Του Αρη Χατζηστεφάνου

Δημοκρατία, έλεγε ο Αριστοτέλης, είναι το καθεστώς στο οποίο κυριαρχούν οι ελεύθεροι και φτωχοί, ενώ ολιγαρχία, όταν κυριαρχούν οι πλούσιοι και ευγενούς καταγωγής. Ο ορισμός είναι τόσο ξεκάθαρος ώστε είναι σχεδόν αδύνατο να τον ξεχάσεις. Στο πέρασμα των χρόνων, όμως, πολλοί ήταν οι πλούσιοι και ολιγάριθμοι που προσποιούνταν ότι δεν τους αρμόζει ο τίτλος του ολιγάρχη. Μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης ο όρος «ολιγάρχες» έφτασε να χρησιμοποιείται σχεδόν αποκλειστικά για τους νέους επιχειρηματίες της Ρωσίας και του πρώην ανατολικού μπλοκ που θησαύρισαν σε διάστημα λίγων ημερών λεηλατώντας τη δημόσια περιουσία. Ο όρος επανήλθε στο καθημερινό λεξιλόγιο της Δύσης μετά την πραξικοπηματική ανατροπή της ουκρανικής κυβέρνησης από την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ.

Αυτό που ποτέ δεν αναφέρουν όμως τα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης στη χώρα μας είναι ότι ο όρος χρησιμοποιείται κατά κόρον τα τελευταία χρόνια για να περιγράψει και την ελληνική οικονομική ελίτ. «Η ελληνική τραγωδία είναι οι ολιγάρχες-αρπακτικά» έγραφαν από τον Νοέμβριο του 2011 οι «Financial Times», συγκρίνοντας την κορυφή της ελληνικής αστικής τάξης με την Καμόρα – τη μαφία της Νάπολης. «Χρησιμοποιώντας τα υστερικά ΜΜΕ που ελέγχουν», συνέχιζε το άρθρο, «περιμένουν να κατασπαράξουν τη δημόσια περιουσία που ιδιωτικοποιείται». Ενα χρόνο αργότερα το γερμανικό περιοδικό «Stern» εντόπιζε τους Ελληνες ολιγάρχες στα πρόσωπα συγκεκριμένων επιχειρηματιών, όπως ο Μπόμπολας, ο Αγγελόπουλος, ο Βαρδινογιάννης, ο Λάτσης και ο Κόκκαλης. Για άλλη μια φορά γινόταν σύγκριση με τους Ρώσους ολιγάρχες και την ιταλική μαφία, ενώ οι συντάκτες δεν παρέλειπαν να αναφερθούν και στο παρελθόν συγκεκριμένων επιχειρηματιών, όπως λόγου χάρη τις φερόμενες σχέσεις του Κόκκαλη με τη Στάζι κ.ο.κ.

Το τελευταίο κρούσμα μάς έρχεται αυτό τον μήνα από το περιοδικό «Foreign Affairs» -τη βίβλο της αμερικανικής διπλωματίας- σε ένα άρθρο με τίτλο: «Η κακοδιοίκηση των ολίγων – Πώς οι ολιγάρχες κατέστρεψαν την Ελλάδα». Το άρθρο βρίθει από ανακρίβειες (παρουσιάζει τον ΣΥΡΙΖΑ σαν ένα «ακροαριστερό κόμμα [sic] που θέλει να εθνικοποιήσει τις τράπεζες [sic] και να βγάλει την Ελλάδα από το ΝΑΤΟ [sic]», περιλαμβάνει τερατώδη ψέματα («η Ελλάδα είχε πάνω από ένα εκατομμύριο δημοσίους υπαλλήλους»), ενώ αναπαράγει αυτολεξεί την κυβερνητική προπαγάνδα περί εξόδου από την κρίση («πρωτογενές πλεόνασμα», «επιτυχής έξοδος στις αγορές» κ.ο.κ). Ο συντάκτης του, μάλιστα, σε ένα κρεσέντο νεοφιλελευθερισμού εκφράζει την πικρία του για το γεγονός ότι οι δαπάνες υγείας ως ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν προς στιγμήν επί κυβερνήσεως Καραμανλή. Παρ' όλα αυτά το κείμενο του «Foreign Affairs» παρουσιάζει στοιχεία για τους Ελληνες ολιγάρχες, που κανένας εχέφρων δημοσιογράφος δεν θα τολμούσε να αναπαραγάγει στα κυρίαρχα μέσα ενημέρωσης, εάν δεν ήθελε να απολυθεί σε διάστημα 24 ωρών. Για άλλη μια φορά παρελαύνουν τα ονόματα των Βαρδινογιάννη και Μπόμπολα, ενώ στους ολιγάρχες προστίθενται τώρα και ο Ψυχάρης και ο Σάλλας. Στο κείμενο, μάλιστα, επισημαίνεται ότι «η είσοδος της Ελλάδας στην Ε.Ε. το 1981 [εννοεί μάλλον στην ΕΟΚ]… δεν αποδυνάμωσε τις παραδοσιακές ιεραρχίες αλλά τις ενδυνάμωσε», προσφέροντας στους Ελληνες ολιγάρχες νέες πηγές ρευστότητας.

Προφανώς, κάθε αναφορά ξένων μέσων ενημέρωσης στον ρόλο των ολιγαρχών, που ελέγχουν την Ελλάδα μέσω και των μιντιακών αυτοκρατοριών τους, είναι περισσότερο από ευπρόσδεκτη. Ειδικά σε μια χώρα η οποία τα τελευταία χρόνια κατρακύλησε κατά 50 θέσεις στην κατάταξη της ελευθερίας του Τύπου πέφτοντας κάτω από αρκετά δικτατορικά καθεστώτα του Περσικού Κόλπου και της υποσαχάριας Αφρικής. Στα περισσότερα σχετικά κείμενα, όμως, κυριαρχεί η ιδιαίτερα επικίνδυνη πεποίθηση ότι, αν δεν υπήρχαν αυτοί οι ολιγάρχες, οι δυνάμεις της αγοράς θα οδηγούσαν τη χώρα στην άμεση έξοδο από την κρίση, την ανάπτυξη και την ευημερία. Εμμέσως πλην σαφώς, υπονοείται ότι οι ολιγάρχες της Ρωσίας, της Ουκρανίας και της Ελλάδας δεν είναι γνήσια τέκνα του κυρίαρχου οικονομικού συστήματος αλλά κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες, οι οποίοι ουσιαστικά επιβιώνουν από ένα υπερμέγεθες κράτος το οποίο οι ίδιοι διατηρούν στη ζωή.

