Εγινε κι η παρέλαση με μέτρα ασφαλείας όπως μας είπ’ ο υπουργός λόγω… ασυμφωνίας

Διαβαίνουν μαθητές, στρατός εντός κιγκλιδωμάτων χωρίς κοινό, απόμακρη, περνά πομπή αρμάτων…

Γιορτή μέσ' από κάγκελα πια με γιορτή δεν μοιάζει το κάθε μας συναίσθημα μαραίνεται, μουδιάζει

Σύμβολο το κιγκλίδωμα του κόσμου που γνωρίζει τις κοινωνίες μας στα δυο μονίμως να χωρίζει

Από τη μια η παρέλαση κι ο κόσμος απ’ την άλλη και τούτη η διάκριση δεν είν’ η πιο μεγάλη…

Είναι οι πλούσιοι κι οι φτωχοί, είν’ ο Βορράς κι ο Νότος η Δύση κι η Ανατολή, το φως χώρια απ’ το σκότος

Από εδώ είμαστ’ εμείς και από ’κεί οι άλλοι

Για ό,τι δεν μας αφορά, σκασίλα μας μεγάλη!

Ο Εμπολα στην Αφρική δεν μας πολυσκοτίζει μ’ αν κάνει κι έρθει προς τα ’δώ, με τρόμο μάς γεμίζει

Κι η απόφαση των Βρετανών σε κάνει να παγώσεις: είπαν πως στων μεταναστών πλέον τις διασώσεις αυτοί δεν θα συμβάλλουνε, γιατί τους προκαλούνε πρόσφυγες όσοι σώζουνε, όλους εδώ να ’ρθούνε!

Ας τους αφήσουν να πνιγούν, μήπως κι αντιληφθούνε στον ήλιο οι ταλαίπωροι μοίρα να μη ζητούνε…

Τσάι μέσα στις φλέβες του αντί για αίμα ρέει κι είναι εντελώς απάνθρωπος όποιος ετούτα λέει!

Δεν τα πιστεύω ο έρημος τα λόγια που διαβάζω τρέμω απ’ αγανάκτηση κι απ’ τον θυμό μου βράζω

Με τι αρχές, ως τζέντλεμεν, μας έχουν γαλουχήσει κι από θεριά χειρότεροι έχουμε καταντήσει;

Φόβος και κιγκλιδώματα πάντα θα μας χωρίζουν τα κεκτημένα μας καλά για να διασφαλίζουν…

Αυτά σκεφτόμουν κι έτρεχα το τραμ μου να προλάβω (βλέπεις η ώρα πέρασε προτού το καταλάβω) κι άλλαξα πεζοδρόμιο σαν είδα ένα ζητιάνο γιατί είχα αργήσει στη δουλειά, κι εγώ τι να του κάνω;

«Οι αναρίθμητοι λαθροθήρες συνεχίζουν να συλλαμβάνουν παράνομα με τη χρήση δικτύων και δολωμάτων τα άγρια μεταναστευτικά πουλιά για να τα προωθήσουν προς πώληση και οι κυνηγοί –παρά τη διαφώτιση που γίνεται από την ομοσπονδία τους για την αναγκαιότητα ύπαρξης της άγριας πανίδας– συνεχίζουν να πυροβολούν ανεξέλεγκτα κατά παντός κινητού και ακίνητου στόχου», αναφέρουν στην καταγγελία τους.

Τον τελευταίο μήνα μάθαμε -λέει το ενημερωτικό σημείωμα της Ενωσης- από αγρότες της Σύρου για τον φόνο 2 σπάνιων αρπακτικών (αετός και γεράκι) πυροβολημένων από κυνηγούς. Αυτό μας έκανε να αναρωτηθούμε πόσες τέτοιες ιστορίες συμβαίνουν στα νησιά και δεν τις μαθαίνουμε ποτέ. Και είναι τραγικό και οξύμωρο οι αρχές στο συγκεκριμένο νησί να διεκδικούν τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, ενώ δεν μπορούν, και δεν θέλουν, να πείσουν ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων του για τη σημασία και τον σεβασμό της άγριας χλωρίδας, της πανίδας και της ζωής γενικότερα, αλλά και τον σεβασμό των νόμων.

Με τι μούτρα ζητάει λοιπόν να γίνει Πολιτιστική Πρωτεύουσα η νήσος αυτή που συνεχίζει για αιώνες το άγριο κυνήγι της άγριας ζωής;».

Η καταγγελία τους συνοδεύεται από φωτογραφίες και ακτινογραφίες των πτηνών που αποδεικνύουν ότι πυροβολήθηκαν και το θέμα προωθούν ακόμη και στο ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητώντας να παρθούν μέτρα.

