Το «αύριο» του ασφαλιστικού μας συστήματος, που θα περιλαμβάνει ένα μόνο Ταμείο το οποίο και θα χορηγεί μία μόνο σύνταξη (που σημαίνει ενσωμάτωση της επικουρικής σύνταξης στην κύρια), μπορεί να αργεί (υπολογίζεται στο 2017), όμως οι προπαρασκευαστικές ενέργειες είναι εδώ και ετοιμάζονται να μας «σερβιριστούν» εντός του 2014. Πρόκειται για το μεσοδιάστημα όπου από τη μια θα μειωθούν σε 3 τα Ταμεία (ενδέχεται να υπάρξει και ένα τέταρτο, το ΝΑΤ), από την άλλη θα συρρικνωθούν τόσο οι υφιστάμενες συντάξεις (μέσω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που ήδη έχει καθιερωθεί στην επικουρική ασφάλιση και γεννά μειώσεις και η οποία θα επεκταθεί στην κύρια ασφάλιση από το 2015) όσο και οι μελλοντικές (μέσω της μείωσης που θα επέλθει με τον τρόπο υπολογισμού και την εγγύηση που θα παρέχει το κράτος).

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τα οικονομικά στοιχεία του Ασφαλιστικού απασχολούν κυρίως τους δανειστές μας και αυτό αποτυπώθηκε και στη συνάντηση της προηγούμενης Παρασκευής μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας και της τρόικας που αφορούσε τα ανοιχτά ζητήματα στα εργασιακά και το ασφαλιστικό σύστημα.

Τα βήματα

Ο Ασφαλιστικός και Εργασιακός Σύμβουλος της «Εφ.Συν.» παρουσιάζει τα βήματα που σχεδιάζονται από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και τα οποία αναμένεται στο τέλος του 2014 να δώσουν 3,5 υπερταμεία (μισθωτών, ελεύθερων επαγγελματιών και αγροτών), με το ΝΑΤ (ναυτικοί) να αποτελεί -σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις- έναν ξεχωριστό πυλώνα στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης.

Ετσι, σύμφωνα με πληροφορίες, οι ενοποιήσεις των Ταμείων επικουρικής ασφάλισης και των φορέων χορήγησης εφάπαξ σε ανεξάρτητους τομείς, η ενοποίηση του Ενιαίου Ταμείου Ασφάλισης Αυτοαπασχολουμένων (ιατρών, δικηγόρων, μηχανικών) με τον Οργανισμό Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ, ΤΣΑ), αλλά και η αναδιοργάνωση του ΟΓΑ είναι τα μεγάλα στοιχήματα που θα προετοιμάσουν το έδαφος για τις επερχόμενες ενοποιήσεις.

Σε επόμενα στάδια και αφού έχουν εμπεδωθεί από συνταξιούχους και ασφαλισμένους τόσο οι μειώσεις στις παροχές (λόγω των συγχωνεύσεων, όπου θα ισχύσει η χαμηλότερη παροχή στα συγχωνευόμενα ταμεία) όσο και η μείωση των συντάξεων, σχεδιάζεται η ένταξη στο ΙΚΑ του ασφαλιστικού ταμείου που θα προκύψει από την ενοποίηση ΕΤΑΑ και ΟΑΕΕ, με ενιαίο θεσμικό πλαίσιο για τους ελεύθερους επαγγελματίες.

Πρόκειται για τις ενέργειες που έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση να κάνει προκειμένου να φέρει τα Ταμεία (το 2017) προ των πυλών του Εθνικού Ασφαλιστικού Ταμείου (ΕΑΤ) ή στον Εθνικό Φορέα Απονομής Σύνταξης (όπως άλλοι επιμένουν ότι θα ονομαστεί το ένα Ταμείο). Μπορεί όλα αυτά να φαντάζουν ωραία και κυρίως οργανωτικά, αλλά κρύβουν το αληθινό (δεν θα υπάρχει σύνταξη μετά το 2017 που να είναι μεγαλύτερη των 1.000 ευρώ!).

Προτού όμως έρθει ο μνημονιακός «Αρμαγεδδών» να ισοπεδώσει τις συντάξεις, στο προστάδιο προσαρμογής προβλέπεται η δημιουργία τριών «υπερταμείων». Στην ευθύνη τους θα βρίσκονται η χορήγηση τόσο της κύριας σύνταξης όσο και της επικουρικής και του εφάπαξ. Με αυτόν τον τρόπο θα καλύψουν το σύνολο των ασφαλισμένων και των συνταξιούχων της χώρας.

Με αυτά τα δεδομένα, από τις αρχές του 2015 θα υπάρχουν τα εξής Ταμεία:

Ταμείο μισθωτών: Πρόκειται ουσιαστικά για το Ταμείο της μισθωτής εργασίας στην Ελλάδα. Κορμός του θα είναι το ΙΚΑ, που θα μετεξελιχθεί έτσι ώστε να καλύπτει τους δημοσίους υπαλλήλους, το προσωπικό των ΔΕΚΟ, τους τραπεζικούς υπαλλήλους και το σύνολο των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα.

Επικουρικές

Σ’ αυτόν τον φορέα αναμένεται να ενταχθούν τα ταμεία επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας των μισθωτών. Δηλαδή, θα ενοποιηθούν μεταξύ άλλων ο ΟΠΑΔ (ήδη υπάρχει απόφαση), το ΕΤΕΑ (ενιαίο επικουρικό), το ΤΑΥΤΕΚΩ (επικουρικό ευρύτερου δημόσιου τομέα), το ΤΑΠΙΤ (φορέας πρόνοιας ιδιωτικού τομέα).

Αρχικώς και μέχρι την οριστική κατάργηση της επικουρικής ασφάλισης μέσω της ενσωμάτωσης (μην ξεχνάμε ότι το κράτος έχει πάψει από την 1η Ιουλίου να εγγυάται την επικουρική σύνταξη), η επικουρική σύνταξη αλλά και τα ταμεία πρόνοιας (που χορηγούν κυρίως εφάπαξ) θα αποτελούν διακριτούς κλάδους στο Ενιαίο Ταμείο Μισθωτών (ΕΤΑΜ). Με αυτά τα δεδομένα θα υπάρχουν εντός του ΕΤΑΜ τρεις κλάδοι οι οποίοι θα αφορούν: την κύρια σύνταξη, την επικουρική και το εφάπαξ.

Ταμείο ελεύθερων επαγγελματιών: Βιοτέχνες, ελεύθεροι επαγγελματίες, έμποροι, αυτοκινητιστές, γιατροί, δικηγόροι, πολιτικοί μηχανικοί θα ενταχθούν σε ένα Ταμείο που αυτόματα θα κληρονομήσει όλα τα προβλήματα που αυτή τη στιγμή έχει ο ΟΑΕΕ (όπως το παλιό ΤΕΒΕ ανέλαβε τα προβλήματα των ΤΑΕ και ΤΣΑ, με αποτέλεσμα να είναι σήμερα όλα προβληματικά). Μιλάμε ουσιαστικά για τη μετεξέλιξη του ΟΑΕΕ, που αναλαμβάνει το «καθήκον», πέρα από το να κληροδοτήσει τα δικά του προβλήματα στο ΕΤΑΑ (δικηγόροι, γιατροί, πολιτικοί μηχανικοί), να ασφαλίσει τον κόσμο των ελεύθερων επαγγελματιών. Στο Ταμείο αυτό αναμένεται να υπάρχουν δύο κλάδοι: κύρια σύνταξη και επικουρική σύνταξη.

Ταμείο αγροτών: Εδώ τα πράγματα είναι απλά. Ο υφιστάμενος ΟΓΑ, με όποια αναδιοργάνωση επιτευχθεί, θα χορηγεί κύρια σύνταξη στους αγρότες.

Ανεξάρτητο πυλώνα στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης αναμένεται να αποτελέσει το ΝΑΤ. Πρόκειται για ξεχωριστή περίπτωση και θα πρέπει να επισημανθεί ότι ακόμη δεν έχει αποφασιστεί η τύχη της ασφάλισης των ναυτικών μας (οι οποίοι είδαν το Ταμείο τους να καταστρέφεται λόγω των κυβερνητικών επιλογών κυρίως επί πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου, όταν όλοι οι εκ Σοβιετικής Ενωσης παλιννοστούντες εντάχθηκαν στο ΝΑΤ χωρίς να αποδώσουν εισφορές και λαμβάνοντας υπέρογκες συντάξεις). Παρότι υφίσταται ακόμη στις συζητήσεις το σενάριο της ένταξής του στο ΕΤΑΜ (μισθωτοί), εντούτοις το επικρατέστερο σενάριο θέλει το ΝΑΤ να διατηρεί την αυτονομία του ως ξεχωριστός πυλώνας κοινωνικής ασφάλισης.

