«Δεν είμαστε ένας βαθιά αλλοτριωμένος λαός;» αναρωτήθηκε σε πρόσφατη συνέντευξη η Ελένη Κούρκουλα, η οποία ζήλεψε φαίνεται την Πάγκαλη δόξα τού «όλοι μαζί τα φάγαμε». «Μη σας φανεί ακραίο», πρόσθεσε «αλλά μήπως ο κάθε Ελληνας δεν ήταν ένας μικρός, μικρός Τσοχατζόπουλος;» Αυτή η «εκ βαθέων» εξομολόγηση μπορεί να αναλυθεί σε πολλά επίπεδα, από το νομικό μέχρι το ψυχαναλυτικό, το κοινωνικό και το πολιτικό. Αν πάρουμε τη δήλωση κυριολεκτικά οι ποινικές συνέπειες είναι προφανείς. H κ. Κούρκουλα ομολόγησε την ευθύνη της, ως τίμια μικρή Τσοχατζοπουλική, όπως έκανε και ο συμποσιαστής Πάγκαλος με το μεγάλο του φαγοπότι. Θα έπρεπε και οι δύο να οδηγηθούν άμεσα στη Δικαιοσύνη. Ο εισαγγελέας πρέπει να ξεκινήσει προκαταρκτική εξέταση και να καλέσει την κ. Κούρκουλα και τον κ. Πάγκαλο για να εξακριβώσει ποιες ενέργειες φοροαποφυγής και διαφθοράς τούς κάνουν μικρούς Τσοχατζόπουλους. Αν παραδεχτούν την προσωπική τους ενοχή, ο δρόμος οδηγεί από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου στον Κορυδαλλό.

Το υποσυνείδητο μήνυμα είναι πιο σύνθετο. Η εξουσία χρησιμοποιεί συστηματικά ως στρατηγικές τον εκφοβισμό και τον ηθικισμό για να κάνει τον κόσμο να αποδεχτεί την καταστροφή της ζωής του. Θα αφήσουμε τον φόβο για μελλοντικό άρθρο. Ο ηθικός εκβιασμός είναι εξ ίσου αποτελεσματικός. Κατηγορεί τις λαϊκές τάξεις ως αμαρτωλές γιατί συμμορφώθηκαν με την εντολή της καταναλωτικής απόλαυσης της εποχής του εκσυγχρονισμού. Αφού λοιπόν καλλιέργησε η εξουσία την αχόρταγη επιθυμία με δάνεια, χρηματιστηριακές φούσκες και ανατιμήσεις των ακινήτων, τώρα απαιτεί αναγνώριση ενοχής, ειλικρινή μεταμέλεια και κατάλληλη τιμωρία. Στο προτεσταντικό δόγμα, το προπατορικό αμάρτημα παίζει κεντρικό ρόλο στη συγκρότηση του εαυτού και της κοινωνίας. Η ανθρωπότητα δεν μπορεί ποτέ να ξεφύγει από την αμαρτωλή της καταγωγή και πρέπει να ζει μια ζωή εξιλέωσης. Η αποδοχή της ενοχής και της οδύνης, η ατομική μετάνοια και η τιμωρία αποτελούν την αναπόδραστη μοίρα μας και το, κατά Μαξ Βέμπερ, θεμέλιο του καπιταλισμού.

Το μήνυμα των «τσοχατζοπουλιστών» δεν διαφέρει: πλούσιοι και φτωχοί, ισχυροί και αδύναμοι, έχουμε όλοι αμαρτήσει. Μπορεί να διαφέρει βέβαια το περιεχόμενο της παραβατικότητας, μια και η φοροαποφυγή του εφοπλιστή ή η φοροδιαφυγή του μεγαλοδικηγόρου είναι τεράστιες σε σχέση με τον υδραυλικό και τον ηλεκτρολόγο. Αλλά η μορφή είναι η ίδια και το θέμα αισθητικό. Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε κάποιον που αγοράζει έργα τέχνης ή σπίτι στο Λονδίνο με τα λεφτά που δεν πλήρωσε σε φόρους με αυτόν που τα χρησιμοποιεί για να πάει διακοπές τα παιδιά του στην Πάρο. Οσο πιο φτωχός και αμόρφωτος αυτός που αμαρτάνει τόσο μεγαλύτερη η αμαρτία, γιατί φανερώνει μια πρωτογενή διαφθορά, μια αρρώστια που διαπερνά το σύνολο λαϊκό σώμα και χρειάζεται ριζική χειρουργική επέμβαση.