Τα μέλη της Ενωσης δεν ζητούν παρά το αυτονόητο. Τη συνεννόηση και τη συνύπαρξη υποστηρίζοντας:

«Σε ένα άγριο σκηνικό εθνικών πολέμων, θρησκευτικών πολέμων, επεκτατικών πολέμων και πολέμων επιρροής, όπου τα νεανικά κινήματα αμφισβήτησης συνθλίβονται εν τη γενέσει τους ή ποδηγετούνται προς όφελος της βαρβαρότητας, είτε οικονομικής είτε θρησκευτικής φύσης. εμείς παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στη θέση ότι μόνον ο ανθρώπινος πολιτισμός του οποίου ο άνθρωπος είναι φορέας και κοινωνός, μ’ όλα τα πισωγυρίσματα, τείνει προς τη συνεννόηση και όχι την αδιαλλαξία, και μόνο μέσα απ' αυτόν θα οδηγηθεί ο πλανήτης Γη στην ειρηνική συνύπαρξη».

Ο κόσμος όλος είναι μια σκηνή, έγραψε ο Ουίλιαμ Σέξπιρ. Οι επιχειρήσεις είναι μέρος αυτής της σκηνής, σκέφτηκαν στο ΑLBA και οι φοιτητές του ΜΒΑ προσπάθησαν να την προσεγγίσουν μέσα από ένα μάθημα που για πρώτη φορά διδάσκεται διεθνώς, αποτελώντας καινοτομία στον ακαδημαϊκό χώρο.

Oι φοιτητές δούλεψαν σε ομάδες γράφοντας δικά τους κείμενα όπου αποτύπωσαν τις απόψεις τους για το μάνατζμεντ, τις επιλογές καριέρας και την επιχειρηματική ηθική, υπενθυμίζοντας αξίες και απόψεις που η καθημερινότητα συχνά… αποσιωπά ή φαίνεται να έχει ξεχάσει.

«Από τη στιγμή που ξέσπασε η οικονομική κρίση», μας λέει ο Νίκος Μυλωνόπουλος αντιπρύτανης ακαδημαϊκών προγραμμάτων, «έχει ξεκινήσει μια διεθνής συζήτηση για τον ρόλο του ΜΒΑ στην κοινωνία. Ολα τα μεγάλα πανεπιστήμια αρχίζουν να εισάγουν άλλου τύπου μαθήματα που βοηθούν σε διαφορετικές προσεγγίσεις. Για παράδειγμα, το Harvard στέλνει τους φοιτητές του στις αναπτυσσόμενες χώρες για να ξεφύγουν από το στερεότυπο του αμερικανικού επιχειρείν.

Επίσης, όλα τα Business schools προσπαθούν να εντάξουν στα προγράμματα των ΜΒΑ ανθρωπιστικές επιστήμες, φιλοσοφία ή θέματα ηθικής. Εμείς είχαμε από χρόνια εντάξει μαθήματα όπως η επιχειρηματική ηθική ή η αριστοτελική φρόνηση στην επιχειρηματική ηθική. Τα τελευταία χρόνια, η κρίση ανέδειξε την ανάγκη για διαφορετικές προσεγγίσεις και λιγότερο τεχνοκρατικά προγράμματα διεθνώς, οπότε στο πρόγραμμα προστέθηκαν μαθήματα όπως αυτό της δημιουργικότητας. Η αναζήτηση για κάτι νέο οδήγησε στο θέατρο καθώς διαθέταμε το δυναμικό για να το υποστηρίξουμε».

Σημαντικό ρόλο στη λήψη της απόφασης, όπως εξηγεί η καθηγήτρια Ολγα Επιτροπάκη, έπαιξε και το δυναμικό των φοιτητών. Το μάθημα προστέθηκε ως επιλογή και συγκέντρωσε το ενδιαφέρον του 70% των φοιτητών του ΜΒΑ.

Η φιλοσοφία του μαθήματος ήταν απλή: Τόσο το μάνατζμεντ όσο και το θέατρο έχουν στοιχεία απόδοσης ενός ρόλου. Το μάνατζμεντ ενέχει το στοιχείο έκθεσης απέναντι στο κοινό ενώ το θέατρο έχει πολλά στοιχεία που μπορούμε να αξιοποιήσουμε στη διοίκηση όπως η φρόνηση, η ηθική και η ηγεσία. Ακόμη και αυτές καθαυτές οι θεατρικές ομάδες και οι επικεφαλής τους παρουσιάζουν ενδιαφέρον σαν ομάδες και τρόπος δουλειάς και ηγεσίας.

Για το μάθημα συνεργάστηκαν τρεις καθηγήτριες. Οταν ξεκίνησαν τα μαθήματα και οι φοιτητές πληροφορήθηκαν ότι θα έπρεπε εκτός από θεωρία θεάτρου και το σκέλος που αφορούσε τη σύνδεση θεάτρου- μάνατζμεντ, να συνεργαστούν για να γράψουν, να σκηνοθετήσουν και να παρουσιάσουν ένα δικό τους μικρό θεατρικό έργο σε κοινή παράσταση, αρχικά ένιωσαν αμήχανα.