Δυστυχώς για τους υποστηρικτές αυτής της θεωρίας, πρόσφατα στοιχεία αποδεικνύουν ότι οι μεγαλύτεροι ολιγάρχες του πλανήτη δεν ζουν στις καθυστερημένες εσχατιές του καπιταλιστικού συστήματος αλλά στην καρδιά του, δηλαδή στις Ηνωμένες Πολιτείες. Για την ακρίβεια, ο όρος «ολιγάρχες» χρησιμοποιείται όλο και συχνότερα για να περιγράψει τους οικονομικά ισχυρούς που αναμένεται να καθορίσουν σε λίγες ημέρες το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ, ρίχνοντας στον εκλογικό στίβο αρκετά δισεκατομμύρια δολάρια. Σύμφωνα με πρόσφατη εργασία των οικονομολόγων Εμανουέλ Σαέζ και Γκαμπριέλ Ζούκμαν, δεν πρέπει πλέον να μιλάμε για το 10% ή το 1% των πλουσιότερων Αμερικανών, αλλά για το 0,1% που εδώ και δεκαετίες πραγματοποιεί τη μεγαλύτερη συσσώρευση πλούτου στην ανθρώπινη ιστορία. Και προφανώς, η τρομακτική αυτή συσσώρευση δεν γίνεται με το αόρατο χέρι της αγοράς, αλλά με τη χρήση του κράτους ως εργαλείου αναδιανομής του πλούτου από τους λίγους προς τους πολλούς. Αλλωστε και το καθεστώς νομικής ασυλίας που εισήγαγε τα τελευταία χρόνια ο Ομπάμα, απαλλάσσοντας μεγάλες επιχειρήσεις από σκάνδαλα δισεκατομμυρίων δολαρίων, ελάχιστα έχει να ζηλέψει από τον τρόπο που αντιμετωπίζει η Δικαιοσύνη τους Ρώσους ολιγάρχες ή τους Ιταλούς μαφιόζους.

Το να οραματίζεσαι μια οικονομία της ελεύθερης αγοράς χωρίς ολιγάρχες είναι σαν να φαντάζεσαι τον καπιταλισμό χωρίς καπιταλιστές. Εχει σίγουρα ενδιαφέρον ως θεωρητική άσκηση σε ακαδημαϊκό επίπεδο, αλλά πρακτικά μας αφήνει ελαφρώς αδιάφορους.

……………………………………..

Info

Διαβάστε

Misrule of the few

Το κείμενο του «Foreign Affairs» για τους Ελληνες ολιγάρχες με την υπογραφή του Παύλου Ελευθεριάδη, καθηγητή Νομικής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και υποψήφιου ευρωβουλευτή με το Ποτάμι.

Oligarchy (εκδόσεις Cambridge University Press)

Ο καθηγητής Πολιτικών Επιστημών Τζέφρι Γουίντερς συγκρίνει τους ολιγάρχες των ΗΠΑ όχι μόνο με τους Ρώσους ομολόγους τους αλλά και με το καθεστώς στην αυτοκρατορική Ρώμη.

www.info-war.gr

Του Αρη Χατζηστεφάνου

«Γιατί είπε το “ΟΧΙ” ο Μεταξάς, αφού θαύμαζε τον άξονα και κυβερνούσε με τον τρόπο του χιτλερικού εθνικοσοσιαλισμού;» αναρωτιόταν ο Μάνος Χατζιδάκις, σε μια από τις ραδιοφωνικές του εκπομπές. Και ύστερα από μερικά δευτερόλεπτα έδινε μόνος του την απάντηση: «Αυτά είναι λίγο πολύ γνωστά… Oι πιέσεις, οι Αγγλοι, τα ανάκτορα κτλ. Μπορεί κανείς να ερωτηθεί και αν λέγαμε ΝΑΙ; Πάλι στα ίδια θα ήμασταν. Ενα-δυο χρόνια υπό συμμαχική επιστασία –μήπως δεν είμαστε πέντε και δέκα χρόνια κάτω από αυτούς;– κι ύστερα μες στη συμμαχία και τέλος στην ευρωπαϊκή κοινότητα». Ο ανυπόμονος ακροατής ίσως να διέκρινε στα λόγια του μεγάλου μουσικοσυνθέτη μια αντεστραμμένη θεωρία των δύο άκρων, όπου η καταδίκη των συμμάχων μπορεί να οδηγήσει και σε μια επικίνδυνη ηθική απενοχοποίηση όσων συνεργάστηκαν με τους κατακτητές –σαν αυτή που επιχειρούν εδώ και δεκαετίες οι γνωστοί αναθεωρητές της ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας.

Ο Χατζιδάκις όμως έσπευδε αμέσως να διαλύσει τέτοιου είδους παρερμηνείες. «Ασε», έλεγε, «και εκείνη τη μεταπολεμική ψευδαίσθηση που μας την καλλιεργούσαν και οι πρώτες μεταπολεμικές κυβερνήσεις μας, ότι ήμασταν οι πρωταγωνιστές του πολέμου, οι περιούσιοι των συμμάχων. Πιστεύαμε στο τέλος, σαν τον Καραγκιόζη, πως εμείς σκοτώσαμε τον κατηραμένο όφι. Μεθύσαμε από δόξα, που μόνοι μας χαρίσαμε στους εαυτούς μας. Για μια ακόμη φορά νικήσανε οι Χίτες, οι κουτσαβάκηδες, οι ταγματασφαλίτες, οι βασανιστές και οι μέλλοντες Μιχαλόπουλοι (σ.σ. εκδότης της “Ελεύθερης Ωρας”) και Κουρήδες. Αυτή είναι η 28η Οκτωβρίου».

Ο φασίστας δικτάτορας Μεταξάς σε παλαιότερες ευτυχισμένες στιγμές με τον Γκέμπελς

Ενα μεγάλο κομμάτι της ελληνικής Αριστεράς θα συμφωνούσε σήμερα με τον «δεξιό» Μάνο Χατζιδάκι για την εθνική εορτή. Είμαστε, λένε αρκετοί, η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που δεν γιορτάζει την απελευθέρωση αλλά την έναρξη του πολέμου, τιμώντας ουσιαστικά έναν φασίστα δικτάτορα, ο οποίος υπό διαφορετικές συνθήκες θα έφτιαχνε μια Ελλάδα κατ' εικόνα και ομοίωση της ναζιστικής Γερμανίας. Είναι όμως αυτό το πραγματικό πνεύμα της 28ης Οκτωβρίου;

