είναι άνετα. Εξω ο κόσμος είναι κακός. Εχει ένα βλέμμα καταφρόνησης που με σκοτώνει.

Π.: Οταν ήρθα, είχα τόσο μαύρισμα μέσα μου, ένιωθα τέτοια απόρριψη, που καθόμουν σε μια γωνιά αμίλητος. Σιγά σιγά το ξεπέρασα. Από απόρριψη των δικών μου βρέθηκα στον δρόμο, σε καιρό που είχα κόψει τα ναρκωτικά. Εκεί έκανα την πρώτη μου υποτροπή. Είχα φάει το κρύο της αρκούδας και λέω, θα πιω για να μην κρυώνω. Με την ηρωίνη δεν κρυώνεις.

Αν.: Οσο δεν το ξέρει το κοινωνικό σου περιβάλλον, ζεις διπλή ζωή. Οταν μάθουν ότι πίνεις, σε κάνουν στην άκρη. Εγώ το είπα στις φίλες μου όταν αποφάσισα να μπω στην κοινότητα. Οταν διέκοψα τη χρήση και βγήκα από το πρόγραμμα, όλα ήταν διαφορετικά. Ημουν το μαύρο πρόβατο, πάλι στην απέξω.

Χρ.: Επινα για χρόνια χωρίς να το ξέρουνε. Ούτε οι γονείς μου ούτε η τότε κοπέλα μου ούτε οι φίλοι, κανένας. Κάποια στιγμή είδα ότι δεν μπορώ να το ελέγξω.

Οι πρώτοι που στράφηκα ήταν οι κολλητοί μου. Πίστευα ότι θα μου σταθούν. Μου γύρισαν την πλάτη. Την Παρασκευή ήμουν η ψυχή της παρέας και το Σάββατο γύρισαν όλα τούμπα κι εξαφανίστηκαν. Κι όμως ήμουν το ίδιο άτομο.

Αν.: Θεωρούν ότι όλοι οι ναρκομανείς είναι κακοί, κλέφτες, το ένα και τ΄άλλο. Δεν είναι έτσι. Εννιά στα δέκα άτομα είναι πολύ ευαίσθητοι, πολύ έξυπνοι, με σπουδές, με δεξιότητες. Από τον ένα που κλέβει και βιάζει, μας παίρνει η μπάλα όλους. Φταίει η άγνοια.

Ο κόσμος δεν ενημερώνεται σωστά. Βάζουν ένα σποτάκι την Παγκόσμια Ημέρα κατά των Ναρκωτικών και νομίζουν ότι κάνουν κάτι. Κάποιος λόγος μάς έβαλε στα ναρκωτικά. Εγώ είχα κενά. Εμαθα να τα διαχειρίζομαι έτσι. Εσύ έχεις τον δικό σου τρόπο. Αυτό οι άνθρωποι δεν το καταλαβαίνουν.

Χρ.: Με την ηρωίνη περνάς το όριο. Εγώ έκανα από παλιά ναρκωτικά. Δεν είχα εξαρτηθεί. Ετσι άρχισα και την ηρωίνη. Κάποια στιγμή, άρχισα να έχω στερητικά συμπτώματα, χαρμάνες. Εκεί κατάλαβα ότι αυτό το πράγμα δεν το ελέγχω. Είπα στον εαυτό μου, «μάγκα μου, έχεις πρόβλημα». Δεν έχω φοβηθεί τίποτα στη ζωή μου όσο την ηρωίνη σε σχέση με τον εαυτό μου, πώς καταφέρνει να με ελέγχει.

Στον δρόμο

Η τετραμελής ομάδα street work του ΟΚΑΝΑ, μαζί με τις συνεργαζόμενες οργανώσεις (κέντρα πρόληψης του Δήμου Αθηναίων, Praxis, Γιατροί του Κόσμου, Θετική Φωνή και Κέντρο Ζωής), γυρίζουν τα μεσημέρια και απογεύματα την Αθήνα και προσφέρουν σε χρήστες τα στοιχειωδώς απαραίτητα-αποστειρωμένα υλικά χρήσης και καθαρές σύριγγες, μια ζεστή κουβέντα, ιατρική φροντίδα.