«Στην αρχή αντέδρασαν έντονα, είπαν «αποκλείεται!»», μας λέει η καθηγήτρια Κατερίνα Νικολοπούλου. «Στη συνέχεια, ήταν εκπληκτική η εμπειρία να τους βλέπουμε να δουλεύουν με τέτοιο πάθος. Οι ομάδες δεν λύθηκαν αμέσως. Παθιάστηκαν όμως γρήγορα με αποτέλεσμα να εκτεθούν, στοιχείο απαραίτητο στην τέχνη. Οι τελευταίες μέρες ήταν πολύ έντονες. Δουλεύαμε μέχρι τα ξημερώματα. Ομως αυτό που είχε σημασία τελικά ήταν ότι, στο τέλος της εμπειρίας, αυτό που έζησαν τους έμαθε πώς να συνεργάζονται ακόμη και με ανθρώπους διαφορετικούς, πώς να γίνονται πιο τολμηροί, πώς να επικοινωνούν με κοινό ξεκάθαρο μήνυμα. Μέσα στις ομάδες υπήρχε όλη η γκάμα των ανθρώπων που κατάφεραν να ξεπεράσουν και τις δικές μας προσδοκίες. Κατάφεραν να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματα του κάθε μέλους της ομάδας, αλλά πάνω από όλα σηκώθηκαν από τα καθίσματα και εργάστηκαν σκληρά σαν ομάδα για έναν σκοπό ξεπερνώντας στερεότυπα. Ξαφνικά μεγαλειώδη έργα, όπως αυτά της αρχαίας τραγωδίας ή του Σέξπιρ, έγιναν προσιτά μέσα από τα διλήμματα που έθεσαν στα δικά τους έργα οι 4 ομάδες. Ωστόσο, οι αποφάσεις που πήραν οι συμμετέχοντες δεν πάρθηκαν για να ευχαριστήσουν αλλά για να δείξουν έναν άλλο τρόπο σκέψης. Εφτιαξαν αυτό που τους πήγαινε πιο πολύ!».

Τέσσερις διαφορετικές ομάδες με αντίστοιχο αριθμό έργων γραμμένων από τα μέλη της καθεμιάς παρουσίασαν στο τέλος της διαδικασίας τη δουλειά τους. Τα διλήμματα που έθεσε κάθε ομάδα είναι διαφορετικά.

Οι ομάδες των φοιτητών που συμμετείχαν στο μάθημα ανήκουν σε ηλικίες μεταξύ 30 και 40 χρόνων. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για κάποια κοινά χαρακτηριστικά έτσι όπως αναδεικνύονται μέσα από τις ιστορίες που παρουσιάστηκαν; Η Ολγα Επιτροπάκη αναγνωρίζει ως εντονότερο στοιχείο αυτό «της προσωπικής κρίσης και της πραγμάτωσης των φιλοδοξιών χωρίς να προδοθούν οι προσωπικές αξίες. Για παράδειγμα, ένα από τα έργα είχε τον τίτλο «Επιλογές», ενώ κάποιο άλλο αφορούσε «εκτροχιασμό» στελεχών και απόφαση για στροφή στην καριέρα και ενασχόληση με κάτι εντελώς διαφορετικό. Επίσης, έντονο ήταν το στοιχείο της αναφοράς στην ηθική και τη διαφθορά».

«Τα θέματα μπορεί να φαίνονται τετριμμένα σήμερα και πλέον δεν σοκάρουν κανέναν. Ωστόσο, το σημαντικό είναι ότι οι ομάδες των φοιτητών τα ανάδειξαν σε ενδιαφέρουσες ιστορίες σε βαθμό που και οι ίδιοι οι φοιτητές δεν θα μπορούσαν να φανταστούν» παρατηρεί ο Νίκος Μυλωνόπουλος.

Σημαντικό είναι και το στοιχείο της επιχειρηματικότητας ως επιθυμητού δρόμου. Σε κάποιες περιπτώσεις ιστοριών παρουσιάστηκε ως αντιπαράθεση μεταξύ εταιρικού περιβάλλοντος και προσωπικών επιλογών, συχνά συνδεδεμένο με θέματα ηθικής. «Το να είσαι αυθεντικός και να μένεις πιστός στις αρχές και τα ιδανικά σου» επισημαίνει η Ολγα Επιτροπάκη, ενώ η Κατερίνα Νικολοπούλου σημειώνει ότι ο κόσμος που παρουσιάστηκε μέσα από τις επιλογές των φοιτητών που συμμετείχαν στις ομάδες τη γέμισε ελπίδες για το περιβάλλον των επιχειρήσεων και εύχεται να ακολουθήσουν τέτοιες επιλογές στην πραγματική τους επαγγελματική ζωή.

