Δεν πάει πολύς καιρός που τον είχαμε στην Αθήνα τον Χρήστο Τσιόλκα. Τον είχαν φέρει πάλι από την Αυστραλία στην πατρίδα των γονιών του οι ανάγκες προώθησης του καινούργιου, καταπληκτικού (και λίγα λέμε) μυθιστορήματος, «Μπαρακούντα» (εκδόσεις Ωκεανίδα). Φαίνεται, όμως, ότι ένα παλιότερο βιβλίο του, το διάσημο ανά τον κόσμο «Χαστούκι» (πάλι Ωκεανίδα), που τον έφερε το 2010 στη μακρά (αλλά, δυστυχώς, όχι και στη βραχεία) λίστα του βραβείου Man Booker, δεν πρόκειται να τον αφήσει ποτέ… ήσυχο. Θα τον ακολουθεί πολύ καιρό ακόμα. Εστω και μέσα από μια οθόνη, και, μάλιστα, μικρή και αμερικάνικη.

Το «Χαστούκι» είχε ήδη γίνει μίνι τηλεοπτική σειρά στην Αυστραλία (2011) με πρωταγωνίστριες τις Σόφι Οκονέντο και Μελίσα Τζορτζ. Οταν, όμως, παίρνει στα χέρια του το παιχνίδι το αμερικάνικο NBC, ο πήχης ανεβαίνει. Ολα γίνονται. Μέχρι και να επιστρατευτεί η Ούμα Θέρμαν, που μόνο μια φορά έχει κάνει τηλεόραση στη ζωή της. Οπως ανακοινώθηκε χθες, η αγαπημένη ηθοποιός του Ταραντίνο θα αντικαταστήσει στη σειρά τη Μέρι-Λουίζ Πάρκερ, που αποσύρθηκε λόγω πνευμονίας, στον ρόλο της Ανούκ, μιας δυναμικής, ανεξάρτητης και παθιασμένης με την καριέρα της σεναριογράφου της τηλεόρασης, που έχει δεσμό με τον είκοσι χρόνια νεότερό της πρωταγωνιστή της σαπουνόπερας που γράφει.

Αλλη αλλαγή στο καστ; Τον κεντρικό ρόλο της Αΐσα θα παίξει τελικά η Θάντι Νιούτον (και όχι η Οκονέντο). Η υπόλοιπη διανομή είναι εξίσου ενδιαφέρουσα: Μελίσα Τζορτζ, Πίτερ Σάρσγκαρντ, Μπράιαν Κοξ και Ζάκαρι Κουίντο. Να πούμε, πάντως, ότι ο Τσιόλκας στο «Χαστούκι» έχει 8 ισότιμους ήρωες, από 12 μέχρι 71 χρόνων (ο τελευταίος είναι ο Μανώλης, πατριάρχης μιας ελληνικής οικογένειας, αφού πάντα ο Ελληνοαυστραλός μπλέκει την κοινότητα των μεταναστών στα βιβλία του).

Ο κάθε ήρωας αφηγείται τη δική του εκδοχή μιας ιστορίας που ξεκινά σε ένα μπάρμπεκιου στη Μελβούρνη. Ο οξύθυμος, πλούσιος και αυτοδημιούργητος Χάρι χαστουκίζει τον τετράχρονο Χιούγκο, επειδή τολμάει να επιτεθεί στο δικό του παιδί. Αυτό το χαστούκι κάνει μαλλιά-κουβάρια συγγενείς και φίλους, μια πολύ δεμένη παρέα χρόνων. Δίνει και την ευκαιρία στον οξυδερκή, τολμηρό και ειλικρινή Τσιόλκα να μιλήσει για τα αγαπημένα του θέματα: τον σύγχρονο καταναλωτισμό και την αλλοίωση των ανθρώπων από το κυνήγι του χρήματος, τις ταξικές διακρίσεις και τον ρατσισμό στην Αυστραλία, την οικογένεια, την ταυτότητα, την ομοφυλοφιλία.