Τους ακολουθήσαμε και μιλήσαμε με τον Σωτήρη Παπαδόπουλο, υπεύθυνο του street work, και τους θεραπευτές Αλέξη Βλάχο και Κωνσταντίνα Καρανίκα. Στον δρόμο συναντήσαμε τον Παναγιώτη, άστεγο τοξικομανή, και τον αδελφό του τον Χρήστο, που τον επισκεπτόταν.

Κ.Κ.: Οι χρήστες ηρωίνης είναι η καλύτερή μου. Χρήστες άλλων ναρκωτικών σού τραβάνε την τσάντα να σου πάρουν σύριγγες, είναι πιο επιθετικοί, δεν συνεννοείσαι. (Πλησιάζει μια χρήστρια.) Καλώς το κορίτσι. Πού είσαι, ρε φιλενάδα; Είχατε πάει να φάτε εδώ στο συσσίτιο; Να σου πω, όταν κοιμάσαι στο γρασίδι έχει υγρασία. Σ' έχω δει δυο φορές να κοιμάσαι τον ύπνο του δικαίου. Να βάζετε χαρτιά.

Α.Β.: Λόγω της ανόδου του HIV έχουμε αυξήσει σημαντικά το ενέσιμο υλικό που διανέμουμε. Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι ο χρήστης θα έχει ανά πάσα στιγμή καθαρή σύρριγγα.

Σ.Π.: Συχνά βγαίνουμε πια με αυτοκίνητο. Το πρόβλημα εντοπιζόταν κάποτε στην περιοχή της Ομόνοιας, σήμερα σ' όλο το ιστορικό τρίγωνο. Η πιάτσα μετακινείται συνεχώς και πρέπει να την ακολουθείς.

Υπάρχουν πια πολύ περισσότεροι άστεγοι και μετανάστες, η γλώσσα μάς δημιουργεί προβλήματα, χρησιμοποιούμε διαμεσολαβητές. Είναι δύσκολο να σε εμπιστευτούν στην αρχή, ο κόσμος είναι καχύποπτος και φοβισμένος.

Χρ.: Καθαρίζω εδώ γύρω που κοιμάμαι, έχω γίνει σχεδόν υπάλληλος του δήμου. Αλλά ο κόσμος φέρεται κάπως περίεργα. Ανθρωπος είμαι κι εγώ, δεν είμαι από τον Αρη. Έχω μια ασθένεια. Δεν τους ενδιαφέρει. Οι περισσότεροι έχουν άγνοια και δεν σου λένε κουβέντα. Αμα δεν μπει μες στο σπίτι του το πρόβλημα, δεν μπορεί να καταλάβει ο άλλος.

Στ.: Ερχομαι κάθε μέρα, του φέρνω πράγματα, φαγητό. Μαζί μεγαλώσαμε, στα ιδρύματα. Θέλω να βρω δουλειά να τον πάρω να μείνει μαζί μου, αλλά χρωστάω πολλά νοίκια και φοβάμαι μήπως με διώξουν. Κοιτάω για καινούργιο σπίτι, κοιτάω για δουλειά, αλλά είναι πολύ δύσκολο.

3ης Σεπτεμβρίου 21

Αν ο Σταθμός Φροντίδας της Καποδιστρίου θυμίζει στέκι, το Κέντρο Βοήθειας της 3ης Σεπτεμβρίου θυμίζει και είναι νοσοκομείο. Σε δύο ορόφους, που έχει παραχωρήσει ο Ερυθρός Σταυρός, στεγάζονται η ΜΑΒΥ ( Μονάδα Αμεσης Βοήθειας και Υποστήριξης) και το ΚΥΕΠ (Κέντρο Υποδοχής Ενημέρωσης και Παραπομπής) όπου γίνονται οι αιτήσεις για τα προγράμματα υποκαστάστασης, λειτουργούν συμβουλευτικές υπηρεσίες και η γραμμή SOS-1031.

Η ιατρός παθολόγος Αναστασία Δρυμούση, υπεύθυνη της ΜΑΒΥ, και ο θεραπευτής Κώστας Πετράκης μιλάνε για τις ιατρικές και κοινωνικές υπηρεσίες που προσφέρει η μονάδα υπό ολοένα πιο αντίξοες συνθήκες.

Α.Δ.: Λειτουργεί μικροβιολογικό, παθολογικό, οδοντιατρείο, νοσηλευτική υπηρεσία, ανταλλαγή συρίγγων, και η μοναδική κινητή ιατρική μονάδα, στην Αθήνα, δέχεται κατά μέσο όρο 250 κλήσεις τον μήνα από το ΕΚΑΒ.

