To Podemos έδειξε αυτό που ακριβώς σημαίνει: «Μπορούμε». Το κίνημα πολιτών που γεννήθηκε από τους αγανακτισμένους μπόρεσε να κεφαλαιοποιήσει την οργή για τις πολιτικές λιτότητας που έχουν γονατίσει τους Ισπανούς και αναδεικνύεται σε πρώτο κόμμα στην πρόθεση ψήφου.

Μόλις 10 μήνες μετά την αναγγελία της δημιουργίας του κινήματος, δημοσκόπηση της Metroscopia για λογαριασμό της «El País» φέρει το Podemos να προηγείται (στην εκτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος με βάση τις έγκυρες ψήφους) με 27,7%, αφήνοντας πίσω του τους εκπροσώπους του δικομματισμού: δεύτεροι έρχονται οι σοσιαλδημοκράτες του PSOE με 26,2% ενώ οι συντηρητικοί του ΡΡ (Λαϊκού Κόμματος) καταποντίζονται στο 20,8%. Μεγάλη επίσης είναι η διαρροή ψήφων από την Ενωμένη Αριστερά, που συρρικνώνεται στο 3,8%, προς το νέο κίνημα.

Μόλις επτά μήνες πριν από τις αυτοδιοικητικές και περιφερειακές εκλογές στις αυτόνομες κοινότητες, το Podemos εδραιώνει το τεκτονικό ρήγμα ενός σεισμού που ξεκίνησε ήδη με τις ευρωεκλογές του Μαΐου καταδεικνύοντας πόσο βαθαίνει το χάσμα που χωρίζει τους κυβερνώντες της ισπανικής μεταπολίτευσης από τους πολίτες. Ενα χάσμα που, σύμφωνα με την «El País», θα επιβεβαιωθεί και από άλλη δημοσκόπηση που θα δημοσιοποιηθεί πιθανόν σήμερα από το έγκριτο CIS (Κέντρο Κοινωνιολογικών Ερευνών) δίνοντας επίσης την πρωτιά στο Podemos.

Η δυσαρέσκεια των πολιτών φαίνεται επίσης από το 20% όσων δηλώνουν ότι θα απόσχουν και στην πλειοψηφία τους είναι πρώην ψηφοφόροι του ΡΡ, απογοητευμένοι από τη διαφθορά, τις αντιλαϊκές πολιτικές του κόμματος και το succes story μιας ανάκαμψης που δεν έχει κανένα αντίκρισμα στην καθημερινή τους ζωή. Είναι ενδεικτικό ότι ένα ποσοστό 8% των ψηφοφόρων του ΡΡ δηλώνει πως θα ψηφίσει Podemos.

Αναλυτές επισημαίνουν πως η δημοσκόπηση συμπίπτει με μια συγκυρία αποκάλυψης νέων σκανδάλων διαφθοράς, χρηματισμού και διασπάθισης δημόσιου χρήματος και από τα δύο κόμματα, που ίσως «ξεχαστούν» μέχρι την άνοιξη. Σε αυτό κυρίως ποντάρει το ΡΡ, που από τη μία εκμεταλλεύεται την απόλυτη πλειοψηφία του για να αποτρέψει τη σύσταση διερευνητικής επιτροπής για τα σκάνδαλα και από την άλλη επιλέγει τη στρατηγική της όξυνσης και της επίθεσης κατά του Podemos.

Υψηλή δημοτικότητα

Η εκστρατεία δυσφήμησης και συκοφάντησης έχει ήδη ξεκινήσει, με το συντηρητικό κόμμα να κατηγορεί το κίνημα της ριζοσπαστικής Αριστεράς για «χρήση προπαγανδιστικών τακτικών ίδιων του ναζισμού» και να χαρακτηρίζει με κάθε ευκαιρία τον ηγέτη του, Πάμπλο Ιγλέσιας, «τηλεοπτικό ιεροκήρυκα» και «λαϊκιστή».

Προς το παρόν αυτή η στρατηγική έχει φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Ο Ιγλέσιας είναι ο μόνος από τους επτά ηγέτες πολιτικών κομμάτων που έχει θετικούς δείκτες δημοτικότητας, ενώ ο πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι αποδοκιμάζεται από το 63%.

Οσο για τους σοσιαλδημοκράτες, βρίσκονται πλέον στα πρόθυρα νευρικής κρίσης αφού για πρώτη φορά μια αριστερή ριζοσπαστική δύναμη αμφισβητεί την ηγεμονία του PSOE, που εμμένει φαντασιακά να αυτοπροσδιορίζεται ως «Αριστερά». Παρά τις προσπάθειες του νέου τους ηγέτη Πέδρο Σάντσεθ, το κόμμα δυσκολεύεται πολύ να πείσει ότι διαφέρει από το ΡΡ, όχι μόνο ως προς τα μέτρα που είχε προωθήσει ως κυβέρνηση και έχει στηρίξει ως αντιπολίτευση, αλλά και ως προς τη διαφθορά στην οποία ενέχονται πολλά στελέχη του.

