Η οικονομική κρίση εκτινάσσει τα ποσοστά της παιδικής παχυσαρκίας. Τα μέτρα λιτότητας που βιώνει η Ελλάδα οδηγούν στη λήψη θερμιδογόνου φτηνής τροφής. Αυτό έχει αποτέλεσμα την αύξηση του σωματικού βάρους πάνω από το φυσιολογικό. Οχι μόνο στα παιδιά, αλλά και στους εφήβους και στους ενήλικες, με αποτέλεσμα να τίθεται η υγεία τους σε αυξημένο κίνδυνο.

Τα ελληνόπουλα κατέχουν πλέον την ανησυχητική πρωτιά στην Ευρώπη ως προς την παιδική παχυσαρκία, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ). Η μελέτη «WHO European Childhood Obesity Surveillance Initiative (COSI)» έγινε σε παιδιά 6-9 ετών, σε 16 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.

Στοιχεία-σοκ

Τα παραπάνω στοιχεία παρουσίασε χθες η Ελληνική Ιατρική Εταιρεία Παχυσαρκίας (ΕΙΕΠ), η οποία -στο πλαίσιο της COSI- συνέλεξε στοιχεία για 5.682 μαθητές Δημοτικού, 2.758 της Β΄ τάξης και 2.924 της Δ΄ τάξης (7 και 9 ετών), στη χώρα μας. «Το υψηλό ποσοστό της παιδικής παχυσαρκίας οφείλει να ενεργοποιήσει την πολιτεία, τους φορείς Υγείας, τους επαγγελματίες Υγείας, τους εκπαιδευτικούς, τους γονείς και όσους μπορούν να αναχαιτίσουν τη λαίλαπα της παιδικής παχυσαρκίας, καθώς η υγεία των αυριανών ενηλίκων θα είναι επισφαλής, με όλες τις συνέπειες που προδικάζονται», τόνισε ο γενικός γραμματέας της ΕΙΕΠ, Ευθύμιος Καπάνταης.

Η παιδική παχυσαρκία έχει αυξημένη συχνότητα σε χαμηλά οικογενειακά εισοδήματα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης της Εταιρείας. Στα αγόρια ηλικίας 7 ετών, σε οικογένειες με ετήσιο προσδιοριζόμενο οικογενειακό εισόδημα κάτω των 12.000€, ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ, ο λόγος της διαίρεσης του βάρος του ανθρώπου διά του ύψους του στο τετράγωνο που δείχνει τον βαθμό της παχυσαρκίας) ήταν 18,1 kg/m2, ενώ στα αγόρια σε οικογένειες με εισόδημα άνω ή ίσο των 30.000€ ήταν 17,27 kg/m2, σαφώς χαμηλότερος.

Αντίστοιχα, για τα κορίτσια ηλικίας 7 ετών σε οικογένειες με ετήσιο προσδιοριζόμενο οικογενειακό εισόδημα κάτω των 12.000€, ο ΔΜΣ ήταν 17,83 kg/m2 και για τα κορίτσια σε οικογένειες με εισόδημα άνω ή ίσο των 30.000€, 16,75 kg/m2. Τα ποσοστά παχυσαρκίας σε αγόρια ηλικίας 7 ετών ήταν 25,5% για ετήσιο προσδιοριζόμενο οικογενειακό εισόδημα κάτω των 30.000€ και 6,7% για μεγαλύτερο ή ίσο των 30.000 €. Τα αντίστοιχα ποσοστά στα κορίτσια της ίδιας ηλικίας ήταν 26,4% για κάτω των 30.000€ και 12,5% για εισόδημα μεγαλύτερο ή ίσο με 30.000€.

Κώδωνας κινδύνου

Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου: Η παιδική παχυσαρκία σχετίζεται με την οικογενειακή οικονομική κατάσταση. Η εξαετής οικονομική κρίση που βιώνει η Ελλάδα είναι η αιτία επιδείνωσης των δεικτών. Η παιδική παχυσαρκία παραμένει και μάλιστα εξελίσσεται σε μείζονα απειλή τόσο για την ατομική όσο και για τη δημόσια υγεία, αφού σχετίζεται με πληθώρα σωματικών και ψυχολογικών διαταραχών που εμφανίζονται στην παιδική ηλικία και διατηρούνται και στην ενήλικη ζωή.