Ή όπως γράφει ο ποιητής:

«Σειρά σου τώρα,

χωρίς φώτα,

χωρίς σκηνικά και θεατές,

να παίξεις εαυτόν»

(«Στο Υπερώον», Γιάννης Ρίτσος)

k.vlahou@efsyn.gr

Για γλυκές και αλμυρές δημιουργίες

Κάπου μέσα στην… προϊστορία της παιδικής ηλικίας χάθηκε η φουφού του καστανά και η… κινούμενη άμμος της νοσταλγίας ρούφηξε τη γραφική ζεστή γωνιά του. Τα κάστανα όμως ζουν και βασιλεύουν. Αυτή εδώ είναι η εποχή τους, λίγο πριν, λίγο μετά. Κι όταν θα ’χουν μαζευτεί όλα, μπορούν να μας συντροφεύουν, βραστά ή ψητά, τα βράδια του χειμώνα και να γεμίζουν με νόστιμες μαγειρικές δημιουργίες το πιάτο μας. Μην ξεχνάτε και το πιατάκι του γλυκού…

Μοσχαράκι με κάστανα

ΥΛΙΚΑ

1 κιλό μοσχάρι σπάλα, σε κύβους

1 κιλό κάστανα βρασμένα και καθαρισμένα

3 κρεμμύδια χοντροκομμένα

1/2 φλιτζάνι λάδι

2 φλιτζάνια κόκκινο κρασί

2 ντομάτες

2 φύλλα δάφνης

1 ξύλο κανέλας

2-3 κόκκους μπαχάρι

αλάτι, πιπέρι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Βάζουμε το κρέας σε μπολ με το κρασί, τη δάφνη, το μπαχάρι, τα κρεμμύδια και το σκεπάζουμε με μεμβράνη. Το αφήνουμε στο ψυγείο να μαριναριστεί, τουλάχιστον 12 ώρες. Αφαιρούμε το κρέας και το σοτάρουμε σε κατσαρόλα με το λάδι. Ρίχνουμε τη μαρινάδα, τις ντομάτες τριμμένες, αλάτι, πιπέρι και 1 1/2 φλιτζάνι ζεστό νερό. Το βράζουμε μία ώρα ή μέχρι να μαλακώσει. Προσθέτουμε τα κάστανα, αφήνουμε να πάρουν 2-3 βράσεις και κατεβάζουμε το φαγητό από τη φωτιά.

Ρυζοσαλάτα

ΥΛΙΚΑ

1 φλιτζάνι ρύζι (μισό λευκό, μισό άγριο)

8 κάστανα βρασμένα και καθαρισμένα

2 κουταλιές σησαμέλαιο

1 φλιτζάνι μανιτάρια πλευρώτους, ψιλοκομμένα

1/2 κουταλιά σουσάμι

1/2 κουταλιά μαύρο σουσάμι

αλάτι, πιπέρι

1 κουταλιά ξίδι

2 κουταλιές σάλτσα σόγιας

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Βράζουμε το ρύζι. Το σουρώνουμε και το βάζουμε σε σαλατιέρα. Σε αντικολλητικό τηγάνι ζεσταίνουμε τη μία κουταλιά σησαμέλαιο και σοτάρουμε τα μανιτάρια.

Τα αφήνουμε 2-3 λεπτά να «πιουν» τα υγρά τους, αλατοπιπερώνουμε, ραντίζουμε με το ξίδι και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα για 2-3 λεπτά. Κόβουμε τα κάστανα στα 4 και τα ρίχνουμε μαζί με τη 1 κουταλιά σόγιας.

Προσθέτουμε τα σουσάμια και σε 2 λεπτά κατεβάζουμε το τηγάνι από τη φωτιά. Ανακατεύουμε το μείγμα με το ρύζι και ραντίζουμε με το σησαμέλαιο και τη σόγια. Σερβίρουμε αμέσως.

Γλυκό κάστανο

ΥΛΙΚΑ

1 1/2 κιλό κάστανα

1 1/2 κιλό ζάχαρη

λίγο αλάτι

5 φλιτζάνια νερό

2 κουταλιές λεμόνι

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Καθαρίζουμε τα κάστανα εξωτερικά, χωρίς να βγάλουμε την εσωτερική φλούδα. Τα βράζουμε με αρκετό νερό σε κατσαρόλα. Προσθέτουμε το αλάτι και προσέχουμε να μη διαλυθούν και να μείνουν ολόκληρα. Τα βγάζουμε και όταν κρυώσουν, αφαιρούμε τη φλούδα.

Βάζουμε το νερό με τη ζάχαρη σε κατσαρόλα και βράζουμε για 10 λεπτά (πάντα μετράμε από την ώρα που αρχίζει να κοχλάζει). Κατεβάζουμε από τη φωτιά και όταν κρυώσει ρίχνουμε τα κάστανα.

Την επόμενη μέρα τα βράζουμε 5 λεπτά, τα αφήνουμε να κρυώσουν, αφαιρούμε με τρυπητή κουτάλα τα κάστανα, ρίχνουμε τον χυμό λεμονιού και ξαναβράζουμε μέχρι να «δέσει» το σιρόπι. Κλείνουμε το μάτι, ρίχνουμε τα κάστανα και όταν κρυώσουν τα βάζουμε σε αποστειρωμένα βάζα.

