Η μάχη για τη διατήρηση της κυριακάτικης αργίας στον χώρο του εμπορίου αποτελεί ίσως την πιο κρίσιμη αναμέτρηση της περιόδου που διανύουμε. Στο συγκεκριμένο μέτωπο αποκρυσταλλώνονται με τον διαυγέστερο δυνατό τρόπο οι κοινωνικοί συσχετισμοί που διαμορφώθηκαν με το καταλάγιασμα της αντιμνημονιακής εξέγερσης του 2011-12, αλλά και οι δυνατότητες μιας πρώτης νικηφόρας αντεπίθεσης του κόσμου της εργασίας: ένα επιθετικό πρόγραμμα πλήρους απορρύθμισης προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου καταλήγει σε συντριπτική ιδεολογική ήττα των νεοφιλελεύθερων δογμάτων, καθώς όχι μόνο οι μισθοσυντήρητοι εμποροϋπάλληλοι αλλά και οι μικρομεσαίοι μαγαζάτορες διαπιστώνουν ιδίοις όμμασι τι ακριβώς σημαίνει και ποιον εξυπηρετεί το ανεξέλεγκτο «αόρατο χέρι» της αγοράς˙ στη βάση των αμοιβαίων συμφερόντων που προκύπτουν απ’ αυτή τη συνειδητοποίηση οικοδομείται, για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, μια κοινωνική συμμαχία ικανή να στηρίξει -παρόλες τις εγγενείς αντιφάσεις της- μια κεϊνσιανή απόπειρα εξόδου από την κρίση. Ο πολύμορφος αγώνας του τελευταίου δωδεκαμήνου (1-5), αγώνας που κάλυψε όλο το φάσμα από τις αλλεπάλληλες δυναμικές διαδηλώσεις στον εμβληματικό πεζόδρομο της Ερμού μέχρι τις δικαστικές προσφυγές, σημείωσε επιπλέον την πρώτη θεσμική του νίκη: στις 10 Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας διέταξε την προσωρινή αναστολή της καλοκαιρινής υπουργικής απόφασης του Γιακουμάτου για «πιλοτική» κατάργηση της κυριακάτικης αργίας στις «τουριστικές» Περιφέρειες Αττικής, Κεντρικής Μακεδονίας και Νοτίου Αιγαίου. Το επόμενο μπρα ντε φερ θα διεξαχθεί τούτη την εβδομάδα, με την αυριανή διαδήλωση των εργατικών σωματείων στα Χαυτεία και την απεργιακή κινητοποίηση της ερχόμενης Κυριακής (6). Το εύρος των συμμαχιών που θ’ αποτυπωθεί σ’ αυτόν τον νέο γύρο θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό και τη μεσοπρόθεσμη έκβαση της διαμάχης.

Από τον καιρό του Καραμανλή τζούνιορ, όταν πρωτάνοιξε το ζήτημα της «απελευθέρωσης» του αόρατου χεριού από τα παλιομοδίτικα δεσμά που του επέβαλε η αστική επανάσταση του 1909, τα μηνύματα που επιστρατεύτηκαν για τη στήριξη της εργατικής αντίστασης έχουν καλύψει ένα αξιοσημείωτο φάσμα, αποκαλυπτικό των αλλαγών που υπέστη η ελληνική κοινωνία στο ίδιο διάστημα. Αν το 2007 έπρεπε κανείς να υπενθυμίσει στους αφηνιασμένους καταναλωτές του shopping therapy ότι πίσω από τους πάγκους των πολιτών στέκονταν άνθρωποι με πραγματικές ανάγκες (7), την άνοιξη του 2014 η επίκληση της αλληλεγγύης μεταξύ μισθωτών συνιστά αρκετά πειστικό επιχείρημα (8). Το χαρακτηριστικότερο σημείο των καιρών αποτελεί πάντως η επικοινωνιακή ανάδειξη της κινηματογραφικής Μελίνας Μερκούρη σε σύμβολο του συλλογικού «Ποτέ την Κυριακή» (9-10). Οπως συμβαίνει με κάθε μετωπική προσπάθεια, δεν λείπουν φυσικά κι εδώ οι αποκλίσεις, έστω και σε χιουμοριστικό επίπεδο (11).