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, βαθύτερο μήνυμα. Αν η αμαρτία είναι έμφυτη, αν η διαφθορά και η διαπλοκή είναι τόσο διαδεδομένες, είναι παραβατικές αλλά απαραίτητες. Οι ανθρωπολόγοι της Μεσογείου έχουν υποστηρίξει ότι τα κοινωνικο-οικονομικά συστήματα και οι νομικοί κώδικες στηρίζονται από άρρητα έθιμα, συμβάσεις και συνήθειες. Αυτό το κοινωνικό ήθος διευκολύνει τη λειτουργία της τυπικής ηθικής και των νόμων μετριάζοντας τα άδικα αποτελέσματά τους. Αλλά αυτό το απαραίτητο υπόστρωμα της κοινωνικής τάξης μπορεί να προδωθεί και διαστραφεί. Και αυτό συνέβη στην Ελλάδα του εκσυγχρονισμού. Ο κυνισμός της εξουσίας υπέσκαψε το κοινωνικό ήθος, καθώς καταδίκαζε μεν τις παράνομες πρακτικές αλλά ταυτόχρονα τις χρησιμοποιούσε αφήνοντάς τες να πολλαπλασιάζονται ατιμώρητες. Η έγνοια για την οικογένεια και την παρέα γίνονταν έτσι αναξιοκρατικός διορισμός του ψηφοφόρου σε δημόσια θέση, η εξυπνάδα και η φιλία φοροαποφυγή, φοροαπαλλαγή και διαπλεκόμενες αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων, η φιλοτιμία και η αναγνώριση της καλής δουλειάς φακελάκι. Σαν τις «αμαρτωλές» απολαύσεις που συνοδεύουν το αναπαραγωγικό σεξ, όλα αυτά εμφανίζονταν ελαφρώς προβληματικά αλλά απαραίτητα για την αναπαραγωγή του συστήματος… «Τι να κάνουμε», «έτσι είναι ο κόσμος», έκλεινε το μάτι η εξουσία.

Ο Μεγάλος Αλλος

Και ξαφνικά όλοι μάθαμε ότι είμαστε μικροί Τσοχατζόπουλοι. Ο κ. Πάγκαλος και η κ. Κούρκουλα, με την εμφάνιση και την καλλιέργειά τους, ενεργούν σαν τον λακανικό Μεγάλο Αλλο. Ο Μεγάλος Αλλος είναι ο παντογνώστης πυρήνας της συμβολικής τάξης, της γλώσσας και του νόμου. Είναι αυτός που επιτρέπει στην κυρίαρχη ιδεολογία να παρουσιάζεται εσωτερικά συνεπής, λογικά συνεκτική και ολοκληρωμένη. Ο Μεγάλος Αλλος ξέρει τα πάντα. Είναι οι παραλογισμοί της κυβέρνησης αποτέλεσμα ψεκασμού; Το θέμα αμφιλέγεται. Είναι τα μνημόνια συνταγματικά; Ο Μανιτάκης και ο Χρυσόγονος διαφωνούν. Βρισκόμαστε στο πρώτο κεφάλαιο ενός success story; Ο Χαρδούβελης και ο Τσακαλώτος λένε τα αντίθετα. Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ το νέο ΠΑΣΟΚ ή παλαιοκομμουνιστές και εξτρεμιστές; Εμείς δεν έχουμε τις απαντήσεις, αλλά ο Μεγάλος Αλλος τις έχει. Φυσικά, οι συνωμοσίες δεν εξηγούν την ιστορική κίνηση. Φυσικά, το Σύνταγμα είναι σιωπηρό στα μεγάλα ζητήματα και καταλήγει να σημαίνει ό,τι λένε οι δικαστές, μόνο που και αυτοί είναι διχασμένοι. Φυσικά, ο λαός θα αποφασίσει αν υπάρχει success story και όχι οι οικονομολόγοι. Και πού θα πάει ο ΣΥΡΙΖΑ θα το αποφασίσουν τα μέλη του και όχι οι Μεγάλοι δημοσιογράφοι.

Αυτό που κάνει ο Μεγάλος Αλλος είναι να εγγυάται ότι η πλήρης γνώση είναι εφικτή, ότι οριστική απάντηση υπάρχει, παρ’ ότι απρόσιτη για μας. Το ότι ο Μεγάλος Αλλος ξέρει μας δίνει τη σιγουριά ότι αλήθεια υπάρχει έστω κι αν κανένας δεν τη γνωρίζει. Ούτε βέβαια και ο Μεγάλος Αλλος που, κατά τον Λακάν, δεν υπάρχει, είναι απατεώνας, πλάσμα της φαντασίας μας. Αποτελεί μια βολική επινόηση που μας προστατεύει από την ανασφάλεια, την έλλειψη σιγουριάς και την αμφιβολία, κεντρικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης.

Το πασίγνωστο μυστικό

Δεν υπάρχει πολιτικός, δημόσιος υπάλληλος ή πολίτης που να μη γνώριζε τη διαφθορά, τη διαπλοκή και τη φοροδιαφυγή. Ομως, η κοινή αυτή γνώση ήταν ταυτόχρονα το μεγαλύτερο μυστικό. Ολοι το ήξεραν αλλά κανείς επίσημος δεν το παραδεχόταν δημόσια. Ο Μεγάλος Αλλος το ήξερε (αφού τα ξέρει όλα) αλλά δεν το αναγνώριζε. Ετσι η πρακτική μπορούσε να συνεχίζεται, σαν το κλεμμένο γράμμα του Εντγκαρ Αλαν Πόε: κανείς δεν ήξερε πού ήταν επειδή ακριβώς ήταν απόλυτα φανερό, βαλμένο πάνω στο τραπέζι, και μπορούσαν όλοι να το δουν. Η έλλειψη επίσημης παραδοχής και τιμωρίας της πασίγνωστης πρακτικής επέτρεπε στην κοινωνία να λειτουργεί ως εάν δεν υπήρχε το παραμικρό πρόβλημα.