Ρολό κάστανου με σοκολάτα

ΥΛΙΚΑ

420 γραμμ. κουβερτούρα

180 γραμμ. ζάχαρη άχνη

2 κουταλιές μπράντι

400 γραμμ. κάστανα

80 γραμμ. βούτυρο

100 γραμμ. κουβερτούρα για το γαρνίρισμα

2 κουταλιές αμύγδαλα, καβουρντισμένα και ψιλοκομμένα

ΕΚΤΕΛΕΣΗ

Βράζουμε τα κάστανα, τα ξεφλουδίζουμε και τα πολτοποιούμε στο μπλέντερ. Κόβουμε την κουβερτούρα σε κομμάτια και τη λιώνουμε σε μπεν μαρί. Κατεβάζουμε από τη φωτιά και προσθέτουμε το βούτυρο και τη ζάχαρη. Ανακατεύουμε καλά να διαλυθεί η ζάχαρη. Ρίχνουμε το κονιάκ, τα κάστανα και ανακατεύουμε μέχρι να γίνει χυλός.

Αδειάζουμε το μείγμα σε στενόμακρη φόρμα, που έχουμε ντύσει με λαδόκολλα και το βάζουμε στο ψυγείο να πήξει, τουλάχιστον 4-5 ώρες.

Λιώνουμε τα 100 γραμμ. κουβερτούρας. Ξεφορμάρουμε το ρολό σε πιατέλα και το περιχύνουμε με τη σοκολάτα. Με φαρδύ μαχαίρι φροντίζουμε να καλύψουμε και τα πλαϊνά. Ραντίζουμε με τα αμύγδαλα και το βάζουμε στο ψυγείο άλλη 1 ώρα, να παγώσει η σοκολάτα.

…………………………………………………………………………….

ΕΚΤΟΣ ΜΕΝΟΥ

Στα ψηλά βουνά

Τόσα χρόνια έχουν περάσει κι ακόμα δεν βρέθηκε κάποιος να μας φωτίσει: Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν’ οι κάμποι; Μην είναι τ’ άσπαρτα ψηλά βουνά; Για ψηλά δεν ξέρω, αλλά όμορφα είναι σίγουρα, ειδικά τώρα το φθινόπωρο. Η γη ξυπνάει με την πρώτη σταγόνα της βροχής, η ανάσα του δάσους μπλέκει με τη μυρωδιά του ξύλου που καίγεται στο τζάκι και τα χρώματα στις φυλλωσιές των δέντρων μαγεύουν το βλέμμα. Απ’ αυτά τα δέντρα παίρνουν πολλά ορεινά χωριά το όνομά τους: Ελατού και Ελατοχώρι, Οξιά, Μηλιά, Καρυά, Καστανιά. Το τελευταίο νομίζω… προηγείται στη βαθμολογία και αυτόν τον καιρό έχει την τιμητική του με τα καστανομαζέματα. Από την Αρκαδία ώς την ορεινή Ναυπακτία, από την Ευρυτανία και την Αρτα… με τα Γιάννενα ώς τη Μακεδονία, αλλά και την Αγιάσο της Λέσβου, στήνεται αληθινό πανηγύρι, που ξεκινάει γύρω στα μέσα Οκτωβρίου και τελειώνει καλό Νοέμβρη. Σε πολλά χωριά τα καστανομαζέματα συνδυάζονται με τα «καζανέματα», την απόσταξη δηλαδή του τσίπουρου, που «ποτίζει» γλυκές και αλμυρές καστανολιχουδιές. Κι άμα βρεθείς σε τέτοιο γλέντι στα βουνά, ξεχνάς ευθύς λόγους… ποιητικούς και έπεα πτερόεντα.

Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται χωμένη βαθιά στον πάτο ενός πηγαδιού. Η επίσημη (δηλαδή η κυβερνητική: τοπική και ευρωπαϊκή) εκδοχή είναι ότι αυτό συμβαίνει επειδή χάσαμε έναν πόλεμο. Αλλά αυτή η εκδοχή είναι έωλη. Πώς μπορεί να έχεις χάσει έναν πόλεμο για τον οποίο δεν γνώριζες ότι είχες εμπλακεί και πληροφορείσαι γι’ αυτόν κατόπιν εορτής;