Η αλληλεγγύη στους συλληφθέντες και διωκόμενους συντρόφους αποτελεί μια από τις εμβληματικότερες σταθερές των μεταπολιτευτικών κινημάτων, δημόσια ίχνη της οποίας παραμένουν συνήθως στους τοίχους αρκετό καιρό μετά την όποια έκβαση του αγώνα για την αθώωση ή την αποφυλάκιση των αποδεκτών της. Μια εξαντλητική καταγραφή αυτών των αποτυπωμάτων θα ισοδυναμούσε ως εκ τούτου με εναλλακτική ανάγνωση της ιστορίας των τελευταίων δεκαετιών, από την πλευρά όσων βρέθηκαν κατά καιρούς -ως άτομα ή συλλογικότητες- στο στόχαστρο των διωκτικών μηχανισμών. Αληθινό μωσαϊκό από ονόματα που ο μέσος τηλεθεατής των παραθυράτων δελτίων δεν έχει ακούσει ποτέ, αλλά που για φίλους και συντρόφους αποτελούν αναπόσπαστες ψηφίδες της δικής τους προσωπικής και πολιτικής διαδρομής (1-5)˙ ημερομηνίες που δεν λένε και πολλά πράγματα στο ευρύτερο κοινό του «μεσαίου χώρου», σημάδεψαν όμως ανεξίτηλα τις ζωές όσων έζησαν τα γεγονότα που αυτές πλέον συμβολίζουν (5-8)˙ απλοί αριθμοί που αποκτούν πρόσωπο, όταν συνδυαστούν με συγκεκριμένες περιστάσεις (9-12). Υπάρχουν εγγραφές που αποπνέουν τόση οικειότητα ώστε η αποκρυπτογράφηση του περιεχομένου τους να καθίσταται δυσχερής, ακόμη και για τους αμύητους συμπαθούντες (13, 15). Αλλοτε πάλι, στο επίκεντρο του συνθήματος τοποθετείται η υπενθύμιση του ηθικού και πολιτικού χρέους για την υπεράσπιση των «αιχμαλώτων» που άφησε πίσω του το κίνημα (16). Η ρητή διακήρυξη της αθωότητας των διωκομένων δεν είναι σπάνιο φαινόμενο (14), όπως και η έμφαση στις περιστάσεις που κατέληξαν στη σύλληψή τους (17), δεν λείπει όμως και η απροσχημάτιστη διεκδίκηση του περιεχομένου του κατηγορητηρίου ως πτυχής του κοινωνικού πολέμου (18). Σε κάθε περίπτωση, τελικό ζητούμενο είναι όχι μόνο η συμβολική αλληλεγγύη, αλλά και η υλική στήριξη όσων στάθηκαν λιγότερο τυχεροί από τους υπόλοιπους (19).

Με κραυγές φρίκης υποδέχτηκαν τα ελληνικά ΜΜΕ, έντυπα και ηλεκτρονικά, την είδηση ότι δύο νεαροί Ρώσοι τουρίστες προκάλεσαν φθορές στο μεσαιωνικό τείχος της Ακρόπολης, αθλούμενοι στο άθλημα του «παρκούρ» και αρνούμενοι να συμμορφωθούν στις υποδείξεις του φύλακα. Οσο κι αν η ιερότητα του μνημείου νομιμοποιεί την όποια αγανάκτηση, δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε πως αυτή η τελευταία έρχεται σε κραυγαλέα αντίθεση με το σύστημα αξιών που η μνημονιακή πολιτική επιβάλλει τα τελευταία χρόνια στην ελληνική κοινωνία. Εδώ δεν είναι που ο ξένος τουρίστας και η υπόκλιση σε κάθε καπρίτσιο του έχουν αναγορευθεί σε μείζονα στόχο εθνικής πολιτικής; Και που οι φύλακες των αρχαιοτήτων, μαζί μ’ εκατοντάδες χιλιάδες άλλους μισθωτούς του Δημοσίου, απαξιώνονται καθημερινά από τον επίσημο λόγο σαν «περιττό» φορτίο και η απασχόλησή τους «ελαστικοποιείται» εν ονόματι των απαιτήσεων της αγοράς; Πώς να συμμορφωθούν οι αλλοδαποί «πελάτες» στις όποιες παρατηρήσεις, όταν γνωρίζουν πολύ καλά (κι από την ίδια τους τη χώρα, άλλωστε) πως ο πελάτης έχει πάντα δίκιο απέναντι στον ντόπιο κακοπληρωμένο «απασχολήσιμο»; Τα ίδια και χειρότερα δεν συμβαίνουν πλέον σε κάθε λογής αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία της γηραιάς ηπείρου, του περιώνυμου Λούβρου συμπεριλαμβανομένου;

