Πόσα πράγματα χωράνε σε μια βαλιτσούλα τόση δα; Ποια πολύτιμα κι ασήμαντα θα έπαιρνε καθένας μας φεύγοντας από το σπίτι του; Και ποια είναι τα απολύτως απαραίτητα όταν αποχαιρετάς τον τόπο σου;

Τουλάχιστον πέντε φορές τα τελευταία χρόνια ο Αλκίνοος Ιωαννίδης ετοίμασε βαλίτσες για να μεταναστεύσει με την οικογένειά του στο εξωτερικό. Κι άλλες τόσες το μετάνιωσε κι έμεινε. Κι αφού στη βαλίτσα του δεν έβαλε υπάρχοντα, τη γέμισε τραγούδια και μας κάλεσε να τα ακούσουμε.

Με φανερή την αμηχανία που δημιουργούν οι παρουσιάσεις δίσκων (ειδικά για τον Αλκίνοο που δεν μας είχε συνηθίσει σε τόση εξωστρέφεια), με κοντά τα μαλλιά του και αρκετό τρακ, αλλά πάντοτε ειλικρινής, άμεσος κι εύστοχος, ο τραγουδοποιός μίλησε για τον καινούργιο του δίσκο «Μικρή βαλίτσα». «Τα τελευταία χρόνια κοντέψαμε με την οικογένειά μου να μεταναστεύσουμε 4-5 φορές. Καμία τελικά δεν το τολμήσαμε, αλλά πάντοτε σκεφτόμουν πως αν το έκανα θα έπρεπε να πάρω μαζί μια αποσκευή με χειρολαβή, που δεν θα πλήγωνε το χέρι, αλλά δεν θα έσπαγε κι εύκολα. Στη «Μικρή βαλίτσα», λοιπόν, στρίμωξα το σημερινό πρόσωπο της χώρας, τις μνήμες, αλλά και την προσωπική μου, θολή κι ουτοπική εικόνα για τη μέρα που νομίζω πως θα έρθει. Γι' αυτά μιλά ο δίσκος. Ολα μαζί ανάκατα, μπερδεμένα, στριμωγμένα κι ακριβά».

Ο δίσκος δεν πρόκειται να κυκλοφορήσει με κάποια εφημερίδα (όπως ακούστηκε) αλλά θα ακολουθήσει την παραδοσιακή οδό των δισκοπωλείων. «Η κυκλοφορία δίσκων μέσω εφημερίδων κάνει μεγάλη ζημιά και στη μουσική και στον Τύπο. Τελικά κάποια στιγμή υπέκυψα, έδωσα την άδεια να βγουν παλαιότερες δουλειές μου με εφημερίδες προκειμένου να μπορέσουμε η εταιρεία κι εγώ να φτιάξουμε νέους δίσκους. Η «Μικρή βαλίτσα» παρ' όλα αυτά δεν θα μπει συνοδευτική σε εφημερίδα».

Ανοίγοντας τη «βαλίτσα» θα βρει κανείς 13 τραγούδια. Σε κάποια από αυτά θα αναγνωρίσει τον γνώριμο ήχο του Αλκίνοου (αν και πουθενά δεν χρησιμοποιήθηκαν κρουστά και ηλεκτρικά όργανα). Τα τρία πρώτα κομμάτια ακούγονται σαν κατάθεση ψυχής ή διαμαρτυρία (ανάλογα πώς θέλεις να τα εκλάβεις). Το «Πάντα θα ξημερώνει» είναι γραμμένο αμέσως μετά τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα και λέει «Τ' είναι ζωή; τι μη ζωή; και τι τ' ανάμεσό τους; Ενα φωσάκι αγέννητο μες στην καρδιά του σκότους, πάντα θα ξημερώνει». Στο «Χορτάτο» δανείζεται στίχους από τους «Αγριους Ντετεκτιβ» του Ρ. Μπολάνιο, ενώ η «Πολιτική τοποθέτηση» («Ρεύομαι σούσι κι ονειρεύομαι επανάσταση, είμαι επιτάφιος, με προσπέρασε η ανάσταση» γράφτηκε στη Νέα Υόρκη («στην εκεί πλατεία αγανακτισμένων», όπως είπε).

Δεν μπορεί, άραγε, να ξεφύγει κανείς σήμερα από τις πολιτικές αναφορές; «Δεν μου αρέσει η στρατευμένη τέχνη, δεν με ενδιαφέρει το πολιτικό τραγούδι, διότι πάντοτε πίστευα πως από τέτοιες απόπειρες δεν βγήκε κερδισμένη ούτε η πολιτική, ούτε και η τέχνη. Αλλά οι καταστάσεις που ζούμε δεν μπορούν παρά να αντανακλούν σε ό,τι κι αν κάνουμε στη ζωή μας», παραδέχεται.

Την ίδια στιγμή, βεβαίως, ξεδιπλώνεται στη «Μικρή βαλίτσα» μια σπουδαία πλευρά του που κοντεύαμε να ξεχάσουμε. Υπέροχο λαϊκό τραγούδι με αναφορές στη δεκαετία του ’60 το «Πού πεθαίνουν τόσα πουλιά», αλλά και το «Μια χούφτα γη» που παραπέμπει στη σχολή της Θεσσαλονίκης μιας κι είναι αφιερωμένο στον Νίκο Παπάζογλου. Στον «Χωρισμό» περιγράφει προσωπικά αδιέξοδα, ενώ το «Η μάνα μου το Πάσχα», με στίχους του πατέρα του Αντη Ιωαννίδη, είναι το πρώτο κομμάτι που μελοποίησε φτάνοντας στην Αθήνα για να σπουδάσει το 1989.

Στις ευχάριστες εκπλήξεις συμπεριλαμβάνουμε το κομμάτι «Χατζιδακιάς» (στίχοι Νίκου Γκάτσου γραμμένοι για τον Μάνο Χατζιδάκι) το οποίο μοιράζεται με τη Μαρία Φαραντούρη. «Τον παρακολουθώ στενά από το 2002 και σχεδόν ήμουν ερωτευμένη μαζί του. Τόσο που ζήλευε ο Τηλέμαχος», παραδέχτηκε η Μ.Φαραντούρη. «Μετά τον γνώρισα στον Τσαρλς Λόιντ και τον ερωτεύτηκε κι αυτός. Δεν είναι ένας απλός συνθέτης ο Αλκίνοος. Είναι ένα πολυτάλαντο πλάσμα, που σε αγγίζει με μια ιδιαιτερότητα και σπάνια ωριμότητα. Παρ' όλο που αναφέρεται στην κρίση και τα πολιτικά αδιέξοδα δεν βιάζεται να δώσει απαντήσεις στις δυσκολίες. Δεν δείχνει πουθενά καμία ευκολία».