Το χειρότερο είναι ότι ο πόλεμος αυτός δεν έχει λήξει, καθώς ο βομβαρδισμός σε βάρος μας συνεχίζεται μονομερώς με αυξανόμενη ένταση. Ζούμε μια προϊούσα ανθρωπιστική κρίση, ενώ παράλληλα καταστρέφονται οι παραγωγικές δυνάμεις της χώρας, όπως και το υπόβαθρό τους –τωρινό και μελλοντικό– με απαξίωση του ανθρώπινου δυναμικού τους, αλλά και των Πανεπιστημίων, που μέσα σε ένα κλίμα κατασυκοφάντησής τους επιδιώκεται να εξισωθούν με ΙΕΚ, αλλοτριώνονται οι πόροι και αφανίζονται κάθε είδους αποθέματα που συνιστούν προϋπόθεση για την ενδογενή ανάπτυξη.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι αυτό πρέπει να τελειώσει. Ομως, καμία δράση δεν μπορεί να είναι αποτελεσματική προς αυτή την κατεύθυνση αν δεν δουλέψουμε ώστε να συγκροτηθεί ένα συνολικό όραμα που θα εμπνεύσει και θα κινητοποιήσει τη μεγάλη πλειονότητα της ελληνικής κοινωνίας. Για να υπάρξει η πιθανότητα να συμβεί αυτό, πρέπει –εκτός των άλλων διαδικασιών– να αρχίσουμε να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους. Η «ομίχλη του πολέμου» –κρίσιμο στοιχείο για την επίτευξη της νίκης, κατά τον μεγάλο στρατηγιστή Φον Κλάουζεβιτς– λειτουργεί αυτή τη στιγμή μόνο σε βάρος μας. Στο πλαίσιο αυτού του άρθρου η κατοικία προσφέρεται από πολλές απόψεις (κοινωνικές, παραγωγικές, αποθεματικές) ως πεδίο ανάλυσης της κατάστασης, πολύ περισσότερο που πρακτικά όλοι οι κάτοικοι της χώρας έχουν σχέση μ’ αυτό (ως ιδιοκτήτες, παραγωγοί, χρήστες, κ.λπ.), οπότε είναι ευκολότερο να συνεννοηθούμε έτσι παρά χρησιμοποιώντας θολές έννοιες (όπως π.χ. «ανάπτυξη») εν κενώ.

Να πούμε τα πράγματα με το όνομά τους

Τους τελευταίους μήνες ο καινούργιος εφιάλτης του συνόλου σχεδόν της ελληνικής κοινωνία ακούει στο όνομα ΕΝΦΙΑ – που δεν είναι παρά η κορύφωση της άγριας φορολόγησης των ακινήτων. Βεβαίως, μέσα σε ένα κλίμα απόγνωσης και παραίτησης που κυριαρχεί, η δημόσια συζήτηση εστιάστηκε σε δευτερεύοντα ζητήματα: στα «λάθη» που έγιναν στους υπολογισμούς, στην αναγκαιότητα η εξόφληση να γίνει σε περισσότερες δόσεις, στο αν είναι «δίκαιος» ή όχι σε σχέση με το πώς αφορά μικρές ή μεγάλες περιουσίες, κ.λπ.

Τα ζητήματα αυτά ασφαλώς έχουν τη βαρύτητά τους, αλλά η έμφαση σ’ αυτά αποσιωπά την καταστρεπτική φύση τέτοιου είδους νόμων, οι οποίοι πλήττουν καίρια και ανεπανόρθωτα την κατοικία ως πυλώνα της κοινωνικής ασφάλειας, ως επενδυτικού αποθέματος των κατοίκων αυτής της χώρας, αλλά και ως βάση της ενδογενούς παραγωγικής δραστηριότητας. Να πούμε λοιπόν τα πράγματα με το όνομά τους. Συγκεκριμένα και ενδεικτικά:

Πρέπει να σταματήσουμε τον λεκτικό εξωραϊσμό των χαρατσιών, που ψευδεπίγραφα αποκαλούνται «φορολογία». Δεν πρόκειται για φορολόγηση επί των κερδών μιας δραστηριότητας, αλλά για χαράτσι επί των ακίνητων αποθεμάτων των πολιτών. Η συνέπεια είναι προφανής: με τον αφανισμό των αποθεμάτων καθίσταται αδύνατη η ενδογενής παραγωγική ανασυγκρότηση.

Σε κοινωνικό επίπεδο, είναι μαθηματικά βέβαιο πως με την εφαρμογή τέτοιου είδους χαρατσιών σε πολύ λίγα χρόνια τεράστιο ποσοστό του πληθυσμού θα αποξενωθεί από την ακίνητη περιουσία και βεβαίως από την κατοικία του. Πρόκειται για εξέλιξη που προκαλεί δέος και είναι πρωτόγνωρη για την ιστορία του ελληνικού κράτους από την εποχή της ανεξαρτησίας του μέχρι τώρα. Εχει μάλιστα ενδιαφέρον, από την άποψη μιας διαστροφής τύπου Οργουελ, ότι οι κάθε είδους απολογητές των δυνάμεων καταστροφής αναφέρονται στο υψηλό ποσοστό ιδιοκατοίκησης στην Ελλάδα όχι ως κατόρθωμα ή ως σοβαρό αμυντικό πλεονέκτημα έναντι της εξαχρείωσης μπροστά στην κρίση, αλλά ως περίπου προπατορικό αμάρτημα που πρέπει να καθαρθεί ώστε να προσομοιάσουμε στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες!