Τώρα οι εκπρόσωποι του Μεγάλου Αλλου παραδέχτηκαν ότι το γνώριζαν πάντα – και ήταν και συνένοχοι. Πρέπει λοιπόν να αισθανθούμε όλοι ένοχοι και να αποδεχτούμε την τιμωρία μας – την ανεργία, τη δραστική μείωση μισθών και συντάξεων, την κατάργηση του λειψού κοινωνικού κράτους – με τον ίδιο τρόπο που η Εύα και ο Αδάμ τιμωρήθηκαν για το αμάρτημά τους με τις ωδίνες του τοκετού και τον μόχθο της εργασίας.

Αν είμαστε όμως όλοι μικροί Τσοχατζόπουλοι, αν οι παραβάσεις μας είναι κοινές και επιτρέπουν στο σύστημα να λειτουργεί, τότε είναι μεν λάθος αλλά δεν είναι καθολικά κολάσιμες. Η πραγματικότητα έχει δημιουργήσει τη δική της κανονιστικότητα, που αποτρέπει, φανερά ή υπόγεια, την τιμωρία της διαφθοράς. Μ’ άλλα λόγια, αν ο λαός είναι τόσο διεφθαρμένος όσο μας λένε, η αμαρτία δεν ξεριζώνεται και οι καταγγελίες της είναι ρητορικές. Και εδώ βρίσκεται η κοινωνική υπηρεσία της κ. Κούρκουλα και του κ. Πάγκαλου. Τώρα που ο Μεγάλος Αλλος παραδέχεται ότι το ξέρει, το σοκ είναι μεγάλο μεν, ανακουφιστικό δε. Το γνωστό μυστικό αποκαλύφθηκε, η πασίγνωστη μα κρυμμένη αλήθεια μαθεύτηκε. Οι πρακτικές μπορούν να συνεχιστούν πιο διακριτικά και συγκαλυμμένα. Η καθολική τους φύση (όλοι μας τα φάγαμε ως μικροί Τσοχατζόπουλοι) κάνει την ντροπή στιγμιαία και την τιμωρία επιλεκτική. Οι «δέκα μικροί Τσοχατζόπουλοι», η πλειοψηφία των Ελλήνων, τιμωρήθηκαν ήδη όπως γίνεται πάντα με τους μικρούς. Οι μεγάλοι συνεχίζουν το grande bouffe τους.

Αλλά υπάρχει και άλλη απάντηση. Η ψυχανάλυση τελειώνει όταν ο αναλυόμενος αναγνωρίσει ότι ο Μεγάλος Αλλος δεν υπάρχει, ότι δεν έχουμε ανάγκη φανταστικής ασφάλειας. Καθένας μας είναι υπεύθυνος για τα συμπτώματα και τις «αλήθειες» του, με όλες τις αβεβαιότητες και αντιφάσεις τους. Αυτονομία είναι η κατανόηση της δύναμής μας όταν εγκαταλείπουμε τις ψευδεπίγραφες δηλώσεις κάθε μεγίστου Αλλου ή Παγκάλου. Οταν το καταλάβουμε αυτό, οι «δέκα μικροί Τσοχατζόπουλοι» θα βάλουν τέρμα στον τσοχατζοπουλισμό.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

* Καθηγητής της Νομικής, αντιπρύτανης και διευθυντής του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Ερευνών στο Κολέγιο Μπίρκμπεκ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου

Ιώδεις και ιβουάρ αποχρώσεις σε κατάμαυρα μαλλιά θαμπώνουν το μάτι μες στο σκοτάδι. Στο ύψος της Κύπρου, στο Λυσσιατρείο, στην Κολιάτσου, στην Κλωναρίδου έξω απ' το παλιό «Πιγκάλ» και την «Αντζελα», ίσαμε την Αγία Βαρβάρα, δεκάδες νεαρά κορίτσια από τη Μαύρη Ηπειρο προβάλλουν στο οδόστρωμα, πολιορκώντας διερχόμενα αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες. Τραγικά θύματα trafficking παριστάνουν τις Λαΐδες και τις Θαΐδες, προσφέροντας ερωτική παρέα, έναντι εξευτελιστικής αμοιβής, σε μπακούρια κάθε φυράματος.