Λίγες ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, ο φυλακισμένος ηγέτης του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης έστελνε το παρακάτω μήνυμα: «Ο λαός της Ελλάδας διεξάγει σήμερα έναν πόλεμο εθνικοαπελευθερωτικό, ενάντια στο φασισμό τού Μουσολίνι. Δίπλα στο κύριο μέτωπο και ο κάθε βράχος, η κάθε ρεματιά, το κάθε χωριό, καλύβα με καλύβα, η κάθε πόλη, σπίτι με σπίτι, πρέπει να γίνει φρούριο του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Κάθε πράκτορας του φασισμού πρέπει να εξοντωθεί αλύπητα. Στον πόλεμο αυτό, που τον διευθύνει ή κυβέρνηση Μεταξά, όλοι μας πρέπει να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις, δίχως επιφύλαξη. Επαθλο για τον εργαζόμενο λαό και επιστέγασμα για το σημερινό του αγώνα, πρέπει να είναι και θα είναι μια καινούργια Ελλάδα της δουλειάς, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική, ιμπεριαλιστική εξάρτηση, μ’ έναν πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό». Ενα χρόνο αργότερα το ΕΑΜ επέλεγε την πρώτη επέτειο της 28ης Οκτωβρίου για να κυκλοφορήσει την πρώτη του επίσημη διακήρυξη προς τον ελληνικό λαό, ενώ χιλιάδες Αθηναίοι κατέθεταν στεφάνια στο μνημείο του άγνωστου στρατιώτη –όχι υπό τις εντολές των δωσίλογων του πολιτικού κατεστημένου, που είχαν ήδη συνταχθεί με τον κατακτητή, αλλά σαν ένα αυθόρμητο αντιφασιστικό μήνυμα.

Εκείνη η 28η Οκτωβρίου, των πρώτων χρόνων της κατοχής, έγραφαν οι ιστορικοί Ι. Χανδρινός και Κ. Παλούκης, «δεν συμβολίζει την “εθνική ενότητα” απέναντι στον κίνδυνο. Εκείνη η μέρα δεν ήταν ίδια για όλους [...] Η ιταλική ιμπεριαλιστική επίθεση, κομμάτι του μεγαλύτερου ιμπεριαλιστικού πολέμου, λειτούργησε καταλυτικά στις συνειδήσεις, ενώ κλόνισε και τελικά σάρωσε το φασιστικό καθεστώς του Μεταξά –ιδεολογικά συγγενές με τους “ιταμούς εισβολείς”» (Εφημερίδα ΠΡΙΝ, 27/9/2013). Μέχρι σχεδόν το τέλος του πολέμου, λοιπόν, η 28η Οκτωβρίου συμβόλιζε έναν διμέτωπο αγώνα απέναντι σε ξένους φασίστες αλλά και τους ντόπιους συνεργάτες του. Χρειάστηκαν αρκετά χρόνια ώστε ο «εθνικός κορμός», που πλέον στελεχωνόταν σε σημαντικό βαθμό από τους συνεργάτες των ναζί, να διαγράψει από την ιστορική μνήμη τη μάχη απέναντι στον φασισμό του Μεταξά και του πολιτικού και οικονομικού κατεστημένου της εποχής.

Ποιος έχει λοιπόν δίκιο; Ο Μάνος Χατζιδάκις, που έβλεπε στην 28η Οκτωβρίου μια εθνική επέτειο φτιαγμένη «από τους Χίτες, τους κουτσαβάκηδες και τους ταγματασφαλίτες», ή ο Ζαχαριάδης κι η ηγεσία του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, που χρησιμοποίησαν την επέτειο σαν υπόμνηση μιας μάχης όχι μόνο για εθνική ανεξαρτησία αλλά και για οικονομική και κοινωνική δικαιοσύνη; Πιθανότατα και οι δύο –ο καθένας στην εποχή του.

Ερωτήματα σαν κι αυτά μας ώθησαν σε ένα νέο εγχείρημα. Οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ ΦΑΣΙΣΜΟΣ Α.Ε. αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε μια ηλεκτρονική αντιφασιστική εγκυκλοπαίδεια (ANTIFA-pedia), στην οποία θα παρουσιάζουμε όλες εκείνες τις πληροφορίες που δεν χωράνε στα σχολικά βιβλία και τις επίσημες επετείους. Ηταν ο Αδόλφος Χίτλερ τρελός, όπως παρουσιάζεται τις τελευταίες δεκαετίες; Ηταν ο Βενιζέλος και ο Τσόρτσιλ οπαδοί του Μουσολίνι; Ποιο ρόλο έπαιξε το συγκρότημα Λαμπράκη στα χρόνια της ναζιστικής κατοχής; Ποιοι επιχειρηματίες δημιούργησαν τις αυτοκρατορίες τους δουλεύοντας για το Τρίτο Ράιχ και ποιος είναι ο ρόλος που παίζουν σήμερα στην οικονομική και πολιτική ζωή της χώρας;

Η προσπάθεια ξεκινά με το τεράστιο και μέχρι σήμερα αναξιοποίητο υλικό των συνεντεύξεων από γνωστούς πανεπιστημιακούς και αναλυτές, που δεν μπορέσαμε να παρουσιάσουμε στα ντοκιμαντέρ μας. Σύντομα όμως η ANTIFA-pedia θα αρχίσει να εμπλουτίζεται και με νεότερο υλικό. Περισσότερα στις οθόνες σας, στη διεύθυνση infowarproductions.com

Info

Επισκεφθείτε

• ANTIFA-pedia

Το νέο εγχείρημα από τους δημιουργούς τού ντοκιμαντέρ ΦΑΣΙΣΜΟΣ Α.Ε. ξεκινά με ένα video FAQ για τον φασισμό

Διαβάστε

• Το τιμωρό χέρι του λαού (Εκδόσεις Θεμέλιο)

Ο Ιάσονας Χανδρινός ρίχνει νέο φως στη δράση της πολιτοφυλακής του ΕΛΑΣ, του εν πολλοίς παρεξηγημένου και ξεχασμένου ΟΠΛΑ

www.info-war.gr

Του Αρη Χατζηστεφάνου

Τα πορτρέτα του Τρότσκι και του Λένιν που κοσμούσαν το πόντιουμ έδειχναν παράταιρα μπροστά στη Μαλάλα – τη 17χρονη ακτιβίστρια που κέρδισε την καρδιά του δυτικού κόσμου μετά την επίθεση που δέχτηκε το 2012 από ομάδα εξτρεμιστών ισλαμιστών του Πακιστάν που συνεργάζονται με τους Ταλιμπάν. Το περιεχόμενο των ομιλιών της όμως θα έκανε και τον Βλαντίμιρ Ιλιτς Ουλιάνοφ (Λένιν) αλλά και τον Λεβ Νταβίντοβιτς (Τρότσκι) να φουσκώσουν από υπερηφάνεια. Εναν χρόνο αργότερα και ενώ η ιστορία της έκανε ήδη τον γύρο του κόσμου, η Μαλάλα έστειλε το παρακάτω κείμενο στο συνέδριο του τροτσκιστικού ΙΜΤ: «Κατ' αρχάς θέλω να ευχαριστήσω την ΙΜΤ (Διεθνή Μαρξιστική Τάση) γιατί με εισήγαγε στον μαρξισμό και τον σοσιαλισμό […]. Είμαι πεπεισμένη ότι ο σοσιαλισμός αποτελεί τη μοναδική λύση στα προβλήματά μας και καλώ όλους τους συντρόφους να δώσουν αυτή τη μάχη μέχρι την τελική νίκη. Μόνον έτσι θα απελευθερωθούμε από τη μισαλλοδοξία και την εκμετάλλευση».