Από την πλευρά του το Podemos, που μετά από έναν κύκλο συνελεύσεων των πολιτών τις επόμενες ημέρες θα ανακοινώσει τη νέα του δομή και ηγεσία, απάντησε με σύνεση στη νέα δημοσκόπηση, όπως κάνει από την πρώτη του παρουσία στην πολιτική παλαίστρα. «Η σφυγμομέτρηση ανακλά ένα σκηνικό αλλαγής κύκλου που πρέπει να δούμε με μεγάλη προσοχή. Υπάρχει σίγουρα μια σαφής τάση: η Ισπανία βιώνει μια πολιτική εποχή αποσύνθεσης.

Υπάρχει πια ένα αίτημα αλλαγής στο οποίο το παλαιό σύστημα δεν έχει να προσφέρει τίποτα», δήλωσε ο Ινιγκο Ερεχόν, μέλος του συντονιστικού του κινήματος και ερευνητής του Πανεπιστημίου Complutense της Μαδρίτης. «Απομένουν μήνες για τις αυτοδιοικητικές και ένας χρόνος για τις βουλευτικές εκλογές. Κι όπως και αν εξελιχθούν τα πράγματα, δεν υπάρχει επιστροφή».

Σε αυτό συμφωνούν όλοι οι αναλυτές, κάνοντας λόγο για τέλος ενός κύκλου στην ισπανική πολιτική σκηνή. Ακόμη και αν το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών δεν δικαιώσει τις δημοσκοπήσεις, θα σημάνει σίγουρα την ταφόπλακα της αλαζονείας της αυτοδυναμίας αλλά και του «μαγειρέματος» μέτρων από δύο μεγάλα κόμματα που δρουν ερήμην των ψηφοφόρων.

Με το όπλο κρεμασμένο ψήφισαν αυτονομιστές στο Ντονέτσκ
REUTERS/ Maxim Zmeyev

Προεδρικές και βουλευτικές εκλογές διεξήχθησαν ταυτοχρόνως χθες στις αυτοανακηρυχθείσες Δημοκρατίες του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ, οι οποίες βρίσκονται υπό τον έλεγχο των φιλορώσων αυτονομιστών ανταρτών – μια διαδικασία την οποία δεν αναγνωρίζει η Δύση και που ο Ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο τη χαρακτήρισε «φάρσα», απευθύνοντας παράλληλα έκκληση στη Μόσχα να μην αναγνωρίσει το αποτέλεσμά τους. Επισήμανε, μάλιστα, ότι αποτελούν σαφή παραβίαση του πρωτοκόλλου του Μινσκ, δηλαδή τη συμφωνία εκεχειρίας που συνήφθη στις 5 Σεπτεμβρίου μεταξύ του Κιέβου και των φιλορώσων ανταρτών.

Την εκλογική αναμέτρηση κατήγγειλε και η Δύση, με τον Λευκό Οίκο να εκφράζει «απογοήτευση», ενώ τόσο η Ουάσινγκτον όσο και οι Βρυξέλλες ξεκαθάρισαν ότι δεν πρόκειται να αναγνωρίσουν τη διαδικασία, με τη Ρωσία να εκφράζει την υποστήριξή της σ’ αυτήν.

Τόσο η Δύση όσο και η ουκρανική κυβέρνηση υποστηρίζουν ότι οι δύο περιοχές έπρεπε να προχωρήσουν σε τοπικές εκλογές τον Δεκέμβριο, ενώ επιπροσθέτως οι αρχές της Ουκρανίας ξεκίνησαν χθες δικαστική έρευνα για «απόπειρα κατάληψης της εξουσίας», χαρακτηρίζοντας τρομοκράτες τους εκπροσώπους των δύο Δημοκρατιών. Δεν έλειψαν και οι εμπρηστικές δηλώσεις Ουκρανών πολιτικών, όπως αυτή του βουλευτή και στρατιωτικού Γιούρι Μπερέζα, ο οποίος είπε σε τηλεοπτική εκπομπή ότι «οι άνδρες του είναι έτοιμοι να εισβάλουν στη Ρωσία».

Από την πλευρά τους οι αντάρτες, οι οποίοι αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στις εθνικές εκλογές της Ουκρανίας που έγιναν την περασμένη εβδομάδα, υποστήριξαν ότι «οι χθεσινές εκλογές έχουν εξέχουσα σημασία καθώς νομιμοποιούν την εξουσία τους». Την ίδια διατύπωση έκανε και ο Ρομάν Λιάγιν, υπεύθυνος της εκλογικής επιτροπής στην περιοχή του Λουγκάνσκ, μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Πιθανότεροι «πρόεδροι» των δύο περιοχών θεωρούνται: για το Ντονέτσκ ο επικεφαλής της προσωρινής κυβέρνησης Αλεξάντερ Ζαχαρτσένκο, ο οποίος, όπως μετέδωσε αργά χθες το βράδυ το τηλεοπτικό δίκτυο Russia Today, αποσπά άνω του 80%, ενώ στις βουλευτικές εκλογές το κόμμα του, η «Δημοκρατία του Ντονέτσκ», λαμβάνει 65,11%, και για το Λουγκάνσκ ο ένθερμος υποστηρικτής της Μόσχας Ιγκόρ Πλοτνίτσκι.