Μπορεί ο ρατσισμός και η ξενοφοβία να ανεβαίνουν, στο στόχαστρό τους βρίσκονται όμως μόνον οι κοινωνικά «άλλοι»: οι απόκληροι, οι πρόσφυγες από πολεμικές ζώνες, οι άνθρωποι που είναι αναγκασμένοι να πουλήσουν την εργατική τους δύναμη για ένα κομμάτι ψωμί. Απέναντι στα σφραγισμένα διαβατήρια και τα γεμάτα πορτοφόλια, ο μέσος Ελληνάρας επιδεικνύει αντίθετα τη μέγιστη δυνατή δουλοπρέπεια, αναδεικνύοντας ακόμη και την ανθρωπιστική κρίση του τόπου του σ’ ένα επιπλέον «χιουμοριστικό», στερεοτυπικό εμπόρευμα (1).

Μια πρώτη, ενστικτώδη απάντηση σ’ αυτή τη βαθιά ταξική και οιονεί αποικιακή λογική δίνουν τα «αντιτουριστικά» αυτοκόλλητα που συναντά κανείς τους τελευταίους μήνες στο κέντρο της Αθήνας (2-3), τις περισσότερες φορές αγρίως παραμορφωμένα από αντιφρονούντες συμπολίτες μας (4). Υπενθυμίζοντας τη δισημία του κυρίαρχου ξενοφοβικού λόγου αλλά και προειδοποιώντας για τις τεκτονικές αλλαγές που προκαλούνται στα έγκατα της ελληνικής κοινωνίας από τη σταδιακή, τραυματική συνειδητοποίηση της δομικής πλέον απαξίωσης του τόπου και των ανθρώπων του στα μάτια του μέσου τουρίστα που «μας λυπάται» και «μας τρέφει»…

…………………………………………..

Η αντίσταση του κόσμου της εργασίας στις αντιλαϊκές κυβερνητικές πολιτικές δεν υπήρξε ποτέ ενιαία: κάθε φορά, ένας ή περισσότεροι κλάδοι επωμίστηκαν το κύριο βάρος μιας παρατεταμένης αναμέτρησης με τη διατεταγμένη ανέχεια, τους κατασταλτικούς μηχανισμούς και τα παπαγαλάκια της εξουσίας, συντηρώντας τη φλόγα της ελπίδας στις στιγμές της άμπωτης κι εγγράφοντας υποθήκες μιας νικηφόρας αντεπίθεσης για λογαριασμό όσων έδειχναν να έχουν μηδίσει. Τον καιρό του Μητσοτάκη ήταν οι «Κολλάδες» και οι «Σταμούλοι» της ΕΑΣ αυτοί που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή του αγώνα, αδιαφορώντας για τις ύβρεις που δέχονταν (σαν «αντικοινωνικά στοιχεία» ή και οιονεί «τρομοκράτες») όταν παρενοχλούσαν τους απεργοσπάστες, υπερασπίζονταν δυναμικά τα κατειλημμένα αμαξοστάσια και διαπόμπευαν στο κέντρο της Αθήνας όσους συνδικαλιστές τούς είχαν ξεπουλήσει με αντάλλαγμα μισό λεωφορείο. Επί Καραμανλή τζούνιορ την ανάσχεση του «κεντρώου» νεοφιλελευθερισμού ανέλαβαν κυρίως οι εκπαιδευτικοί, από τους πρωτοβάθμιους δασκάλους της ΔΟΕ ίσαμε τους πανεπιστημιακούς τής (τότε) ΠΟΣΔΕΠ. Στους σημερινούς καιρούς των μνημονίων, την τιμή μιας εργατικής τάξης πολλαπλά ηττημένης διασώζουν οι απολυμένες καθαρίστριες του υπουργείου Οικονομικών, οι γυναίκες που επιμένουν να μας θυμίζουν ότι τίποτα δεν έχει ακόμη κριθεί, πως η βαρβαρότητα ενός συστήματος που τρέφεται με τις σάρκες των αδυνάμων μπορεί και πρέπει να συντριβεί.

………………………………………….