Οι επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνια, με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Μπράιαν Φέλντμαν, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο ιατρικό περιοδικό «Nature Medicine», κατέθεσαν ήδη αίτηση στην αρμόδια εποπτική Αρχή των ΗΠΑ, την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDΑ), για άδεια κυκλοφορίας της εφεύρεσής τους, καθώς επίσης και αίτηση για τη σχετική εμπορική πατέντα, καθώς σχεδιάζουν να ιδρύσουν μια εταιρεία που θα προωθήσει τη συσκευή στη διεθνή αγορά.

«Με το νέο τεστ, όχι μόνο θα μπορούμε να διαγνώσουμε τον διαβήτη πιο αποτελεσματικά και πιο πλατιά, αλλά επίσης θα κατανοήσουμε καλύτερα τη νόσο και το πώς οι νέες θεραπείες της επηρεάζουν το σώμα», δήλωσε ο Μπράιαν Φέλντμαν.

Διάκριση ανάμεσα στα δύο είδη διαβήτη

Το τεστ-τσιπ διακρίνει ανάμεσα στις δύο βασικές μορφές του σακχαρώδους διαβήτη (1 και 2), οι οποίες χαρακτηρίζονται και οι δύο από υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα, αλλά έχουν διαφορετικές αιτίες και θεραπείες. Μέχρι σήμερα, η διάκριση ανάμεσα στον διαβήτη τύπου 1 και τύπου 2 βασίζεται σε ένα αργό και ακριβό τεστ.

Πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι η έγκαιρη και επιθετική θεραπεία του διαβήτη τύπου 1 βελτιώνει την μακροπρόθεσμη πρόγνωση των ασθενών. Πριν από δεκαετίες, ο διαβήτης τύπου 1 διαγιγνωσκόταν σχεδόν αποκλειστικά στα παιδιά και ο τύπου 2 σχεδόν πάντα σε μεσήλικες και υπέρβαρους ενήλικες. Εξαιτίας όμως, της επιδεινούμενης επιδημίας παιδικής παχυσαρκίας παγκοσμίως, περίπου το ένα τέταρτο των παιδιών που διαγιγνώσκονται με διαβήτη, έχουν τον τύπου 2. Ενώ, από την άλλη, ένας αυξανόμενος αριθμός ενηλίκων, για λόγους που δεν είναι ξεκάθαροι, εμφανίζουν διαβήτη τύπου 1, με συνέπεια να έχει γίνει πλέον πιο δυσδιάκριτο το σύνορο ανάμεσα στις δύο μορφές διαβήτη και έτσι να καθίσταται αναγκαία μια καλύτερη διαγνωστική εξέταση.

Ο διαβήτης τύπου 1 είναι μια αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία το ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς επιτίθεται στον ίδιο τον οργανισμό που πρέπει να προστατεύσει, με αποτέλεσμα το σώμα του ασθενούς να σταματά να παράγει επαρκή ινσουλίνη, την ορμόνη που παίζει ρόλο – κλειδί στην ρύθμιση (επεξεργασία) του σακχάρου στο αίμα. Τα αντισώματα του ασθενούς, τα οποία καταστρέφουν τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στο πάγκρεας, ανιχνεύονται στο σώμα όσων έχουν διαβήτη τύπου 1, αλλά όχι τύπου 2 και, γι’ αυτό, αποτελούν τον βασικό δείκτη διαφορικής διάγνωσης του «παιδικού» διαβήτη.