Οι εξετάσεις γίνονται δωρεάν, ζητάμε ταυτότητα ή επίσημο έγγραφο που να αποδεικνύει ταυτοπροσωπία, ώστε να γίνουν τα εμβόλια για ηπατίτιδα Α και Β, η αξιολόγηση για τα επιδόματα πρόνοιας και αναπηρίας.

Η ύπαρξη ταυτότητας δεν είναι αυτονόητη για ανθρώπους που κοιμούνται στον δρόμο, ούτε για τους μετανάστες που δεν έχουν έγγραφα. Εχουμε ελλείψεις σε φάρμακα, εμβόλια, σύριγγες, αναλώσιμα, μαντιλάκια, αμπούλες.

Στη μία σύριγγα που μας επιστρέφουν, δίνουμε δύο νέες. Δεν το καταφέρνουμε πάντα, έχουν αυξηθεί οι ανάγκες λόγω της δραματικής αύξησης της οροθετικότητας στους χρήστες. Διανέμουμε μόνο από εδώ 10.000 σύριγγες τον μήνα.

Κ.Π.: Στις συμβουλευτικές υπηρεσίες δεν ζητάμε απαραίτητα ταυτότητα. Δεν υπάρχουν δύο άνθρωποι ίδιοι, αλλιώς προσεγγίζεις κάποιον που κάνει κατάχρηση, αλλιώς ένα μακροχρόνιο χρήστη, αλλιώς ένα μετανάστη που δεν μιλάει τη γλώσσα.

Οι μετανάστες συνήθως έρχονται με κάποιο φίλο που μιλάει αγγλικά ή ελληνικά, υπάρχει και η γλώσσα του σώματος. Ενημερώνουμε για τεχνικές ασφαλούς χρήσης, θεραπευτικά προγράμματα, σεβόμαστε τις αποφάσεις του καθενός.

Αν ήταν στο χέρι μου, θα ήθελα να μπούνε όλοι σε στεγνό πρόγραμμα, κάποιοι όμως δεν θέλουν ή εκ των πραγμάτων δεν μπορούν. Τι θα κάνουν όλοι αυτοί, θα μείνουν στον δρόμο να πεθάνουν;

Διαδίδεται ότι κάποιοι χρήστες μολύνονται επίτηδες, για να τους δίνετε το επίδομα για τους οροθετικούς. Υπάρχει αλήθεια σε αυτό;

Κ.Π.: Μπορεί να το κάνει ένα πολύ μικρό ποσοστό, χωρίς να ξέρουν ποιες είναι οι επιπτώσεις. Ο κύριος όγκος των μολύνσεων είναι λόγω παραίτησης, της εξαθλίωσης που δημιουργεί η χρήση σε συνδυασμό με τις άσχημες συνθήκες διαβίωσης.

Οι χρήστες που έρχονται εδώ σε μεγάλο ποσοστό είναι άστεγοι ή προσωρινά φιλοξενούμενοι, έχουν διαρρήξει τις σχέσεις με τις οικογένειές τους και ζουν στον δρόμο.

Πώς κρίνετε τη μεταφορά των μονάδων υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ στα νοσοκομεία;

Α.Δ.: Το πλεονέκτημα είναι ότι μειώθηκε ο αριθμός αναμονής στις λίστες, όμως δεν έπρεπε να κλείσει η μονάδα της Καποδιστρίου για παράδειγμα, που εξυπηρετούσε 800 άτομα.

Οι χρήστες του δρόμου είναι στο κέντρο, οι υπηρεσίες πρέπει να είναι εκεί. Η μονάδα έφυγε, αλλά οι χρήστες έρχονται ακόμα εδώ… Αρα δεν δημιουργούσε ο ΟΚΑΝΑ το πρόβλημα της πιάτσας, αντίθετα μπορεί και να το οριοθετούσε.

Επιπλέον υπάρχουν προβλήματα υποστελέχωσης. Στις μονάδες του ΟΚΑΝΑ στα νοσοκομεία μπορεί να υπάρχει και ένας γιατρός παθολόγος για τετρακόσιους θεραπευόμενους.