Δεν μοιάζουν με τις ενήλικες που ανομολόγητες περιστάσεις τις αναγκάζουν να διαθέτουν το κορμί τους στο πεζοδρόμιο. Πολλές από αυτές τις μαύρες πεταλουδίτσες χωρίς φτερά διάγουν την πρώτη τους εφηβεία κι οι μεγαλύτερες θυμίζουν περισσότερο ανώριμες παιδίσκες παρά πόρνες. Φίλος βγάζει τον σκύλο του βόλτα εκείνες τις ώρες. Πέφτουν πάνω του τσαμπιά-τσαμπιά. Του ζητούν μηδαμινά ποσά για να τον συντροφεύσουν την υπόλοιπη νύχτα. Στην πρώτη άρνηση η ταρίφα πέφτει στο μισό και στη δεύτερη ακόμα πιο κάτω. Οταν καταλαβαίνουν ότι δεν ενδιαφέρεται του ζητούν δυο ευρώ για σουβλάκι.

Ωθούνται στο αγοραίο σεξ από κυκλώματα συμπατριωτών τους που δένουν με βουντού τις οικογένειές τους και μετερχόμενα κάθε είδους απειλές τις φέρνουν στην Ευρώπη. Πριν από το 2010 παρεπιδημούσαν κατά εκατοντάδες στην Πατησίων. Ιδίως τα Παρασκευοσάββατα η λεωφόρος και τα γύρω στενά έσφυζαν από το τιτίβισμά τους. Μετά τα πρώτα μνημόνια άρχισαν να λιγοστεύουν, ώσπου εξαφανίστηκαν εντελώς. Τα καλά της κρίσης, σκέφτηκα. Δυστυχώς, δεν κράτησε πολύ η απουσία τους. Εδώ και κάμποσους μήνες δίνουν ανελλιπώς το «παρών» και πολλαπλασιάζονται βδομάδα τη βδομάδα.

Στο έλεος των προαγωγών παραμένουν. Κανείς δεν νοιάζεται. Τα μηχανάκια της ομάδας ΔΙΑΣ μαρσάρουν δίπλα τους χωρίς να ενοχλούνται οι αναβάτες. Το Ηθών αδιαφορεί. Επεμβαίνει μόνον όταν οι νταβατζήδες που καιροφυλακτούν πέριξ μαχαιρώνουν ο ένας τον άλλο. Οσο δεν σκοτώνονται μεταξύ τους, κάνουν τη δουλειά τους ανενόχλητοι. Ο Τύπος δεν εννοεί να ασχοληθεί με το δράμα τους. Τόσοι και τόσοι δαιμόνιοι ρεπόρτερ τις βλέπουν, αλλά δεν τους χαλαλίζουν ούτε μονόστηλο. Ηλιο με δόντια στο μεγαλύτερο μέρος προοιωνίζονται τα μετέωρα, με λίγα νερά σε Μακεδονία και βόρεια Κρήτη. Α! Και περιορισμένη ορατότητα για να κρύβει το όνειδος της ασφάλτου.

Μετέωρος meteoros@efsyn.gr

Είδα στην «Εφ. Συν.» της Πέμπτης όσα αφορούν τη συρρίκνωση δομών στο Δημόσιο κατά 40%, που «συνεπάγονται τα νέα οργανογράμματα που απέκτησαν τα υπουργεία, με τα σχετικά προεδρικά διατάγματα, τα οποία συνδέονται με τον νέο (σε ισχύ) νόμο επιλογής προϊσταμένων», αρμοδιότητας του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης (παρεμπιπτόντως…) και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης (τόσο… ηλεκτρονικής που ορισμένες υπηρεσίες για παράδειγμα, ενώ μέχρι τον Δεκέμβριο δεχόντουσαν on line –από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή– πιστοποιητικά, επανήλθαν στην… προϊστορία των χειρογράφων).

Ομως δεν είναι αυτό το ζήτημα. Ούτε ότι στον νέο νόμο εναντιώνονται οι δημόσιοι υπάλληλοι, που τον θεωρούν «κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα «επαναφοράς του κομματικού κράτους»∙ δεν πιστεύω –το έχω ξαναγράψει– πως ο συνδικαλισμός είναι η πιο αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης∙ έχουν και οι συνδικαλιστές τους λόγους τους να μη λένε την αλήθεια ολόκληρη. Ούτε είναι το ζήτημα ότι δήμαρχοι, πέντε έως τώρα, θεωρούν τον νόμο «αντισυνταγματικό» στο θέμα «αξιολόγησης» και «επανελέγχου» δημοτικών υπαλλήλων και δεν τον εφαρμόζουν, καλούμενοι σε… εξηγήσεις από την εισαγγελία.

Το ζήτημα είναι, νομίζω, πως ενώ οι αριθμοί, που δίνει το αρμόδιο υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης, πείθουν ότι γίνεται συρρίκνωση∙ π.χ. 4.558 προϊστάμενοι από 7.717, κόστος 16.231.800 ευρώ από 27.081.000, που το υπουργείο την προβάλλει ως ωφέλιμη (γενικώς). Πουθενά, από όσα διάβασα, αυτή η… γενική ωφελιμότητα που προκύπτει από αριθμούς, δεν… ειδικεύεται και σε ανθρώπους. Οχι μόνον οι δημόσιοι υπάλληλοι που χάνουν τη δουλειά τους, αλλά και οι πολίτες, που συναλλάσσονται με το Δημόσιο, πόσο… κάνουν τη δουλειά τους!