Ηταν προφανές ότι για έναν τόσο βαθιά αντιδραστικό θεσμό, όπως τα βραβεία Νόμπελ Ειρήνης, που συχνά απονέμονται σε ανθρώπους που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας (όπως ο Κίσινγκερ, ο Γιτζάκ Ράμπιν, ο Φρεντερίκ ντε Κλερκ και ο Ομπάμα), η επιλογή της Μαλάλα ήταν ένα μεγάλο… λάθος. Αποφεύγοντας να βραβεύσουν τον Εντουαρντ Σνόουντεν, ίσως τον μεγαλύτερο ήρωα της εποχής μας, που αποκάλυψε το τεράστιο δίκτυο παρακολουθήσεων των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, η επιτροπή πίστευε ότι θα έμενε πιστή στην παράδοση που λέει ότι αν το βραβείο δεν καταλήξει σε κάποιον γενοκτόνο, καλό είναι να πάει σε κάποιον οπαδό της μη βίας, ο οποίος δεν πρόκειται ποτέ να ενοχλήσει την εξωτερική πολιτική της μοναδικής υπερδύναμης. Η ιστορία της Μαλάλα όμως έχει και… δράκο.

Τα τελευταία 24ωρα τα μεγαλύτερα διεθνή μέσα ενημέρωσης επιχειρούν να δημιουργήσουν μια πλαστή εικόνα της Μαλάλα αποσιωπώντας μεγάλα αποσπάσματα από τις ομιλίες και τις δηλώσεις της. Οταν, λόγου χάρη, υποστηρίζει ότι «ο κόσμος μπορεί να αλλάξει με έναν δάσκαλο, ένα βιβλίο και ένα μολύβι» κερδίζει τους πηχυαίους τίτλους που αρμόζουν σε μια νομπελίστα. Οταν όμως διευκρινίζει ότι δεν αρκεί η μάχη απέναντι στον αναλφαβητισμό και τη διεθνή τρομοκρατία, αλλά απαιτείται η εξάλειψη των οικονομικών ανισοτήτων και της φτώχειας, αρκετά αμερικανικά ΜΜΕ σφυρίζουν αδιάφορα. Η στάση τους φτάνει τα όρια της λογοκρισίας όταν αναφέρεται στις εκατόμβες θυμάτων που προκαλεί η Ουάσινγκτον με τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) που χρησιμοποιεί εναντίον αμάχων στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Οταν επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο, η Μαλάλα δεν δίστασε να κατηγορήσει κατά πρόσωπο τον Ομπάμα ότι με τη χρήση των drones «τροφοδοτεί την τρομοκρατία» – δήλωση η οποία αφαιρέθηκε από τα επίσημα πρακτικά της συνάντησης.

Μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης στον Ντάριο Φο, ο οποίος εξευτέλισε την αμερικανική υπερδύναμη στην ομιλία αποδοχής του βραβείου, η επιτροπή έδειχνε πως έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της για να ζητήσει συγγνώμη από την Ουάσινγκτον. Τι πήγε λοιπόν τόσο στραβά στη φετινή απονομή;

Η 17χρονη Πακιστανή είχε κερδίσει τα τελευταία χρόνια την καρδιά των Δυτικών και δη των Αμερικανών δημοσιογράφων για δύο λόγους: Κατ' αρχάς η δολοφονική επίθεση εναντίον της πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που το αμερικανικό Πεντάγωνο και το ΝΑΤΟ αναζητούσαν εναγωνίως μια αφορμή για να κλιμακώσουν τις φονικές επιχειρήσεις εναντίον αμάχων στο Αφγανιστάν και το Πακιστάν. Το προσωπικό ενδιαφέρον που έδειξε τότε ο Ομπάμα αποτελεί μνημείο υποκρισίας, δεδομένου ότι σχεδόν την ίδια περίοδο ο αμερικανικός στρατός είχε σκοτώσει εννέα κορίτσια σε μια από τις δεκάδες επιθέσεις εναντίον αμάχων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Πέρα όμως από τις άμεσες ανάγκες προπαγάνδας του Πενταγώνου, η περίπτωση της Μαλάλα πληρούσε τις προϋποθέσεις γι' αυτό που αρκετοί κοινωνιολόγοι αποκαλούν «το σύνδρομο του λευκού σωτήρα». Οπως εξηγούσε πριν από χρόνια η Ινδή καθηγήτρια φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια, Γκαγιάτρι Σπίβακ, «οι αποικιακές δυνάμεις δικαιολογούν την παρασιτική κυριαρχία τους στην πεποίθηση ότι «λευκοί άντρες έρχονται να σώσουν σκουρόχρωμες γυναίκες από σκουρόχρωμους άντρες»». Κανένας βέβαια δεν θέλει να θυμάται ότι οι «σκουρόχρωμες γυναίκες» της περιοχής ζούσαν ελεύθερες χωρίς μαντίλες στα χρόνια της σοβιετικής κατοχής και υποδουλώθηκαν ολοκληρωτικά στα ακραία ισλαμικά στοιχεία όταν οι ΗΠΑ άρχισαν να χρηματοδοτούν τους μουτζαχεντίν στο Αφγανιστάν και τις διαβόητες μυστικές υπηρεσίες του Πακιστάν.

Το μεγαλείο βέβαια της Μαλάλα είναι ότι κατάλαβε από νωρίς το παιχνίδι της δυτικής προπαγάνδας και έσπευσε να δηλώσει από την πρώτη στιγμή ότι δεν θα δεχθεί να τη μετατρέψουν σε «αχυράνθρωπο της Δύσης». Οπως έγραφε όμως προ ημερών η ηλεκτρονική έκδοση counterpunch, «τα λόγια της νεαρής ακτιβίστριας αναπαράγονται με τηλεβόες μόνον όταν μιλά για την εκπαίδευση και τη μη βία. Οταν ασκεί κριτική στις φονικές επιδρομές των Αμερικανών και στον ίδιο τον καπιταλισμό, ο μόνος ήχος που ακούγεται είναι ο βόμβος των drones που παρακολουθούν και βομβαρδίζουν στο όνομα της αυτοκρατορίας και της «ελευθερίας»».