Συνηθίζεται πολύ το καλοκαίρι να απασχολούνται νεαροί (ακόμη και μαθητές Γυμνασίου ή Λυκείου) σε διάφορες θέσεις απασχόλησης με σκοπό να μάθουν μια τέχνη. Πρόκειται για τις συμβάσεις μαθητείας που δίνουν το έναυσμα αφενός να μάθει κάποιος μια τέχνη (θητεύοντας σε κάποιον επαγγελματία) και αφετέρου να αποκτήσει την περιβόητη εργασιακή εμπειρία που είναι χρήσιμη σε όποια θέση θελήσει να καταλάβει στο μέλλον. Ωστόσο δεν είναι λίγοι οι εργοδότες οι οποίοι εκμεταλλεύονται αυτό το καθεστώς προκειμένου να προσλάβουν προσωπικό και να του αποδίδουν λιγότερα από αυτά που οι εργαζόμενοι δικαιούνται.

Τι είναι

Σύμβαση μαθητείας είναι η σύμβαση κατά την οποία ο ένας από τους συμβαλλόμενους αναλαμβάνει την υποχρέωση να μεταδώσει στον άλλο τις αναγκαίες εμπειρικές γνώσεις για την άσκηση από τον τελευταίο ορισμένου επαγγέλματος ή ορισμένης τέχνης. Ειδικότερες μορφές της σύμβασης μαθητείας είναι η γνήσια σύμβαση μαθητείας και η σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μαθητευόμενου.

Στη γνήσια σύμβαση μαθητείας προέχον στοιχείο είναι η παροχή εκπαίδευσης στον μαθητευόμενο, η δε τυχόν παροχή εργασίας από αυτόν δεν γίνεται με σκοπό την εκτέλεση παραγωγικού έργου, αλλά για τις ανάγκες της εκπαίδευσης και της εξοικείωσής του με το αντικείμενο του επαγγέλματος ή της τέχνης του.

Στη σύμβαση αυτή, για την οποία δεν υπάρχει ειδική νομοθετική ρύθμιση και κατά την οποία ο μαθητευόμενος παρέχει εργασία για ορισμένο ή αόριστο χρόνο, εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις της σύμβασης εργασίας του ΑΚ, εφόσον συμβιβάζονται με τη φύση και τον σκοπό της σύμβασης αυτής, ενώ δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας για τα χρονικά όρια εργασίας, τις νόμιμες αποδοχές, την καταγγελία της σύμβασης εργασίας, την αποζημίωση απόλυσης κ.λπ., οι οποίες προϋποθέτουν παροχή εξαρτημένης εργασίας, που δεν αποτελεί προέχον στοιχείο στη γνήσια σύμβαση μαθητείας.

Εξαρτημένη εργασία

Αντίθετα, επί συμβάσεως εξαρτημένης εργασίας μαθητευομένου, η οποία υφίσταται όταν ο μαθητευόμενος μισθωτός παρέχει εργασία σε επιχείρηση ή εκμετάλλευση, επιδιώκοντας παραλλήλως την απόκτηση γνώσεων ή ικανότητας σε ορισμένη ειδικότητα ή επάγγελμα, η εκμάθηση τέχνης επέρχεται ως αυτόματη συνέπεια της εφαρμογής της συμβάσεως και εντός των πλαισίων της συνήθους λειτουργίας αυτής και δεν αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης υποχρέωσης του εργοδότη και, συνεπώς, επί της σύμβασης αυτής (εξαρτημένης εργασίας μαθητευομένου) εφαρμόζονται τόσο οι γενικές όσον και οι ειδικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, εφόσον προέχων σκοπός της είναι η παροχή εκ μέρους του μαθητευομένου εργασίας έναντι αμοιβής και παρεπόμενος σκοπός, η εκμάθηση τέχνης ή επαγγέλματος από τον μαθητευόμενο, σύμφωνα με τις οδηγίες και κατευθύνσεις του εργοδότη.

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ

Καταχρηστική απόλυση και μέσα στο πρώτο 12μηνο

Προκειμένου περί εργαζομένων, οι οποίοι έχουν προσληφθεί με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, καθιερώνεται υπέρ του εργοδότη στάδιο δοκιμασίας του εργαζομένου 12 μηνών, εντός του οποίου ο εργοδότης μπορεί να απολύσει τον εργαζόμενο χωρίς υποχρέωση καταβολής αποζημιώσεως. Ωστόσο ο νόμος και τα δικαστήρια δεν αφήνουν εκτεθειμένο τον εργαζόμενο και τον προστατεύουν όταν βρίσκεται αντιμέτωπος μέσα στο πρώτο 12μηνο με εκδικητικές συμπεριφορές. Ετσι, έχει κριθεί ότι καταχρηστική απόλυση εργαζομένου μπορεί να υπάρξει και στην περίπτωση που δεν έχει συμπληρωθεί ακόμη 12μηνο από την πρόσληψη του εργαζομένου, εφόσον συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 281 ΑΚ. Η απόλυση του εργαζομένου και στο στάδιο ακόμη της δοκιμασίας συνιστά άσκηση δικαιώματος, η οποία, για να είναι σύννομη, δεν πρέπει να έρχεται σε προφανή αντίθεση με τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος, συνεκτιμώμενου, βεβαίως, προς σχηματισμό της σχετικής κρίσεως και του γεγονότος ότι το χρονικό αυτό διάστημα, θεωρείται ως χρόνος δοκιμασίας του εργαζομένου και γι’ αυτό, άλλωστε, παρέχεται στον εργοδότη η δυνατότητα καταγγελίας της σύμβασης μέσα σ’ αυτό χωρίς καταβολή αποζημιώσεως και χωρίς την τήρηση εγγράφου τύπου.

 ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ

Η παραχώρηση εργαζόμενου

Είναι έγκυρη η συμφωνία με την οποία ο εργοδότης παραχωρεί σε άλλον εργοδότη την υπηρεσία του συνδεόμενου με αυτόν με σύμβαση εργασίας μισθωτού κατόπιν συναίνεσης του τελευταίου. Ετσι, ο παραχωρήσας εργοδότης, εκτός διαφορετικής ειδικής συμφωνίας, είναι ο μόνος υπόχρεος προς καταβολή του μισθού λόγω της μη μεταβολής της σύμβασης εργασίας ως προς την υποχρέωση αυτή έναντι του μισθωτού. Η μετατροπή της σύμβασης προσωρινής απασχόλησης του μισθωτού σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου μεταξύ αυτού και του έμμεσου εργοδότη, στην περίπτωση που ο πρώτος απασχολήθηκε διαδοχικά στον δεύτερο για μεγαλύτερο από τα προβλεπόμενα στον νόμο σχετικά διαστήματα, επέρχεται χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η τυχόν διαφορά του προσώπου του άμεσου εργοδότη. Η υποχρεωτική μετατροπή της σύμβασης εργασίας του μισθωτού με την Εταιρεία Προσωρινής Απασχόλησης σε σύμβαση εργασίας αορίστου χρόνου του πρώτου με τον έμμεσο εργοδότη, στον οποίο απασχολήθηκε επί χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 18 μηνών, δεν αντίκειται στις διατάξεις του άρθρου 22 παρ. 4 του Συντάγματος περί αναγκαστικής εργασίας ούτε συνιστά ανεπίτρεπτη δέσμευση και περιορισμό στην ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας του έμμεσου εργοδότη ή υπέρβαση των ακραίων ορίων που επιβάλλονται από τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της αναλογικότητας.

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ΕΥΡΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου θα μπορούν οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν τις αιτήσεις τους για την υπαγωγή τους στις Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης του ΟΑΕΔ. Οσοι ενδιαφέρονται θα πρέπει να προσέξουν αφού άλλες είναι Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης και άλλες οι Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας του ΟΑΕΔ. Στις Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης (ΣΕΚ) του ΟΑΕΔ θα ενταχθούν 2.075 μαθητές και μαθήτριες σε 22 νέες ειδικότητες. Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν οι απόφοιτοι Γυμνασίου ηλικίας έως είκοσι ετών (όσοι έχουν γεννηθεί τα έτη 1994 έως 1999). Αιτήσεις υποψηφιότητας υποβάλλονται από 4-7-2014 έως 18-7-2014 και από 25/8/2014 έως 30/9/2014 στις Γραμματείες των Επαγγελματικών Σχολών του ΟΑΕΔ κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες. Η επιλογή των μαθητών γίνεται με τον βαθμό Τίτλου Σπουδών και με κοινωνικά κριτήρια. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται από την ιστοσελίδα του Οργανισμού στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.oaed.gr και στη γραμματεία συγκεκριμένων Επαγγελματικών Σχολών Μαθητείας.

ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ

Δεν λαμβάνει πρόσθετες αποδοχές όποιος βρίσκεται σε ετοιμότητα προς εργασία αλλά ωστόσο δεν εργάζεται. Συγκεκριμένα, η νομοθεσία θεωρεί ότι η σύμβαση με την οποία ο ένας από τους συμβαλλομένους αναλαμβάνει την υποχρέωση να περιορίσει μερικώς την ελευθερία των κινήσεών του υπέρ του άλλου, χωρίς όμως να διατηρεί σε εγρήγορση τις σωματικές ή πνευματικές δυνάμεις του ώστε να είναι στη διάθεση του αντισυμβαλλομένου κάθε στιγμή, έχει μεν τον χαρακτήρα συμβάσεως εργασίας, αλλά εξαιτίας της ιδιομορφίας της δεν υπόκειται στις διατάξεις των ειδικών νόμων και των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Αυτές οι τελευταίες ορίζουν ελάχιστο όριο αμοιβής και προσαυξήσεως για νυκτερινή ή άλλη εργασία σε ημέρες εορτής ή αναπαύσεως ή για υπερεργασία. Σύμφωνα με τα δικαστήρια, ο λόγος είναι ότι οι διατάξεις αυτές, αν δεν συμφωνήθηκε το αντίθετο, εφαρμόζονται σε περίπτωση πλήρους απασχολήσεως και πάντως διατηρήσεως σε εγρήγορση των σωματικών και πνευματικών δυνάμεων του μισθωτού στις καθορισμένες για κάθε περίπτωση ώρες.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Πολλές είναι οι φορές στην πραγματική οικονομία που ο εργοδότης είναι διαφορετικό πρόσωπο από τον ιδιοκτήτη μιας επιχείρησης. Αυτό είναι καίριας σημασίας, ειδικά σε σχέση με τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας. Ετσι, ο μισθωτός μπορεί να απορρίψει εντολές ή οδηγίες προσώπου που δεν τον θεωρεί εργοδότη του. Τα δικαστήρια λοιπόν έχουν κρίνει ότι επί σύμβασης εξαρτημένης εργασίας ο εργοδότης είναι συνήθως, αλλά όχι πάντοτε, ο κύριος της επιχείρησης προς εξυπηρέτηση των συμφερόντων της οποίας συνάπτεται η σύμβαση. Εάν υφίσταται αμφισβήτηση ως προς το πρόσωπο του εργοδότη, για τον προσδιορισμό αυτού αποβλέπουμε πρώτα στο πρόσωπο εκείνου προς το συμφέρον του οποίου παρέχεται η εργασία, αυτός δε είναι ο φορέας της επιχείρησης, και περαιτέρω αποβλέπουμε στο πρόσωπο, φυσικό ή νομικό, που φέρει τις δαπάνες και τους κινδύνους της επιχείρησης.

Για λόγους δημόσιας υγείας ή λόγω φυσικών καταστροφών μπορεί να επιβληθεί η πολιτική επιστράτευση σε καιρό ειρήνης, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία. Αναλυτικότερα στο άρθρο 41 του ν. 3536/2007, που αφορά τις «Ρυθμίσεις για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών σε περίοδο ειρήνης», ορίζεται ότι η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών και επίταξη ακινήτων και κινητών πραγμάτων -ως μέτρα πολιτικής κινητοποίησης για την αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης σε περίοδο ειρήνης- καταρχήν επιτρέπεται.

Εκτακτη ανάγκη

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι έκτακτη ανάγκη σε περίοδο ειρήνης, που επιβάλλει την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών, είναι κάθε αιφνίδια κατάσταση, η οποία απαιτεί τη λήψη άμεσων μέτρων προς αντιμετώπιση αμυντικών αναγκών της χώρας ή επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από κάθε μορφής απειλούμενη φυσική καταστροφή ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία. Εκτακτη ανάγκη σε περίοδο ειρήνης, που επιβάλλει την επίταξη ακινήτων και κινητών πραγμάτων, είναι κάθε άμεση κοινωνική ανάγκη που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη ή υγεία.

Για να τεθεί σε διαδικασία ο μηχανισμός, θα πρέπει να υπάρξει απόφαση του πρωθυπουργού, ύστερα από εισήγηση του υπουργού, στην αρμοδιότητα του οποίου ανήκει η αντιμετώπιση της αιτίας που προκάλεσε την έκτακτη ανάγκη. Με την ίδια επίσης απόφαση του πρωθυπουργού, μπορεί να εξουσιοδοτούνται οι υπουργοί ή οι γενικοί γραμματείς περιφερειών ή οι νομάρχες να προβαίνουν, με απόφαση τους, σε επίταξη προσωπικών υπηρεσιών.

Η επίταξη προσωπικών υπηρεσιών πραγματοποιείται με «Φύλλα Επίταξης Προσωπικών Υπηρεσιών» που εκδίδονται από τις οικείες αστυνομικές, λιμενικές ή και πυροσβεστικές αρχές και επιδίδονται από όργανα τους, καθώς και από υπαλλήλους του Δημοσίου και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου. Από την επίταξη των προσωπικών υπηρεσιών απαλλάσσονται πρόσωπα που έχουν σωματική ή πνευματική αναπηρία ή άλλους λόγους υγείας, εφόσον αυτοί πιστοποιούνται με σχετική γνωμάτευση κλινικής δημόσιου νοσοκομείου.

Ποινικές κυρώσεις

Οποιος καλείται να προσφέρει τις υπηρεσίες του ή ακίνητο ή κινητό πράγμα -κατά τις διατάξεις του άρθρου αυτού- και, είτε αρνείται να παραλάβει το σχετικό φύλλο επίταξης είτε αρνείται ή παραλείπει να εκτελέσει τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την επίταξη, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 3 μηνών.

Επίταξη

Με την ίδια απόφαση του πρωθυπουργού, μπορεί να εξουσιοδοτείται ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών και ο κατά περίπτωση αρμόδιος υπουργός να προβαίνουν, με κοινή απόφασή τους, σε επίταξη ακινήτων, μη αναλώσιμων κινητών, καθώς και βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων μαζί με τις εγκαταστάσεις τους. Η επίταξη αναλώσιμων κινητών επιτρέπεται σε εξαιρετικές περιπτώσεις που αιτιολογούνται ειδικά. Σε κατεπείγουσες περιπτώσεις, για την έκδοση της απόφασης επίταξης ακινήτων και κινητών πραγμάτων μπορεί να εξουσιοδοτείται ο οικείος γενικός γραμματέας της Περιφέρειας ή ο οικείος νομάρχης. Η επίταξη ακινήτων και κινητών πραγματοποιείται με «Φύλλα Επίταξης».

………………………………………………………………………………………………………………………………….

ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΣ

Οι καβγάδες φέρνουν απόλυση

Δεν είναι καταχρηστική η καταγγελία της εργασιακής σύμβασης, όταν αυτή δικαιολογείται από τα καλώς νοούμενα συμφέροντα του εργοδότη, όπως συμβαίνει όταν γίνεται για αποκατάσταση της αρμονικής συνεργασίας και την εμπέδωση της πειθαρχίας μεταξύ των εργατοϋπαλλήλων, όταν αυτές διαταράσσονται εξαιτίας διαμάχης μεταξύ του μισθωτού που απολύθηκε και των συνυπηρετούντων με αυτόν άλλων εργατοϋπαλλήλων. Η καταγγελία της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου γίνεται ελεύθερα, εκτός αν περιοριστεί με συμφωνία των μερών ή με διάταξη νόμου. Η άσκηση όμως του σχετικού δικαιώματος δεν είναι απεριόριστη και ανέλεγκτη, αλλά ελέγχεται από τα ελληνικά δικαστήρια για το αν είναι καταχρηστική. Στην περίπτωση αυτή, ο καταγγέλλων εργοδότης, που αρνείται να δεχτεί τις προσφερόμενες υπηρεσίες του εργαζομένου, καθίσταται υπερήμερος και υποχρεούται να καταβάλει σ’ αυτόν τον μισθό του. Η καταγγελία της εργασιακής σύμβασης είναι άκυρη, όταν έγινε από εκδίκηση του εργοδότη, εξαιτίας συγκεκριμένου γεγονότος, όπως λόγω συμπεριφοράς του μισθωτού, η οποία δεν συνδέεται με την ομαλή και αποδοτική παροχή της εργασίας του, αλλά δεν αρέσει στον εργοδότη, ή εξαιτίας εχθρότητας προς τον μισθωτό, λόγω συνδικαλιστικής του δράσης, η οποία δεν άρεσε στον εργοδότη και είναι αντίθετη προς τα συμφέροντα της επιχείρησής του.