Τι απαντάτε σε αυτούς που λένε ότι στον ΟΚΑΝΑ γίνεται απλώς συντήρηση και όχι θεραπεία;

Κ.Π.: Η υποκατάσταση μόνη της είναι σαν να κάνεις κουπί με το ένα χέρι. Η βάρκα γυρίζει γύρω γύρω, δεν προχωράει. Το άλλο χέρι είναι η αλλαγή συμπεριφοράς, μέσα από θεραπευτική υποστήριξη.

Η αντιπαλότητα μεταξύ στεγνών προγραμμάτων και προγραμμάτων υποκατάστασης είναι πλαστή. Η μείωση της βλάβης αποτρέπει παραβατικές συμπεριφορές και υπάρχει η δυνατότητα όταν ο χρήστης «μηδενίσει» να ενταχθεί σε στεγνό πρόγραμμα ή στην επανένταξη.

*Στα ρεπορτάζ δρόμου συνεργάζονται: Αφροδίτη Τζιαντζή, Δημήτρης Αγγελίδης, Ντίνα Δασκαλοπούλου, Αντα Ψαρρά

Ανεργοι, ανάπηροι, ψυχικά διαταραγμένοι, εξαρτημένοι, οροθετικοί, κοπέλες και αγόρια που θυσιάζουν τα νιάτα τους για λίγα ευρώ, μετανάστες και πρόσφυγες χωρίς ελπίδα, συχνά χτυπημένοι και μαχαιρωμένοι. Είπαμε, η κρίση χτυπάει πρώτα τους ευάλωτους!

Θα μιλήσουμε λοιπόν με τις ομάδες που δουλεύουν στον δρόμο αλλά και με ανθρώπους που ζούνε στους δρόμους. Θα περιγράψουμε τις λιγοστές υπηρεσίες που λειτουργούν και προσφέρουν στις διάφορες κατηγορίες από τα στοιχειώδη μέχρι τα πλέον σημαντικά.

Στόχος δεν είναι κάποιος μαραθώνιος αγάπης, αλλά μια δυναμική παρέμβαση απέναντι στην κρατική αδιαφορία, στην έλλειψη θεσμικών δράσεων που θα προστατέψουν τους πολίτες των πλέον ευάλωτων κατηγοριών και στην όσο το δυνατό μεγαλύτερη κινητοποίηση όλων για τη διεκδίκηση του αυτονόητου. Ξεκινάμε σήμερα με την επίσκεψη σε μονάδες δρόμου του ΚΕΘΕΑ.

Η αρχή έγινε με την επίσκεψή μας στο off club της κοινότητας Εξέλιξις του ΚΕΘΕΑ. Η μονάδα αυτή αποτελείται από το street work, δηλαδή την ομάδα δουλειάς στον δρόμο, και το off club που είναι η μονάδα ημερήσιας φροντίδας εξαρτημένων.

Μιλήσαμε με τους υπεύθυνους και με τα μέλη του προγράμματος που καθημερινά επισκέπτονται αυτό τον χώρο της Εμμ. Μπενάκη. Ενα παλιό κτίριο φροντισμένο και πολύ ευχάριστο είναι η βάση αυτής της μονάδας.

Ο Μιχάλης Μυλωνάς, υπεύθυνος Προγράμματος ΚΕΘΕΑ ΕΞΕΛΙΞΙΣ, η Ελένη Μαρίνη, Α/υπεύθυνη Κινητής Μονάδας Street Work, ο Παναγιώτης Σαϊβανίδης, υπεύθυνος Μονάδας Αμεσης Πρόσβασης «Off Club», και ο Δημήτρης Κορδάτος, ψυχίατρος της Διαγνωστικής Μονάδας, απάντησαν στις ερωτήσεις για τη σημερινή κατάσταση των εξαρτημένων που ζούνε στον δρόμο.

Ε.Μ.: Αρχίζω εγώ που εγώ είμαι «του δρόμου». Τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα από ό,τι ήταν παλιότερα. Οι νέες επικίνδυνες ουσίες, όπως το σίσα, πολύ γρήγορα εξουθενώνουν τους ανθρώπους σωματικά και ψυχικά.

Το κύριο πρόβλημα σήμερα είναι αυτές οι ουσίες και η πολύ μεγάλη μετάδοση μολυσματικών ασθενειών. Εμείς προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε ακόμα και σε απλά πράγματα, όπως π.χ. με εκπαίδευση για ασφαλέστερη χρήση σύριγγας και προφυλακτικού.