…………………………………………

Info

Διαβάστε

Can the Subaltern Speak – Μπορούν να μιλάνε οι υποδεέστεροι;

Το άρθρο που καθιέρωσε την Γκαγιάτρι Σπίβακ στον χώρο των μαρξιστικών και φεμινιστικών σπουδών

Ακούστε

Τα Νόμπελ της ντροπής

Η ραδιοφωνική εκπομπή του INFOWAR για τη βράβευση από τη νορβηγική επιτροπή ανθρώπων που κατηγορούνται για εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας (info-war.gr)

www.info-war.gr

Του Αρη Χατζηστεφάνου

Ηταν φθινόπωρο του 429 π.Χ. όταν ο Περικλής άφησε την τελευταία του πνοή περιτριγυρισμένος από φίλους και συγγενείς στην Αθήνα. Λίγους μήνες νωρίτερα είχε δει τους δυο γιους του, τον Πάραλο και τον Ξάνθιππο, να πεθαίνουν από τον λοιμό που χτύπησε την πόλη και τώρα σιγόσβηνε και ο ίδιος προσβεβλημένος από έναν ιό που αποδεκάτισε το ένα τρίτο του πληθυσμού και μαζί τις ελπίδες της νίκης στον Πελοποννησιακό Πόλεμο.

Εκτοτε, δεκάδες ιστορικοί και επιδημιολόγοι διαβάζουν και ξαναδιαβάζουν τα έργα του Θουκυδίδη αναζητώντας περιγραφές των συμπτωμάτων που παρουσίαζαν οι Αθηναίοι, προκειμένου να εντοπίσουν τα χαρακτηριστικά του ιού. Θύμα και ο ίδιος της ασθένειας, ο μεγάλος ιστορικός επιβίωσε και μας προσέφερε μια εξαντλητικά λεπτομερή περιγραφή των συμπτωμάτων, με την ελπίδα ότι τα κείμενά του θα βοηθήσουν τους γιατρούς του μέλλοντος να διαγνώσουν έγκαιρα τον ιό και να προλάβουν έναν νέο λοιμό.

Ενας από αυτούς τους γιατρούς, ο επιδημιολόγος Πάτρικ Ι. Ολσον, υποστήριξε πριν από χρόνια ότι ο ιός που χτύπησε την Αθήνα το 430 π.Χ. ήταν μια μορφή του Εμπολα. Παρατηρώντας την αιφνίδια εμφάνιση και εξαφάνιση του ιού (όπως είχε συμβεί και σε προηγούμενα ξεσπάσματά του στο Ζαΐρ), αλλά και συμπτώματα όπως οι δυνατοί πονοκέφαλοι, η φλεγμονή στα μάτια και ο υψηλός πυρετός που οδηγεί πολύ γρήγορα στον θάνατο, ο Ολσον κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για μια κλασική μορφή αιμορραγικού πυρετού από ιό Εμπολα. Το χαρακτηριστικό όμως που τράβηξε την προσοχή του από τις περιγραφές του Θουκυδίδη ήταν ο ισχυρός λόξιγκας που αντιμετώπιζαν οι ασθενείς (λύγξ τε τοῖς πλέοσιν ἐνέπιπτε κενή, σπασμὸν ἐνδιδοῦσα ἰσχυρόν) που παρατηρείται και σήμερα στις περιοχές της Αφρικής όπου εντοπίζεται ο ιός.

Τα συμπεράσματα του Ολσον είχαν αμφισβητηθεί το 1999 από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, που κατέληξαν ότι ο λοιμός της Αθήνας οφειλόταν σε τύφο, αλλά επανέρχονται στο προσκήνιο, καθώς ο Εμπολα προσελκύει το ενδιαφέρον κοινού και επιστημόνων στη Δύση. Ενώ όμως όλο και περισσότεροι επιστήμονες ξαναδιαβάζουν τον «Θουκυδίδη–γιατρό» για να εντοπίσουν τα αίτια εξάπλωσης του ιού στην αρχαία Αθήνα, πολύ λιγότεροι αναζητούν τον Θουκυδίδη κοινωνικό επιστήμονα, ο οποίος αναζητούσε τα οικονομικά, πολιτικά και ταξικά αίτια του λοιμού.

Οι περισσότεροι Αθηναίοι πίστευαν τότε στον χρησμό που είχε δώσει κάποιος μάντης στους Λακεδαιμόνιους προβλέποντας (ως άλλος Πάουλο Κοέλιο) ότι αν πολεμούσαν με όλες τους τις δυνάμεις, το σύμπαν (για την ακρίβεια ο θεός Απόλλωνας) θα συνωμοτούσε υπέρ της Σπάρτης και εις βάρος της Αθήνας. Αντίθετα, ο Θουκυδίδης, βασιζόμενος στην ιπποκρατική θεωρία, σύμφωνα με την οποία οι ασθένειες δεν είναι έργο των θεών, αναζήτησε κατ' αρχήν την πορεία που ακολούθησε ο ιός (ἤρξατο δὲ τὸ μὲν πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ Αἰθιοπίας τῆς ὑπὲρ Αἰγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιβύην κατέβη) και στη συνέχεια συνέδεσε την εξάπλωσή του με τις συνθήκες που επικρατούσαν στην Αθήνα λόγω του Πελοποννησιακού Πολέμου. Διαβάζοντας κανείς σήμερα τα κείμενά του καταλαβαίνει ότι, όπως και ο Εμπολα, δεν ήταν ένας εύκολα μεταδιδόμενος ιός, αφού δεν προσέβαλλε μέσω του αέρα τους Σπαρτιάτες που πολιορκούσαν την πόλη, αλλά μεταδόθηκε ταχύτατα λόγω της υπερσυγκέντρωσης πληθυσμού μέσα στα τείχη της πόλης.

Ακόμη όμως και αν ο ιός που αποδεκάτισε τους Αθηναίους δεν ήταν τελικά ο Εμπολα, αν οι σημερινοί επιστήμονες σκέφτονταν με τον τρόπο του Θουκυδίδη, ίσως να είχαν κατανοήσει πολύ γρηγορότερα τα πολιτικά και κοινωνικά αίτια μιας εν δυνάμει πανδημίας. Θα γνώριζαν ότι η ταχύτητα εξάπλωσης ενός σχετικά δύσκολα μεταδιδόμενου ιού είναι αποτέλεσμα των συνθηκών πολέμου και εξαθλίωσης που δημιούργησαν οι άνθρωποι και όχι η φύση. Οι κάτοικοι της Γουινέας πληρώνουν τη γαλλική αποικιοκρατία που ξεκίνησε το 1898, της Σιέρα Λεόνε τη βρετανική παρέμβαση του 1885 και της Λιβερίας το γεγονός ότι υπήρξαν η μοναδική αποικία των ΗΠΑ στην Αφρική. Η αποικιοκρατική πολιτική δεν επέτρεψε ποτέ τη δημιουργία ισχυρών συστημάτων υγείας, ενώ η νεο-αποικιακή επίθεση της Ουάσινγκτον και του ΔΝΤ διέλυσε ακόμη και τις υποτυπώδεις δομές που είχαν δημιουργηθεί.