ΕΡΓΟΔΟΤΗΣ-ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ

Πότε δεν φταίει ο εργολάβος

Ο εργαζόμενος που υπέστη ατύχημα μπορεί να στραφεί κατά του εργοδότη, παρότι εργάζεται σε εργολάβο, αν την επίβλεψη την κρατά ο εργοδότης.

Ο εργολάβος δεν θεωρείται, κατ’ αρχήν, εντολοδόχος του εργοδότη, όταν όμως ο εργοδότης επιφύλαξε για τον εαυτό του, ρητώς ή σιωπηρώς, τη διεύθυνση και την επίβλεψη της εκτέλεσης του έργου και μάλιστα το δικαίωμα παροχής οδηγιών προς τον εργολάβο, ο τελευταίος θεωρείται ότι βρίσκεται σε σχέση εντολής προς τον εργοδότη.

Σε περίπτωση που δεν ανατίθεται η εκτέλεση του έργου σ’ έναν εργολάβο, ο κύριος του έργου είναι υποχρεωμένος να λαμβάνει πριν από την εγκατάσταση κάθε εργολάβου ή υπεργολάβου τμήματος του έργου και να τηρεί, όσο διαρκεί το έργο, όλα τα μέτρα ασφαλείας, τα οποία του υποδεικνύει ο επιβλέπων το έργο, εφόσον αυτά δεν αφορούν τμήματα του έργου που ανέλαβαν και εκτελούν οι εργολάβοι και υπεργολάβοι. Ο κύριος του έργου δεν ευθύνεται, ως προστήσας, για τις παράνομες πράξεις και παραλείψεις του εργολάβου ή υπεργολάβου, αν με εντολή του ολόκληρο το έργο -ή τμήματα αυτού- με σύμβαση μίσθωσης έργου ανατέθηκε σε εργολάβο και δεν επιφύλαξε στον εαυτό του τη διεύθυνση και την επίβλεψη της εκτέλεσης του έργου.

……………………………………………………………………………………………………………………………………

ΕΥΡΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Kατά το σχολικό έτος 2014-2015 θα εισαχθούν στις Επαγγελματικές Σχολές Μαθητείας του ΟΑΕΔ 4.675 μαθητές και ήδη από τις 4 Ιουλίου έχουν ξεκινήσει οι σχετικές διαδικασίες για την υποβολή αίτησης. Δικαίωμα υποβολής αίτησης έχουν οι κάτοχοι τουλάχιστον ενδεικτικού Α’ Τάξης Επαγγελματικών Λυκείων ή Γενικών Λυκείων και έχουν γεννηθεί τα έτη 1991-1998. Αιτήσεις υποψηφιότητας υποβάλλονται από 4-7-2014 έως 18-7-2014 στις Γραμματείες των Επαγγελματικών Σχολών του ΟΑΕΔ κατά τις εργάσιμες ημέρες και ώρες. Για τα τμήματα στα οποία δεν έχει συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός μαθητών η υποβολή αιτήσεων υποψηφιότητας θα συνεχιστεί από 25/8/2014 έως τη συμπλήρωσή τους, μέχρι και 19/9/2014. Περισσότερες πληροφορίες παρέχονται από την ιστοσελίδα του Οργανισμού στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.oaed.gr.

ΜΙΣΘΟΔΟΣΙΑ

Επί συμβάσεως παροχής εξαρτημένης εργασίας ο μισθωτός έχει έναντι του εργοδότη δύο δικαιώματα, ήτοι: α) το δικαίωμα για λήψη των περιοδικώς καταβαλλομένων μισθών και πάσης φύσεως επιδομάτων, που απορρέει από την ατομική σύμβαση εργασίας του, τις κανονιστικές διατάξεις των ΣΣΕ και τον νόμο και β) το δικαίωμα για λήψη κατά ορισμένη χρονική περίοδο (εβδομάδα, δεκαπενθήμερο, μήνα κ.λπ.) ορισμένου χρηματικού ποσού, ως μισθού, για την παρασχεθείσα εργασία του κατά την εν λόγω χρονική περίοδο, το οποίο (δικαίωμα) πηγάζει από το προαναφερόμενο καθολικό δικαίωμά του προς λήψη περιοδικών μισθών.

Το πρώτο δικαίωμά του, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά στον νόμο, υπόκειται σε εικοσαετή παραγραφή. Το δεύτερο προς λήψη αυτοτελούς μισθού για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που παρείχε την εργασία του, υπόκειται σε πενταετή παραγραφή, η οποία αρχίζει από τη λήξη του ημερολογιακού έτους, εντός του οποίου γεννήθηκε και κατέστη απαιτητή η αξίωσή του προς καταβολή του συγκεκριμένου αυτοτελούς μισθού.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

Την έννοια της σιωπηρής καταγγελίας της σύμβασης εργασίας από την πλευρά του εργοδότη δίνει η νομολογία το Αρείου Πάγου. Οπως και να έχει και αυτή, θεωρείται και πρέπει ο εργοδότης να εκπληρώνει τις υποχρεώσεις του (καταβολή της οφειλόμενης αποζημίωσης, αλλά και έγγραφος τύπος). Η καταγγελία της εργασιακής σχέσης είναι άκυρη, εάν ο εργοδότης, εκτός της μη τήρησης του εγγράφου τύπου, δεν καταβάλει στον απολυόμενο μισθωτό την οφειλόμενη, κατά νόμο, αποζημίωση. Η καταγγελία της σύμβασης εργασίας αποτελεί μονομερή δικαιοπραξία, η οποία παράγει νομική ενέργεια από τότε που θα περιέλθει σε εκείνον που απευθύνεται και ως δήλωση δικαιοπρακτικής βούλησης μπορεί να γίνει και σιωπηρά, με πράξεις από τις οποίες συνάγεται σαφώς και κατά τρόπο αναμφίβολο η θέλησή του να λύσει τη σύμβαση. Τέτοια σιωπηρή καταγγελία αποτελεί και η άρνηση του εργοδότη να αποδεχθεί τις προσηκόντως προσφερόμενες σ’ αυτόν υπηρεσίες του μισθωτού, όταν η άρνηση αυτή συνοδεύεται από περιστάσεις, από τις οποίες προκύπτει αναμφιβόλως και γίνεται αντιληπτό από τον μισθωτό ότι ο εργοδότης εκδήλωσε τη θέλησή του για λύση της μεταξύ τους σύμβασης εργασίας.

Σε «αχαρτογράφητα ύδατα» εισέρχεται για άλλη μία φορά το ασφαλιστικό σύστημα λόγω των αλλαγών που θα ισχύσουν από αύριο και εκτείνονται από μείωση επικουρικών συντάξεων έως και αύξηση μισθών. Πρόκειται για αλλαγές που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί και λειτουργούν με τέτοιο τρόπο που φέρνουν πιο κοντά το καράβι του Ασφαλιστικού στον ύφαλο με άμεσο τον κίνδυνο πρόσκρουσης. Για παράδειγμα, η μείωση των εργοδοτικών εισφορών κατά 2,9% και των αντίστοιχων εργατικών κατά 1% αν συνδυαστεί με το 1,1% του 2012 δημιουργεί ετήσιες απώλειες για το ασφαλιστικό σύστημα συνολικού ύψους 1,3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Αυτά τα χρήματα και εν όψει της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που θα καθιερωθεί, όπως όλα δείχνουν, και στην κύρια ασφάλιση οδηγούν με γεωμετρική πρόοδο σε μείωση των συντάξεων. Σε όλα αυτά θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η απώλεια εσόδων λόγω της κατάργησης των κοινωνικών πόρων (είναι ειδικοί έμμεσοι φόροι που επιβάλλονται σε συγκεκριμένες συναλλαγές.

Η αξιοποίησή τους για τη χρηματοδότηση των ασφαλιστικών οργανισμών δικαιολογείται από την αδυναμία ορισμένων κοινωνικών ομάδων να εξασφαλίσουν με τις εισφορές τους ένα αξιοπρεπές επίπεδο ασφαλιστικής προστασίας).

Οι συνολικές απώλειες

Οπως υπολογίζεται η απώλεια από τη συνολική κατάργηση των κοινωνικών πόρων θα μειώσει περαιτέρω τα έσοδα του συστήματος κατά 2 δισ. ευρώ ετησίως.

Κάτω από αυτά τα δεδομένα από αύριο 1η Ιουλίου έρχονται οι εξής αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα:

 Μείωση κατά 3,9% στις ασφαλιστικές εισφορές εργοδοτών και εργαζομένων. Συγκεκριμένα οι εργοδοτικές εισφορές θα μειωθούν κατά 2,9%, ενώ η μείωση των εργατικών εισφορών αφορά το υπολειπόμενο 1%.