Σκηνοθέτις της σειράς είναι η καλή Λίζα Τσολοντένκο, που μας έχει δώσει το πανέξυπνο και κοινωνικά ευαίσθητο φιλμ «Τα παιδιά είναι εντάξει» για τα προβλήματα της οικογένειας που έχει δημιουργήσει ένα παντρεμένο ζευγάρι λεσβιών (Ανέτ Μπένινγκ, Τζούλιαν Μουρ). Μόνο που θα μεταφέρει τη δράση από τη Μελβούρνη στο Μπρούκλιν. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα χαθεί η ιδιαιτερότητα του κόσμου του Χρήστου Τσιόλκα.

Επιμ. Β. Γεωργ.

Οι μπομπίνες ανήκαν στην ιρανογαλλική εταιρεία L' Astrophore, αλλά είχε λόγο γι' αυτές και η μοναδική κληρονόμος του σκηνοθέτη, η κόρη του Μπέατρις, ισχυρά προστατευμένη από τη γαλλική νομοθεσία. Οσο για το μονταρισμένο φιλμ, βρισκόταν στην αδριατική ακτή της Κροατίας, στα χέρια της ηθοποιού Ογια Κοντάρ, συνεργάτιδας αλλά και συντρόφου τού Ουέλς τα τελευταία 24 χρόνια της ζωής του.

Πέντε χρόνια κυνηγούσε την υπόθεση η Royal Road μέχρι να πείσει όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να συμφωνήσουν. Η Μπέατρις Ουέλς δήλωσε στους «New York Times»: «Χρειάστηκε να έρθουν να με βρουν οι κατάλληλοι άνθρωποι. Μιλήσαμε, γελάσαμε. Ενιωσα την πραγματική τους αγάπη για την τέχνη». Eυτυχώς η… κέρβερος Μπέατρις, αλλά και η εταιρεία L' Astrophore φρόντισαν πολύ καλά το αρνητικό της ταινίας. Εκπρόσωπος της Royal Road που το είδε στο Παρίσι με ανακούφιση διαπίστωσε ότι είναι εξαιρετικά καλά διατηρημένο.

Οταν υπογραφεί και το τελευταίο χαρτί της συμφωνίας, οι μπομπίνες θα μεταφερθούν στο Λος Αντζελες και θα παραδοθούν σε μια ομάδα ειδικών, αλλά και βετεράνων που είχαν πάρει μέρος στην ταινία, για να συμπληρωθούν κάποιες σκηνές, να γίνει μοντάζ, να προστεθεί μουσική και τα λοιπά. Επικεφαλής της προσπάθειας ο σκηνοθέτης Πίτερ Μπογκντάνοβιτς, που έπαιζε στην ταινία και στον οποίο ο Ορσον Ουέλς, σε ανύποπτη στιγμή, τέλη δεκαετίας του ’70, είχε πει: «Θέλω να μου υποσχεθείς ότι αν κάτι μου συμβεί, θα τελειώσεις την ταινία».

Το καλό είναι ότι ο Ουέλς έχει αφήσει σενάριο, σημειώσεις, οδηγίες και το μονταρισμένο φιλμάκι, ενώ και η σύγχρονη τεχνολογία βοηθάει πολύ. Το κακό είναι ότι ελάχιστοι μπορούν να μιμηθούν το εντελώς προσωπικό ύφος του στο μοντάζ. «Είναι πολύ αποσπασματικό και πολύπλοκο», σχολιάζει ο Μπογκντάνοβιτς στους «New York Times». «Θα κάνω ό,τι καλύτερο μπορώ».