«Δεν είμαστε ένας βαθιά αλλοτριωμένος λαός;» αναρωτήθηκε σε πρόσφατη συνέντευξη η Ελένη Κούρκουλα, η οποία ζήλεψε φαίνεται την Πάγκαλη δόξα τού «όλοι μαζί τα φάγαμε». «Μη σας φανεί ακραίο», πρόσθεσε «αλλά μήπως ο κάθε Ελληνας δεν ήταν ένας μικρός, μικρός Τσοχατζόπουλος;» Αυτή η «εκ βαθέων» εξομολόγηση μπορεί να αναλυθεί σε πολλά επίπεδα, από το νομικό μέχρι το ψυχαναλυτικό, το κοινωνικό και το πολιτικό. Αν πάρουμε τη δήλωση κυριολεκτικά οι ποινικές συνέπειες είναι προφανείς. H κ. Κούρκουλα ομολόγησε την ευθύνη της, ως τίμια μικρή Τσοχατζοπουλική, όπως έκανε και ο συμποσιαστής Πάγκαλος με το μεγάλο του φαγοπότι. Θα έπρεπε και οι δύο να οδηγηθούν άμεσα στη Δικαιοσύνη. Ο εισαγγελέας πρέπει να ξεκινήσει προκαταρκτική εξέταση και να καλέσει την κ. Κούρκουλα και τον κ. Πάγκαλο για να εξακριβώσει ποιες ενέργειες φοροαποφυγής και διαφθοράς τούς κάνουν μικρούς Τσοχατζόπουλους. Αν παραδεχτούν την προσωπική τους ενοχή, ο δρόμος οδηγεί από τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου στον Κορυδαλλό.

Το υποσυνείδητο μήνυμα είναι πιο σύνθετο. Η εξουσία χρησιμοποιεί συστηματικά ως στρατηγικές τον εκφοβισμό και τον ηθικισμό για να κάνει τον κόσμο να αποδεχτεί την καταστροφή της ζωής του. Θα αφήσουμε τον φόβο για μελλοντικό άρθρο. Ο ηθικός εκβιασμός είναι εξ ίσου αποτελεσματικός. Κατηγορεί τις λαϊκές τάξεις ως αμαρτωλές γιατί συμμορφώθηκαν με την εντολή της καταναλωτικής απόλαυσης της εποχής του εκσυγχρονισμού. Αφού λοιπόν καλλιέργησε η εξουσία την αχόρταγη επιθυμία με δάνεια, χρηματιστηριακές φούσκες και ανατιμήσεις των ακινήτων, τώρα απαιτεί αναγνώριση ενοχής, ειλικρινή μεταμέλεια και κατάλληλη τιμωρία. Στο προτεσταντικό δόγμα, το προπατορικό αμάρτημα παίζει κεντρικό ρόλο στη συγκρότηση του εαυτού και της κοινωνίας. Η ανθρωπότητα δεν μπορεί ποτέ να ξεφύγει από την αμαρτωλή της καταγωγή και πρέπει να ζει μια ζωή εξιλέωσης. Η αποδοχή της ενοχής και της οδύνης, η ατομική μετάνοια και η τιμωρία αποτελούν την αναπόδραστη μοίρα μας και το, κατά Μαξ Βέμπερ, θεμέλιο του καπιταλισμού.

Το μήνυμα των «τσοχατζοπουλιστών» δεν διαφέρει: πλούσιοι και φτωχοί, ισχυροί και αδύναμοι, έχουμε όλοι αμαρτήσει. Μπορεί να διαφέρει βέβαια το περιεχόμενο της παραβατικότητας, μια και η φοροαποφυγή του εφοπλιστή ή η φοροδιαφυγή του μεγαλοδικηγόρου είναι τεράστιες σε σχέση με τον υδραυλικό και τον ηλεκτρολόγο. Αλλά η μορφή είναι η ίδια και το θέμα αισθητικό. Δεν μπορούμε να συγκρίνουμε κάποιον που αγοράζει έργα τέχνης ή σπίτι στο Λονδίνο με τα λεφτά που δεν πλήρωσε σε φόρους με αυτόν που τα χρησιμοποιεί για να πάει διακοπές τα παιδιά του στην Πάρο. Οσο πιο φτωχός και αμόρφωτος αυτός που αμαρτάνει τόσο μεγαλύτερη η αμαρτία, γιατί φανερώνει μια πρωτογενή διαφθορά, μια αρρώστια που διαπερνά το σύνολο λαϊκό σώμα και χρειάζεται ριζική χειρουργική επέμβαση.

Υπάρχει όμως και ένα δεύτερο, βαθύτερο μήνυμα. Αν η αμαρτία είναι έμφυτη, αν η διαφθορά και η διαπλοκή είναι τόσο διαδεδομένες, είναι παραβατικές αλλά απαραίτητες. Οι ανθρωπολόγοι της Μεσογείου έχουν υποστηρίξει ότι τα κοινωνικο-οικονομικά συστήματα και οι νομικοί κώδικες στηρίζονται από άρρητα έθιμα, συμβάσεις και συνήθειες. Αυτό το κοινωνικό ήθος διευκολύνει τη λειτουργία της τυπικής ηθικής και των νόμων μετριάζοντας τα άδικα αποτελέσματά τους. Αλλά αυτό το απαραίτητο υπόστρωμα της κοινωνικής τάξης μπορεί να προδωθεί και διαστραφεί. Και αυτό συνέβη στην Ελλάδα του εκσυγχρονισμού. Ο κυνισμός της εξουσίας υπέσκαψε το κοινωνικό ήθος, καθώς καταδίκαζε μεν τις παράνομες πρακτικές αλλά ταυτόχρονα τις χρησιμοποιούσε αφήνοντάς τες να πολλαπλασιάζονται ατιμώρητες. Η έγνοια για την οικογένεια και την παρέα γίνονταν έτσι αναξιοκρατικός διορισμός του ψηφοφόρου σε δημόσια θέση, η εξυπνάδα και η φιλία φοροαποφυγή, φοροαπαλλαγή και διαπλεκόμενες αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων, η φιλοτιμία και η αναγνώριση της καλής δουλειάς φακελάκι. Σαν τις «αμαρτωλές» απολαύσεις που συνοδεύουν το αναπαραγωγικό σεξ, όλα αυτά εμφανίζονταν ελαφρώς προβληματικά αλλά απαραίτητα για την αναπαραγωγή του συστήματος… «Τι να κάνουμε», «έτσι είναι ο κόσμος», έκλεινε το μάτι η εξουσία.