Στα πεδία των μαχών η κατάσταση στην Ουκρανία παραμένει τεταμένη, με σποραδικά αλλά φονικά επεισόδια, με τον εκπρόσωπο του ουκρανικού στρατού να ανακοινώνει προχθές Σάββατο ότι επτά στρατιώτες σκοτώθηκαν και 10 ακόμη τραυματίστηκαν στη διάρκεια συγκρούσεων, ενώ το Κίεβο κατήγγειλε «πολύ αυξημένη κίνηση εξοπλισμού και στρατευμάτων στην ανατολική Ουκρανία». Την πληροφορία επιβεβαίωσαν και δημοσιογράφοι του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων που καλύπτουν τις εξελίξεις στη περιοχή, όσο και συνάδελφοί τους του BBC, οι οποίοι μάλιστα διευκρίνισαν ότι η αυτοκινητοπομπή αποτελούνταν από περίπου 90 στρατιωτικά οχήματα χωρίς πινακίδες κυκλοφορίας.

Ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα με τον υποψήφιο κυβερνήτη του Μισιγκαν, Μάρκ Σάουερ σε προεκλογική συγκέντρωση
REUTERS/ Jonathan Ernst

Ενα 24ωρο πριν ανοίξουν οι κάλπες για την εκλογή 435 νέων βουλευτών και την αναπλήρωση περίπου του ενός τρίτου των εδρών της Γερουσίας στις ΗΠΑ, και η πλειοψηφία των Αμερικανών φαίνεται να επιδεικνύει παντελή αδιαφορία. Ωστόσο, πίσω από την πλάτη τους, στην τελική ευθεία αυτής της αναμέτρησης, που είναι από τις πλέον «αιματοβαμμένες» πολιτικές εκστρατείες στη σύγχρονη αμερικανική ιστορία, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι δίνουν μάχη μέχρις εσχάτων για τον έλεγχο των δύο σωμάτων του Καπιτωλίου, αλλά και 36 Πολιτειών, που θα παίξουν σημαντικό ρόλο στις επόμενες προεδρικές εκλογές.

Μπορεί να μην είναι ένας απευθείας αγώνας για την κατάκτηση του Λευκού Οίκου, αλλά το βραβείο των αυριανών λεγόμενων ενδιάμεσων εκλογών θα καθορίσει σε πολύ μεγάλο βαθμό την πολιτική που θα ακολουθήσει τα υπόλοιπα δύο χρόνια της θητείας του ο Μπαράκ Ομπάμα -εάν δηλαδή θα βρεθεί κολλημένος στη «λάσπη» ή θα ενισχυθεί σε τέτοιο βαθμό που να πιστέψει ότι μπορεί να πετάξει. Και δεν διακυβεύεται μόνο η κληρονομιά του Ομπάμα, αλλά και συλλογικά η κοινωνική, πολιτική και οικονομική τύχη της χώρας για την επόμενη εξαετία.

Κρίσιμες ισορροπίες

Σε ομοσπονδιακό επίπεδο κρίνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων. Η γενική αίσθηση είναι ότι εκεί δεν θα υπάρξουν μεγάλες ανατροπές και ότι οι Ρεπουμπλικάνοι, που σήμερα κατέχουν 233 έδρες, θα συνεχίσουν να έχουν τον έλεγχο του Σώματος. Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται άλλες 19 έδρες για να αποσπάσουν την πλειοψηφία των 218, αλλά όπως είναι μέχρι στιγμής τα πράγματα φαίνεται ότι δεν μπορεί να ελπίζουν σε περισσότερες από 15. Αρα στην ουσία είναι μια χαμένη υπόθεση.

Η Γερουσία, από την άλλη πλευρά, είναι μια άλλη πονεμένη ιστορία. Μόνο 36 από τις 100 έδρες είναι διαθέσιμες φέτος και όλες οι κούρσες είναι στην κόψη του ξυραφιού. Οι υποψήφιοι για επανεκλογή του Δημοκρατικού Κόμματος -που σήμερα κατέχει την πλειοψηφία με 53 έδρες- δίνουν σκληρό αγώνα για να κρατήσουν την έδρα τους και σε ορισμένες περιφέρειες η έκβαση πιστεύεται ότι θα είναι τόσο αμφίρροπη, που ενδεχομένως το ακριβές αποτέλεσμα δεν θα γίνει γνωστό μέχρι τις αρχές του 2015! Για να αποσπάσουν τον έλεγχο και του δεύτερου νομοθετικού σώματος, οι Ρεπουμπλικάνοι χρειάζονται επιπλέον 6 έδρες και, σύμφωνα με το μοντέλο προβλέψεων του YouGov, έχουν 63% πιθανότητες να πετύχουν τον στόχο τους.