Με καταλαβαίνουν όσοι, το τελευταίο διάστημα, έχουν μπλέξει στα γρανάζια του ευρύτερου και του… στενότερου (και στενόχωρου…) δημόσιου τομέα: πότε, πώς και σε πόσο χρόνο εξυπηρετούνται! Αν συρρικνωθεί ο δημόσιος τομέας και μαζί του συρρικνωθεί και η υπομονή όσων συναλλάσσονται με το Δημόσιο, τότε να τη βράσω για ωφελιμότητα!

Το θέμα δεν είναι αν ζει ο Μεγαλέξανδρος, αλλά αν ζει ο Μητσάρας. Σχεδόν όλες οι εφημερίδες -πλην της παρούσης ίσως που δεν την πάτησε τελευταία στιγμή- κι όλα τα σάιτ και τα μπλογκ έκαναν αντιγραφή, πριν από κάνα μήνα, τον θάνατο της «θρυλικής φιγούρας» των γηπέδων, όπως έγραφαν όλες σε κλοπιράιτ.

Η είδηση δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ, αλλά αφού γράφτηκε παντού, άρα… πέθανε ο Μητσάρας! Το τι επικήδειοι έπεσαν, άλλο πράγμα! Εκανα κι εγώ έναν φοβερό επικήδειο στο διαδίκτυο, κατάλληλο ακόμα και για την παράσταση «Τα ραδίκια ανάποδα» με τον Γ. Γαλίτη σε 13 κωμικούς επικήδειους. Ναι, κάνω διαφήμιση, αλλά αν δεν πεθάνετε από τα γέλια, σας επιστρέφω το εισιτήριο.

Το εσωτερικό αστείο, λοιπόν, στην εφημερίδα ήταν «Ο Μητσάρας ζει». Και μπορεί να ζει ή μάλλον ζει! Επρεπε να επέμβει η… Νικολούλη πάνω που πήγαινε να ξεχαστεί το θέμα. Η αδελφή του είπε πως τον αναζητούν, αλλά δεν τον έθαψαν βέβαια.

Τα ίδια σάιτ έγραψαν αμέσως ότι το θέμα του Μητσάρα «παίρνει άλλη στροφή». Τι στροφή βρε; Στρίβει ο πεθαμένος;

Προβάλλεται το θέμα και δεν λέμε εδώ για το νέο τζακ ποτ στο Τζόκερ ή τον Σπάθα που θάβεται στα αθλητικά, όχι γιατί μας νοιάζει η αξιοπιστία του Τύπου και του Διαδικτύου, αλλά μας νοιάζει και μας κόφτει η «θρυλική φιγούρα του Μητσάρα». Ελα, τη γράψαμε κι εμείς την έκφραση!

Αυτή τη στιγμή πιο σημαντικό δημοσιογραφικά είναι να βρεθεί ο τάφος του Μητσάρα, παρά του Μεγαλέξανδρου.

Αν δε κάποιος πάρει συνέντευξη με τον Μητσάρα, όχι θα είναι το πρώτο θέμα σε οποιαδήποτε εφημερίδα, αλλά και στο Blomberg και στο CNN.

Το θέμα είναι να μην τρυπώσει καμιά Παναγιωταρέα κι εδώ και μας λέει για Περσεφόνες και μπλε ψηφιδωτά κι άλλα πίτσες μπλε ταφικά ευρήματα.

Εδώ το θέμα είναι απλό. Αν βρεθεί μπάλα και φανέλα του Πανιωνίου, είναι ο Μητσάρας. Πάει και τελείωσε.

Στο μεταξύ, είναι πολλοί οι τάφοι του Μεγαλέξανδρου που έχουν βρεθεί στην Αμφίπολη! Αγρότες είχαν ανακαλύψει πριν από λίγα χρόνια διάφορους τάφους στα χωράφια τους και παρέδωσαν τα «ταφικά ευρήματα». Ετσι απλά, χωρίς ταρατατζούμ. Εγινε γνωστό μόλις χθες από την «Καθημερινή».

Εμείς οι Παναγιωταραίοι ξαναπήραμε τα πάνω μας, μετά την προσωρινή απογοήτευση. Βρήκαμε τα πατώματα και ψάχνουμε τώρα για τη στριφτή σκάλα του Μεγαλέξανδρου.

Φυσικά, ξέρουμε ποιος θα είναι ο πρώτος που θα τρέξει και θα σκύψει να δει τον τάφο του Μητσάρα.

Ο Σαμαράς.