Δουλεύουμε εκτός από το κέντρο και στο Μενίδι, όπου υπάρχει μια νέα πιάτσα και εκεί έρχονται εκατοντάδες άνθρωποι να «ψωνίσουν». Η κινητή μονάδα κάνει εξορμήσεις πρωί – απόγευμα, ακόμα και τη νύχτα.

Δ.Κ.: Η κρίση έχει οδηγήσει πολύ περισσότερους ανθρώπους στον δρόμο και στην επιδείνωση της εξάρτησης. Υπάρχουν πολύ μεγαλύτερα ποσοστά στις υποτροπές και τόσο η σωματική όσο και κυρίως η ψυχική υγεία επιδεινώνονται.

Οι άστεγοι εξαρτημένοι δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και η εξαθλίωση κάνει τις βλάβες μη αντιμετωπίσιμες. Οι περισσότεροι είναι Ελληνες, δεν παίζει ιδιαίτερο ρόλο η μετανάστευση σ' αυτό. Πολλές κοπέλες βγήκαν στον δρόμο από ανέχεια.

Ε.Μ.: Υπάρχουν κοπέλες στον δρόμο που τις συναντάμε το απόγευμα αλλά και την άλλη μέρα το πρωί, που σημαίνει ότι δουλεύανε όλο το βράδυ έξω για να μπορέσουνε να καλύψουνε τις μίνιμουμ ανάγκες τους. Δέχονται ακόμα και σεξ χωρίς προφυλακτικό για λίγα περισσότερα χρήματα. Και πολλοί τους το ζητάνε ενώ βλέπουν ότι η γυναίκα είναι χρήστρια και επομένως πολύ πιθανά να είναι και η ίδια άρρωστη.

Οι νέες ουσίες αυξάνουν τη λίμπιντο και δημιουργούν μεγάλη άρση συστολών. Μπορεί να πάρει ο άλλος μια σύριγγα από κάτω και να τη χρησιμοποιήσει. Οι ουσίες αυτές δημιουργούν μεγάλη επιθετικότητα.

Π.Σ.: Είχαμε προχθές εδώ μια Τσέχα που μας είπε ότι εκεί η μεθεμφεταμίνη πουλιέται πάνω από 25 χρόνια και την κατασκευάζουν ακόμα και στο σπίτι. Η Τσέχα μού είπε ότι στην πατρίδα της υπάρχουν 100 τέτοιες μονάδες μείωσης της βλάβης και ημερήσιας φροντίδας – στην ουσία είναι κάτι σαν λέσχες αποχής.

Στην Ελλάδα ολόκληρη υπάρχουν μόνο δύο: αυτή του ΚΕΘΕΑ και μία του ΟΚΑΝΑ. Ο πρόεδρος της Γαλλίας φέτος ανακοίνωσε ότι θα δημιουργηθούν ακόμα και χώροι ασφαλούς χρήσης, όπως αυτοί που λειτουργούν στην Ελβετία. Εδώ αν μιλήσεις, έστω, για κάτι τέτοιο εξεγείρονται όλοι.

Θάνατοι από ασιτία

Μ.Μ.: Παλιότερα οι άνθρωποι εδώ στην πλατεία, για παράδειγμα, δίνανε κάτι στον εξαρτημένο που ζητιάνευε, τώρα όμως τίποτα. Ο χρήστης αναγκάζεται και περνάει σε αυτήν την ουσία που είναι πολύ φτηνή.

Οταν πριν από δυο χρόνια εμείς καταλάβαμε τι γίνεται και τρέχαμε, η δόση σίσα κόστιζε ένα ευρώ. Η επιθετικότητα οφείλεται σε αυτές τις ουσίες. Οι χρήστες κάνουν κλοπές και ληστείες και ούτε καν θυμούνται μετά τι έκαναν.

Ε.Μ.: Σήμερα, πέρα από τις ανύπαρκτες όχι μόνο γι' αυτούς αλλά για όλους υπηρεσίες υγείας, ούτε και η οικογένεια μπορεί να στηρίξει πλέον τα εξαρτημένα μέλη της λόγω ανέχειας. Οι περισσότεροι δεν έχουν λεφτά ούτε για την τροφή τους και τα λίγα που βρίσκουν τα δίνουν για τη δόση τους.