Εάν τα καταφέρουν, θα είναι η πρώτη τους μεγάλη εκλογική επιτυχία από την εποχή του Τζορτζ Μπους του Νεότερου, και σε αυτό θα παίξουν ρόλο όχι τα υψηλά ποσοστά εκτίμησης που τρέφουν γι’ αυτούς οι ψηφοφόροι, αλλά η χαμηλή δημοτικότητα του Μπαράκ Ομπάμα στο 42%, η αβέβαιη ακόμα πορεία της πραγματικής οικονομίας, η απόγνωση με το νέο σύστημα υγείας του προέδρου και, βασικά, η προβλεπόμενη χαμηλή προσέλευση της εκλογικής βάσης των Δημοκρατικών. Επιπλέον οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν ήδη φροντίσει στις Πολιτείες που ελέγχουν να υιοθετήσουν ιδιαίτερα απαγορευτικούς κανόνες ψηφοφορίας, βάζοντας εμπόδια στον δρόμο για την κάλπη, με στόχο αυτά τα κοινωνικά στρώματα των ψηφοφόρων που «γέρνουν»… Δημοκρατικά.

Και η ακραία κινδυνολογία, βέβαια, βοηθάει. Αυτός ο «πόλεμος» για την εξουσία φαίνεται ότι μαίνεται στη «Γη των Φοβισμένων», γράφει η USA Today. Δηλαδή σε μια χώρα «πανικόβλητη», που πιστεύει ότι απειλείται άμεσα από τον Εμπολα, που προετοιμάζεται για μια μακρόχρονη σύγκρουση με τους τρομοκράτες του Ισλαμικού Κράτους, που ακόμα αγωνιά για τις θέσεις εργασίας και για την οικονομία κι όπου, σύμφωνα με τη σχετική δημοσκόπηση της USA Today, ο ένας στους τέσσερις πολίτες θεωρεί ότι οι προκλήσεις σήμερα είναι μεγαλύτερες από ποτέ.

Τρικλοποδιές…

Τι θα σημαίνει μια νίκη των Ρεπουμπλικάνων στο Κογκρέσο; Εξαρτάται από τη στρατηγική που θα ακολουθήσουν. Ορισμένες πρωτοβουλίες του Λευκού Οίκου -όπως η μεταναστευτική μεταρρύθμιση και η νομοθετική ρύθμιση για την κλιματική αλλαγή- έχουν ήδη βαλτώσει με «πρωτοβουλία» τους στη Βουλή. Κι εάν οι Ρεπουμπλικάνοι κερδίσουν και τον έλεγχο της Γερουσίας, οι «τρικλοποδιές» στον Ομπάμα θα διευρυνθούν και σε άλλους τομείς, όπως στους διορισμούς υποψηφίων του σε αξιώματα που απαιτούν την έγκριση των νομοθετικών σωμάτων.

Και ναι μεν εφόσον κυριαρχήσουν στο Κογκρέσο θα μπορούν να βουλιάξουν την όποια προεδρική ατζέντα την επόμενη διετία, αλλά και αυτή η ρεπουμπλικανική στρατηγική -επισημαίνουν αναλυτές- κρύβει κινδύνους. «Η υπερβολική αδιαλλαξία και η συνεχής αντιπαράθεση με τον πρόεδρο», επισημαίνει ο Guardian, μπορεί «να αποξενώσει το εκλογικό σώμα και να τους στοιχίσει τελικά το μεγάλο έπαθλο, που είναι ο Λευκός Οίκος το 2016».

Επιπλέον ο κόσμος θα περιμένει από αυτούς αυτό που περιμένει κάθε ψηφοφόρος από ένα κόμμα που ετοιμάζεται να αναλάβει την εξουσία: θα περιμένει να κυβερνήσει υλοποιώντας τις μεγάλες υποσχέσεις που έχει δώσει, για περικοπές της φορολογίας και για μείωση των κρατικών χρηματοδοτήσεων και των ομοσπονδιακών προγραμμάτων, δηλαδή για λιγότερο κράτος.

Οι Ρεπουμπλικάνοι θα έχουν άλλο έναν δύσκολο «πελάτη» να ικανοποιήσουν: τη Γουόλ Στριτ, τον μεγάλο χρηματοδότη τους σε αυτή την αναμέτρηση. Περίπου 170 εκατ. δολάρια έχουν διοχετεύσει σε αυτή την κούρσα οι «δωρητές», γράφει το Bloomberg, τα δύο τρίτα εκ των οποίων κατέληξαν στα ταμεία των Ρεπουμπλικάνων. Οι μεγαλύτεροι χρηματοδότες είναι τα επενδυτικά και χρηματοπιστωτικά γραφεία, που φαίνεται ότι αφού ενίσχυσαν τους Δημοκρατικούς περισσότερο το 2006 και το 2008, από το 2010 και μετά άλλαξαν στρατόπεδο, ενοχλημένοι μάλλον από τον νόμο που έθετε συγκεκριμένους κανόνες ρύθμισης της «βιομηχανίας» τους.

Η πρόωρη ένταξη της Ελλάδας στην ευρωζώνη, την οποία επέτρεψε η κυβέρνηση Σοσιαλδημοκρατών και Πρασίνων του Γκέρχαρντ Σρέντερ, είναι μία από τις δύο βασικές αιτίες της μεγάλης οικονομικής κρίσης που διέρχεται η Ε.Ε., υποστηρίζει ο πρώην καγκελάριος, Χέλμουτ Κολ, σε βιβλίο με τα απομνημονεύματά του, το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει σε λίγες ημέρες. Ο Κολ τα βάζει με τον Σοσιαλδημοκράτη Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο οποίος υπήρξε ο διάδοχός του στην Καγκελαρία και τον κατηγορεί ως τον βασικό υπεύθυνο για την οικονομική κρίση.