Ο Μεγάλος Αλλος

Και ξαφνικά όλοι μάθαμε ότι είμαστε μικροί Τσοχατζόπουλοι. Ο κ. Πάγκαλος και η κ. Κούρκουλα, με την εμφάνιση και την καλλιέργειά τους, ενεργούν σαν τον λακανικό Μεγάλο Αλλο. Ο Μεγάλος Αλλος είναι ο παντογνώστης πυρήνας της συμβολικής τάξης, της γλώσσας και του νόμου. Είναι αυτός που επιτρέπει στην κυρίαρχη ιδεολογία να παρουσιάζεται εσωτερικά συνεπής, λογικά συνεκτική και ολοκληρωμένη. Ο Μεγάλος Αλλος ξέρει τα πάντα. Είναι οι παραλογισμοί της κυβέρνησης αποτέλεσμα ψεκασμού; Το θέμα αμφιλέγεται. Είναι τα μνημόνια συνταγματικά; Ο Μανιτάκης και ο Χρυσόγονος διαφωνούν. Βρισκόμαστε στο πρώτο κεφάλαιο ενός success story; Ο Χαρδούβελης και ο Τσακαλώτος λένε τα αντίθετα. Είναι ο ΣΥΡΙΖΑ το νέο ΠΑΣΟΚ ή παλαιοκομμουνιστές και εξτρεμιστές; Εμείς δεν έχουμε τις απαντήσεις, αλλά ο Μεγάλος Αλλος τις έχει. Φυσικά, οι συνωμοσίες δεν εξηγούν την ιστορική κίνηση. Φυσικά, το Σύνταγμα είναι σιωπηρό στα μεγάλα ζητήματα και καταλήγει να σημαίνει ό,τι λένε οι δικαστές, μόνο που και αυτοί είναι διχασμένοι. Φυσικά, ο λαός θα αποφασίσει αν υπάρχει success story και όχι οι οικονομολόγοι. Και πού θα πάει ο ΣΥΡΙΖΑ θα το αποφασίσουν τα μέλη του και όχι οι Μεγάλοι δημοσιογράφοι.

Αυτό που κάνει ο Μεγάλος Αλλος είναι να εγγυάται ότι η πλήρης γνώση είναι εφικτή, ότι οριστική απάντηση υπάρχει, παρ’ ότι απρόσιτη για μας. Το ότι ο Μεγάλος Αλλος ξέρει μας δίνει τη σιγουριά ότι αλήθεια υπάρχει έστω κι αν κανένας δεν τη γνωρίζει. Ούτε βέβαια και ο Μεγάλος Αλλος που, κατά τον Λακάν, δεν υπάρχει, είναι απατεώνας, πλάσμα της φαντασίας μας. Αποτελεί μια βολική επινόηση που μας προστατεύει από την ανασφάλεια, την έλλειψη σιγουριάς και την αμφιβολία, κεντρικά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ύπαρξης.

Το πασίγνωστο μυστικό

Δεν υπάρχει πολιτικός, δημόσιος υπάλληλος ή πολίτης που να μη γνώριζε τη διαφθορά, τη διαπλοκή και τη φοροδιαφυγή. Ομως, η κοινή αυτή γνώση ήταν ταυτόχρονα το μεγαλύτερο μυστικό. Ολοι το ήξεραν αλλά κανείς επίσημος δεν το παραδεχόταν δημόσια. Ο Μεγάλος Αλλος το ήξερε (αφού τα ξέρει όλα) αλλά δεν το αναγνώριζε. Ετσι η πρακτική μπορούσε να συνεχίζεται, σαν το κλεμμένο γράμμα του Εντγκαρ Αλαν Πόε: κανείς δεν ήξερε πού ήταν επειδή ακριβώς ήταν απόλυτα φανερό, βαλμένο πάνω στο τραπέζι, και μπορούσαν όλοι να το δουν. Η έλλειψη επίσημης παραδοχής και τιμωρίας της πασίγνωστης πρακτικής επέτρεπε στην κοινωνία να λειτουργεί ως εάν δεν υπήρχε το παραμικρό πρόβλημα.

Τώρα οι εκπρόσωποι του Μεγάλου Αλλου παραδέχτηκαν ότι το γνώριζαν πάντα – και ήταν και συνένοχοι. Πρέπει λοιπόν να αισθανθούμε όλοι ένοχοι και να αποδεχτούμε την τιμωρία μας – την ανεργία, τη δραστική μείωση μισθών και συντάξεων, την κατάργηση του λειψού κοινωνικού κράτους – με τον ίδιο τρόπο που η Εύα και ο Αδάμ τιμωρήθηκαν για το αμάρτημά τους με τις ωδίνες του τοκετού και τον μόχθο της εργασίας.

Αν είμαστε όμως όλοι μικροί Τσοχατζόπουλοι, αν οι παραβάσεις μας είναι κοινές και επιτρέπουν στο σύστημα να λειτουργεί, τότε είναι μεν λάθος αλλά δεν είναι καθολικά κολάσιμες. Η πραγματικότητα έχει δημιουργήσει τη δική της κανονιστικότητα, που αποτρέπει, φανερά ή υπόγεια, την τιμωρία της διαφθοράς. Μ’ άλλα λόγια, αν ο λαός είναι τόσο διεφθαρμένος όσο μας λένε, η αμαρτία δεν ξεριζώνεται και οι καταγγελίες της είναι ρητορικές. Και εδώ βρίσκεται η κοινωνική υπηρεσία της κ. Κούρκουλα και του κ. Πάγκαλου. Τώρα που ο Μεγάλος Αλλος παραδέχεται ότι το ξέρει, το σοκ είναι μεγάλο μεν, ανακουφιστικό δε. Το γνωστό μυστικό αποκαλύφθηκε, η πασίγνωστη μα κρυμμένη αλήθεια μαθεύτηκε. Οι πρακτικές μπορούν να συνεχιστούν πιο διακριτικά και συγκαλυμμένα. Η καθολική τους φύση (όλοι μας τα φάγαμε ως μικροί Τσοχατζόπουλοι) κάνει την ντροπή στιγμιαία και την τιμωρία επιλεκτική. Οι «δέκα μικροί Τσοχατζόπουλοι», η πλειοψηφία των Ελλήνων, τιμωρήθηκαν ήδη όπως γίνεται πάντα με τους μικρούς. Οι μεγάλοι συνεχίζουν το grande bouffe τους.