Οι επιστήμονες που θα ακολουθούσαν το ερευνητικό πνεύμα του Θουκυδίδη θα καταλάβαιναν ότι η σταδιακή «ιδιωτικοποίηση» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, οι περικοπές στις μονάδες αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών και η ανάθεση αρμοδιοτήτων σε εκατοντάδες ΜΚΟ με μοναδικό στόχο το κέρδος αποτελούν την καλύτερη συνταγή δημιουργίας μιας πανδημίας. Θα συνειδητοποιούσαν επίσης ότι οι παραγκουπόλεις που γιγαντώνονται στις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη, αλλά ακόμη και στο εσωτερικό των καπιταλιστικών μητροπόλεων, ελάχιστα διαφέρουν από τις συνθήκες που επικρατούσαν στην αρχαία Αθήνα κατά τη διάρκεια του Πελοποννησιακού Πολέμου. Η απόφαση του Περικλή να κλείσει όλο τον πληθυσμό εντός των τειχών και να στηριχτεί αποκλειστικά στη ναυτική κυριαρχία της Αθήνας για τον ανεφοδιασμό της πόλης μετέτρεψε την πρωτεύουσα μιας αυτοκρατορίας σε μια γιγαντιαία «φαβέλα», όπου ο ιός μπορούσε να μεταφερθεί εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Η μετάδοση των ιών στην αρχαιότητα, είχε γράψει κάποτε ο Εντγκάρ Μορέν, αποτέλεσε την πρώτη μορφή παγκοσμιοποίησης. Σήμερα, θα μπορούσε να προσθέσει, η οικονομική παγκοσμιοποίηση αποτελεί τη βασική αιτία επανεμφάνισής τους.

…………………………………………

Info

Διαβάστε

Planet of slums (εκδόσεις Verso)

Ο ιστορικός και συγγραφέας Μάικ Ντέιβις σε ένα βιβλίο-σταθμό για τα οικονομικά αίτια της εξάπλωσης των παραγκουπόλεων.

Δείτε

ΠΑΝδηΜΙΑ

Η μαύρη κωμωδία του Δημήτρη Πιατά για μια χώρα υπό χρεοκοπία που υφίσταται την επιδρομή ενός ιού (Σύνδρομο της Τζοκόντα) ο οποίος κάνει τους ανθρώπους να χάνουν την αντίληψη του περιβάλλοντος και να… χαμογελούν.

www.info-war.gr

Σε ένα από τα δεκάδες οδοφράγματα γύρω από την πόλη του Ντονέτσκ κυματίζει μια τεράστια σημαία με το πρόσωπο του Ιησού σε κόκκινο φόντο. Αν την έβλεπες από μεγάλη απόσταση, χωρίς να ξέρεις ποιον απεικονίζει, θα πίστευες ότι σχεδιάστηκε πρόσφατα από κάποιο γραφίστα στο Μανχάταν ή το Βερολίνο. Μόνον όταν πλησιάσεις εμφανίζεται το αντιδραστικό πρόσωπο, που κάθε θρησκεία κουβαλά μέσα της. Η ίδια σημαία κυματίζει πλέον και στην κορυφή του κτιρίου που φιλοξενεί τη νεοσυσταθείσα κυβέρνηση της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ. Και από κάτω κάποιος έχει σχηματίσει με μονωτική ταινία τη φράση «Οχι στον φασισμό».

Περνώντας πριν από περίπου μία εβδομάδα τα σύνορα του Ντονέτσκ θέταμε το ρώτημα εάν υπάρχει κάτι «λαϊκό» στις δύο «λαϊκές δημοκρατίες» που γεννήθηκαν στις στάχτες του εμφυλίου ή εάν απλώς πήραν το όνομά τους από ένα εγχειρίδιο δημιουργίας κρατών που έμενε για χρόνια σκονισμένο στα γραφεία κάποιας ρωσικής υπηρεσίας.

Για τους αξιωματούχους της κυβέρνησης, τους πολιτοφύλακες αλλά και τους απλούς κατοίκους που συναντήσαμε, τα ερωτήματα αυτά είχαν περάσει και πάλι στο περιθώριο καθώς η πόλη δεχόταν νέες επιθέσεις από τις φιλοευρωπαϊκές – φιλοφασιστικές δυνάμεις που παρέμεναν ταμπουρωμένες εδώ και μήνες στο αεροδρόμιο της πόλης. Είναι δύσκολο να αναζητάς τα κοινωνικά και πολύ περισσότερο τα ιδεολογικά χαρακτηριστικά ενός κινήματος ανάμεσα σε σειρήνες ασθενοφόρων που περισυλλέγουν πτώματα από σχολεία και τις συνεχείς βολές του πυροβολικού που κάνουν τα τζάμια να τρίζουν σε απόσταση αρκετών χιλιομέτρων. Βγαίνοντας όμως από τα σύνορα αξίζει να διακινδυνεύσει κανείς έναν πρώτο απολογισμό.

Οσοι περίμεναν να βρουν στη Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ κάποιο ένοπλο αντάρτικο που μάχεται για τα σοσιαλιστικά ιδεώδη θα πρέπει να αλλάξουν… πλευρό. Τα θρησκευτικά και εθνικιστικά σύμβολα και κυρίως οι ομάδες της παλιάς ουκρανικής μαφίας και του παρακράτους, που κυκλοφορούν με οπλοπολυβόλα στο κέντρο της πόλης, γκρεμίζουν απότομα τα όνειρα μιας κοινωνικής επανάστασης.

Εξίσου εκτός πραγματικότητας όμως βρίσκονται και όσοι παρουσιάζουν τις λεγόμενες «δυνάμεις αυτοάμυνας του Ντονέτσκ» μόνον ως μεταμφιεσμένους Ρώσους στρατιώτες, που άφησαν για λίγο τις μονάδες τους στην Τσετσενία και ήρθαν να επιβάλουν την κυριαρχία της Μόσχας στην ομοσπονδία της Νοβορωσίας. Προφανώς, η στάση που θα κρατήσει τελικά το Κρεμλίνο θα αποδειχθεί καθοριστική για την επιβίωση του νέου κρατικού μορφώματος, όμως οι καθημερινές μάχες δεν δίνονται από το ρωσικό γενικό επιτελείο, αλλά από πρώην εργάτες και υπαλλήλους που άφησαν τη δουλειά τους για να πολεμήσουν, όπως λένε, τον «φασισμό του Κιέβου». Αρκεί να παρακολουθήσεις μια πρωινή επιθεώρηση δυνάμεων της πολιτοφυλακής για να καταλάβεις ότι οι άνθρωποι με τα αταίριαστα αμπέχονα, που άλλοτε φορούν κυνηγετικές μπότες και άλλοτε σκαρπίνια, δεν είναι μέλη κάποιας επίλεκτης στρατιωτικής ομάδας, αλλά άνθρωποι σαν εμάς που από τη μια μέρα στην άλλη βρέθηκαν με ένα όπλο στο χέρι.