Οπως γράφει στο βιβλίο του ο Χέλμουτ Κολ «δύο είναι οι βασικές αιτίες της οικονομικής κρίσης και των κλυδωνισμών που δέχεται η Ε.Ε.: πρώτον, η πρόωρη είσοδος της Ελλάδας στην ευρωζώνη και δεύτερον η παραβίαση των δημοσιονομικών κανόνων από την κυβέρνηση Σρέντερ τα έτη 2004-2006».

Βασικά σφάλματα

Ο ίδιος γράφει χαρακτηριστικά ότι «οι παραπάνω αποφάσεις ανήκουν σε μια σειρά βασικών σφαλμάτων, τα οποία τώρα αναγκαζόμαστε να αντιμετωπίσουμε στην Ε.Ε., στην ευρωζώνη, σε χώρες-μέλη και πέρα από αυτές. Οι λανθασμένες αυτές αποφάσεις ενισχύθηκαν στη συνέχεια από λανθασμένες αποφάσεις των χρηματαγορών».

Χαρακτηριστικό είναι το σημείο όπου ο Γερμανός πρώην καγκελάριος, Χέλμουτ Κολ, αναφέρει: «Αυτό που συνέβη εδώ είναι μια ντροπή για τη γερμανική πολιτική και παράλληλα προδοσία στη γαλλο-γερμανική συνεργασία, η οποία δεν έπρεπε να στραφεί κατά του Συμφώνου Σταθερότητας».

Ο Χέλμουτ Κολ, που κυβέρνησε τη Γερμανία για δεκαέξι χρόνια, υποστηρίζει το ευρώ, λέει πως δεν οφείλεται σε «κατασκευαστικά σφάλματα» η κρίση του χρέους και όσον αφορά την Ελλάδα, τονίζει πως τώρα η Ε.Ε. είναι υποχρεωμένη να δείξει αλληλεγγύη προς τη χώρα μας. Προσθέτει, ωστόσο, ότι όσο ο ίδιος ήταν καγκελάριος, δεν επέτρεψε και δεν θα επέτρεπε πρόωρη είσοδο της Ελλάδας στην ευρωζώνη, ενώ συμπληρώνει πως εάν κάποιος την εποχή εκείνη παρατηρούσε προσεκτικά τα ελληνικά στοιχεία, θα αναγνώριζε τους κινδύνους. Υπογραμμίζει δε πως υπήρχαν αρκετές προειδοποιήσεις κατά της πρόωρης ένταξης της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ.

Πιθανή η έξοδος της Βρετανίας

Εξάλλου, χθες, το περιοδικό «Σπίγκελ», σε αποκλειστικό του ρεπορτάζ –επικαλούμενο πηγές της Καγκελαρίας και του υπουργείου Εξωτερικών– υποστηρίζει ότι η καγκελάριος Μέρκελ βλέπει πλέον ως πιθανή την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. Αυτό, εξαιτίας των προθέσεων του Λονδίνου να επιβάλει περιοριστικούς όρους στη μετακίνηση πολιτών της Ε.Ε. προς τη Βρετανία.

Το περιοδικό αναφέρει πως στην πρόσφατη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε., η καγκελάριος Μέρκελ είχε συζήτηση σε έντονο ύφος με τον πρωθυπουργό Κάμερον, στον οποίο είπε ότι μια τέτοια κίνηση της Βρετανίας θα ήταν το «σημείο δίχως επιστροφή» και ότι η Γερμανία και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να αποδεχτούν μονομερείς κινήσεις της Βρετανίας.

Διαδηλωτής ντυμένος άγγελος, απέναντι στα γαλλικά ΜΑΤ, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης για τον 21χρονο οικολόγο Ρεμί Φρες, ο οποίος τραυματίστηκε θανάσιμα από χειροβομβίδα που εξερράγη στην πλάτη του
REUTERS/ Jean-Paul Pelissier

Βίαιες συγκρούσεις ξέσπασαν στη Νάντη και στην Τουλούζη σε συγκεντρώσεις κατά της αστυνομικής βίας που πραγματοποιήθηκαν μετά τον θάνατο του Ρεμί Φρες, 21χρονου οικολόγου που συμμετείχε σε διαδήλωση ακτιβιστών κατά της κατασκευής αμφιλεγόμενου φράγματος ύδρευσης στη δασώδη περιοχή Σιβάν, της περιφέρειας Ταρν. Σύμφωνα με τις ενδείξεις, ο Φρες τραυματίστηκε θανάσιμα από χειροβομβίδα κρότου-λάμψης που εξερράγη στην πλάτη του.

Εξαιρετική ένταση επικρατεί στη Γαλλία και η κυβέρνηση βρίσκεται στο στόχαστρο ως υπόλογη για τον θάνατο του νεαρού διαδηλωτή. Οι τοπικές αρχές της Ταρν αποφάσισαν την προσωρινή αναστολή των εργασιών για την κατασκευή του φράγματος.