Εχουμε θανάτους χρηστών από ασιτία. Ενα παιδί πέθανε πρόσφατα από ασιτία και ζύγιζε 26 κιλά. Οι έγκυες γυναίκες που δουλεύουν έξω έχουν πολλαπλασιαστεί κι εμείς προσπαθούμε να κάνουμε μείωση της βλάβης αλλά όλα είναι πολύ δύσκολα πια.

Π.Σ.: Τα μέλη της Εξέλιξης πλησιάζουν τους ανθρώπους στον δρόμο και τους δίνουν εκεί κάποιες πρώτες φροντίδες. Στο off club, δηλαδή εδώ, έρχονται κυρίως άστεγοι που διαφορετικά όλη την ημέρα θα ήταν στον δρόμο.

Ερχονται και μέλη που βρίσκονται στα προγράμματα μεθαδόνης και δεν έχουν άλλη υποστήριξη. Εδώ μπορούν να μείνουν κάποιες ώρες καθαροί, να πλυθούν, να φάνε, να πλύνουν τα ρούχα τους, να ψυχαγωγηθούν, να ζητήσουν βοήθεια.

Μ.Μ.: Το κυρίαρχο πρόβλημα στην Αθήνα είναι η έλλειψη στέγης. Εχουμε οροθετικούς που βρίσκονται σε λίστα αναμονής για να ξεκινήσουν τη θεραπεία τους και μία βδομάδα τώρα προσπαθούμε να βρούμε γι' αυτούς νοσοκομείο.

Το «Συγγρού» είναι γεμάτο και δεν δέχεται άλλους, ενώ στα άλλα νοσοκομεία τούς έχουν σε λίστα. Στο «Θριάσιο» είπαν σε μια κοπέλα να πάει σε 4 μήνες. Για να αρχίσει θεραπεία!

Π.Σ.: Το πρώτο που χρειάζεται είναι ξενώνες. Αμέσως! Να μπορούν να κοιμηθούνε το βράδυ οι άνθρωποι, να μη μένουν στον δρόμο, όπως γίνεται σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη. Αμέσως θα μειωθεί και η παραβατικότητα και θα βελτιωθεί η υγεία τους.

Μ.Μ.: Η κατάσταση είναι σύνθετη και το ΚΕΘΕΑ έχει προτείνει πράγματα πολύ συγκεκριμένα και πολλά χωρίς κόστος. Π.χ. συνεργασία με την αστυνομία όταν συλλαμβάνονται εξαρτημένοι, με τις δικαστικές αρχές, δημιουργία σταθμού σωματικής απεξάρτησης κ.λπ. Ο δήμαρχος Καμίνης έχει κάνει συσκέψεις επί συσκέψεων που καλεί όλους τους φορείς, χωρίς αποτελέσματα.

Πέρσι μόνον έγινε μέσα στο κρύο σύσκεψη για τους άστεγους και για λίγες μέρες δόθηκαν κάποιες λύσεις. Ολα γίνονται αποσπασματικά και αυτή η κατάσταση εντείνεται. Χρειάζεται συγκεκριμένο σχέδιο δράσης. Εμείς θα κάνουμε σαν ΚΕΘΕΑ άμεσα άλλες τρεις μονάδες κέντρων ημέρας, αλλά επιβάλλονται πολλά ακόμα, και κυρίως στέγη για τη νύχτα.

Στην αυλή τού off club μιλήσαμε με τα μέλη. Την ώρα εκείνη μαγείρευαν και πίνανε τον καφέ τους περιμένοντας αυτή τη συνομιλία.

«Εδώ έχω φίλους»

Τριαντάφυλλος: Εδώ το μέρος σε βοηθάει να καθαρίσεις. Εξω από αυτούς που έρχονται εδώ για ένα μπάνιο, ερχόμαστε για να μείνουμε έξω από τη χρήση, να βρούμε δυο ανθρώπους να μιλήσουμε για τα προβλήματά μας. Είναι πολύ ωραίο πράγμα αυτός ο χώρος.

Χρήστος: Εμένα με βοήθησε αυτός ο χώρος και ήρθα εδώ όταν σταμάτησα τη χρήση ηρωίνης. Μπορούμε να κάνουμε ένα μπάνιο εδώ, να μιλήσουμε για διάφορα πράγματα. Με βοήθησαν τότε που έκανα κάποιο λάθος και τώρα είμαι συνέχεια εδώ.