Το «The Other Side of the Wind» γυρίστηκε το διάστημα 1968-1976, όποτε και όπου γινόταν, ενώ ο Ουέλς ήταν παθιασμένος με το πρότζεκτ μέχρι τον θάνατό του, το 1985. Χρηματοδότησε την ταινία παίρνοντας ρόλους στην τηλεόραση και εξασφαλίζοντας μικροεπενδυτές – ένας από αυτούς και ο Μεντί Μπουσερί, κουνιάδος του Σάχη της Περσίας και μέτοχος της L' Astrophore. Οταν όμως ο Ουέλς ξεπέρασε τον προϋπολογισμό, ο Ιρανός τα πήρε, πήρε και τα αρνητικά και τα κλείδωσε στην αποθήκη που λέγαμε.

Το σενάριο της ταινίας γεννήθηκε, σύμφωνα με όσα είχε πει ο ίδιος ο Ουέλς, γύρω στο 1937, στη διάρκεια μιας θυελλώδους συζήτησής του με τον Ερνεστ Χέμινγουεϊ. Ο κεντρικός ήρωας, άλλωστε, ένας ιδιόρρυθμος και παθιασμένος σκηνοθέτης, έχει κάτι και από τον Χέμινγουεϊ και από τον Ουέλς. Είναι ο Τζέικ Χάναφορντ (τον ερμηνεύει ο Τζον Χιούστον), που παλεύει με τους ισχυρούς του Χόλιγουντ προσπαθώντας να γυρίσει μια εικονοκλαστική ταινία, που μέρη της βλέπουμε μέσα στο φιλμ (ταινία μέσα στην ταινία). Ο Ουέλς γύριζε, δηλαδή, ένα αμείλικτο πορτρέτο της κινηματογραφικής βιομηχανίας και των στούντιο χρησιμοποιώντας διάφορα στιλ. Πότε έγχρωμο, πότε μαυρόασπρο, πότε σε 33 mm, αλλά και σε 16άρι και σε 8άρι φιλμ. Το καστ περιλάμβανε τη Σούζαν Στράσμπεργκ, τη Λίλι Πάλμερ, τον Ντένις Χόπερ, την Ογια Κοντάρ και τον Μπογκντάνοβιτς, που έπαιζε ουσιαστικά τον εαυτό του, δηλαδή έναν νεαρό ανερχόμενο σκηνοθέτη.

Επιμ. Β. Γεωργ.

Διότι κάποια στιγμή, και συγκεκριμένα το 1997, η περίφημη κωμωδία του του 1967 για έναν ηλικιωμένο καθηγητή και τον νεαρό βοηθό του (τον έπαιζε ο ίδιος ο σκηνοθέτης), που ταξιδεύουν στα Καρπάθια για να εξοντώσουν μια οικογένεια βρικολάκων, έγινε μιούζικαλ με μουσική του Αμερικανού συνθέτη Τζιμ Στέινμαν. Εδωσε την πρεμιέρα του στη Βιέννη σε σκηνοθεσία του Πολάνσκι και έκτοτε το έχουν δει πάνω από 7 εκατομμύρια θεατές. Λογικό, αφού έχει ανεβεί, συχνά με σκηνοθέτη τον ίδιο, σε πολλές χώρες (Γερμανία, Βέλγιο, Εσθονία, Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβακία, Ιαπωνία, Ρωσία και Φινλανδία). Μόνο στο Μπρόντγουεϊ απέτυχε παταγωδώς. «Δεν είχα κάνει εγώ τη σκηνοθεσία», λέει ο Πολάνσκι.

Το όνειρό του, όμως, ήταν να ανεβεί το μιούζικαλ και στο Παρίσι. Εγινε πραγματικότητα χάρη στον ευρωπαϊκό κολοσσό των μουσικών κωμωδιών Stage Entertainment (Mama Mia, Τhe Lion King), που ανέλαβε την εξαιρετικά δύσκολη φαντασμαγορία που εκτυλίσσεται στη σκηνή. Νεκροταφεία και φέρετρα, πύργοι, χοροί βρικολάκων, πανδοχεία, κρύπτες, δάση και όλη η σκοτεινή μαγεία των Καρπαθίων. Ολα αλλάζουν με τρομερούς ρυθμούς μπροστά στα μάτια των θεατών, πότε χάρη σε μηχανήματα, πότε με τη βοήθεια ψηφιακών εικόνων. Είκοσι τρία διαφορετικά σκηνικά είκοσι δύο τόνων σε δυόμισι ώρες, τριάντα πέντε τεχνικοί και τριάντα έξι ηθοποιοί και χορευτές. Μήπως όλα αυτά δεν είναι και τόσο Πολάνσκι;