Οργή εκδηλώθηκε σε πορείες και συγκεντρώσεις που διοργανώθηκαν το Σαββατοκύριακο σε διάφορες πόλεις της Γαλλίας. Τα συνθήματα που κυριαρχούσαν καταδίκαζαν την αστυνομική βία. Οι διαδηλωτές εξύβριζαν τους αστυνομικούς αποκαλώντας τους «δολοφόνους».

Το Σάββατο πέντε άτομα τραυματίστηκαν σε συγκέντρωση που έγινε στη Νάντη. Οδομαχίες εκτυλίχθηκαν στο κέντρο της πόλης με εκατοντάδες διαδηλωτές που πετούσαν πέτρες και μπουκάλια στους αστυνομικούς, οι οποίοι προσπαθούσαν να τους διαλύσουν ρίχνοντας δακρυγόνα και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης. Επεισόδια έγιναν και μετά από πορεία στην Τουλούζη. Η εκδήλωση ξεκίνησε ειρηνικά, αλλά αργά το απόγευμα ξέσπασαν συγκρούσεις διαδηλωτών με ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις. Ακολούθησαν σκηνές βανδαλισμού, λεηλασίες, πυρπόληση κάδων, πετροπόλεμος, εκτόξευση κοκτέιλ μολότοφ, καταστροφές σε καταστήματα. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά 34 συλλήψεις.

Στο Παρίσι σε χθεσινή απαγορευμένη συγκέντρωση 300 ατόμων η αστυνομία έλαβε εντυπωσιακά μέτρα ασφαλείας. Επειτα από συστηματικούς ελέγχους συνέλαβε προληπτικά 60 άτομα που έφεραν αιχμηρά αντικείμενα, «αμερικανικές» γροθιές, λοστούς, εκρηκτικούς μηχανισμούς.

Ο πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς «καταδίκασε αυστηρά» τα επεισόδια, αποδίδοντάς τα σε «εσκεμμένη βία». «Τέτοιες αντιδημοκρατικές συμπεριφορές προσβάλλουν τη μνήμη του Ρεμί Φρες» τόνισε. Ο υπουργός Εσωτερικών, Μπερνάρ Καζενέβ, έκανε έκκληση να «επικρατήσει ηρεμία». Οι Οικολόγοι καταδίκασαν τις βιαιότητες. Η υπουργός Οικολογίας, Σεγκελέν Ρουαγιάλ, αμφισβήτησε το επίμαχο σχέδιο κατασκευής φράγματος στην περιοχή Σιβάν, δηλώνοντας ότι «υπάρχει μία εσφαλμένη κρίση» και ότι ένα τέτοιο έργο «δεν θα ήταν δυνατόν να υλοποιηθεί σήμερα».

Την Κυριακή 26 Οκτωβρίου, σε δάσος της περιφέρειας Ταρν στη νότια Γαλλία, η χωροφυλακή είχε ανακαλύψει τη σορό του Φρες τις πρωινές ώρες, όταν σταμάτησαν οι βίαιες συγκρούσεις με τους διαδηλωτές που αντιδρούσαν στην κατασκευή φράγματος.

Ο νεαρός ακτιβιστής βρέθηκε νεκρός με τραύμα στην πλάτη. Η έρευνα αποκάλυψε ίχνη ΤΝΤ στα ρούχα του και επιβεβαιώνει την εκδοχή για θάνατο από έκρηξη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης της χωροφυλακής. Ερευνες διεξάγονται για να διευκρινιστεί ποιος είχε την ευθύνη της άνωθεν εντολής για τη χρησιμοποίηση χειροβομβίδων και αν η εντολή αυτή είναι θεμιτή σε περιπτώσεις εξαιρετικά βίαιων συγκρούσεων. Προς το παρόν δεν έχουν επιβληθεί κυρώσεις.

Ηρα Φελουκατζή

www.ira-feloukatzi.fr

REUTERS/ Jonathan Ernst

Ολοκληρώνονται αύριο οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και οι Δημοκρατικοί έχουν στηρίξει πολλές ελπίδες στις γυναίκες ψηφοφόρους, με τους αναλυτές να επισημαίνουν ότι είναι η δική τους συμμετοχή που θα κρίνει τη διατήρηση του ελέγχου της Γερουσίας.

«Δεν μπορώ να φανταστώ καλύτερον τρόπο για να εργαστεί το Κογκρέσο υπέρ των αμερικανικών οικογενειών από την υπερψήφιση των Δημοκρατικών υποψηφίων: η πρόοδος των γυναικών είναι πρόοδος των οικογενειών, της δικαιοσύνης, της Αμερικής», τόνιζε η Χίλαρι Κλίντον (πιθανή προεδρική υποψήφια το 2016) σε κάθε προεκλογική συγκέντρωση που συμμετείχε.