Γιάννης: Εγώ έρχομαι από όταν άνοιξε είμαι «ιδρυτικό» μέλος, παίρνω δύναμη από εδώ και ειδικά τώρα που δεν μπορώ πια να δουλέψω και είμαι σε πρόγραμμα μεθαδόνης. Η μονάδα με βοηθάει πάρα πολύ, δεν έχω κανέναν να με στηρίζει στη ζωή κι εδώ έχω και φίλους. Είναι πολλοί που θέλουν να έρθουν σε τέτοιο μέρος, αλλά δεν φτάνει μόνο ένα.

Παναγιώτης: Είμαι πολύ άρρωστος, αλλά ήρθα σήμερα γιατί το έχω ανάγκη, έρχομαι από παλιά εδώ. Πρώτα και κύρια για τον φόβο, για την πιάτσα και να μπορώ να είμαι ασφαλής. Δεν έχω σπίτι και το βράδυ μένω έξω. Είναι πολύ δύσκολα κι έχει πολύ κρύο έξω.

Σωτήρης: Κι εγώ βρίσκω ένα χώρο για τις καθημερινές μου ανάγκες. Ενημερώθηκα μέσα από το κύκλωμα των χρηστών και ήρθα. Ερχομαι δυο χρόνια τώρα και ακόμα πολεμάω με τη διακοπή της χρήσης. Αποφεύγω να περάσω από την πιάτσα.

Εχω αλλάξει πολύ, κι ενώ πριν είχα πάντα μια πορτούλα ανοιχτή στις ουσίες, τώρα την έκλεισα. Μένω σε ένα εγκαταλειμμένο σπίτι και μετά από ένα ατύχημα στον αυχένα δεν μπορώ να δουλέψω πια. Σιγά σιγά όμως θα προσπαθήσω κι όταν βλέπω ότι όλοι αυτοί που είναι καλά γκρινιάζουνε ότι δεν τους φτάνουνε, σκέφτομαι πώς θα νιώθανε αν ήτανε στο ίδιο επίπεδο με μένα. Εχω κατανοήσει πια πολλά πράγματα και καμιά φορά βρίσκω τη δύναμη και είμαι και χαρούμενος, ακόμα και στην κατάστασή μου.

Βασίλης: Ηρθα εδώ για ασφάλεια. Ηρθα πριν έξι χρόνια, έφυγα γιατί δούλευα σε οικοδομές, αλλά τώρα ξαναγύρισα, δεν υπάρχουν δουλειές και όλη μέρα δεν έχω πού να πάω.

«Χρειαζόμαστε ξενώνες»

Δημήτρης Παπαδημητρίου (θεραπευτής): Το πρόβλημα της στέγης είναι το πιο μεγάλο και το πιο βασικό. Ανθρωποι που είναι στον ΟΚΑΝΑ, χωρίς καμιά υποτροπή, δεν έχουν πού να μείνουν το βράδυ. Χρειάζονται ξενώνες, κρεβάτια, επιδεινώνεται η υγεία τους έξω. Δυο ξενώνες υπάρχουν για άστεγους οροθετικούς που χωράνε 30 άτομα. Τίποτε άλλο. Χρειαζόμαστε ακόμα και απλά είδη, όπως ρούχα και παπούτσια για τους ανθρώπους.

Υπάρχουν εκατοντάδες άστεγοι εξαρτημένοι. Αν υπήρχαν τέτοιες μονάδες άμεσης πρόσβασης στην κάθε γειτονιά, ίσως να αποφασίζανε περισσότεροι να καθαρίσουν και να δεχτούν βοήθεια.

Ισμαήλ: Εγώ 12 χρόνια ζω στην Ελλάδα. Εδώ με βοήθησαν πάρα πολύ. Μένω τη νύχτα στα προσφυγικά μαζί με άλλους.

Τριαντάφυλλος: Γιατί δεν μας αφήνουν τα προσφυγικά να τα φτιάξουμε εμείς μόνοι μας και να μένουμε εκεί, να γίνουν ξενώνες. Και τώρα μόνο χρήστες μένουνε εκεί.

Βασίλης: Τίποτα δεν περιμένω από όλους αυτούς, μόνο με κάποιους αγώνες άλλων γίνανε κάποια πράγματα. Μόνο με πίεση. Ούτε θέλουν να φανταστούν όλοι αυτοί [οι κυβερνώντες] πώς ζούμε εμείς. Τόσοι άδειοι χώροι υπάρχουνε και τους κρατάνε κλειστούς. Μόνον όσοι έχουν λεφτά έχουν φροντίδα, ενώ για μας βοηθάνε μόνο κάτι άνθρωποι που είναι στη σκιά, αφανείς.