Αλλά υπάρχει και άλλη απάντηση. Η ψυχανάλυση τελειώνει όταν ο αναλυόμενος αναγνωρίσει ότι ο Μεγάλος Αλλος δεν υπάρχει, ότι δεν έχουμε ανάγκη φανταστικής ασφάλειας. Καθένας μας είναι υπεύθυνος για τα συμπτώματα και τις «αλήθειες» του, με όλες τις αβεβαιότητες και αντιφάσεις τους. Αυτονομία είναι η κατανόηση της δύναμής μας όταν εγκαταλείπουμε τις ψευδεπίγραφες δηλώσεις κάθε μεγίστου Αλλου ή Παγκάλου. Οταν το καταλάβουμε αυτό, οι «δέκα μικροί Τσοχατζόπουλοι» θα βάλουν τέρμα στον τσοχατζοπουλισμό.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

* Καθηγητής της Νομικής, αντιπρύτανης και διευθυντής του Ινστιτούτου Ανθρωπιστικών Ερευνών στο Κολέγιο Μπίρκμπεκ του Πανεπιστημίου του Λονδίνου

Μετά την τρόικα, και το Ελεγκτικό Συνέδριο εκφράζει επιφυλάξεις για τα greek statistics, τα μέλη του οποίου διχάστηκαν (ψήφοι 17-16) για το θέμα της κατάθεσης συμπληρωματικού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τους δικαστές, το 2013 έκλεισε τελικά με πρωτογενές έλλειμμα 5,557 δισ. ευρώ ή 3,05% του ΑΕΠ (σε ταμειακή βάση χωρίς τις προσαρμογές), έναντι πρωτογενούς πλεονάσματος 0,8% του ΑΕΠ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Αν στο δημοσιονομικό έλλειμμα προστεθούν και οι τόκοι (περίπου 6 δισ. ευρώ) που καταβλήθηκαν για την εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους, το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης ανήλθε σε 11,728 δισ. ευρώ (6,44% του ΑΕΠ).

Στην έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον απολογισμό του 2013 επισημαίνεται ότι η «διαδικασία καταγραφής των παγίων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Διοίκησης θα πρέπει να ενεργοποιηθεί άμεσα, προκειμένου να καταγράφεται η ορθή οικονομική επίπτωση (ζημιά ή κέρδος) στις λογιστικές καταστάσεις και στα αποτελέσματα χρήσης των οικονομικών συναλλαγών που πραγματοποιούνται».

Επισφάλειες

Στο ενεργητικό -αναφέρει η έκθεση- δεν προσδιορίζεται το ύψος των επισφαλών απαιτήσεων της Κεντρικής Διοίκησης, οι οποίες έχουν υψηλή πιθανότητα αθέτησης μερικώς ή ολικώς, με αποτέλεσμα να μη διαμορφώνεται ορθή εκτίμηση και να μην καθορίζονται με σαφήνεια οι απαιτήσεις που τελικά θα εισπραχθούν. Επίσης, στα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο δεν έχουν συμπεριληφθεί περίπου 4 δισ. ευρώ βεβαιωθέντα και μη εισπραχθέντα έσοδα των τελωνείων.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο υπολογίζει ότι το υπόλοιπο προς είσπραξη ποσό που εκκρεμούσε στο τέλος του 2013 (από φόρους, πρόστιμα, προσαυξήσεις) ήταν 62,4 δισ. ευρώ, υψηλότερο κατά 4 δισ. από τα απλήρωτα χρέη των 58,4 δισ. ευρώ που εμφάνισε το υπουργείο Οικονομικών. Στην έκθεση υπογραμμίζεται, δε, ότι πρέπει να επαναπροσδιοριστεί το καθεστώς επιβολής προστίμων και προσαυξήσεων, «έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τόσο ως προς την εισπραξιμότητά τους όσο και ως προς την επίπτωσή τους στις οικονομικές καταστάσεις του κράτους».

Ανάλογες ενστάσεις για τα greek statistics διατυπώνει και η τρόικα ύστερα από κάθε επισκόπηση της ελληνικής οικονομίας. Οι δανειστές συνεχίζουν να είναι ενοχλημένοι και από το γεγονός ότι δεν κινείται τίποτα σε επίπεδο πρωτοβουλιών και προαπαιτούμενων που είναι συνδεδεμένα με την τελευταία από το δεύτερο μνημόνιο δόση των 7,1 δισ. ευρώ. Εκατοντάδες δράσεις που έπρεπε να έχουν μπει σε τροχιά υλοποίησης και θα απασχολήσουν την τρέχουσα εξέταση έχουν μείνει πίσω, με αποτέλεσμα το κλίμα να γίνεται από τώρα βαρύ για τον υπουργό Οικονομικών, Γκίκα Χαρδούβελη, που την Πέμπτη 6 Νοεμβρίου πρόκειται να συμμετάσχει στο Συμβούλιο των Υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Eurogroup).

Επιμένει η τρόικα

Μπορεί η Ελλάδα να μην είναι μέσα σ’ αυτήν την ατζέντα, πλην όμως το ενδιαφέρον των Ευρωπαίων εταίρων για την πορεία του ελέγχου με την τρόικα και των ενεργειών που έχει κάνει η Αθήνα σε φλέγοντα θέματα, όπως είναι οι αλλαγές στο Ασφαλιστικό και στον απεργιακό νόμο, οι εκκρεμείς απολύσεις στο Δημόσιο και οι ομαδικές στον ιδιωτικό τομέα, θα είναι ιδιαίτερα έντονο.

Το άσχημο για τον Ελληνα υπουργό Οικονομικών είναι ότι, τόσο στο Συμβούλιο του Εurogroup την Πέμπτη όσο και στο Ecofin την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου θα παραστούν πιθανότατα και εκπρόσωποι της τρόικας, κάνοντας έτσι ακόμη πιο δύσκολο το κρας τεστ για τον Γκίκα Χαρδούβελη. Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, οι πιστωτές θα ετοιμάσουν στη συνέχεια βαλίτσες για την Ελλάδα, ενώ τα τεχνικά κλιμάκια πρόκειται να φτάσουν στη χώρα μας μέσα στις επόμενες δύο ημέρες.

Ο επικείμενος έλεγχος από την τρόικα, το νέου τύπου μνημόνιο, η προληπτική γραμμή στήριξης δηλαδή, αλλά και τα strees tests των τραπεζών αποτέλεσαν το κυρίως πιάτο στο γεύμα που είχαν ο υπουργός Οικονομικών, Γκίκας Χαρδούβελης, και ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.

Αυτό που συμβαίνει είναι από κάθε άποψη ένα έγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας και υπ’ αυτή την προοπτική πρέπει να αναλυθεί στα δημόσια φόρα και στις συνειδήσεις. Εγκλημα εναντίον της ανθρωπότητας είναι αυτό που οι χρηματοπιστωτικές και οικονομικές εξουσίες, με την ενεργή ή σιωπηλή συνενοχή των κυβερνήσεων, εν ψυχρώ διέπραξαν εναντίον εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο, που απειλούνται να χάσουν ό,τι τους έχει απομείνει, το σπίτι και τις οικονομίες τους, αφού έχουν χάσει τη μοναδική και πολύ συχνά ισχνή πηγή εισοδήματος, δηλαδή τη δουλειά τους (…). Λέγοντας «Οχι στην ανεργία» ανακόπτουμε την αργή, αλλά αμείλικτη γενοκτονία, στην οποία το σύστημα καταδικάζει εκατομμύρια ανθρώπους.