Από μόνη της η συμμετοχή ευρύτατων λαϊκών στρωμάτων στις δυνάμεις της πολιτοφυλακής προσφέρει στο εγχείρημα ορισμένα χαρακτηριστικά που συναντώνται μόνο σε επαναστατικές διαδικασίες. Οι ένοπλοι που μας σταματούσαν συνεχώς για έλεγχο, καθώς κινούμασταν από το Ντονέτσκ προς το Λουγκάνσκ, δεν είναι συμμορίες ληστών και τρομοκρατών, όπως τους παρουσιάζει η προπαγάνδα του Κιέβου, αλλά καλά οργανωμένα τμήματα ενός αντάρτικου μηχανισμού που καλείται να προστατεύσει την πόλη. Τις περισσότερες φορές ήταν πολύ πιο ευγενικοί από τον μέσο αστυνομικό που θα σε σταματήσει για έλεγχο ταυτότητας στην Αθήνα ή τη Θεσσαλονίκη. Ισως γιατί οι πρώτοι δηλώνουν αφιερωμένοι σε έναν ανώτερο σκοπό, ενώ οι δεύτεροι κάνουν απλώς μια επίδειξη προσωπικής εξουσίας υπηρετώντας έναν μηχανισμό που δεν αισθάνεται την ανάγκη να δίνει εξετάσεις σε κάθε του κίνηση.

Είναι όμως η λαϊκή συμμετοχή επαρκής για να δώσει το δικό της στίγμα σε μια αντιπαράθεση όπου κυριαρχούν τα γεωπολιτικά συμφέροντα των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ενώ παράλληλα κρίνεται η ταξική μάχη ανάμεσα στους παλιούς ολιγάρχες, τη νεοφιλελεύθερη πολιτική του Κιέβου και τα ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας;

Στη σημερινή της μορφή η Λαϊκή Δημοκρατία του Ντονέτσκ δεν μπορεί να αποτελεί πρότυπο για κανέναν – σε ποιον εμφύλιο πόλεμο άλλωστε υπήρξε μια παράταξη που να πληρούσε τις προϋποθέσεις ιδεολογικού θερμοκηπίου που ονειρεύονται ορισμένοι; Για όσο διάστημα όμως οι δύο ανεξάρτητες Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ συγκρούονται με το Κίεβο, βρίσκονται σε πόλεμο και με όσα αυτό εκπροσωπεί: την υποταγή στο ΝΑΤΟ, την Ε.Ε., την Ουάσινγκτον και το ΔΝΤ.

«Τι με ρωτάτε πώς φαντάζομαι το μέλλον», μας είπε ο οδηγός που μας μετέφερε προς τα σύνορα, την τελευταία ημέρα της αποστολής στο Ντονέτσκ, «μπορεί να παραμείνουμε ανεξάρτητα κράτη ή να προσαρτηθούμε μια μέρα στη Ρωσία. Το μόνο που ξέρω είναι ότι δεν θα ξαναγυρίσουμε ποτέ στην Ουκρανία».

ΥΓ.: Καθώς γράφονταν αυτές οι γραμμές οι δυνάμεις της πολιτοφυλακής υποστήριζαν ότι κατέλαβαν το αεροδρόμιο του Ντονέτσκ, στο οποίο έλεγαν ότι έβρισκαν καταφύγιο οι φασιστικές δυνάμεις του Δεξιού Τομέα και άλλων ακροδεξιών ομάδων που συνεργάζονται με τον ουκρανικό στρατό. Η Ευρωπαϊκή Ενωση είχε απειλήσει ότι θα επιβάλει κυρώσεις εάν οι αντάρτες έπαιρναν τον έλεγχο του αεροδρομίου.

……………………………………..

Info

Πάρτι για το αντιφασιστικό καραβάνι

Λέσχη Αναιρέσεων, Ιπποκράτους 175 & Λασκάρεως

Σήμερα Σάββατο 4 Οκτώβρη στις 10.00 θα πραγματοποιηθεί πάρτι υποδοχής και οικονομικής ενίσχυσης της ελληνικής αποστολής που συμμετείχε στο διεθνές αντιφασιστικό καραβάνι για την ανατολική Ουκρανία

www.info-war.gr

Και δεν είχαν άδικο. Λίγα χρόνια αργότερα οι κόκκινες σημαίες του αμερικανικού ταχυφαγείου υψώνονταν δίπλα στα μνημεία του Λένιν, καθώς ο Γέλτσιν παρέδιδε τα κλειδιά μιας πρώην υπερδύναμης στη Δύση.

Σήμερα αρκετά από τα McDonald’s της Μόσχας έχουν ένα μεγάλο λουκέτο στην κεντρική τους είσοδο. Με πρόσχημα διάφορες παραβάσεις του υγειονομικού κώδικα ο Πούτιν φρόντισε να κλείσει ορισμένα από τα «σύμβολα» της αμερικανικής ηγεμονίας σαν μια συμβολική απάντηση στις κυρώσεις που επέβαλαν στη χώρα οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. για την Ουκρανία.

Ο αναλυτής των New York Times, Τόμας Φρίντμαν, είχε υποστηρίξει κάποτε ότι δύο χώρες που έχουν McDonald’s δεν πρόκειται ποτέ να βρεθούν σε εμπόλεμη κατάσταση. Ισορροπώντας, άτσαλα, ανάμεσα στις θεωρίες του Φράνσις Φουκουγιάμα για το τέλος της Ιστορίας και του Σάμουελ Χάντινγκτον για τη σύγκρουση των πολιτισμών ο Φρίντμαν προσπαθούσε να δημιουργήσει το δικό του εγχειρίδιο διεθνών σχέσεων για… νεοφιλελεύθερους. Ευτυχώς για τις σημερινές ισορροπίες δυνάμεων στην Ανατολική Ευρώπη οι θεωρίες του Φρίντμαν αποδείχθηκαν εξίσου αστείες με αυτές του Φουκουγιάμα και του Χάντινγκτον. Η αμερικανική εισβολή στον Παναμά και οι ΝΑΤΟϊκοί βομβαρδισμοί στη Σερβία είχαν καταρρίψει από πολύ νωρίς τα φιλελεύθερα ευχολόγια του Αμερικανού αρθρογράφου.