Αν υπάρχει μία ελπίδα να ξαναβγεί, δεν είναι να βρει τον Μεγαλέξανδρο, αλλά τον Μητσάρα.

www.facebook.com/louketo

Μια Ελλάδα φαρμακονήσι, φαρμάκι η Υγεία, φαρμάκι κι η Παιδεία. Μια ιστορία φαρμακωμένη, παραποιημένη και αποσιωπημένη. Ετσι θέλουν τα παιδιά χωρίς γνώση, γιατί η γνώση εκφράζει αντίδραση, επαναστατικό είναι, αγώνα για διεκδίκηση όλων όσα χτίσαμε με ιδρώτα για τη χώρα μας. Θέλουν παιδιά και ανθρώπους άνευ παιδείας αποχαυνωμένους!

Καλά είμαστε κι έτσι (έχει ισορροπήσει τα πράγματα ο Σαμαράς), λένε κάποιοι άνθρωποι. Ναι, εσύ που ξέρεις να ταράζεσαι και να ταράζονται όλοι όσοι ξέρουν. Τους πρόσφυγες που ήρθαν από τον πόλεμο στην κατοχική Ελλάδα να σωθούν, τους έπνιξαν οι κυνικοί λιμενικοί αντάμα με τους κυνικούς πολιτικούς! Η συνέχεια των ψυχάκηδων Γερμανών. Οι πρόσφυγες χάθηκαν ερήμην τους, στα άπατα, και μας θέλουν να μας πνίξουν, πρόσφυγες και την πατρίδα μας, χωρίς κανένα σωσίβιο σωτηρίας, να μας πάνε στον πάτο, φαρμακωμένους. Δεν θα τα καταφέρουν, φαρμάκι δίνουν καθημερινά, φαρμάκι θα πάρουν. Ο,τι δίνεις παίρνεις! Θα μας σώσει ο κωπηλάτης του ποταμιού Στ. Θοδωράκης ο φαρμακοτρίφτης. Το χαϊδεμένο παιδί του Μπόμπολα. Θα μας σώσει η κομμούνα του Κουτσούμπα (ΚΚΕ) -δεν είναι πια η κομμούνα η βασιλοπούλα του παραμυθιού, γέρασε, όπως γεράσατε κι εσείς πια, κ. Κουτσούμπα (ΚΚΕ). Δίνετε μπόλικο φαρμάκι, διάσπασης όλοι σας, προς την αξιωματική αντιπολίτευση. Εμπαθέστατοι φαρμακοτρίφτες. Τι μπαξίσι πήρατε; Μπαξίσι έπαιρναν και οι κοτσαμπάσηδες από τους πασάδες (1821) κατά της Επανάστασης. Τι οραματίζεσθε; Μια θέση στον ήλιο; Αλλος για τη βάρκα μας; Οπως οραματίζεται και ο Βενιζέλος; Πνιγείτε όπως σας βολεύει, εμείς πάντως δεν πρόκειται να πνιγούμε. Παραθέτω κάποια αποσπάσματα διαχρονικών συμβόλων παγκόσμιου πολιτισμού σε όλους τους Ελληνες και τον Ελληνισμό της γης.

«Το δίκιο σου ζήτα το. Αν δεν στο δώσουν άπλωσε το χέρι σου, αν πάλι δεν στο δώσουν τότε πάρε το σπαθί σου».

Θ. Κολοκοτρώνης

«Οι εργάτες φωνάζουν για ψωμί, οι έμποροι φωνάζουν για αγορές, οι άνεργοι πεινούσαν. Τώρα πεινάνε και όσοι εργάζονται. Το ημερολόγιο δεν δείχνει ακόμα την ημέρα. Ολοι οι μήνες, όλες οι ημέρες είναι ανοιχτές, κάποια από αυτές θα σφραγισθεί μ’ έναν σταυρό. Λευτεριά».

Μπέρτολτ Μπρεχτ

«Στρατηγέ, το τανκ σου είναι δυνατό μηχάνημα, θερίζει δάση ολόκληρα και εκατοντάδες άνδρες αφανίζει. Μόνο που έχει ένα ελάττωμα, χρειάζεται οδηγό!

Στρατηγέ, το βομβαρδιστικό σου είναι πολυδύναμο, πετάει πιο γρήγορα από τον άνεμο, και απ’ τον ελέφαντα σηκώνει βάρος πιο πολύ. Μόνο που έχει ένα ελάττωμα, χρειάζεται πιλότο.

Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ. Ξέρει να πετάει, ξέρει και να σκοτώνει. Μόνο που έχει ένα ελάττωμα. Ξέρει να σκέφτεται».

Μπ. Μπρεχτ

«Είμαστε εμείς που χτίζουμε πολιτείες και δεν έχουμε σπίτι. Εμείς που ζυμώνουμε, και δεν έχουμε ψωμί. Εμείς που βγάζουμε το κάρβουνο και κρυώνουμε. Είμαστε εμείς που δεν έχουμε τίποτα και ερχόμαστε να πάρουμε τον κόσμο».

Τάσος Λειβαδίτης

Πέγκυ Μαυρίδη

Πειραιάς

…………………………………………….