Ζοζέ Σαραμάγκου

«Πόσο με έχει επηρεάσει η ανεργία μου; Σαν να λέμε η αναπηρία μου;». Ο Πέτρος είναι δημοσιογράφος, άνεργος εδώ και τρία χρόνια. Ως ρεπόρτερ ξέρει να πηγαίνει στην καρδιά του θέματος κι έτσι δεν μου αφήνει περιθώριο για καμία «εισαγωγική» ερώτηση.

- Η αναπηρία σου, λοιπόν… «Δεν ξέρω αν είναι για όλους τους ανέργους το ίδιο, αλλά για εμένα η απώλεια της δουλειάς μου είναι απώλεια ταυτότητας, απώλεια σκοπού. Ετσι, εκτός του ότι έχω να παλέψω με ένα βουνό οικονομικά προβλήματα, παλεύω και με τον εαυτό μου. Δεν ξέρω πια ποιος είμαι και πού πάω, δεν ξέρω γιατί να ξυπνάω κάθε πρωί. Προσπάθησα να ψηθώ και με άλλα πράγματα, την πολιτική, τα κινήματα, αλλά δεν είναι το ίδιο. Παραμένω ερωτευμένος με μια δουλειά που έχει πεθάνει και δεν μπορώ να το αποδεχτώ».

Ο Πέτρος είναι ένας από αυτούς που εντάσσονται στο ιστορικά υψηλό ρεκόρ, σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο 19,6% φτάνουν πια οι μακροχρόνια άνεργοι στην Ελλάδα κι αυξάνονται κατά 1,9% σε ετήσια βάση! Σύμφωνα με την έκθεση για την κατάσταση της απασχόλησης στην Ε.Ε. που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 6 Οκτωβρίου, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ έφτασε στα επίπεδα του 2000, ενώ τα εισοδήματα των ασθενέστερων ομάδων υπέστησαν τις μεγαλύτερες απώλειες. Κι ενώ η μακροχρόνια ανεργία φαίνεται πως σταθεροποιείται στην πλειονότητα των χωρών της Ε.Ε., εξακολουθεί να αυξάνεται σε χώρες όπου ήταν ήδη υψηλή, όπως στην Ελλάδα, την Ισπανία, την Ιταλία και την Κύπρο.

«Μου φαίνεται πια τρελό το να κάνω το οποιοδήποτε όνειρο –ούτε καν ένα μικρό όνειρο, όπως το να πάω διακοπές κάπου για τρεις μέρες», δηλώνει στην «Εφ.Συν.» η 44χρονη Ιωάννα. Μητέρα δύο παιδιών κι άνεργη τα τελευταία 4 χρόνια, η Ιωάννα επιβιώνει χάρη στη στήριξη των συνταξιούχων γονιών της, τη διατροφή που παίρνει από τον πρώην σύζυγό της και την «καλοσύνη των ξένων». «Αν υπάρχει κάτι που με διαλύει όμως, αυτό είναι τα παιδιά μου», λέει η Ιωάννα. «Δεν μπορώ πια να ικανοποιήσω ούτε την παραμικρή τους επιθυμία, μια βόλτα στο λούνα παρκ ή ένα σινεμά μια Κυριακή. Θα μου πεις, τι μας λες τώρα, κυρία μου; Aλλοι δεν μπορούν καν να τα ταΐσουν. Αλλά είναι πολυτέλεια μια βόλτα ή ένα σινεμά;»…

Σκληρός… ορισμός

Σύμφωνα με τον επιστημονικό ορισμό, άνεργος θεωρείται «ο πολίτης εκείνος που, ανεξάρτητα από τη θέλησή του να εργαστεί και την ικανότητά του και όχι από δική του υπαιτιότητα, δεν έχει μόνιμη, σταθερή και πλήρη απασχόληση». Υπό αυτή την έννοια, άνεργοι μπορούν να θεωρηθούν πολλοί παραπάνω από το 1,3 εκατ. συμπολίτες μας που εμφανίζονται στα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Μακροχρόνια άνεργοι θεωρούνται όσοι αναζητούν επί ματαίω εργασία για πάνω από έναν χρόνο.

Οπως η 39χρονη Μαρίλη, «τύποις πολιτικός μηχανικός», όπως μου συστήνεται. «Δεν ήξερα πως στον ορισμό υπάρχει η έννοια της μη υπαιτιότητας, της αθωότητας δηλαδή. Εγώ πάντως νιώθω πάρα πολύ ένοχη γι’ αυτό που συμβαίνει. Πιστεύω πως κάτι δεν κάνω καλά και πως είμαι και λίγο πριγκίπισσα. Δεν ψάχνω ό,τι να ’ναι, αλλά εργασία επάνω στο αντικείμενό μου. Αλλά αφού αυτός ο κλάδος έχει καταρρεύσει, θα πρέπει να συμφιλιωθώ και να ψάξω αλλού. Αν είχα τρία παιδιά, δεν θα έψαχνα αλλού; Ή αν είχα ένα μεγάλο δάνειο, δεν θα έκανα όποια δουλειά να ’ναι; Αλλά δεν μπορώ, γαμώτο, δεν μπορώ να το παραδεχτώ πως όλα τέλειωσαν. Ηθελα να γίνω πολιτικός μηχανικός από παιδί, πέρασα από τους πρώτους στο Πανεπιστήμιο, έκανα μεταπτυχιακά, έχω εμπειρία. Πώς να προχωρήσω αλλιώς έπειτα από όλα αυτά;».

«Τραύμα» ανοιχτό

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΟΡΕΣΤΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ

Η ανεργία δεν είναι απλώς κατάσταση, αλλά καθολική εμπειρία, σχεδόν μεταμορφωτική. Καθόλου τυχαία, στις χώρες που έχουν πέσει στα νύχια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου εμφανίζεται το «τραύμα της ανεργίας» ως συλλογικό πρόβλημα και προσωπικό δράμα, που πλήττει κυρίως νέους και μακροχρόνια ανέργους. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Ψυχικής Υγείας της Αμερικής, οι άνεργοι είναι τέσσερις φορές πιο πιθανό να αναφέρουν συμπτώματα σοβαρών ψυχικών παθήσεων.

Ερευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης υποστηρίζει πως, όταν η ανεργία αυξάνεται κατά 6%, αυξάνονται και οι αυτοκτονίες κατά 4%. Η ανεργία πια δεν είναι παροδικό γεγονός, ένα διάστημα «between jobs», όπως περιγραφόταν στους οδηγούς αυτοβοήθειας της δεκαετίας του 2000. Εχει αποκτήσει πλέον μόνιμα και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, όπως περιγράφει σε άρθρο του ο ομότιμος καθηγητής του Παντείου, Σάββας Ρομπόλης: «Η ανεργία πολύ δύσκολα θα διαμορφωθεί κάτω από 17% μέχρι το 2026, ακόμη και με το αισιόδοξο σενάριο ετήσιας αύξησης του ΑΕΠ κατά 3,5%-4% (50.000 νέες θέσεις εργασίας τον χρόνο), καθώς αυτό το ποσοστό αποδίδεται, κατά κύριο λόγο, στα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.»

»Για να επιστρέψει η ελληνική οικονομία σε επίπεδα ανεργίας του έτους 2009 (450.000 άτομα) και να δημιουργήσει το ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας που χάθηκαν την περίοδο 2010-2013, από τα δύο εκατομμύρια θέσεων εργασίας που χάθηκαν συνολικά στις χώρες εφαρμογής των μνημονίων (Ελλάδα, Κύπρος, Ιρλανδία, Πορτογαλία), ακόμη και με αυτό το αισιόδοξο σενάριο αύξησης του ΑΕΠ, θα χρειαστούν τουλάχιστον 20 χρόνια». Πριν από λίγες μέρες, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους (ΓΠΚ) της Βουλής χαρακτήρισε αισιόδοξο τον στόχο που έχει θέσει η κυβέρνηση για ανάπτυξη 2,9% το 2015, σημειώνοντας πως «δεν είναι εμφανές από πού προκύπτει και αριθμητικά το 2,9%»…

Βία

Πρόκειται για ένα «ολιστικό πλήγμα της εργασίας», κατά τον Ρομπόλη, ή -με άλλα λόγια- για την εγκαθίδρυση της «οικονομίας της δυστυχίας» που περιέγραφε ο Bourdieu. Στην εξαιρετική του μελέτη «Η βία της ανεργίας» ο καθηγητής κοινωνιολογίας, Νίκος Παναγιωτόπουλος, ανατέμνει το φαινόμενο: «Με την απειλή της ανεργίας δεν διακυβεύεται μόνο το μέλλον κάθε ύπαρξης∙ διακυβεύεται και το μέλλον του παρόντος. Εκτός από την εργασία και τα μέσα που αυτή προσφέρει, οι άνεργοι χάνουν τη βάση για τη στράτευσή τους στο παιχνίδι της ζωής, τη θεμελιακή αυτή επένδυση που δημιουργεί τον ανθρώπινο χρόνο, τον “γεμάτο” χρόνο, το χρόνο “για κάτι” και “του κάτι”, το χρόνο τον γεμάτο “δράση”, άρα και νόημα.

»Η εργασία δεν παρέχει μόνο τη δυνατότητα ύπαρξης, παρέχει επίσης, στη σημερινή κοινωνικοσυμβολική σφαίρα, τον ίδιο τον λόγο ύπαρξης. Και ο Pascal θα έλεγε: “Με το να λες σ’ έναν άνθρωπο να ξεκουραστεί, πιστεύεις πως έτσι θα είναι ευτυχισμένος. Του λες, δηλαδή, πως θα βρεθεί σε μια κατάσταση ευχάριστη, χωρίς κόπους, βάσανα και θλίψεις. Ε, λοιπόν, η συμβουλή αυτή σημαίνει άγνοια της φύσης του ανθρώπου [...]. Σημαίνει ότι δεν γνωρίζεις πως εκείνο που αρέσει στους ανθρώπους είναι το κυνήγι και όχι το θήραμα”».

…………………………………………………………………………………

 ΔΙΑΨΕΥΣΗ ΓΙΑ ΚΑΘΕ SUCCESS STORY…

Το «Ημερολόγιο ενός ανέργου»

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ ΣΥΜΕΛΑ ΠΑΝΤΑΡΤΖΗ

Το «Ημερολόγιο ενός ανέργου» είναι ένα πρότζεκτ άμεσης καταγραφής της μικροϊστορίας από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές της που ξεκίνησε από το Iντερνετ, για να γίνει βιβλίο με εκατοντάδες μαρτυρίες για την ανεργία. Ρωτήσαμε τον δημοσιογράφο Χριστόφορο Κάσδαγλη, συντονιστή του πρότζεκτ, τι σημαίνει στην πράξη η μακροχρόνια ανεργία.

«Η μακροχρόνια ανεργία είναι η διάψευση του οποιουδήποτε success story. Επαίρεται η κυβέρνηση ότι έχει σταθεροποιήσει την ανεργία στο 27%! Πέρα από το γεγονός ότι η σταθεροποίηση αυτή είναι πλαστή, εφόσον οφείλεται στη μετανάστευση και στην υποκατάσταση κανονικών θέσεων εργασίας με επιδοτούμενες ευκαιριακές, υπάρχει μια άλλη, μεγαλύτερη, πλάνη γύρω απ’ αυτό», εξηγεί ο κ. Κάσδαγλης.

«Είναι τελείως άλλο πράγμα ένας άνεργος το 2011, στην αρχή της κρίσης, έξι μήνες χωρίς δουλειά, και εντελώς άλλο ο ίδιος άνεργος (ή άνεργη) με τριάμισι πλέον χρόνια στην πλάτη. Τότε είχε ενδεχομένως το επίδομα, κάποια αποθέματα, έναν περίγυρο που βοηθούσε – κυρίως όμως είχε ελπίδα. Στα τρία χρόνια που έχουν μεσολαβήσει, του έχουν τελειώσει όλα: και το επίδομα και οι καβάτζες και ο περίγυρος, που έχει κι εκείνος στο μεταξύ ερημοποιηθεί. Κυρίως όμως έχει ξοδέψει την ελπίδα».

Και πού βρίσκονται όλοι αυτοί οι άνθρωποι, γιατί δεν κινητοποιούνται, κ. Κάσδαγλη; «Οι άνεργοι δεν κινητοποιούνται επειδή είναι διάσπαρτοι, ανοργάνωτοι, απομονωμένοι, επειδή βρίσκονται σε απόγνωση, επειδή τρέχουν για ένα μεροκάματο, για ένα επίδομα, για λίγα δανεικά. Οι άνεργοι δεν πρόκειται ποτέ να κινητοποιηθούν για αυξήσεις, δώρα Χριστουγέννων, συντάξεις και εφάπαξ», μας απαντά ο κ. Κάσδαγλης. «Οι άνεργοι χρειάζονται ένα σχέδιο δράσης που δεν μπορούν να το διαμορφώσουν ούτε τα συνδικάτα ούτε τα κόμματα – ακόμα και τα αριστερά. Μπορούν μονάχα οι ίδιοι, με την αυτοοργάνωσή τους».