 Μείωση κατά 5,2% στις επικουρικές συντάξεις που χορηγεί το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης σε ένα εκατομμύριο δικαιούχους λόγω της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος. Ηδη ο πρόεδρος του ΕΤΕΑ το έχει ανακοινώσει σε τηλεοπτική του παρέμβαση. Θεωρείται βέβαιο ότι από τη νέα χρονιά η ρήτρα μηδενικού ελλείμματος θα επεκταθεί στο σύνολο των φορέων επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας, ενώ ο υπουργός Γιάννης Βρούτσης επιμένει να διαψεύδει την επέκταση και στην κύρια σύνταξη που όλοι όμως τη θεωρούν βέβαιη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των εργαζομένων στα ασφαλιστικά ταμεία, οι μειώσεις των επικουρικών συντάξεων θα είναι πολύ πάνω του 8%. Μάλιστα κάποιοι μιλούν και για μειώσεις που μεσοσταθμικά θα φτάνουν το 30%. Σύμφωνα δε με τις προθέσεις της Γενικής Γραμματείας Κοινωνικής Ασφάλισης, ανά τρίμηνο θα γίνεται εκτίμηση της κατάστασης και ανάλογα θα λαμβάνονται «πρόσθετα» μέτρα, πάντα βέβαια στη λογική των περικοπών.

 Κλείδωμα των αλλαγών για όσους συνταξιοδοτούνται μέσω του καθεστώτος της διαδοχικής ασφάλισης. Για τον σκοπό αυτό θα παραδοθεί πόρισμα στον υπουργό Εργασίας από την επιτροπή εμπειρογνωμόνων. Η επιτροπή ειδικών που έχει συσταθεί για το θέμα πρόκειται να παραδώσει μέσα στον Ιούλιο το πόρισμά της και στη συνέχεια θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση. Βασικό σημείο της νέας ασφαλιστικής μεταρρύθμισης θα είναι ο καθορισμός του Ταμείου που θα εξετάζει την αίτηση συνταξιοδότησης. Οι προωθούμενες ρυθμίσεις αφορούν κυρίως «παλαιούς» ασφαλισμένους που μπήκαν στην αγορά εργασίας πριν από το 1993 (καθώς για τους νέους ασφαλισμένους υπάρχει ενιαίο καθεστώς).

 Κατάργηση των οικογενειακών επιδομάτων που χορηγεί ο ΟΑΕΔ στους ασφαλισμένους. Πλέον οι δικαιούχοι θα πρέπει να απευθύνονται στον ΟΓΑ για την αντίστοιχη παροχή.

 Ολοκλήρωση της μελέτης του ΚΕΠΕ για τις ενοποιήσεις ασφαλιστικών φορέων με στόχο τη δημιουργία τριών ασφαλιστικών φορέων, ενώ μέχρι τον Νοέμβριο θα έχει δημιουργηθεί «Εθνικό Κέντρο Απονομής Συντάξεων». Οπως και να ‘χει μια τέτοια ενοποίηση θα φέρει μειώσεις στις παροχές, αφού αυτές θα «εξισωθούν» με τις παροχές του φορέα που δίνει τις χαμηλότερες (όπως έγινε και στην περιβόητη μεταρρύθμιση του νόμου Πετραλιά του 2008, ο οποίος χωρίς να αλλάξει τίποτε συγχώνευσε τα Ταμεία (μετατρέποντας τα σε κλάδους) και μειώνοντας έτσι τις παροχές.

 Η μαύρη προπαγάνδα του κ. Βρούτση θέλει την κυβέρνηση να προσπαθεί να καθιερώσει προσωρινή σύνταξη στην επικουρική ασφάλιση μέσα στον Ιούλιο. Ωστόσο κάτι τέτοιο ανεστάλη λόγω της γνωστοποίησης ότι η υποχρέωση προσωρινής επικουρικής σύνταξης ισχύει ήδη από το 1983. Συγκεκριμένα στο Π.Δ. 258/1983 ορίζεται: «Σε περίπτωση που δεν είναι δυνατή για οποιοδήποτε λόγο η έκδοση συνταξιοδοτικής απόφασης, υποχρεούνται στην έκδοση απόφασης για προσωρινή σύνταξη εφόσον οι δικαιούχοι συγκεντρώνουν τις βασικές ελάχιστες προϋποθέσεις για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος και έχουν υποβάλει τα απαραίτητα δικαιολογητικά». Παράλληλα στο Π.Δ. 392/85 ορίζει μεταξύ άλλων: «Το ποσό της προσωρινής σύνταξης είναι ίσο με το κάθε φορά και κατά κατηγορία κατώτατο όριο σύνταξης, που χορηγεί ο κάθε φορέας…» Το θέμα έχει φέρει στη δημοσιότητα το Ενιαίο Δίκτυο Συνταξιούχων, τα μέλη του οποίου κατέθεταν ομαδικώς το τελευταίο διάστημα εκατοντάδες αιτήσεις οι οποίες απορρίφθηκαν.

 Θα ισχύσει ο νέος μαθηματικός τύπος για το εφάπαξ με βάση τον οποίο τα εφάπαξ θα περιοριστούν στα επίπεδα των όσων έχουν καταβάλει οι ασφαλισμένοι στη διάρκεια του ασφαλιστικού βίου τους. Ακόμα δεν έχουμε τη λύση του γρίφου που λέγεται μαθηματικός τύπος, ώστε να εκτιμήσουμε επακριβώς το ποσοστό της μείωσης. Σε κάθε περίπτωση πάντως λόγω παραμέτρων οι μειώσεις προμηνύονται αρκετά μεγάλες με το εφάπαξ να διαμορφώνεται σε επιστροφή των εισφορών που έχουν πληρωθεί και θα έχουμε και το παράδοξο εργαζόμενοι με τα ίδια χρόνια ασφάλισης και τις ίδιες εισφορές να έχουν διαφορετικό εφάπαξ ανάλογα με το έτος εξόδου (αν δηλαδή κατέθεσαν αίτηση πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2013 ή μετά). Σήμερα πάντως μόνο στο Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) σε αναμονή βρίσκονται 38.000 δικαιούχοι με προϋπολογιζόμενο ποσό που θα χρειαστεί περίπου 1,071 δισ., ενώ το Ταμείο θα είναι σε θέση να πληρώσει περίπου 400 εκατ. έως το τέλος του 2014 σε δικαιούχους εφάπαξ.

……………………………………………

Οι αλλαγές στους μισθούς. Ποια επιδόματα καταργούνται

Αρκεί η πολύ μικρή αύξηση στους μισθούς της τάξης του 1% να ισοσκελίσει την απώλεια εσόδων από τον ΟΑΕΔ η οποία συνδυάζεται με την κατάργηση ή περικοπή κοινωνικών παροχών του Οργανισμού Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού; Η απάντηση στο ερώτημα είναι δύσκολη καθότι μέχρι το 2018 προβλέπεται οι απώλειες να αγγίξουν το 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Πάντως, η άλλη πλευρά (αυτή του υπουργείου Εργασίας) διατείνεται ότι μόνο οφέλη θα προκύψουν από τη μείωση των εργοδοτικών και των εργατικών εισφορών, αφού αναμένεται αύξηση των θέσεων εργασίας κατά περίπου 30.000. Σε όλα αυτά, βέβαια, πρέπει να προστεθούν οι απώλειες που προκύπτουν και για το ΙΚΑ.

Ούτε λίγο ούτε πολύ, με βάση την κείμενη νομοθεσία, τα κέρδη από τις μειώσεις εισφορών στο ΙΚΑ και στον ΟΑΕΔ (συνολικά κατά 3,9 ποσοστιαίες μονάδες) αφορούν περίπου 1,7 εκατ. ασφαλισμένους και τις επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που τους απασχολούν. Αναλυτικότερα με βάση τον νόμο 4254/2014 οι εργοδότες από αύριο θα μειώσουν κατά 2,9% το μισθολογικό τους κόστος σε μηνιαία βάση. Αυτό το ποσό που προκύπτει (για κάθε εργαζόμενο είναι ανάλογο των αποδοχών του) δεν πηγαίνει όμως στις τσέπες των εργαζομένων αλλά μειώνουν το περιβόητο μη μισθολογικό κόστος. Αντίθετα, η μείωση μίας ποσοστιαίας μονάδας που θα υποστούν οι εργατικές εισφορές σημαίνει αντίστοιχη αύξηση των αποδοχών των μισθωτών.