Είναι και παραείναι. Ο σκηνοθέτης προώθησε την παρισινή παράσταση με όλες του τις δυνάμεις (μέχρι και μέσα σε ένα φέρετρο χώθηκε στη συνέντευξη Τύπου), τη σκηνοθέτησε, περπάτησε στο κόκκινο χαλί της πρεμιέρας με τη σύζυγό του Εμανουέλ Σενιέ και απολαμβάνει ότι δεν υπάρχει εισιτήριο ούτε για δείγμα. «Αγαπάω πολύ τη μουσική και τα θεάματα στα οποία η μουσική παίζει κεντρικό ρόλο», λέει. Και θυμίζει ότι έχει ήδη ανεβάσει στο θέατρο το «Αμαντέους» (1981), παίζοντας και ο ίδιος έναν ρόλο, αλλά και όπερες («Λούλου», «Ριγκολέτο» και «Τα παραμύθια του Χόφμαν»). Σύμφωνα με τον Πολάνσκι, το μιούζικαλ εγγράφεται… στη συνέχεια της genre ταινίας του. «Ο τόνος της, το χιούμορ της και η ίδια η ιστορία της ήταν έτοιμα για να παραδοθούν στις ψυχαγωγικές φιλοδοξίες του μιούζικαλ», επιμένει.

Οσο για το Παρίσι, του χρωστάει την ίδια την ταινία. Εκεί, αρχές της δεκαετίας του ‘60, πρωτοσκέφτηκε μια μπουρλέσκ παρωδία των ταινιών με βρικόλακες. Εβλεπα στα σινεμά του Καρτιέ Λατέν πόση επιτυχία είχαν στους φοιτητές οι ταινίες τρόμου και μου ‘ρθε η ιδέα να κάνω μια κωμική εκδοχή τους».

Επιμ. Β.Γεωργ.

Μεγάλο ερώτημα παραμένει η αυθαίρετη παύση της γενικής διευθύντριας Αρχαιοτήτων Μαρίας Βλαζάκη από τα καθήκοντά της, τη στιγμή μάλιστα που βρισκόταν σε συνέδριο στην Ιταλία, όπου ως κύρια ομιλήτρια παρουσίασε τη συστηματική ανασκαφή της στην Αρχαία Πόλη των Χανίων. Η κ. Βλαζάκη είχε κριθεί ανεπιθύμητη μετά την αντίθεση που είχε εκφράσει στην αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων με επιμερισμό, όπως πρότεινε με νόμο ο υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Κυριάκος Μητσοτάκης. Επίσης είχε κρατήσει σθεναρή στάση στο θέμα των Βυζαντινών Αρχαιοτήτων στο Μετρό της Θεσσαλονίκης. Αντικαταστάθηκε από την Ελένη Κόρκα, μέχρι πρότινος προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοπωλών και Ιδιωτικών Συλλόγων.

Ανάμεσα στις αλλαγές που σημειώνονται είναι: Το Εθνικό Αρχαιολογικό απέκτησε επιτέλους διευθύντρια, τη δρα Μαρία Λαγογιάννη. Λειτουργούσε επί δύο χρόνια με αναπληρωτή διευθυντή, τον δρα Γιώργο Κακαβά, ο οποίος ασκούσε χρέη διεύθυνσης και στο Νομισματικό Μουσείο. Τη θέση αυτή την διατηρεί καθώς το Νομισματικό ενώθηκε με το Επιγραφικό Μουσείο. Το Βυζαντινό Μουσείο γιορτάζει τα 100χρονά του και αλλάζει διεύθυνση, αφού η Αναστασία Λαζαρίδου πηγαίνει στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής και τη θέση της παίρνει η Αικατερίνη Δελαπόρτα, που υπηρέτησε επί σειρά ετών στην Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων.