Τυπικό δείγμα του διάχυτου νεοελληνικού αντισημιτισμού, που επισήμως «δεν υπάρχει». Πλατεία Κλαυθμώνος, φθινόπωρο του 2014. Κάποιος ανώνυμος συμπατριώτης μας αναλαμβάνει να διαφωτίσει τους αδαείς, αποδίδοντας το απόλυτο κακό εκεί που πρέπει: «ναζισμός» δεν είναι η καθομιλούμενη συντομογραφία του γερμανικού όρου «Εθνικοσοσιαλισμός» (Nazionalsozialismus) -κάτι σαν το δικό μας «εθνίκια», δηλαδή- αλλά το πνευματικό προϊόν ενός φανταστικού… Εβραίου· ως περιεχόμενο, η ιδιότυπη αυτή ερμηνεία του ναζισμού ταυτίζεται επιπλέον (ή μάλλον συγχέεται) με τον σιωνισμό, το κίνημα των Ισραηλιτών της διασποράς που απέβλεπε στην οικοδόμηση μιας αποικιακής εθνικής εστίας στην (τότε οθωμανική) Παλαιστίνη. Ο δε Χίτλερ αναγορεύεται απλώς σε -επίσης «Εβραίο»- εφαρμοστή αυτού του σχεδιασμού. Την πιο ενδιαφέρουσα πτυχή τού όλου παραληρήματος αποτελεί πάντως η μεταγενέστερη λογοκριτική παρέμβαση κάποιου περαστικού που, άγνωστο με ποιο ακριβώς σκεπτικό, έκρινε σκόπιμο να απαλείψει από το επίμαχο μήνυμα το όνομα του Αδόλφου και μόνο.

Μολονότι εξόφθαλμα προεκλογικό, το επικοινωνιακό σίριαλ των ανασκαφών της Αμφίπολης διαθέτει βαθύ ιδεολογικό υπόστρωμα, ακουμπώντας τον βαθύτερο πυρήνα της σχέσης των συμπατριωτών μας με την αναπτυγμένη Δύση. Αφότου οι Γραικοί ξανάγιναν Ελληνες, αντλώντας από την αρχαιολατρία των Ευρωπαίων αστών την πολιτικοδιπλωματική νομιμοποίηση του δικού τους απελευθερωτικού αγώνα ενάντια στον σουλτάνο, η σκιά της καταγωγής από την ένδοξη αρχαιότητα έχει φορτώσει την ελληνική κοινωνία μ’ ένα υβριδικό σύμπλεγμα μεγαλομανίας κι αυτοπεριφρόνησης που καταλήγει στην εναγώνια αναζήτηση επιβεβαίωσης από την Εσπερία˙ την ίδια αυτή Εσπερία που έτρωγε μεν βελανίδια όταν εμείς χτίζαμε Παρθενώνες, αλλά στους συγγραφείς, τους περιηγητές και τους αρχαιοκαπήλους της οφείλουμε τη συγκρότηση της νοερής εθνικής κοινότητας που μας έδωσε μιαν αναγνωρίσιμη θέση στον κόσμο. Η πιο πρόσφατη επιβεβαίωση αυτού του συμπλέγματος έγινε προ δεκαετίας, όταν η ανακύκλωση υμνητικών δημοσιευμάτων για το «ελληνικό ολυμπιακό θαύμα», φιλοτεχνημένων με το αζημίωτο από ανυπόληπτους επαγγελματίες κόλακες των αλλοδαπών ΜΜΕ, νομιμοποίησε στη συλλογική συνείδηση το όργιο της διασπάθισης του δημόσιου χρήματος και την καταστροφική υπερχρέωση της χώρας από τη σύμπραξη των κυβερνήσεων Σημίτη και Καραμανλή με τον «Αθήνα 2004» της Γιάννας Αγγελοπούλου. Ακόμη και στη λαϊκή εξέγερση του 2011 ενάντια στο Μνημόνιο, το αρχικό έναυσμα το παρείχε η υποτιθέμενη ειρωνεία των Ισπανών «αγανακτισμένων» για τον μακάριο «ύπνο» των εν Ελλάδι ομολόγων τους.