Τα υπέρ και τα κατά

Ολα αυτά μπορεί να ηχούν θετικά για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και των αποδοχών των εργαζομένων, αλλά προσθέτουν «καντάρια» πονοκεφάλου στους επαΐοντες του ασφαλιστικού συστήματος (κυρίως του ΙΚΑ) αλλά και του ΟΑΕΔ, αφού θα δουν προϋπολογισμένα και σταθερά έσοδα να περικόπτονται. Πρέπει να επισημανθεί ότι στο μεσοπρόθεσμο που προσφάτως ψηφίστηκε οι απώλειες αυτές έχουν μετρηθεί στα 974,17 εκατ. ευρώ έως το 2018. Κάτω από αυτά τα δεδομένα είναι μονόδρομος για τον ΟΑΕΔ η περικοπή κοινωνικών επιδομάτων που μέχρι τώρα έδιναν οικονομική ανάσα (έστω και πολύ μικρή) σε ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Ετσι, καταργούνται εισφορές και ως εκ τούτου κοινωνικά επιδόματα. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με εγκύκλιο της Γενικής Διεύθυνσης Κοινωνικών Ασφαλίσεων, οι εισφορές που καταργούνται από την 1η Ιουλίου είναι:

 Η εργοδοτική εισφορά 1% και η αντίστοιχη εισφορά 1% των εργαζομένων υπέρ του Διανεμητικού Λογαριασμού Οικογενειακών Επιδομάτων Μισθωτών (ΔΛΟΕΜ) υπέρ του ΔΛΟΕΜ. Από την 1/7/2014 καταργείται ο Διανεμητικός Λογαριασμός Οικογενειακών Επιδομάτων Μισθωτών και ειδικά για φέτος προβλέπεται να καταβληθεί, για τελευταία φορά, το 50% του «έξτρα» οικογενειακού επιδόματος από τον ΟΑΕΔ. Συγκεκριμένα το οικογενειακό επίδομα χορηγείται:

(α) Στους ημερομίσθιους που παρέχουν εξαρτημένη εργασία με σχέση ιδιωτικού δικαίου σε οποιονδήποτε εργοδότη της χώρας, καθώς και στους αμειβόμενους με μηνιαίο μισθό που είτε δεν δικαιούνται οικογενειακό επίδομα από τον εργοδότη τους βάσει Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, Νόμου, Κανονισμού Επιχείρησης ή άλλων διατάξεων, είτε δικαιούνται από τον εργοδότη τους ποσό επιδόματος ίσο ή μικρότερο από εκείνο που χορηγεί ο ΔΛΟΕΜ για τον ίδιο αριθμό παιδιών.

(β) Στους απασχολουμένους με σύμβαση μίσθωσης έργου, εφόσον εργάζονται με συνθήκες που απαντώνται στις συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας.

(γ) Στους απασχολούμενους σε εργοδότες με τους οποίους είναι σύζυγοι ή συγγενείς α΄ και β΄ βαθμού.

Το οικογενειακό επίδομα καταβάλλεται στους μισθωτούς του ΙΚΑ με τις εξής προϋποθέσεις:

● Να έχουν πραγματοποιήσει 50 ημέρες ασφάλισης το προηγούμενο έτος (εν προκειμένω 50 ημέρες μέσα στο 2013).

● Να έχουν πληρώσει την ανάλογη εισφορά, 1% υπέρ του κλάδου οικογενειακών επιδομάτων (ΔΛΟΕΜ) του ΟΑΕΔ.

● Να μην λαμβάνουν ανάλογη παροχή, δηλαδή να μην παίρνουν επίδομα τέκνων με συλλογική ή ατομική σύμβαση, από την επιχείρηση που εργάζονται.

Σε περίπτωση ανεργίας, πρέπει να έχουν επιδοτηθεί από τον ΟΑΕΔ για δυο τουλάχιστον μήνες ή αν πρόκειται για αποχή από την εργασία καθώς και για άδεια κύησης–λοχείας, να έχουν επίσης επιδοτηθεί για δυο τουλάχιστον μήνες. Το οικογενειακό επίδομα χορηγείται από τον ΟΑΕΔ χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, αλλά μόνο με βάση το αν ο εργαζόμενος ή η εργαζόμενη έχει ασφάλιση ΙΚΑ, ώστε να έχει καταβάλει την προβλεπόμενη εισφορά υπέρ του κλάδου οικογενειακών επιδομάτων (ΔΛΟΕΜ) του ΟΑΕΔ και φυσικά να μην παίρνει το επίδομα μέσω σύμβασης από τον εργοδότη της.

 Η εργοδοτική εισφορά 1% για την επιδότηση των στρατευμένων μισθωτών. Το επίδομα στράτευσης καταβάλλεται σε όσους υπηρέτησαν παρατεταμένη θητεία ή κλήθηκαν για μετεκπαίδευση στις ένοπλες δυνάμεις. Δικαίωμα λήψης του επιδόματος έχουν όσοι έχουν πραγματοποιήσει 150 ημερομίσθια κατά τον προηγούμενο της κατάταξης χρόνο ή 150 ημέρες εργασίας (ημερομίσθια) το προηγούμενο της κατάταξης 15μηνο χωρίς να υπολογίζονται τα ημερομίσθια των 3 τελευταίων μηνών. Οι Δικαιούχοι έχουν προθεσμία για την είσπραξη, τρεις μήνες από την απόλυσή τους απ’ τον στρατό.

Αλλες εισφορές που μειώνονται

Ομως δεν μένουν στην κατάργηση επιδομάτων οι σχετικές αποφάσεις αφού σε κάποιες άλλες επέρχεται περικοπή. Συγκεκριμένα οι εισφορές που μειώνονται είναι:

● Η εισφορά υπέρ του Ενιαίου Λογαριασμού για την Εφαρμογή Κοινωνικών Πολιτικών (ΕΛΕΚΠ) από 0,81% σε 0,46%. Στο εξής η εργοδοτική εισφορά υπέρ του Ειδικού Λογαριασμού Προγραμμάτων Επαγγελματικής Κατάρτισης και Εκπαίδευσης διαμορφώνεται σε ποσοστό 0,24%, η εργοδοτική εισφορά υπέρ του Ειδικού Κοινού Λογαριασμού Ανεργίας (ΕΚΛΑ) στο 0,12% ενώ η εργατική εισφορά υπέρ του ΕΚΛΑ θα είναι 0,10%.

● Η εργοδοτική εισφορά υπέρ του κλάδου παροχών ασθένειας και μητρότητας από 0,80% σε 0,25%.

Πρέπει να επισημανθεί ότι η συνολική μείωση των εισφορών, αν συνυπολογιστεί η κατάργηση που έγινε στα τέλη του 2012 (-1,1 ποσοστιαία μονάδα από τις εργοδοτικές εισφορές σε ΟΕΚ και Εργατική Εστία) φτάνει τις 5 ποσοστιαίες μονάδες, οδηγώντας σε «ελάφρυνση» του μέσου κόστους ασφάλισης στο ΙΚΑ στο 11,43% στη διετία. Το επικαιροποιημένο Μνημόνιο προβλέπει, πάντως, την εξέταση της δυνατότητας περαιτέρω μείωσης κατά ακόμη 1 ποσοστιαία μονάδα τον Ιούνιο του 2015. Ολα αυτά σημαίνουν ετήσιες απώλειες για το ασφαλιστικό σύστημα της τάξης των 1,3 δισ. ευρώ.

Οι καταβολές για το επίδομα αποχώρησης είναι υποχρεωτική εισφορά από τον ασφαλισμένο, χωρίς εκείνος να έχει το δικαίωμα επιλογής και δεν μπορεί εκ των υστέρων να ενταχθεί στη λογική του ρίσκου, όπως π.χ. ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής σε μια ασφαλιστική εταιρεία που έκλεισε.

Ουδείς γνωρίζει τελικά πού θα κυμανθούν οι μειώσεις στα εφάπαξ καθότι δεν μπορεί να σταθεί το σενάριο για μειώσεις που σε απόλυτους αριθμούς θα δώσουν εφάπαξ των 4.500 ευρώ. Πηγές δε από τη Γενική Γραμματεία Κοινωνικής Ασφάλισης μιλούν για μεσοσταθμική μείωση 30%.

Μια τέτοια κίνηση από την πλευρά της πολιτείας (καταβολή 4.500 ευρώ εφάπαξ) θα εγείρει χιλιάδες δικαστικές διεκδικήσεις, αφού το ποσό αυτό υπολείπεται των καταβολών των ασφαλισμένων προς το ασφαλιστικό σύστημα για να λάβουν το εφάπαξ (αλλά και των τόκων που θα πρέπει να καταβληθούν όπως και της τιμαριθμικής εξίσωσης των ποσών που καταβλήθηκαν).