Τα πλεονεκτήματα του νέου τεστ

Ενώ τα παραδοσιακά τεστ κοστίζουν πολύ, χρησιμοποιούν ραδιενεργά υλικά, χρειάζονται αρκετές ημέρες και μπορούν να γίνουν μόνο από εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό, το νέο τεστ-τσιπ δεν χρησιμοποιεί ραδιενέργεια, κάνει τη διάγνωση μέσα σε λίγα λεπτά, απαιτεί ελάχιστη ιατρική εκπαίδευση και κοστίζει πολύ λίγο (όχι πάνω από 20 δολάρια για την παραγωγή του). Χρειάζεται, επίσης, πολύ λιγότερη ποσότητα αίματος σε σχέση με το υπάρχον τεστ και η λήψη του δείγματος μπορεί να γίνει με ένα απλό τρύπημα του δαχτύλου. Η ανίχνευση των αντισωμάτων από το τσιπ γίνεται με μια ειδική μέθοδο φθορισμού πάνω σε μια γυάλινη επιφάνεια επιστρωμένη με νανοσωματίδια χρυσού.

Εκτός από τους νέους διαβητικούς, το νέο τεστ μπορεί να ωφελήσει όσους κινδυνεύουν να εμφανίσουν μελλοντικά διαβήτη τύπου 1, όπως τους στενούς συγγενείς των ασθενών, καθώς οι γιατροί θα μπορούν πλέον, εύκολα και γρήγορα, να ανιχνεύουν το επίπεδο των σχετικών αντισωμάτων, προτού καν εμφανιστούν συμπτώματα της νόσου. Επίσης, λόγω του χαμηλού κόστους του, το τεστ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί γενικότερα στον πρώτο ευρύ έλεγχο του πληθυσμού για διαβήτη.

«Τα αντισώματα αποτελούν μια πραγματική κρυστάλλινη σφαίρα. Ακόμη και αν κανείς δεν έχει ήδη διαβήτη, αν διαθέτει στο αίμα του ένα αντίσωμα σχετικό με τον διαβήτη, αντιμετωπίζει σημαντικό κίνδυνο. Αν τα αντισώματα είναι πολλά, ο κίνδυνος ξεπερνά το 90%», δήλωσε ο Μπράιαν Φέλντμαν.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

1. Τα παιδιά βάζουν βάρος

2. H ποιοτική προσχολική εκπαίδευση ωφελεί όλα τα παιδιά ανεξαρτήτως εισοδήματος της οικογένειάς τους, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο Child Development. Ομάδα ερευνητών του Πανεπιστημίου Harvard διαπίστωσε ότι η εμπνευσμένη προσχολική εκπαίδευση για τα παιδιά επιφυλάσσει μακροχρόνια οφέλη συναισθηματικά, κοινωνικά και μαθησιακά. Τα παιδιά που λαμβάνουν κακής ποιότητας προσχολική εκπαίδευση δεν απολαμβάνουν αργότερα τους ίδιους καρπούς, ενώ τα παιδιά που φροντίζονται από μέλη της οικογένειας κερδίζουν τα συναισθηματικά οφέλη. Ορισμένα ερωτήματα που προτείνει η μελέτη στους γονείς που αναζητούν καλής ποιότητας προσχολική εκπαίδευση είναι αν οι ίδιοι νιώθουν ότι εμπνέονται από το περιβάλλον και τους εκπαιδευτικούς (μετά την παρακολούθηση μιας μέρας), αν το προσωπικό έχει διάρκεια στο σχολείο, πόσο συχνά και με ποιους τρόπους αλληλεπιδρούν με τα παιδιά, ποιο είναι το γενικό κλίμα, πώς αλληλεπιδρούν τα παιδιά.

3. Μέτρον άριστον και στην άθληση. Τα παιδιά που προπονούνται συστηματικά ή ξοδεύουν ατελείωτες ώρες στις κατασκηνώσεις ποδοσφαίρου, τένις κ.ο.κ. μπορεί να αναπτύξουν μια μεγάλη αγάπη για τα αθλήματα και την άθληση αλλά και μια σχέση ζωής με τους τραυματισμούς. Η σκληρή προπόνηση πριν να έχουν αναπτυχθεί πλήρως βλάπτει, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση που ανακοινώθηκε την Παρασκευή στο συνέδριο American Medical Society for Sports Medicine (AMSSM) στο Σαν Ντιέγκο. Οι νέοι αθλητές που περνούν περισσότερες από 13 ώρες την εβδομάδα στην προπόνηση έχουν 70% περισσότερες πιθανότητες να πάθουν σοβαρούς τραυματισμούς από την υπερβολική χρήση της μέσης, των ώμων, των ποδιών, των αγκώνων ανάλογα με το άθλημα. «Δεν είναι κακό για ένα παιδί να αρχίσει ένα άθλημα αναψυχής στα τέσσερα χρόνια του, αλλά εξειδίκευση;», διερωτώνται οι συγγραφείς της μελέτης. «Αυτό που βλέπουμε είναι περισσότερους τραυματισμούς ενηλίκων στα παιδιά, πράγμα που σημαίνει ότι επικρατεί μια τρέλα με την άθληση από πολύ νωρίς, ένας αγώνας να γίνει το παιδί αθλητής και συγχρόνως μια μεγάλη πίεση πάνω στα παιδιά να αθλούνται συνεχώς».