Πανεπιστήμια

Τι συμβαίνει στο «Εθνικό» (μετά τη μεταπολίτευση του 1862) και στη συνέχεια και «Καποδιστριακό» (1912) Πανεπιστήμιο; Αυτό που συνέβαινε πάντα με το απέναντι στους φοιτητές κράτος, με το οποίο «δεν συμμορφούνται προς τας υποδείξεις του». Η ίδια η γνώση που υποτίθεται ότι ελευθέρως εκεί καλλιεργείται και αναπτύσσεται επαναστατεί, κατά την απόπειρα εγκλεισμού της στα αυστηρά καλούπια που ορίζει η κάθε δοτή από τους πάτρωνές της «ελληνική» κυβέρνηση. Η φοιτητιώσα νεολαία, προερχόμενη από όλες τις τάξεις του λαού, δεν κάθεται φρόνιμα και δεν παύει να ζητά μια καλύτερη και ολοκληρωμένη παιδεία, μπολιασμένη με τις ανθρωπιστικές αρχές, στην υπηρεσία του λαού και την πρόοδο για μια άλλη Ελλάδα. Από κοντά και το δεύτερο χρονολογικά (1925) μεγάλο «Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης», καθώς και τα άλλα που ακολούθησαν μετά την τελευταία μεταπολίτευση του 1974. Και στην αντιπαράθεση αυτή, τόσο οι διδάσκοντες καθηγητές, πρυτάνεις, όσο και οι «πρόθυμοι για ενημέρωση» δημοσιογράφοι, καλούνται να λάβουν θέση: Με τους φοιτητές και τον ελληνικό λαό ή με τις πολυεθνικές; Πολλοί απ’ αυτούς -σχεδόν όλοι τους- έχουν κάνει μια θητεία στο εξωτερικό. Γύρισαν πίσω μαγεμένοι και μας τσαμπουνάνε για την καθαριότητα, την τάξη και πειθαρχία των εκεί Πανεπιστημίων. Αρκετά! Ανάμεσά τους βρισκόμαστε και μερικοί από τα δικά μας Πανεπιστήμια αποφοιτήσαντες, στο εξωτερικό μετεκπαιδευθέντες, εκεί εργασθέντες, εγγράφως και αποδεικτικά επαινεθέντες, που είδαμε αλλιώς τα πράγματα και αρνηθήκαμε να μας κάνουν «ένεση». Γιατί έτσι λένε στο χωριό μου γι’ αυτούς που γύρισαν «μαγεμένοι». «Εκεί που πήγαν, τους έκαναν ένεση!» Ο θεατράνθρωπος Γιώργος Αρμένης το είπε διαφορετικά και καλύτερα με ένα αξέχαστο έργο του, που είχε τον τίτλο: «Ενας Αμερικανός στο κεφάλι μου».

Το σημείωμά μου τούτο αφιερώνω στη μνήμη του Δημήτρη Μπάτση, μάχιμου δικηγόρου και οικονομολόγου, απόφοιτου του εν Αθήνησι Πανεπιστημίου, γόνου μεγαλοαστικής οικογένειας, γιου ναυάρχου βασιλόφρονα, γαμπρού βιομηχάνου, μαρξιστή πατριώτη, συγγραφέα του βιβλίου «Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα», που δεν συνεμορφώθη προς τας υποδείξεις και στις 30 Μαρτίου 1952 αξημέρωτα Κυριακής, εκτελέστηκε μαζί με τους Ηλία Αργυριάδη, Νίκο Καλούμενο και Νίκο Μπελογιάννη στον συνήθη τόπο εκτελέσεων στο Γουδί, υπό το φως των προβολέων…

Μπάμπης Δαμουλιάνος Ευαγγελάτος

συνταξιούχος του ΤΣΑΥ, Βριλήσσια

epistoles@efsyn.gr

Μου ’λεγε μια μέρα ο Γιάννης Καλαϊτζής (μέγας βιβλιοφάγος, λεπτός παρατηρητής των ανθρωπίνων και έως πρότινος καλός πότης) πόσο τον έχει εντυπωσιάσει ότι οι μεγαλύτεροι φιλόσοφοι, αφού τα έψαξαν όλα και από παντού (Θεός, αγαθό, ιδέα, βούληση, ηδονή, άτομο, κενό, θέληση για δύναμη, ένστικτα, τυχαίο, αποκάλυψη του είναι, προλεταριάτο κ.λπ.), καταλήγουν σ' αυτό που λέμε όλοι γύρω μας: την υγειά μας να 'χουμε. Ετσι, όντως, κάνουμε στις παρέες και δυσανασχετεί η Ταρσούλα, αλλά όχι: στην υγειά μας ξανά και ξανά και πάλι στην υγειά μας ώς ότου κλείσουν τα μάτια μας. Εχω ξανασημειώσει τις υπέροχες γραμμές που έχει επιφυλάξει για την υγεία ο Σοπενάουερ, αυτός ο σχεδόν αρνητής της ζωής.