Ποια πιστεύετε ότι είναι τα άμεσα προβλήματα που θα πρέπει η πολιτεία να λύσει για τους ανέργους; ρωτήσαμε τον δημοσιογράφο. «Εκείνο που νομίζω ότι δεν οδηγεί πουθενά είναι η παντός είδους κρατική φιλανθρωπία: επιδόματα, βοηθήματα, συσσίτια, κοινωνική πρόνοια, vouchers, κουπόνια σίτισης ή περίθαλψης. Κατά την άποψή μου, η δραστική αντιμετώπιση του προβλήματος έγκειται στην παροχή βασικού (ατομικού) εγγυημένου εισοδήματος για όλους, δωρεάν περίθαλψη και βασική σύνταξη, ανεξαρτήτως ενσήμων. Ολα τα άλλα έπονται. Πρόκειται για άμεση προτεραιότητα. Οχι μόνο για λόγους ηθικής τάξης, αλλά και γιατί είναι ο μόνος ασφαλής δρόμος για την αναθέρμανση της οικονομίας»…

Ο Ηλίας Σπάθας έκανε το καλύτερο παιχνίδι της καριέρας του υπέρ του Ολυμπιακού, αλλά ο Θρύλος δεν μπόρεσε να βάλει γκολ στον Αστέρα Τρίπολης κι έμεινε στο 0-0.

Αποθέωση του διαιτητή από τους οπαδούς του Αστέρα, που σηκώθηκαν όλοι όρθιοι και τον χειροκροτούσαν και φώναζαν ρυθμικά το όνομά του: «Σπάθας – Σπάθας», επιβραβεύοντας την προσπάθειά του.

Ο Πειραιώτης διαιτητής τα έχει με τους παίκτες του Ολυμπιακού, που δεν μπορούσαν να σύρουν τα πόδια τους, και τους έριξε βαρύ πρόστιμο.

Αυτός όμως έκανε απόλυτα υπεύθυνα τη δουλειά του:

1. Απέβαλε τον Μάσα στο τέλος του πρώτου ημιχρόνου, γιατί γλίστρησε και λερώθηκε.

2. Οι βοηθοί του Σπάθα, που είναι πραγματικά τσακάλια, γιατί έμαθαν διαιτησία και σφάξιμο κοντά του, δεν άφηναν κουνούπι να μπει στην περιοχή του Ολυμπιακού.

Τέσσερις – πέντε φορές έκοψαν μόνους τους αντίπαλους κυνηγούς, για να μην υποχρεώσουν τον Ρομπέρτο να κάνει πάλι φανταστικές αποκρούσεις και κουραστεί εν όψει Γιουβέντους.

Η UEFA ξαναγράφει τον κανονισμό του οφσάιντ με βάση τα όσα είδε στην Τρίπολη.

Δεν έκαναν δηλώσεις στη ΝΟVΑ Σάββας και Καραπαπάς. Αρα ο διαιτητής ήταν άριστος.

Στα πάμπολλα κόρνερ που χτύπησαν οι παίκτες του Ολυμπιακού, οι παίκτες του Αστέρα φύλαγαν τον Σπάθα μήπως και το καρφώσει με κεφαλιά.

Ο Μαρινάκης είναι πολύ ευχαριστημένος από τους διαιτητές. Κατσάδιασε άγρια τους παίκτες, πιο πολύ κι από τον Σπάθα, και τους επέβαλε πρόστιμο 25.000.000 ευρώ που χάνει ο Ολυμπιακός. Αν δεν αναδειχτεί πρωταθλητής, θα του το καταβάλουν άμεσα τα ρεζίλια.

Δεν πειράζει, όμως, Ολυμπιακάρα! Δεν πειράζει, Σπάθα! Πάμε δυνατά αύριο με τη Γιούβε!

«Αν χρωστάς μερικές χιλιάδες ανήκεις στην τράπεζα, αν χρωστάς εκατομμύρια η τράπεζα σου ανήκει». Με βάση αυτή τη λογική φαίνεται ότι έδρασε επιχειρηματικά ο κ. Καπόν, αντιδήμαρχος Οικονομικών σήμερα του Δήμου Θεσσαλονίκης, πρώην αντιπρόεδρος της Ωμέγα Τράπεζας Α.Ε. και πρώην εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της Proton.

Το χρονικό

Από τις αρχές του 2008 τουλάχιστον, σύμφωνα με τη μήνυση, χρηματοδοτούσε τις επιχειρηματικές του δραστηριότητες, δανειζόμενος διαρκώς από την τράπεζα, της οποίας ήταν μέτοχος και την οποία διοικούσε. Επειδή όμως δεν ήταν δυνατόν να εξυπηρετεί τα δάνεια, έπαιρνε νέα δάνεια για να εξοφλεί τα παλαιότερα, αλλά και τους τόκους που προέκυπταν. Κι όλα αυτά μέχρι που η «υπόθεση» της Proton έσκασε, ο Λαυρέντης Λαυρεντιάδης και άλλα μέλη του διοικητικού συμβουλίου βρέθηκαν στη φυλακή και ο ελληνικός λαός κλήθηκε μέσω του ΤΧΣ να πληρώνει τα χρέη της «κακής» τράπεζας, η οποία είχε διαχωριστεί από την «καλή».

Eίναι γνωστό ότι έχουν εκδοθεί κατασχετήρια για κάποια περιουσιακά στοιχεία του κ. Καπόν και ότι έχει διαταχθεί έρευνα από τον εισαγγελέα Διαφθοράς Θεσσαλονίκης, Αργύρη Δημόπουλο, προκειμένου να ελεγχθεί ο κ. Καπόν έπειτα από ανώνυμη καταγγελία. Εχουν δημοσιοποιηθεί επίσης στην ιστοσελίδα alterthess.gr τα ασφαλιστικά μέτρα της τράπεζας, για να εξασφαλίσει ό,τι προλάβαινε από τις εγγυήσεις. Ο ίδιος ο κ. Καπόν έχει αρκεστεί σε μια λιτή -μόλις μιας παραγράφου- ανακοίνωση, στην οποία… αυτοκαθαίρεται, τονίζοντας ότι «καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται», ενώ τυγχάνει της πολιτικής κάλυψης του δημάρχου Γιάννη Μπουτάρη, ο οποίος τον διατηρεί στη θέση του αντιδημάρχου, παρά το γεγονός ότι ο επικεφαλής της παράταξης Ανοιχτή Πόλη, Τριαντάφυλλος Μηταφίδης, έχει ζητήσει την παραίτησή του.