4. Το σχολείο προστατεύει από τα υπέρβαρα και τα παχύσαρκα παιδιά, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο The Journal of School Health. Οι ερευνητές μελέτησαν τις περιπτώσεις 3.700 παιδιών από 41 σχολεία για μία δεκαετία – από το νηπιαγωγείο μέχρι την τελευταία τάξη του δημοτικού. Αν ένα παιδί είναι ήδη υπέρβαρο ή παχύσαρκο, όταν ξεκινήσει το νηπιαγωγείο το σχολικό περιβάλλον ενθαρρύνει την απώλεια βάρους, ενώ το εξωσχολικό περιβάλλον οδηγεί στην ταχεία αύξηση του σωματικού βάρους. Οι πολιτικές υγιεινής διατροφής στα σχολεία πρέπει να απευθύνονται και στους μήνες των διακοπών.

5. Η υπέρταση στους εφήβους φέρνει καλές σχολικές επιδόσεις, λέει επιστημονική δημοσίευση στο Psychosomatic Medicine. Γερμανοί ερευνητές που εξέτασαν 7.688 αγόρια και κορίτσια ηλικίας 11 έως 17 βρήκαν ότι το 11% είχε υπέρταση. Τα παιδιά αυτά έχουν αυξημένη αυτοπεποίθηση και λιγότερα συναισθηματικά προβλήματα και προβλήματα συμπεριφοράς σε σχέση με τους συμμαθητές τους με κανονική ή χαμηλή πίεση. Η αυξημένη πίεση στο αίμα μπορεί να διεγείρει τις νευρικές ίνες στον εγκέφαλο που απαλύνουν τα αρνητικά συναισθήματα, δημιουργώντας έναν βιολογικό βρόχο ανάδρασης, υποθέτει ο Dr. Christoph Hermann-Lingen, καθηγητής Ψυχοσωματικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Göttingen, συγγραφέας της μελέτης. Από την άλλη, τα παιδιά με υπέρταση, σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν περισσότερες πιθανότητες να είναι υπέρβαρα, ξοδεύουν περισσότερες ώρες μπροστά στην τηλεόραση ή τους υπολογιστές και έχουν περισσότερες πιθανότητες να αισθάνονται σωματικά εκτός φόρμας.

6. Το τραύλισμα δεν σε πηγαίνει πίσω κοινωνικά, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο Journal of Pediatrics. Παρ' όλο που οι γονείς αγχώνονται όταν ακούν το 3χρονο ή 4χρονο παιδί τους να παλεύει με το τραύλισμα σκεπτόμενοι την κοροϊδία, τη δυσκολία να κάνει φίλους, τον φόβο της ομιλίας που θα αντιμετωπίσει στο σχολείο, ομάδα Αυστραλών επιστημόνων λέει ότι είναι συχνό φαινόμενο στα παιδιά αυτής της ηλικίας και ότι τα καταφέρνουν μια χαρά και συναισθηματικά και κοινωνικά. Οι ερευνητές μελέτησαν 1.600 παιδιά από 8 μηνών, το 11% των οποίων ξεκίνησαν να τραυλίζουν γύρω στα 4. Τα παιδιά που τραύλιζαν στην ηλικία αυτή είχαν κοινή ιδιοσυγκρασία και κοινωνική-συναισθηματική ανάπτυξη με τα παιδιά που δεν τραύλιζαν.