Στον διάλογο των τοίχων, αντιφατικά ίχνη αυτής της καθήλωσης εντοπίζονται σε αφίσες που διαφημίζουν από «σεμινάρια αυτογνωσίας» (1) μέχρι παντελόνια μπλου τζιν (2), στην επιστράτευση μιας αρχαΐζουσας ψευδοκαθαρεύουσας κατά τον νικηφόρο αγώνα του 2001 για το Ασφαλιστικό (3), στη διακωμώδηση της αρχαιοπρεπούς παρένδυσης των πρόσφατων αντιλαϊκών μεταρρυθμίσεων (4). Κατηγορηματικότερη είναι η έκφραση της ρητής αντίθεσης στις πολιτικές παραμέτρους αυτής της αναβίωσης, ποικιλότροπα διατυπωμένη από μια πλειάδα ριζοσπαστικών υποκειμένων: επικοινωνιακή διαπόμπευση της αρχαιοπληξίας από αντιφασιστικές συλλογικότητες (5-6), ενστικτώδης απόρριψη της αρχαιοελληνικής κληρονομιάς από αντιεξουσιαστές της Θεσσαλονίκης (7), υπενθύμιση των ταξικών δομών του αρχαίου κόσμου από καταληψίες φοιτητές της Νομικής το 2008 (8). Κάποιες άλλες συνιστώσες του κινήματος θα επιλέξουν, απ’ την πλευρά τους, την προσφυγή στον Θουκυδίδη για να τονίσουν τον δομικό χαρακτήρα των πολιτικών αλλαγών που επέφερε το Μνημόνιο (9). Την εικόνα συμπληρώνει η ανώνυμη καταγγελία του 2005 που, εν μέσω οικονομικής μεγέθυνσης κι οικοδομικής ανάπτυξης, θύμιζε στους περαστικούς πως η αρχαιολάτρισσα ελληνική κοινωνία τιμά και μ’ άλλους τρόπους τα κατάλοιπα των ένδοξων προγόνων (10).

Η πολυδιαφημισμένη επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στον Πάπα προκάλεσε, ως γνωστόν, εύλογο εκνευρισμό στην αντίπαλη ομάδα. Με τον επικεφαλής της μεγαλύτερης χριστιανικής Εκκλησίας της οικουμένης να χαριεντίζεται προς τ’ αριστερά, ακολουθώντας κατά πόδας τους αγιορείτες πατέρες, η προσθήκη της θείας χάριτος στα όπλα του ΣΥΡΙΖΑ αφαιρεί πλέον από τον Αντώνη Σαμαρά το δικαίωμα να καμαρώνει για την αποκλειστική στήριξη της Θεομήτορος και Αειπαρθένου Μαρίας. Η καλή είδηση είναι πως η συνάντηση κορυφής του Βατικανού θα μας κοστίσει πολύ λιγότερο από το προσκύνημα του Περιβολιού της Παναγίας, που ως φορολογούμενοι το μοσχοπληρώσαμε ήδη με τη διακριτική συναίνεση της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην προνομιακή φοροαπαλλαγή των ρασοφόρων «περιβολάρηδων». Οι όποιες ζημιές περιορίστηκαν στο ενημερωτικό εποικοδόμημα, με τη βραχύβια υποβάθμιση του ραδιοσταθμού του ΣΥΡΙΖΑ σε ΕΙΡΤ της παλιάς καραμανλικής εποχής. Δεν περίμενε βέβαια κανείς από τα κομματικά ΜΜΕ να ασχοληθούν με το αντιδραστικό παρελθόν του Πάπα Φραγκίσκου και την προβληματική στάση του κατά τη μαζική εξολόθρευση των αριστερών συμπατριωτών του, θρησκευόμενων και μη, από το θεάρεστο καθεστώς του στρατηγού Βιντέλα˙ το ακατάσχετο λιβάνισμα του ποντίφικα ως νέου Λένιν λειτούργησε ωστόσο ως δυσάρεστη προειδοποίηση για τις μελλοντικές επιδόσεις μιας κυβερνητικής αριστερής δημοσιογραφίας.