Η μηνυτήρια αναφορά που κατάθεσε ο ειδικός εκκαθαριστής της Proton Bank

Η «Εφ.Συν.» αποκαλύπτει σήμερα τη μηνυτήρια αναφορά της Proton Bank, με την οποία ζητά την κακουργηματική δίωξη του κ. Καπόν και άλλων μελών της εκτελεστικής επιτροπής της τράπεζας, ενώ περιγράφει όλη τη διαδρομή και του κ. Καπόν αλλά και των δανείων. Σε δικαστική διερεύνηση βρίσκεται πλέον η αναζήτηση των 14 εκατ. ευρώ που ελήφθησαν ως δάνειο για την εξόφληση -όπως προκύπτει- προηγούμενων δανείων, ακόμη και άλλων προσώπων και για δραστηριότητες που δεν έχουν διευκρινιστεί.

Η υπό ειδική εκκαθάριση Proton Bank στρέφεται στις 2/10/2013 κατά του Χασδάι Καπόν, του Ιωάννη Κόντη, του Αθανάσιου Τσοτσορού και των Αντώνιου Αθανάσογλου και Δημήτριου Σαραμαντή (οι οποίοι είναι ήδη προφυλακισμένοι στις Φυλακές Λάρισας και Κορυδαλλού αντιστοίχως), ζητώντας να ασκηθεί ποινική δίωξη κατά του πρώτου για το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας σε τετελεσμένη απιστία σε κακουργηματικό βαθμό και κατά των υπολοίπων για ηθική αυτουργία σε τετελεσμένη απιστία σε κακουργηματικό βαθμό κατά συναυτουργία.

Οπως αναφέρεται στη μήνυση, οι Κόντης, Τσοτσορός, Αθανάσογλου και Σαραμαντής, «ενεργώντας με πρόθεση και κατά συναυτουργία με κοινό δόλο, διέπραξαν σε βάρος της Proton τετελεσμένη απιστία σε κακουργηματικό βαθμό, ζημιώνοντας εν γνώσει τους τα διαθέσιμα της Proton, των οποίων κατά νόμον είχαν την επιμέλεια και τη διαχείριση, και επιφέροντες περιουσιακή ζημία μη επανορθώσιμη, ύψους άνω των 14.000.000 ευρώ».

Κι ακόμη ότι οι πράξεις τους έγιναν «εν γνώσει του παράνομου χαρακτήρα της συμπεριφοράς τους και προς τον σκοπό προσπορισμού οφέλους στον Χ.Κ. (ενδεχομένως και στους ίδιους –τούτο χρήζει διερευνήσεως), ο οποίος με φορτικότητα και πειθώ, ενδεχομένως και με υπόσχεση ανταλλαγμάτων που η (τελούσα πλέον υπό εκκαθάριση) Proton δεν είναι σε θέση να γνωρίζει, εκμεταλλευόμενος τους ισχυρότατους μετοχικούς και διοικητικούς δεσμούς που διαχρονικά διατηρούσε με την Proton, προκάλεσε σε αυτούς την απόφαση χορήγησης στον ίδιον ιδιαίτερα υψηλών δανείων, τα οποία δεν καλύπτονταν από επαρκείς εξασφαλίσεις, κατά παράβαση κάθε αρχής της πιστοδοτικής πολιτικής της τράπεζας και των εν γένει θεμελιωδών τραπεζικών αρχών…».

Ο Χ.Κ. είχε ιστορικό συνεργασίας με την Proton συμβαλλόμενος, είτε ατομικά είτε ως εγγυητής σε δάνεια εταιρειών συμφερόντων του (π.χ. CIARA FINANCE, Αστικές Αναπτύξεις Α.Ε.), αλλά και δάνεια συγγενικών του προσώπων. Ετσι, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Οκτώβριο του 2008 ο Χ.Κ. δανειοδοτείται τμηματικά από την Proton με 8.842.000 ευρώ (24/01/2008, 07/02/2008, 25/06/2008, 24/07/2008, 31/10/2008) για την «κάλυψη επενδυτικών του αναγκών».

«Εγκληματική συμπεριφορά»

Οπως σημειώνει στη μηνυτήρια αναφορά ο εκκαθαριστής της τράπεζας, χαρακτηριστικά αυτών των δανείων ήταν: «Η ανεπάρκεια των εξασφαλίσεων που η τράπεζα ζήτησε και η συνεχής αναδιάρθρωση των υποχρεώσεών του, ώστε να μην περιέλθει ποτέ σε υπερημερία». Κι έτσι, ο Χ.Κ. φτάνει να εξοφλήσει το 2011 τη συνολική οφειλή του, όχι με δικά του κεφάλαια, αλλά παίρνοντας νέο δάνειο 13.234.000 ευρώ «υπό όρους κατάφωρα αντίθετους με κάθε έννοια συνετής πιστοδοτικής πολιτικής», ενέργεια η οποία -κατά τη μήνυση- καταδεικνύει «τη βαρύτητα της εγκληματικής συμπεριφοράς των εγκαλουμένων».

Στο πολυσέλιδο κείμενο της μήνυσης της υπό εκκαθάριση τράπεζας αναφέρονται λεπτομερώς όλες οι κινήσεις και πράξεις, με τις οποίες ο Χ.Κ. κάνει χρήση της θέσης που κατέχει για να αποπληρώνει κεφάλαιο και τόκους των δανείων του, λαμβάνοντας νέα δάνεια κι ενώ τροποποιούσε διαρκώς τις συμβάσεις που είχε ήδη υπογράψει. Οσο για τις εξασφαλίσεις της τράπεζας, ένα ποσοστό σε οικόπεδο και μετοχές εισηγμένων εταιρειών «κρίνονται ως απρόσφορες για τη διασφάλιση πιστώσεων παρομοίου ύψους» και, επιπλέον, «όταν κατέρρευσαν οι χρηματιστηριακές τιμές των ενεχυριασμένων μετοχών ουδείς από τη διοίκηση ζήτησε αναπροσαρμογή των εξασφαλίσεων…».

Πού χρησιμοποιούσε τα κεφάλαια ο κ. Καπόν; Σε επενδύσεις φωτοβολταϊκών πάρκων ανά τη χώρα στην επιχείρηση «Resolutions A.E.», συνιδιοκτησίας με τον κ. Ηλία Τσοτάκο, ο οποίος όλως τυχαίως ήταν επίσης μέλος στα διοικητικά όργανα και της Ωμέγα, αλλά και της Proton… Μέσα στον ατέρμονο κύκλο των δανειακών συμβάσεων, η ολοκλήρωση της εκταμίευσης των 13 εκατ. ευρώ μέσα σε μια μέρα μπορεί να μοιάζει απολύτως φυσιολογική, ακόμη και το γεγονός ότι με 1 εκατομμύριο από τα δανεικά αυτά ξοφλήθηκε δάνειο που είχε πάρει από την τράπεζα συγγενικό πρόσωπο του κ. Καπόν!

(Αύριο στην «Εφ.Συν.»: Οι ενστάσεις στελεχών, οι αντιρρήσεις που παρακάμφθηκαν, όπως και οι προειδοποιήσεις της Τραπέζης της Ελλάδος)