Με τις δημοσκοπήσεις να μην είναι και τόσο ευνοϊκές για τους Δημοκρατικούς, στη μάχη ρίχτηκε και ο ίδιος ο Μπαράκ Ομπάμα, αξιοποιώντας το τελευταίο του ραδιοφωνικό διάγγελμα πριν από τις εκλογές για να υποσχεθεί μέτρα για ίση αμοιβή και αύξηση του βασικού μισθού. «Είμαστε στο 2014, αλλά ακόμη οι γυναίκες αμείβονται λιγότερο από τους άντρες για να κάνουν την ίδια δουλειά, ενώ για τις έγχρωμες το χάσμα είναι ακόμη μεγαλύτερο. Οι γυναίκες δουλεύουν σκληρά για να συντηρήσουν τον εαυτό τους και τα παιδιά τους, αλλά αντιμετωπίζουν άδικες πρακτικές και αναχρονιστικά εργασιακά μέτρα».

Η αναφορά στους «αναχρονισμούς» που προωθούν οι Ρεπουμπλικάνοι ήταν το λάιτ μοτίφ πολλών εκστρατειών: «Γιατί το 2014 συζητάμε για το δικαίωμα στην άμβλωση ή την πρόσβαση στα αντισυλληπτικά; Είναι δικαιώματά σου και δεν θα επιτρέψω να σου τα αρνηθούν», λέει το σποτ του Μαρκ Ούνταλ, υποψήφιου του Κολοράντο για τη Γερουσία.

Η καμπάνια των Δημοκρατικών για την προσέλκυση της γυναικείας ψήφου εστίασε στα αναπαραγωγικά δικαιώματα και στην ίση αμοιβή με την παράλληλη αύξηση του βασικού μισθού. Στόχος ήταν να υπενθυμίσουν στις ψηφοφόρους τι θα σήμαινε ένα Κογκρέσο υπό τον πλήρη έλεγχο των Ρεπουμπλικάνων: τα τελευταία 4 χρόνια στις Πολιτείες που κυβερνούν υιοθέτησαν νόμους που περιορίζουν το δικαίωμα στην άμβλωση και στην αντισύλληψη και δεν εφαρμόζουν αποφάσεις του Ανώτατου Δικαστηρίου για ισότητα μισθών.

Οι γυναίκες εκλογείς κατά παράδοση στηρίζουν περισσότερο τους Δημοκρατικούς. Σύμφωνα με δημοσκόπηση της The Wall Street Journal, 51% προτιμά Δημοκρατική πλειοψηφία στο Κογκρέσο έναντι ενός 37% των αντρών. Για να την πετύχουν, οι Δημοκρατικοί απευθύνθηκαν κυρίως σε ένα ξεχωριστό στρώμα του γυναικείου εκλογικού σώματος: τις ανύπαντρες. Το 50% των Αμερικανίδων άνω των 18 ετών δεν έχει παντρευτεί και εκπροσωπούν τον έναν στους τέσσερις ψηφοφόρους. Η υπόσχεση για αύξηση του κατώτερου μισθού είναι σημαντικό θέλγητρο, καθώς βασικές ευνοημένες θα είναι νέες γυναίκες, πολλές τους μόνες μητέρες με μικρά παιδιά, γιατί αυτές κατά κύριο λόγο απασχολούνται σε χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας και οι μισθοί τους παραμένουν παγωμένοι εδώ και χρόνια.

Στις προεδρικές του 2008 και του 2012 οι γυναίκες (ιδίως οι Αφροαμερικανίδες) είχαν το μεγαλύτερο ποσοστό συμμετοχής από όλο το εκλογικό σώμα, καθορίζοντας το αποτέλεσμα. Αν οι Δημοκρατικοί καταφέρουν να τις πείσουν να μετάσχουν και σ’ αυτές τις ενδιάμεσες, οι εκλογές θα έχουν κριθεί υπέρ τους.

Ευλογία και όχι κατάρα…

Το δάσος των κοριτσιών που κατάφεραν να γεννηθούν και να μεγαλώσουν

Στο Ρατζαστάν φυτεύουν 111 δέντρα για κάθε κορίτσι που γεννιέται
PRAHLAD PALIWAL

Στο άγονο Πιπλάντρι του ινδικού κρατιδίου του Ρατζαστάν, εδώ και λίγα χρόνια, η γέννηση ενός κοριτσιού (που η παράδοση θεωρεί κακοτυχία) γιορτάζεται με μια τελετουργία. Κάθε ζευγάρι που αποκτά μια κόρη φυτεύει 111 δέντρα προς τιμήν της, τα οποία είναι υποχρεωμένη να φροντίζει για τα επόμενα 18 χρόνια. Μαζί, η οικογένεια και η κοινότητα καταθέτουν από κοινού ένα ποσό περίπου 400 ευρώ, που τα κορίτσια θα λάβουν όταν ενηλικιωθούν, με όρο οι γονείς τους να τα προσέχουν, να τα σπουδάσουν και να μην τα παντρέψουν προτού ενηλικιωθούν. Με το πρόγραμμα Kiran Hadhi Yogana, 300.000 δέντρα έχουν φυτευτεί στην άγονη περιοχή με τα τεράστια ορυχεία μαρμάρου, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση του περιβάλλοντος και προσφέροντας έσοδα στις οικογένειες που τώρα καλωσορίζουν την άφιξη των κοριτσιών σαν ευλογία και όχι κατάρα.