Τέτοιου είδους θεωρήσεις συνδέονται και με άλλες πιο «μαλακές», του τύπου ότι «δεν πρέπει να διαμαρτυρόμαστε, αφού σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες προβλέπεται φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας». Μια τέτοια προσέγγιση είναι εξ ολοκλήρου παραπλανητική. Η οικονομική δομή κάθε κράτους έχει κρίσιμες ιδιομορφίες που δεν επιτρέπουν γενικεύσεις. Εξάλλου, όπου υπάρχει τέτοια φορολόγηση αυτή υφίσταται σε εποχές «κανονικότητας» και είναι ανταποδοτική για τους πολίτες που την υφίστανται. Το κύριο στοιχείο όμως που αποσιωπάται είναι ότι η ιδιοκτησία γης και ακινήτων είναι η «ιερή αγελάδα» της Ευρώπης, από τα ελάχιστα πεδία για τα οποία δεν υπάρχει κοινή ευρωπαϊκή νομοθεσία. Δεν χρειάζεται να έχει κανείς ειδικές γνώσεις για να το αντιληφθεί. Αρκεί να συγκρίνει τα συστήματα π.χ. της Βρετανίας και της Ιταλίας για να διαπιστώσει ότι οι διαφορές είναι τεράστιες.

Τέλος, από παραγωγική άποψη, η «οικοδομή» έχει λειτουργήσει ως η κατεξοχήν «εθνική βιομηχανία» από το τέλος του Β' Παγκόσμιου Πολέμου και μετά, όπως για άλλες χώρες ήταν η αυτοκινητοβιομηχανία ή η παραγωγή όπλων. Τα προβλήματα που συνδέθηκαν με την ανάπτυξή της είναι υπαρκτά και αναγνωρισμένα (συνδέονται κυρίως με τη δυσλειτουργικότητα των πόλεων, ακόμα και με το κακορίζικο οικιστικών συνόλων που γερνάνε ανυπόφορα από αισθητική άποψη), αλλά συχνά κριτικές του χτισμένου περιβάλλοντος της Ελλάδας είναι μη ισορροπημένες ή απλά μη ενημερωμένες, ιδιαίτερα όταν αυτό συγκρίνεται με ένα νεφελώδες «ευρωπαϊκό», αγνοώντας τη θλιβερή υποβάθμιση μεγάλων περιοχών αλλά και κτιρίων ευρωπαϊκών πόλεων, οι οποίες ασφαλώς δεν αποτελούνται μόνο από το ιστορικό ή το τουριστικό τους κέντρο.

Ηρθε η ώρα να ασχοληθούμε σοβαρά με τη διάσωσή μας, αφαιρώντας τις «δαγκάνες» που ακινητοποιούν τις ρόδες της οικονομίας. Πρώτα απ’ όλα βάζοντας μια κόκκινη γραμμή: κατάργηση του ΕΝΦΙΑ, αλλά και κάθε είδους νομοθεσίας που φορτώνει με χαράτσια τα ακίνητα. Παράλληλα, δίνοντας έμφαση στην παραγωγή αντί της «ανάπτυξης», καθώς η έννοια της «ανάπτυξης» μπορεί εύκολα να παραπλανήσει με κατασκευή ουρανοξυστών ή εργοστασίων υπέρ αλλότριων συμφερόντων και χωρίς προστιθέμενη αξία για το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας. Οφείλουμε να εργαστούμε για την ανάδειξη, τη διατήρηση και διεύρυνση των πολλών και πολλαπλά δυσφημισμένων δεξιοτήτων που συνδέονται με την ελληνική παραγωγή. Και όλα αυτά να συνδεθούν με τη συγκρότηση ενός συνολικού νέου παραγωγικού μοντέλου της χώρας στην εξαιρετικά ρευστή νέα εποχή. Ωρα να αγκαλιάσουμε την ουσία της πολιτικής.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

* Πολιτικός μηχανικός και συγγραφέας. Τα βιβλία του «Εξοδος», «Σου έχει μείνει καθόλου περιουσία;» και «Η γη τρέμει!» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Αλεξάνδρεια».

Πρωί Σαββάτου στο λιμάνι της Ρόδου. Είναι όλα έτοιμα ώστε ακόμη μία εθελοντική δράση «Ταξιδεύω και προσφέρω» του Ροδιακού Ομίλου Ταχυπλόων ΡΟΤΑ να ξεκινήσει. Οι καπετάνιοι των φουσκωτών είναι εδώ για να μεταφέρουν τους δεκατρείς εθελοντές γιατρούς, αλλά και τα υπόλοιπα μέλη της αποστολής, με ασφάλεια. Προορισμός η πανέμορφη και ακριτική Τήλος.