Υπάρχει, πάντως, και μια εναλλακτική ερμηνεία αυτών των εξελίξεων: ο Αλέξης Τσίπρας προσκύνησε τα κάστρα της χριστιανοσύνης για να αποτινάξει τη ρετσινιά του «εβραιοσιωνιστή» που τον βάραινε ήδη από την άνοιξη του 2008, όταν ανέλαβε την προεδρία του ΣΥΝ (1-2). Εν ονόματι της «Ομάδας Εψιλον», των αφανών προστατών του Ελληνισμού που επινόησε η ακροδεξιά πολιτική ουφολογία της περασμένης δεκαπενταετίας, ο ανώνυμος αφυπνιστής του κοινού απειλούσε τότε τον ανερχόμενο αστέρα της ριζοσπαστικής Αριστεράς με δημόσιες «αποκαλύψεις» (2). Με το πάλαι ποτέ «κόμμα των κουκουλοφόρων» να επελαύνει ελέω μνημονίων ακάθεκτο προς την εξουσία, προκύπτουν ωστόσο βάσιμες υπόνοιες πως οι δαιμόνιοι «Εψιλον» προτίμησαν τελικά να αντιμετωπίσουν τον επερχόμενο κίνδυνο με την απείρως αποτελεσματικότερη μέθοδο του εισοδισμού…

……………………………………………

Χαλάνδρι, φθινόπωρο του 2007. Ογδόντα πέντε ολάκερα χρόνια μετα την Καταστροφή του 1922, τι νόημα μπορούσε να έχει η επίκληση της μικρασιατικής καταγωγής ως τεκμήριο αυθεντικής σχέσης με την απόμακρη, μυστηριακή Ανατολή; Προφανώς, κάποια στερεότυπα αντέχουν στον χρόνο πολύ περισσότερο από τους κοινούς θνητούς. Η εμπορική επιτυχία του τεχνάσματος παραμένει, βέβαια, συζητήσιμη. Στην πολυπολιτισμική Ελλάδα των ημερών μας, τα υποψήφια θύματα της καφεμαντείας και κάθε συναφούς τέχνης διαθέτουν άλλωστε πρόσβαση σε αυθεντικούς εκπροσώπους της τριτοκοσμικής «Ανατολής», διαφημιστικά προσπέκτους των οποίων διανέμονται τακτικά στις κεντρικές εξόδους του αθηναϊκού μετρό. Μπροστά στον επώνυμο μάγο από τα βάθη της Αφρικής, που όλα τα βρίσκει κι όλα τα τακτοποιεί, τι να σου κάνει πλέον μια ανώνυμη πρωτευουσιάνα με γιαγιά από τις χαμένες πατρίδες;

……………………………………………

Κολωνάκι κόκκινο

Δεκέμβριος του 2012. Η κυβέρνηση Σαμαρά δεν έχει καλά καλά σταθεροποιηθεί, η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει αρχίσει ακόμη να βάζει νερό στο κρασί των επαγγελιών της. Στο Σύνταγμα, τα πλήθη της τελευταίας γενικής απεργίας είχαν αντιμετωπίσει με μια πρωτόγνωρη αποφασιστικότητα παρατεταμένους καταιγισμούς βροχής και δακρυγόνων. Στη μικρή περιοχή του εχθρού, το κάστρο της αστικής τάξης, το χαρμόσυνο μήνυμα αποτυπώνει τη στιγμιαία αίσθηση μιας ελπιδοφόρας λαϊκής αντεπίθεσης που τίποτα δεν φαινόταν σε θέση να σταματήσει.

Eναν χρόνο μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα, τη δολοφονική ενέδρα στους αφισοκολλητές του ΠΑΜΕ, τους τραμπουκισμούς στον Μελιγαλά και τη δρομολόγηση της δίωξής της ως εγκληματικής συμμορίας, τι απομένει πια από τον μύθο της μαχητικής οργάνωσης που καλλιέργησε συστηματικά για τον εαυτό της η Χρυσή Αυγή; Η πολιτική απήχηση του ψηφοδελτίου της παραμένει βέβαια αλώβητη, όπως έδειξαν οι ευρωεκλογές του περασμένου Ιουνίου. Ειδικά στην περίπτωση της Χ.Α., μιας κλειστής οργάνωσης με στρατιωτική δομή και ιεραρχία που παριστάνει το πολιτικό κόμμα, το κρίσιμο ζήτημα βρίσκεται ωστόσο αλλού: όχι στη δυνατότητά της να εκπροσωπεί εκλογικά το ακροδεξιό τμήμα της ελληνικής πολιτικής σκηνής (που ήδη από τη δεκαετία του 1990 ανέρχεται δημοσκοπικά σ’ ένα 20%, περίπου, του συνολικού εκλογικού σώματος), αλλά στη δυνατότητα κινητοποίησης του οργανωμένου δυναμικού και, πάνω απ’ όλα, των Ταγμάτων Εφόδου της.