Υποχρεωτική εισφορά

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι καταβολές για το εφάπαξ είναι υποχρεωτική εισφορά από τον ασφαλισμένο, χωρίς εκείνος να έχει το δικαίωμα επιλογής και δεν μπορεί εκ των υστέρων να ενταχθεί στη λογική του ρίσκου (όπως π.χ. ένα ασφαλιστήριο συμβόλαιο ζωής σε μια ασφαλιστική εταιρεία που έκλεισε). Κάτω από αυτά τα δεδομένα και με βάση τον νόμο 4093/2012 όσοι κατέθεσαν αίτηση συνταξιοδότησης, και άρα αίτηση για την καταβολή του εφάπαξ, μετά την 1.9.2013 περιμένουν την εφαρμογή του μαθηματικού τύπου με βάση τον οποίο θα υπολογίζεται το ποσό που αντιστοιχεί στο εφάπαξ που χορηγεί το κάθε Ταμείο.

Πάντως ακόμα δεν έχουμε τη λύση του γρίφου που λέγεται μαθηματικός τύπος ώστε να εκτιμήσουμε επακριβώς το ποσοστό της μείωσης. Σε κάθε περίπτωση πάντως λόγω παραμέτρων οι μειώσεις προμηνύονται αρκετά μεγάλες, με το εφάπαξ να διαμορφώνεται σε επιστροφή των εισφορών που έχουν πληρωθεί, και θα έχουμε και το παράδοξο εργαζόμενοι με τα ίδια χρόνια ασφάλισης και τις ίδιες εισφορές να έχουν διαφορετικό εφάπαξ ανάλογα με το έτος εξόδου (αν δηλαδή κατέθεσαν αίτηση πριν από την 1η Σεπτεμβρίου 2013 ή μετά). Σήμερα πάντως μόνο στο Ταμείο Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ) σε αναμονή βρίσκονται 38.000 δικαιούχοι με προϋπολογιζόμενο ποσό που θα χρειαστεί περίπου 1,071 δισ., ενώ το Ταμείο θα είναι σε θέση να πληρώσει περίπου 400 εκατ. έως το τέλος του 2014 σε δικαιούχους εφάπαξ.

Κάτω από αυτά τα δεδομένα στη δίνη νέων μειώσεων εισέρχονται οι ασφαλισμένοι που δικαιούνται εφάπαξ από τα Ταμεία στα οποία είναι ασφαλισμένοι μέσα στο 2014. Πρόθεση της κυβέρνησης (και σε μια λογική μετατόπισης για αργότερα του πολιτικού κόστους) όσοι λοιπόν συνταξιοδοτηθούν μέσα στο 2014 δεν θα μπορούν να λάβουν άμεσα τα εφάπαξ που τους οφείλονται, αλλά θα πρέπει πρώτα να περάσει το έτος που κατέθεσαν την αίτηση συνταξιοδότησης προκειμένου να υπάρξει απόφαση για το ύψος του καταβαλλόμενου εφάπαξ ποσού. Ετσι, όσοι συνταξιοδοτηθούν το 2014 θα πρέπει να περιμένουν (αν δεν υπάρχουν άλλου είδους καθυστερήσεις, όπως συμβαίνει με τα Ταμεία του Δημοσίου) το 2015 ή το 2016 για την καταβολή του ποσού που τους οφείλεται…

Πρόκειται ουσιαστικά για τη θέση σε ισχύ της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος που επιφέρει την υποχρέωση στα Ταμεία να μειώνουν τις παροχές προς τους ασφαλισμένους προκειμένου να εμφανίζουν ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς. Ούτε λίγο ούτε πολύ, το ύψος των εφάπαξ που θα χορηγούν κάθε χρόνο τα Ταμεία θα εξαρτάται από τη ρευστότητα που εκείνα διαθέτουν, ενώ από τούδε και στο εξής απαγορεύεται στις διοικήσεις των ασφαλιστικών ταμείων να δημιουργούν ελλείμματα.

Κάτω από αυτά τα δεδομένα για να μπορέσει κάποιος να γνωρίζει το ύψος των εφάπαξ που θα χορηγούν τα ασφαλιστικά ταμεία θα πρέπει πρωτίστως να γνωρίζει τα ετήσια οικονομικά αποτελέσματά τους. Βέβαια σημαντικό πέρα από την καταβολή είναι και το ποσό του χορηγούμενου εφάπαξ, με τις πληροφορίες να μιλούν για μεσοσταθμική μείωση που ξεπερνά το 30%, ενώ σε κάποια Ταμεία που ασφυκτιούν οικονομικά λόγω έλλειψης ασφαλισμένων οι μειώσεις μπορεί να φτάσουν ακόμη και το 70%. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να λάβουν ποσό μικρότερο από το άθροισμα που τόσα έτη έχουν καταβάλει ως εισφορές.

Η απόφαση

Με βάση την υπουργική απόφαση λοιπόν:

1  Εχουν δημιουργηθεί από 1ης Ιανουαρίου 2014 «ατομικές μερίδες» στις οποίες τηρούνται οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται για κάθε ασφαλισμένο στους φορείς-Ταμεία Πρόνοιας. Τα Ταμεία Πρόνοιας λειτουργούν πλέον με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση.

2  Καθιερώνεται νέος μαθηματικός τύπος για τον υπολογισμό του βοηθήματος. Για χρόνο ασφάλισης από 1ης Ιανουαρίου 2014 και εφεξής το ποσό του εφάπαξ ισούται με τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης.

Για τη συσσώρευση των εισφορών γίνεται χρήση πλασματικού ποσοστού επιστροφής, το οποίο ορίζεται ως η ετήσια μεταβολή της βάσης υπολογισμού των εισφορών για το σύνολο των ασφαλισμένων. Συγκεκριμένα λαμβάνονται υπόψη οι συνολικές ετήσιες εισφορές, τα έτη συσσώρευσης εισφορών, η ετήσια μεταβολή της βάσης υπολογισμού των εισφορών, το έτος έκδοσης της συνταξιοδοτικής πράξης του κύριου φορέα αλλά και ο συντελεστής βιωσιμότητας του Ταμείου.

……………………………………………………………………………………………………………………………….

Ποια είναι τα κριτήρια του συντελεστή βιωσιμότητας

Για τον συντελεστή βιωσιμότητας λαμβάνονται υπόψη:

● Οι συνολικές εισφορές εργαζομένων ή/και εργοδότη.

● Η ειδική τακτική εισφορά όπου υπάρχει.

● Τα διοικητικά έξοδα (τα οποία δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 2,5% των ασφαλιστικών εισφορών του έτους).

● Η περιουσία η οποία έχει διαμορφωθεί στις 31 Δεκεμβρίου πριν από την καταβολή των συνολικών παροχών (χωρίς να ληφθούν υπόψη οι συνολικές εισφορές εργαζομένων ή και εργοδότη, η ειδική τακτική εισφορά και τα διοικητικά έξοδα).

● Οι συνολικές παροχές χωρίς την εφαρμογή του συντελεστή βιωσιμότητας.

● Η αξία των συνολικών υποχρεώσεων με βάση τα δεδουλευμένα δικαιώματα των ασφαλισμένων (με τους κανόνες του νέου συστήματος καθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση).

● Το οικονομικό έτος για το οποίο υπολογίζεται ο συντελεστής βιωσιμότητας.

• Κύριε Φρουζή, η Πολιτεία τα τελευταία χρόνια, τα χρόνια της μεγάλης κρίσης, έχει καταφέρει να αλλάξει τα δεδομένα της φαρμακευτικής αγοράς, προτάσσοντας μία νέα αριθμητική στους προϋπολογισμούς των δαπανών για την υγεία, και δη για το φάρμακο. Ως έμπειρο στέλεχος αυτής της αγοράς, ποιο κατά τη γνώμη σας ήταν το τίμημα για το αποτέλεσμα αυτό; Πόσο επηρέασε τελικά την παροχή υπηρεσιών υγείας στους κατοίκους της χώρας;

Το σοκ της απότομης κρίσης, όπως σωστά επισημαίνετε, απαίτησε λόγω των μνημονίων και της τρόικας την υιοθέτηση αυτής της αριθμοκεντρικής πολιτικής για το σύνολο του δημόσιου τομέα, στο πλαίσιο της νέας δημοσιονομικής προσαρμογής. Ο κλάδος της υγείας τοποθετήθηκε υπέρμετρα ως προτεραιότητα στη διαδικασία αυτή των περικοπών. Δυστυχώς, όμως, ο παράγοντας πολίτης και ασθενής, κάπου μέσα σ’ όλο αυτό το πανικόβλητο νέο σκηνικό περιθωριοποιήθηκε. Το αποτέλεσμα είναι αποδεδειγμένα αρνητικό, καθώς οι Ελληνες πολίτες αντιμετωπίζονται πλέον εδώ και περίπου δύο χρόνια με μια αναξιοπρεπή στάση όσον αφορά την περίθαλψή τους και τα ίδια τα νούμερα είναι αυτά που το αποδεικνύουν.