Τη διευρυμένη Εφορεία Αρχαιοτήτων Αθηνών αναλαμβάνει η Ελένη Μπάνου. Η Σουζάνα Χούλια Καπελώνη μετακινείται στη Διεύθυνση Μουσείων και τη θέση της στη διευρυμένη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων αναλαμβάνει η Βασιλική Παπαγεωργίου. Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων διαμαρτύρεται πάντως και χαρακτηρίζει «τεράστιο πλήγμα για την Αρχαιολογική Υπηρεσία την υλοποίηση του νέου Οργανογράμματος του ΥΠΠΟΑ».

Βασιλική Τζεβελέκου

Μέλος της φιλανθρωπικής οργάνωσης και οικοδεσπότης της εκδήλωσης, ο Τζούλιαν Μπαρνς ήταν ο πρώτος που δώρισε έναν μυθιστορηματικό χαρακτήρα. Ακολούθησαν και άλλοι φημισμένοι συγγραφείς όπως οι: Τζοάνα Τρόλοπ, Γουίλ Σελφ, Μαρτίνα Κόουλ, Σεμπάστιαν Φοκς, Ρόμπερτ Χαρις, Κεν Φόλετ, Κάθι Λέτε, Ανταμ Μαρς-Τζόουνς, Ανταμ Φουλντς, Πατ Μπάρκερ, Τρέισι Σεβαλιέ κ.ά.

Η Σεβαλιέ («Το κορίτσι με το σκουλαρίκι»), Αμερικανίδα εγκατεστημένη στην Αγγλία, προσφέρει έναν γυναικείο χαρακτήρα. «Κρατάω μια θέση στο νέο μου μυθιστόρημα για την κυρία που θα έχει το επώνυμό σας» λέει. «Μια αυστηρή οικοδέσποινα πανδοχείου, το 1850, την εποχή του Πυρετού του Χρυσού στο Σαν Φρανσίσκο. Το πρώτο πράγμα που λέει στον ήρωα είναι: “Δεν δέχομαι αρρώστους. Αν ξεράσετε στο πάτωμά μου, φεύγετε”».

Ο ΜακΓιούαν με χιούμορ προτρέπει τους ενδιαφερόμενους «να ξεχάσουν τις υποσχέσεις των παγκόσμιων θρησκειών, καθώς η δημοπρασία προσφέρει μια ευκαιρία ζωής μετά θάνατον». Η Ατγουντ δίνει την ευκαιρία να διαλέξουν ανάμεσα στο μυθιστόρημα που δουλεύει αυτό τον καιρό ή στη διασκευή της «Τρικυμίας» του Σέξπιρ, που θα κυκλοφορήσει το 2016 στο πλαίσιο του προγράμματος Vintage Books του Hogarth Shakespeare.

Η «Guardian» αναφέρει ότι ανάμεσα στους επίδοξους «νονούς» βρίσκονται «μεγάλα ονόματα». Πάντως, δεν είναι η πρώτη φορά που συγγραφείς προσφέρουν τα δικαιώματα ονοματοδοσίας για καλό σκοπό. Το 2005 έγινε κάτι ανάλογο μέσω eBay, όπου συμμετείχαν οι Στίβεν Κίνγκ, Τζον Γκρίσαμ, Ντέιβ Εγκερς, Μάικλ Σάμπον. Mάλιστα ο πλειοδότης του Κινγκ πλήρωσε 25.100 δολάρια για να δώσει σε «κακό» ήρωα το όνομα του μικρού αδελφού του: πρόκειται για το ζόμπι-δολοφόνος Ρέι Χουϊζένγκα στο βιβλίο τού 2006 «Το κινητό». Πρόσφατα πάλι δύο φανατικοί θαυμαστές τού «Game of Thrones» πλήρωσαν 20.000 λίρες ο καθένας για να δουν τα ονόματά τους στα επόμενα βιβλία του Τζορτζ Ρ.Ρ. Μάρτιν. Τα χρήματα πάντως πήγαν σε ένα καταφύγιο λύκων και σε τρόφιμα για το βόρειο Μεξικό.