Μολονότι τίποτα δεν έχει κριθεί τελεσίδικα, οι ενδείξεις εδώ είναι μάλλον θετικές. Οι συλλήψεις κι οι δικαστικές διώξεις όχι μόνο δεν ριζοσπαστικοποίησαν τη μαζική βάση του ναζιστικού κόμματος, όπως φοβόντουσαν ορισμένοι, αλλά αντίθετα προκάλεσαν την (προσωρινή;) αποστράτευση ενός μεγάλου αριθμού οπαδών και οργανωμένων μελών του, μόλις αυτοί συνειδητοποίησαν πως οι πλάτες του «βαθέος κράτους» δεν αρκούν για να καλύψουν επαρκώς ούτε τους ίδιους ούτε τους ηγέτες τους. Οι συγκεντρωμένοι έξω από τη ΓΑΔΑ και τα δικαστήρια, το φθινόπωρο του 2013, περιορίστηκαν σε λίγες εκατοντάδες. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση που οργάνωσε η Χ.Α. για την απελευθέρωση των συλληφθέντων στελεχών της δεν ξεπέρασε τους 2.000 διαδηλωτές, με πανελλαδική μάλιστα κινητοποίηση. Η απομαζικοποίηση αυτή είναι ορατή και στα επιλεγμένα φωτορεπορτάζ από τις κομματικές δραστηριότητες που διαφημίζονται στην ιστοσελίδα της, παρά τους πληθωρικούς αριθμούς των αντίστοιχων κειμένων. Ακόμη και στο νυχτερινό μνημόσυνο για τους δολοφονημένους χρυσαυγίτες του Ν. Ηρακλείου προσήλθαν το πολύ 300 άτομα, όπως διαπιστώνουμε από το πανοραμικό πλάνο που αναρτήθηκε στο ίδιο σάιτ.

Μια οργάνωση που διαφήμιζε απροκάλυπτα τη ναζιστική της ιδεολογία (1), την πρόθεσή της να αποβάλει κλοτσηδόν τα «μαύρα πρόβατα» από τον εθνικό κορμό (2), τις στρατιωτικές «νίκες» που κατήγαγε στο πλευρό των ΜΑΤ (3) και τη δράση των ροπαλοφόρων σχηματισμών της (4), υποσχόμενη «Κρεμάλα στον Γλέζο» (5), υποδύεται τώρα τους απλούς εθνικόφρονες, με ορολογία που χωρά ακόμη και τον Καργάκο ή τον Καραμπελιά (6-7). Η κατάσταση δε του ηθικού των εγχώριων μελανοχιτώνων φαίνεται πως έχει πέσει σε τέτοιο σημείο ώστε μια απλή αναγραφή συνθήματος απέναντι ακριβώς από τα κεντρικά τους γραφεία (8) να αυτοδιαφημίζεται σαν πολεμικό κατόρθωμα:

«Σήμερα, Δευτέρα 7 Ιουλίου 2014», διαβάζουμε στο επίσημο κομματικό σάιτ, «τα μέλη του Μετώπου Νεολαίας ταρακούνησαν για ακόμη μια φορά το ξεπουλημένο καθεστώς και τους θλιβερούς παρατρεχάμενούς του, δείχνοντας την αμέριστη συμπαράστασή τους στον προφυλακισμένο Αρχηγό μας, τον οδηγό και πρωτοπόρο στον μεγάλο και ιερό μας Αγώνα, αλλά και σε όλους συνάμα τους παρανόμως έγκλειστους βουλευτές και στελέχη μας, που παραμένουν πολιτικοί όμηροι στα κελιά της Τιμής. Ενα επιβλητικό σύνθημα και ο μαυροκόκκινος μαίανδρος, σύμβολο Πίστης και Αγώνα, στον κεντρικό δρόμο στα γραφεία μας στην οδό Δηλιγιάννη, για να συνεχίσουν οι επίορκοι και οι προδότες να χάνουν τον ύπνο τους».

Με τόσο ηρωισμό, πώς να μη θυμηθείς την ειρωνική υποδοχή που το αντιφασιστικό κίνημα είχε επιφυλάξει στους «μαχητές του αίματος και της τιμής», όταν αυτοί «μεσουρανούσαν» στο πεζοδρόμιο (9) και τη Βουλή (10) – ή και ακόμη νωρίτερα (11);