Κατερίνα, Γυμνό Πορτρέτο-Πίνακας του Κώστα Πλιάτσικα

Ναι, να δοξάζουμε το σώμα κάθε στιγμή· είναι το μόνο που σκηνοθετεί τον εαυτό του, διότι μόνο αυτό ανήκει στο παρόν, ενώ το πνεύμα του ταξιδεύει άνετα τόσο στο παρελθόν όσο και στο μέλλον, εγκλωβισμένο, θαρρείς, στην απελευθερωτική θνησιγένειά του. Στις φυσικές ανάγκες του σώματος έχουν στηριχτεί οι περισσότερες φιλοσοφίες, άρα η φιλοσοφία δεν είναι κάτι που απαιτεί ειδικούς ή υπερευφυείς, παρά μόνο τις εσωτερικές και εξωτερικές κινήσεις του σώματος. Αν διατρέξει κανείς, έστω και πρόχειρα, τους Στωικούς, τους Επικούρειους (κυρίως) και τους Σκεπτικούς, θα καταλάβει αμέσως πόσο όμορφο είναι να ξέρει το σώμα να θέτει τις σωστές ερωτήσεις, να λοιδορεί τον φόβο μπροστά στο άγνωστο και στον θάνατο, να λυπάται για τη ματαιοδοξία, την αρχομανία και τον ανταγωνισμό που χαρακτηρίζουν τη μάζα. Το ανθρώπινο σώμα δεν χρειάζεται πολλά πράγματα, αρκεί να μην πονάει είτε από στέρηση (τροφή, ύπνο, σεξ, χαλάρωση) είτε από βασανισμούς (στρατόπεδα συγκέντρωσης, Ιερά Εξέταση, παλουκώματα κ.λπ.). Τότε η φύση χαμογελά και χαίρεται, παύει η διάκριση πλούσιος-φτωχός, ντρέπεται η εξουσία για τη βία της και λοιπά. Ο άνθρωπος γίνεται αυτό που είναι (Ησίοδος – Νίτσε), ακούει τον Μάρκο Αυρήλιο: Μηκέθ' όλως περί του οίον τινα τον αγαθόν άνδρα διαλέγεσθαι, αλλά είναι τοιούτον, δηλαδή, μη συζητάς καθόλου για το πώς είναι ο καλός άνθρωπος· γίνε τέτοιος.

Ο Λουκρήτιος έχει διασώσει τα εξής λόγια του Επίκουρου: «Ω, κακόμοιρα ανθρώπινα μυαλά και τυφλωμένες καρδιές! Σε τι σκοτάδια, σε τι κινδύνους κυλάει ο λίγος χρόνος της ζωής σας! Δεν ακούτε λοιπόν την κραυγή της φύσης που διαλαλεί την επιθυμία της, από το κορμί να φύγει κάθε πόνος και το πνεύμα να νιώσει ευδαιμονία, ελεύθερη από έγνοιες και αγωνίες;». Να την ακούσουμε λοιπόν την κραυγή της φύσης, να εκδιώξουμε τα σκοτάδια και τους κινδύνους της άγνοιας, της έλλειψης Παιδείας και Πολιτισμού, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά η υγεία του σώματος… Η υγεία του σώματος, ναι, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η θεμελιώδης παρέκκλιση του Επίκουρου από την ανυπαρξία, ο ελιγμός πριν από τον θάνατο· αλλά αυτό είναι και η ελεύθερη βούληση: η διαδικασία της σύγκρουσης και των αναπαλμών και η ρήξη της αδυσώπητης αλληλουχίας αιτίου και αποτελέσματος. Καλή τύχη λεν οι περισσότερες μανάδες στα τέκνα τους. Λένε ακριβώς το ίδιο με τους μεγαλύτερους φιλοσόφους, κόντρα σε θρησκευτικές σκοταδιστικές επιταγές που απαγορεύουν στο σώμα να γελάει, να χορεύει, να ερωτεύεται. Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, στην ταπείνωση του ανθρώπινου σώματος, η libido ήταν εκεί, παρούσα. Τι μεγαλείο (!) και τι φρίκη ταυτόχρονα, τι κτηνωδία για τους εχθρούς του σώματος, τι βαρβαρότητα απέναντι στη ζωή, στη φύση, στο σώμα.

Οι φιλόσοφοι και οι μανάδες μας (κυρίως, αλλά και οι πατεράδες) συμφιλιώνουν το πνεύμα με την καθημερινότητα, φωνάζουν το «εις υγείαν» του νοήματος· μόνο έτσι πάνε χέρι χέρι (συνοδοιπορούν!) η ηδονή με τη γνώση.

Ας θυμόμαστε το εξής: άλλα λέμε οι περισσότεροι σε καιρό ευδαιμονίας (sic) και άλλα όταν είμαστε στα δύσκολα. Βεβαίως, πάντα υπήρχαν οι εξαιρέσεις. Και τούτο: αύταρκες σώμα. Τέλος: ανθρώποις γίνεται οκόσα θέλουσιν ουκ άμεινον (Ηράκλειτος), ξανά και εσαεί. Ισως τότε καταλάβουμε τι σημαίνει ολιγάρκεια ως εμμενέστερη της πολυτέλειας.

gstamatopoulos@efsyn.gr