INFO: Πληροφορίες, δωρεές και οn line συμμετοχές στη δημοπρασία: www.freedomfromtorture.org/fullstop

Παρή Σπίνου

Επισημαίνουν ότι είναι ένας φόρος τιμής στον φίλο τους, ο οποίος πέθανε το 2008 από καρκίνο. «Εχει υποτιμηθεί από το κοινό και τα media, ακόμα και από εμάς, κατά καιρούς – σιχαίνομαι που το λέω», παραδέχτηκε ο Γκίλμορ. Ομως και ο Μέισον πιστεύει ότι ο ίδιος όπως και ο Ράιτ παρέμειναν στη σκιά του μύθου των Pink Floyd. «H μεγαλύτερη προσοχή δόθηκε στα τραγούδια ή στις κιθάρες και δυστυχώς οι παλιοί ντράμερ και οι κιμπορντίστες έμειναν πίσω. Νομίζω είναι μια μεγάλη ευκαιρία να αναγνωριστούν και να καταξιωθούν, έστω και καθυστερημένα. Ο Ράιτ ήταν πολύ ευγενής, πολύ ήσυχος, κάτι που δεν βοηθά όταν πρέπει να προωθήσεις, σ’ ένα συγκρότημα, τον εαυτό σου».

To 15o κατά σειρά άλμπουμ του σπουδαίου βρετανικού συγκροτήματος με την παγκόσμια φήμη και τις διαχρονικές πωλήσεις θα κυκλοφορήσει αρχικά στην Αυστραλία και τη Γερμανία και στις 10 Νοεμβρίου σε όλο τον κόσμο. Εχει ως αφετηρία τη μουσική του άλμπουμ του 1993 «Division Bell», που ηχογραφήθηκε στο Βritannia Row Studios και το στούντιο του Γκίλμορ «Αstoria». Το υλικό που έμεινε απ’ έξω προοριζόταν να κυκλοφορήσει σε μια συλλογή με τίτλο «Τhe big spliff», αλλά το σχέδιο ματαιώθηκε με τον θάνατο του Ράιτ.

Αρχικά η σκέψη ήταν ο δίσκος να είναι αποκλειστικά ορχηστρικός, αλλά στη συνέχεια η τραγουδίστρια Ντάργκα ΜακΜπρουμ προσκλήθηκε στο στούντιο, ενώ στα φωνητικά συμμετέχουν κι άλλες γυναίκες. Η φωνή του Γκίλμορ έχει ασφαλώς τον πρώτο ρόλο, όπως και η κιθάρα του. «Ακούσαμε το υλικό και παίζαμε μαζί πάνω από 20 ώρες προκειμένου να επιλέξουμε τη μουσική πάνω στην οποία θα δουλεύαμε», λέει. «Τον τελευταίο χρόνο προσθέσαμε και νέα κομμάτια, ξαναηχογραφήσαμε πολλά και γενικά αξιοποιήσαμε την τεχνολογία του στούντιο για ένα άλμπουμ του 21ου αιώνα. Καθώς ο Ρικ έχει φύγει, δεν θα είχαμε την ευκαιρία να ξανακάνουμε κάτι τέτοιο. Αισθανόμαστε ότι αυτά τα ξαναδουλεμένα κομμάτια θα πρέπει να γίνουν μέρος του ρεπερτορίου μας».

Π. Σπίνου