Το ταξίδι μόλις ξεκίνησε! Η πρωινή μπόρα έχει δώσει τη θέση της στον ήλιο και τα φουσκωτά σκάφη διασχίζουν με ταχύτητα τα καταγάλανα νερά του Αιγαίου. Ενα ταξίδι που θα κρατήσει λιγότερο από δύο ώρες και θα φέρει τόση ανθρωπιά και αγάπη. Μία ομάδα ανθρώπων που νοιάζονται για τον συνάνθρωπο και κάνουν ό,τι μπορούν. Από την πρώτη κιόλας στιγμή είναι φανερό ότι οι συμμετέχοντες βάζουν πάνω από την προσωπική τους ξεκούραση και χαλάρωση το ενδιαφέρον τους για τον συνάνθρωπο. Ο καπετάνιος του σκάφους που μας φιλοξενεί, ο Λευτέρης Βενετοκλής, όπως και όλοι οι υπόλοιποι, αφήνει πίσω προσωπικές του ενασχολήσεις και αφιερώνει τον χρόνο του για να μεταφέρει γιατρούς στο νησί. Και δεν είναι η πρώτη φορά που το κάνει! «Είναι πολύ σημαντικό να προσφέρεις αυτό που μπορείς! Μου δίνει δύναμη να συνεχίζω! Αισθάνομαι ότι το κάνω για τα δικά μου παιδιά!».

Η άγρια πραγματικότητα

Το λιμανάκι της Τήλου υποδέχεται διαδοχικά τα φουσκωτά σκάφη. Πολύ γρήγορα έχουν τακτοποιηθεί τα διαδικαστικά και οι γιατροί βρίσκονται μπροστά στην άγρια πραγματικότητα. Με γνώμονα την προσφορά, το κατά τα άλλα πολυδύναμο, αλλά και συνάμα βρόμικο και αδρανές, ιατρείο της Τήλου, καθαρίζεται από τα μέλη της αποστολής. Φαράσι, σκούπα, ξεσκόνισμα, για να μπορέσουν να δεχτούν τον ντόπιο πληθυσμό για εξέταση. Σύγχρονος ιατρικός εξοπλισμός παραμένει ανενεργός. «Με τέτοια μηχανήματα θα μπορούσαν πραγματικά να παρέχονται υπηρεσίες υγείας υψηλού επιπέδου!», θα μου πει ένας γιατρός, μέλος της αποστολής. Δεν μπορούν να κρύψουν την έκπληξή τους, αλλά πολύ γρήγορα οι ανάγκες του πληθυσμού για εξετάσεις τούς κάνει να ξεκινήσουν δουλειά. Λόγω περιορισμένου χώρου, ανοίγουν και οι αίθουσες του σχολείου για κάποιες ειδικότητες.

Η προσέλευση στην αρχή είναι περιορισμένη, αλλά μόλις τα «νέα» κυκλοφορούν, δεκάδες είναι αυτοί που έρχονται να εξεταστούν από τους ιατρούς. Οι εξετάσεις συνεχίζονται με απόλυτο επαγγελματισμό, μέχρι τις 8 το απόγευμα, ενώ δεν είναι λίγες οι στιγμές που η ζήτηση είναι τέτοια που δημιουργούνται και αναμονές. Η πρώτη μέρα της επίσκεψης ολοκληρώνεται με ένα ποτήρι κρασί εκεί στο λιμάνι της Τήλου.

Το πρωινό της Κυριακής βρίσκει την Τήλο συννεφιασμένη, αλλά ευτυχώς χωρίς βροχή. Ενας ελληνικός καφές, διπλός, είναι η καλύτερη ευκαιρία για συζήτηση με τους ανθρώπους που στρατηγικά έχουν επιλέξει να υπομένουν τις δυσκολίες που συνεπάγεται η παραμονή τους στο νησί. Ψαράδες οι περισσότεροι, μιλάνε για τη θάλασσα σαν να είναι παιδί τους.

Η αποστολή

Ο επικεφαλής του ΡΟΤΑ, Κώστας Θεουλάκης, δεν κρύβει την ικανοποίησή του για την έκβαση της αποστολής και δεν παραλείπει να αναφερθεί στη σημαντική συμβολή των χορηγών στην υλοποίηση του προγράμματος. «Προσπαθούμε να πραγματοποιούμε αντίστοιχες δράσεις, προσφέροντας σε ανθρώπους που το έχουν πραγματικά ανάγκη. Είμαστε ικανοποιημένοι. Οι γιατροί εξέτασαν πάνω από 80 άτομα, που σε άλλη περίπτωση μπορεί να μην είχαν τη δυνατότητα να εξεταστούν. Αυτό μας κάνει υπερήφανους και μας δίνει ώθηση ώστε να συνεχίσουμε με τον ίδιο ζήλο».

Στο ιατρείο, οι εξετάσεις συνεχίζονται από τους μικροβιολόγους. Η ώρα της αναχώρησης πλησιάζει! Η ολιγόωρη παραμονή ήταν μάθημα. Ηταν ένα μάθημα υπομονής και επιμονής, ένα μάθημα αγάπης. Μακάρι το έργο και την προσφορά του ΡΟΤΑ να την συνεχίσουν και άλλοι αντίστοιχα σύλλογοι προσφέροντας ο καθένας αυτό που μπορεί.