Είναι γεγονός ότι ο προϋπολογισμός στα 2 δισ. ευρώ για την εξωνοσοκομειακή δαπάνη είναι ελλιπής για να καλυφθούν οι ανάγκες των ασθενών για φέτος, κι αυτό γιατί, δυστυχώς, συνοδεύεται από αύξηση της συμμετοχής των ίδιων των ασθενών σε μια περίοδο μεγάλης μείωσης των εισοδημάτων και της ανεργίας, αλλά την ίδια στιγμή έχουμε να αντιμετωπίσουμε μια μεγάλη ομάδα ανασφάλιστων, που ξεπερνάει τα 2 εκατομμύρια συμπολίτες μας. Με ένα πενιχρό δημόσιο προϋπολογισμό κατ’ άτομο για φάρμακα στην Ελλάδα, η ετήσια δαπάνη ανέρχεται στα 178 ευρώ. Ετσι, η παρεχόμενη κάλυψη είναι χαμηλότερη κατά 45% του μέσου όρου της Ευρώπης των 27 και σίγουρα υποβαθμίζει σημαντικά τον Ελληνα πολίτη μέσα στην Ευρώπη!

• Στα χρόνια της κρίσης, πιστεύετε ότι από την πλευρά σας, ως φαρμακοβιομηχανία, ότι έχετε κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια για να συμβάλετε ώστε να καλυφθούν οι ανάγκες της κοινωνίας σε φαρμακευτική περίθαλψη; Πώς χαρακτηρίζετε τη στάση της Πολιτείας έναντι της τρόικας των δανειστών μας στην πολιτική του φαρμάκου;

Εμείς έχουμε μάθει να λειτουργούμε μόνιμα σε καταστάσεις κρίσεων, εντός και εκτός Ελλάδας. Από νωρίς αποφασίσαμε να στηρίξουμε την κοινωνία και την οικονομία της χώρας μας. Και φανήκαμε συνεπείς σε αυτό όλα τα χρόνια της κρίσης. Μειώσαμε τον προϋπολογισμό από τα 5,5 στα 2,5 δισ. ευρώ.

Αλλά εγκαίρως θέσαμε μια «κόκκινη γραμμή». Κι αυτή είναι το επίπεδο των 2,2 δισ. ευρώ ενός εξαιρετικά συμπιεσμένου προϋπολογισμού για τη φαρμακευτική περίθαλψη. Με αυτό το ποσό, αν και οριακά, οι Ελληνες μπορούμε να έχουμε μια στοιχειώδη φαρμακευτική περίθαλψη. Ομως σταθερά οι αποφάσεις που παίρνονται ξεχνούν τον πολίτη και επιβάλλονται από την τρόικα χωρίς επιμονή σε διαπραγμάτευση στηριγμένη σε επιχειρήματα.

Αν αναφερθώ τώρα και στο τι γίνεται στον κλάδο των νοσοκομείων, τότε τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα, μιας και τα περισσότερα νοσοκομεία έχουν ήδη σταματήσει να δίνουν φάρμακα ελλείψει προϋπολογισμών. Ο προϋπολογισμός των νοσοκομείων χρειάζεται να φτάσει στα 700 εκατ. ευρώ (από τα 535 εκατ. που είναι τώρα), για να μπορέσουν οι ασθενείς να βρίσκουν τα φάρμακά τους και να μη χρειάζεται να περιοδεύουν όλη την Ελλάδα ψάχνοντας τη θεραπεία τους.

• Ομως, απ’ ό,τι μαθαίνουμε, η Πολιτεία αναμένεται να σας ζητήσει και περαιτέρω συνδρομή. Πέρα από το rebate και το clawback, τα οποία, όσο και να αντιδράτε, τελικά τα πληρώνετε. Η αλυσίδα φαρμάκου καλείται τώρα να καλύψει το κόστος για τους ανασφάλιστους. Ποια είναι η ευθύνη της Πολιτείας; Τελικά έχει καταφέρει να μειώσει τις υπόλοιπες δαπάνες;

Κατ’ αρχήν να επισημάνω κάτι. Το clawback δεν έχουμε συμφωνήσει να το πληρώνουμε εσαεί, καλύπτοντας τις αστοχίες της πολιτείας. Η υπέρβαση της δαπάνης εξ ορισμού δεν μπορεί να ξεπερνάει το 2% του ετήσιου στόχου. Τώρα, όσον αφορά τους ανασφάλιστους, σίγουρα πρέπει η πολιτεία να βρει λύση στο πρόβλημά τους, μιας και στο παρελθόν οι περισσότεροι από αυτούς έχουν δώσει πολλές εισφορές υγείας στο κράτος. Παράλληλα σίγουρα η Πολιτεία μπορεί να εξασφαλίσει χρηματοδότηση από άλλα κέντρα κόστους, έτσι ώστε στη λογική του εξορθολογισμού να απελευθερώσουν πόρους.

Το κράτος πρέπει να δει προσεκτικά το συνολικό κόστος στα νοσοκομεία και το άλλο κόστος προμηθειών του ΕΟΠΥΥ, και όχι μόνο το φάρμακο, που είναι κάτω από το 20% των δαπανών υγείας, ώστε να πετύχει εξοικονόμηση πόρων.

• Επειδή όμως ξέρετε ότι μια τέτοια διαδικασία απαιτεί χρόνο και σχετικές επενδύσεις για τον έλεγχο, πιστεύω ότι θα σας απαιτηθούν «πυροσβεστικές» λύσεις. Η φαρμακοβιομηχανία, τελικά, πώς μπορεί να βοηθήσει τους ανασφάλιστους και τι ενέργειες κάνετε προς αυτή την κατεύθυνση;

Αν και ο χρόνος για να ελεγχθούν τα άλλα κέντρα κόστους δεν χρειάζεται να ’ναι μεγάλος, είναι γεγονός ότι η πολιτεία πρέπει άμεσα να καλύψει τις κοινωνικά ασθενέστερες ομάδες. Γι’ αυτό άλλωστε και τα τελευταία χρόνια οι διάφορες κοινωνικές δομές που έχουν αναπτυχθεί επαφίενται στη χορηγία ιδιωτών και εταιρειών.

Ο ΣΦΕΕ και οι εταιρείες μέλη του αναγνώρισαν από νωρίς τη μεγάλη κοινωνική ανάγκη και προχώρησαν στη σύσταση της «Τράπεζας Φαρμάκων ΣΦΕΕ», ενός δικτύου δηλαδή δωρεάν διάθεσης φαρμακευτικού υλικού για απόρους και ανασφάλιστους. Εδώ και καιρό διαθέτουμε προς όσους τα έχουν ανάγκη φάρμακα αξίας αρκετών εκατομμυρίων ευρώ και αυτό δεν είναι μια απλή πολιτική υπεύθυνης δραστηριοποίησης και ανάπτυξης, αλλά απόλυτη κατανόηση του προβλήματος. Ηδη την περίοδο 2010-2012 χορηγήθηκαν δωρεάν 500.000 φάρμακα αξίας 3,2 εκατ. ευρώ και από το 2013 μέχρι σήμερα οι εταιρείες μέλη του ΣΦΕΕ έχουν διαθέσει 150.000 φάρμακα συνολικής εκτιμώμενης αξίας 4 εκατ. ευρώ.

Θέλοντας, λοιπόν, να διευρύνουμε αυτή μας τη δράση, σχεδιάζουμε ένα πρόγραμμα, το οποίο με τη συμμετοχή τόσο του υπουργείου, του ΕΟΠΥΥ, της ΗΔΙΚΑ, αλλά και των βασικών μας εταίρων σε αυτή την προσπάθεια, της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών, θα μπορέσουμε ακόμη περισσότερο να ανταποκριθούμε στις ανάγκες σε πανελλήνια κλίμακα, αυτοματοποιώντας τη διαδικασία υλοποίησης αλλά και παρακολούθησης δωρεών. Μέσα από μια τέτοια διαδικασία, με σταδιακές κινήσεις και όχι ζητώντας μας να διαταράξουμε κι άλλο τη διακυβευμένη επιχειρηματική δραστηριότητα των εταιρειών μας, με νέες μειώσεις απαιτήσεων από το Ελληνικό Δημόσιο, μπορεί να έχουμε ένα σωστό αποτέλεσμα.