Στην Ινδία τα κορίτσια θεωρούνται βάρος: όταν παντρεύονται πρέπει να πληρώσουν προίκα και φεύγουν από το σπίτι τους για να «υπηρετήσουν» την οικογένεια του συζύγου. Παράνομη από το 1961, η προίκα επιβιώνει και οδηγεί στην κακοποίηση των νυφών για τα λεφτά, αλλά και στην επίσης παράνομη πρακτική της άμβλωσης των θηλυκών εμβρύων. Σήμερα στην Ινδία στους 1.000 άντρες αντιστοιχούν 940 γυναίκες, ενώ στο Ρατζαστάν μόνο 928. Το πρόγραμμα του Πιπλάντρι δίνει καρπούς, η αναλογία έχει αντιστραφεί τα τελευταία χρόνια και τώρα στο χωριό αντιστοιχούν 52 κορίτσια στα 48 αγόρια. Τα χρήματα που καταθέτουν οι οικογένειες είναι για να σχεδιάσουν το μέλλον των κοριτσιών τους και η αξία των δέντρων προμηνύει ευημερία για τους κατοίκους της κοινότητας. Οι καρποί τους αξιοποιούνται από όσους συμμετέχουν στο πρόγραμμα, ενώ οι κάπου 2 εκατ. θάμνοι αλόης, που φυτεύτηκαν γύρω από τα δέντρα για να τα προστατεύσουν από τους τερμίτες, αποτελούν βασικό συστατικό για τα προϊόντα που παράγει ο πρώτος γυναικείος συνεταιρισμός της περιοχής.

Η κυβέρνηση έχει βραβεύσει αυτή την πρωτοβουλία, που συνδυάζει προστασία του περιβάλλοντος και δικαιώματα των κοριτσιών και θεωρείται πρότυπη δράση «οικο-φεμινισμού».

Εγκαταλείπουν τα σχολεία για κορίτσια

REUTERS/ Mohammad Ismail

Κάθε που τα φώτα της δημοσιότητας εστιάζουν σε μια κρίση, η διεθνής κοινότητα επιδεικνύει τη γενναιοδωρία της υποσχόμενη εκατομμύρια για ανθρωπιστικές υποθέσεις. Οταν οι προβολείς σβήνουν, τα υπεσχημένα ποσά συρρικνώνονται, όσα τελικά διατίθενται δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα και αφήνουν στη μέση προγράμματα που έχουν γεννήσει τεράστιες προσδοκίες στους ανθρώπους. Αυτό συμβαίνει στο Αφγανιστάν με τα σχολεία για κορίτσια.

Το Ινστιτούτο Σύγχρονων Σπουδών του Κανταχάρ, είναι ένα σπάνιο ίδρυμα σε μια ακραία συντηρητική περιοχή, ένας χώρος που προσφέρει στα κορίτσια μόρφωση και προοπτική ενώ αποτελεί τη μόνη διέξοδο από τον εγκλεισμό τους στο σπίτι. Το πρόβλημα αυτής της όασης για τα κορίτσια του Κανταχάρ είναι ακριβώς αυτή η «αναιρεμένη φιλανθρωπία». Τα κονδύλια στερεύουν, ΗΠΑ και Βρετανία έχουν περικόψει τα ποσά ανθρωπιστικής βοήθειας και, όπως λέει ο διευθυντής του σχολείου, Εχσανουλάχ Εχσάν: «Η διεθνής κοινότητα ήταν ενθουσιώδης με το πρόγραμμα και τώρα το εγκαταλείπουν με συνοπτικές διαδικασίες. Κανείς από όσους μας εγκωμιάζουν δεν μας προσφέρει πια βοήθεια. Τα κορίτσια έμαθαν εδώ και μια δεκαετία να ζουν σε ένα κλίμα κάποιας (ελάχιστης έστω) ελευθερίας, και τώρα απειλούνται να επιστρέψουν στον μεσαίωνα».

Εκεί από όπου ξεκίνησε μια από τις πρώτες μαθήτριες του Ινστιτούτου, η Μπίμπι Ζχίλια. Οταν έφτασε δεν ήξερε λέξη αγγλικά ούτε τι είναι υπολογιστής. Η 28χρονη σήμερα δουλεύει στη UNICEF και απευθύνει έκκληση στον κόσμο: «Το σχολείο με έμαθε αυτό που εσείς λέτε “ενδυνάμωση των γυναικών”, πράγματα που μοιάζουν αυτονόητα αλλά για μας είναι πολύτιμες ανακαλύψεις: πώς στέλνεις ένα μέιλ, πώς διαπραγματεύεσαι για καλύτερη αμοιβή, τι σημαίνουν τα γυναικεία δικαιώματα. Με τη δουλειά μου συντηρώ τη 14μελή οικογένειά μου. Θέλω οι έξι μικρότερες αδελφές μου, που πηγαίνουν στο Ινστιτούτο, να έχουν τις ίδιες ευκαιρίες με εμένα. Αυτή είναι μια έκκληση για βοήθεια».