Τα λουκέτα στα McDonald’s όμως δεν είναι η μοναδική εικόνα που καταρρίπτει βεβαιότητες δεκαετιών για τη σύγχρονη ιστορία της Ρωσίας. Το πρώτο βράδυ της αποστολής μας στη Ρωσία βρεθήκαμε αντιμέτωποι με ισχυρές δόσεις πολιτικού σουρεαλισμού. Σε ένα κλαμπ της Μόσχας το ιταλικό συγκρότημα Banda Bassotti έδινε την πρώτη του συναυλία πριν αναχωρήσει για τα σύνορα της Ουκρανίας μαζί με ομάδες ακτιβιστών από την Ισπανία, την Ιταλία και την Ελλάδα. Το «αντιφασιστικό καραβάνι» που τους ακολουθεί θα επισκεφθεί τις επόμενες ημέρες καταυλισμούς Ουκρανών προσφύγων στη Ρωσία και θα επιχειρήσει να στείλει ένα μουσικό μήνυμα αλληλεγγύης στους εξεγερμένους πληθυσμούς της Νοτιοανατολικής Ουκρανίας που μάχονται τη φιλοφασιστική κυβέρνηση του Κιέβου.

Σε εκείνη την πρώτη συναυλία όμως η αίθουσα ξεχείλιζε από συμβολισμούς. Πριν εμφανιστεί το συγκρότημα μια ομάδα «κουκουλοφόρων» έστησε στη σκηνή μια μεγάλη σημαία με έναν δικέφαλο αετό. Ηταν η σημαία της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ, μιας από τις δύο αυτοανακηρυχθείσες Δημοκρατίες στην περιοχή της ανατολικής Ουκρανίας που οι Ρώσοι αποκαλούν πλέον Νοβοροσία. Λίγο αργότερα τα μέλη της ελληνικής αντιπροσωπείας σήκωσαν το δικό τους πανό με αναφορές στον Παύλο Φύσσα αλλά και τα θύματα των ναζιστικών επιθέσεων στο εργατικό κέντρο της Οδησσού. Και αμέσως μετά οι Banda Bassotti άρχισαν να τραγουδούν ιταλικά αντάρτικα και τη «διεθνή» σε ρυθμούς ska-punk, ενώ από κάτω κυμάτιζαν σημαίες από την Παλαιστίνη, τη χώρα των Βάσκων αλλά και ένα μεγάλο σφυροδρέπανο. Και όλα αυτά καταγράφονταν από τα συνεργεία των κυρίαρχων μέσων ενημέρωσης της Ρωσίας που παρακολουθούσαν με δέος αυτή την αλλόκοτη μεσογειακή παρέα.

Το αντιφασιστικό πνεύμα ένωνε ανθρώπους και ιδέες που σε άλλες περιπτώσεις θα βρίσκονταν σε ανοιχτή σύγκρουση. Τα σύμβολα της Αριστεράς μπλέκονταν με τα λάβαρα τοπικών εθνικισμών και σημερινών ή παλαιότερων εθνικοαπελευθερωτικών κινημάτων – και όλα αυτά στη σκιά μιας γεωπολιτικής σύγκρουσης που αναβιώνει τον Ψυχρό Πόλεμο μεταξύ της Ουάσινγκτον και της Μόσχας.

Κι όμως αυτό το σημειολογικό κομφούζιο που επικρατούσε στη συναυλία των Banda Bassotti είναι ίσως ενδεικτικό των τάσεων που χαρακτηρίζουν τους τελευταίους μήνες τις εξελίξεις στη νοτιοανατολική Ουκρανία. Ενα μείγμα αντιφασισμού με παράλληλη αμφισβήτηση της νεοφιλελεύθερης προοπτικής που υποσχόταν η Ε.Ε., συνδέεται με εθνικιστικά αλλά και θρησκευτικά χαρακτηριστικά των κατοίκων της νοτιοανατολικής Ουκρανίας αλλά και ενόπλους που έχουν πολεμήσει για τη Ρωσία στην Τσετσενία και σε άλλες περιοχές. Προφανώς κανείς δεν θα μπορούσε να αναμένει ιδεολογική καθαρότητα εν μέσω πολεμικών συγκρούσεων που έχουν αφήσει πίσω τους ερείπια και χιλιάδες νεκρούς. Και μόνον η αναφορά όμως σε «λαϊκές δημοκρατίες» ήταν αρκετή για να προσελκύσει το ενδιαφέρον κινημάτων και αναλυτών από ολόκληρο τον πλανήτη. Για τον Μπόρις Καγκαρλίτσκι, έναν από τους σημαντικότερους μαρξιστές κοινωνιολόγους και συγγραφείς της Ρωσίας, οι αντάρτες της ανατολικής Ουκρανίας διέρχονται μια φάση πολιτικής ριζοσπαστικοποίησης. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι μάχονται για μια σοσιαλιστική δημοκρατία», εξηγούσε πρόσφατα ο ίδιος, «αλλά για μια κοινωνική δημοκρατία» η οποία αμφισβητεί τις νεοφιλελεύθερες επιλογές του Κιέβου. Για άλλους αναλυτές, το πνεύμα της κοινωνικής αλλαγής συνθλίβεται ανάμεσα στα τοπικά και διεθνή συμφέροντα. «Ακόμη και οι αναφορές σε λαϊκές δημοκρατίες», μου είπε ένα ξένος δημοσιογράφος με θητεία 25 χρόνων στη Μόσχα, «μοιάζει βγαλμένη από κάποιο εγχειρίδιο δημιουργίας κρατών της πρώην Σοβιετικής Ενωσης».

Η αλήθεια αλλά και η ψύχραιμη πολιτική ανάλυση είναι, όπως λένε, το πρώτο θύμα των πολεμικών αναμετρήσεων. Η βία του πολέμου όμως έχει λειτουργήσει πολλές φορές σαν μαμή της Ιστορίας επιτρέποντας σε πολιτικά κινήματα που έμοιαζαν ουτοπικά να έρθουν στο προσκήνιο. Καθώς γράφονται αυτές οι γραμμές το αντιφασιστικό καραβάνι με τους Banda Bassotti αναχωρούσε από τη Μόσχα με προορισμό την περιοχή του Ροστόβ, στα σύνορα με την Ουκρανία. Και ίσως η εικόνα μας για τη σύνθετη πραγματικότητα της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ να ξεκαθάριζε όσο πλησιάζαμε τα σύνορα με της Ουκρανίας. Η συνέχεια αναμένεται συναρπαστική…

…………………………………………

Info

Διαβάστε

H ουκρανική εξέγερση απέναντι στο ΝΑΤΟ, τους νεοφιλελεύθερους και τους ολιγάρχες

Μια συναρπαστική συνέντευξη του Μπόρις Καγκαρλίτσκι στην ηλεκτρονική έκδοση Counterfire για όλες τις εξελίξεις στην Ουκρανία.

Ακούστε

Banda Bassotti

Το ιταλικό συγκρότημα που είχε την πρωτοβουλία για το αντιφασιστικό καραβάνι ενίσχυσης των εξεγερμένων της νοτιοανατολικής Ουκρανίας.