Τριαντάφυλλος: Να φτιαχτούνε τέτοια κλαμπ και σε άλλες γειτονιές. Να δώσουνε ένα χώρο και για τους χρήστες κι όχι να τους σπρώχνουν στα στενά της Αθήνας, στους δρόμους. Είναι τόσο απλό. Ετσι θα τους προστάτευαν και θα μπορούσαν και να τους ελέγχουν. Κάπου πρέπει όλοι να ζήσουνε.

Γιώργος: Εγώ έρχομαι εδώ γιατί τον θεωρώ χώρο μου. Ερχομαι χρόνια, έχω βιώματα εδώ, αλλά τώρα που έχω κάπου να μένω δεν έρχομαι πια κάθε μέρα, γιατί μένω πολύ μακριά. Αν είχα στη γειτονιά μου τέτοιο μέρος, θα το έφτιαχνα κιόλας, θα βοηθούσα να γίνει. (Παλιός Εξαρχιώτης ο Γιώργος γνώριζε όπως όλοι όχι μόνο την «Ελευθεροτυπία» αλλά και την «Εφημερίδα των Συντακτών».)

Δημήτρης: Εγώ έρχομαι από το πρόγραμμα του ΟΚΑΝΑ κι εδώ κάνω φίλους, έχω φροντίδα. Το βράδυ μένω στα νοσοκομεία που εφημερεύουν. Μου λένε να κάθομαι ήσυχα σε μια γωνιά κι έτσι περνάω τη νύχτα, γιατί έχω και μεγάλο πρόβλημα υγείας και δεν μπορώ στον δρόμο. Καλά μου φέρονται. Ξυπνάω το πρωί και μετά πάω στο πρόγραμμά μου.

Στο τέλος της κουβέντας ένα από τα μέλη επέμεινε: «Καλό θα ήταν να ξαναέρθεις, να γίνει κι άλλη συζήτηση, και να φέρεις κι άλλους ανθρώπους να μιλήσουμε»

Κλείνοντας ρωτήσαμε τους υπεύθυνους τι θα μπορούσε να κάνει κάποιος που θέλει ατομικά να βοηθήσει;

Μ.Μ.: Οτιδήποτε μπορεί να βοηθήσει. Να έρθει, για παράδειγμα, κάποιος να τους δείξει να μαγειρεύουν, να μιλήσει κάποιος μαζί τους για κοινωνικά θέματα, να τους μάθει ζωγραφική ή να τους κάνει μαθήματα. Εχουμε μικρό δίκτυο γιατρών και θα θέλαμε γιατρούς, δικηγόρους, εκπαιδευτικούς, εθελοντές δηλαδή που να μπορούν να διαθέσουν λίγες ώρες.

Π.Σ.: Εχουμε κι ελλείψεις σε υλικά, σε ρούχα, σε τρόφιμα, σε υπνόσακους για τον χειμώνα. Στις κοπέλες δίνουμε εδώ και μέρες ανδρικά εσώρουχα γιατί δεν έχουμε άλλα γυναικεία. Ερχονται εδώ να πλύνουν τα ρούχα τους κι εμείς τους δίνουμε κάποιες αλλαξιές.

Ε.Μ.: Στις ομάδες του δρόμου έχουμε πολύ μεγάλη έλλειψη γιατρών για την εκπαίδευση της ασφαλέστερης χρήσης. Είμαστε μόνο 7 άτομα και θέλουμε βοήθεια για να τους μάθουμε έστω πώς να μείνουνε ζωντανοί.

Και λίγες ώρες την εβδομάδα να έρθουνε κάποιοι γιατροί θα είναι πολύ σημαντικό. Εμείς υποστηρίζουμε και οικογένειες χρηστών και πηγαίνουμε ακόμα και στα σπίτια τους, αν δεν μπορούν να έρθουν οι ίδιοι.

* Στα ρεπορτάζ δρόμου συνεργάζονται: Αφροδίτη Πολίτη, Δημήτρης Αγγελίδης, Ντίνα Δασκαλοπούλου, Αντα Ψαρρά