Διεθνής ερευνητική ομάδα εντόπισε για πρώτη φορά μεταλλάξεις σε γονίδιο που μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, ακόμα και σε ανθρώπους που ανήκουν στην ομάδα υψηλού κινδύνου λόγω παχυσαρκίας, ηλικίας και άλλων παραγόντων.

Όσοι έχουν αυτό το γονίδιο παράγουν περισσότερη ινσουλίνη στο πάγκρεας και, παράλληλα, έχουν μικρότερο επίπεδο σακχάρου στο αίμα τους. Είναι η πρώτη φορά που ανακαλύπτεται μια γενετική μετάλλαξη με προστατευτική δράση για τον διαβήτη.

Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι, σε επόμενο στάδιο, θα βρουν ένα φάρμακο που θα μιμείται την προστατευτική δράση του εν λόγω γονιδίου, γεγονός που θα ανοίξει νέους θεραπευτικούς δρόμους για τη συγκεκριμένη ασθένεια, η οποία τείνει να εξελιχτεί σε παγκόσμια επιδημία καθώς εκτιμάται ότι πάσχουν από αυτήν πάνω από 300 εκατ. άνθρωποι. Ήδη οι φαρμακευτικές εταιρίες Pfizer και Amgen ανακοίνωσαν ότι ξεκινούν άμεσα έρευνες για ένα νέο φάρμακο.

Η αλλαγή στον τρόπο ζωής και διατροφής, καθώς και τα υπάρχοντα φάρμακα επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου, αλλά πολλοί ασθενείς δεν ανταποκρίνονται καλά στις υφιστάμενες θεραπείες, γι’ αυτό πάντα αναζητούνται νέες θεραπευτικές στρατηγικές. Πάντως, διευθυντικό στέλεχος της Pfizer προειδοποίησε ότι τυχόν νέο φάρμακο θα χρειαστεί δέκα έως 20 χρόνια έως ότου κυκλοφορήσει στην αγορά.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής επιστήμονες του Ινστιτούτου Broad (των πανεπιστημίων ΜΙΤ και Χάρβαρντ) και του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης, υπό τον Ντέιβιντ Αλτσούλερ, ανέλυσαν γενετικά στοιχεία από 150.000 άτομα, τα οποία, παρά την ύπαρξη διαφόρων δυνητικών παραγόντων κινδύνου, ποτέ δεν είχαν εμφανίσει διαβήτη, αντίθετα είχαν φυσιολογικό επίπεδο σακχάρου στο αίμα τους.

efsyn.gr με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η δίαιτα των παιδιών μας εξαρτάται από το πώς αισθανόμαστε οι γονείς με την οικονομική μας κατάσταση, ιδιαίτερα όταν έχουν υπάρξει αλλαγές, περισσότερο κι από το εισόδημά μας, λέει νέα επιστημονική δημοσίευση στο «Journal of Epidemiology and Community Health». Αυτό, εξηγούν οι επιστήμονες, μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι το εισόδημα δεν μοιράζεται ισότιμα στο σπίτι ή ότι είναι περισσότερο η αντίληψη της φτώχειας παρά η μετρήσιμη φτώχεια που καθορίζει τις επιλογές των τροφίμων. Για τα παιδιά των οικογενειών που η οικονομική κατάσταση μετακινήθηκε από το «νιώθω άνετα» στο «δύσκολα τα καταφέρνω» σημαίνει πολύ λιγότερα φρούτα και λαχανικά στο τραπέζι και πολύ περισσότερους υδατάνθρακες και γλυκά. Για τους γονείς των οποίων η οικονομική κατάσταση δεν άλλαξε αλλά ήταν πάντα δύσκολη, η ποιότητα της διατροφής των παιδιών τους όσο μεγαλώνουν καλυτερεύει.

Ο φρουτοχυμός είναι το ίδιο σακχαρώδης με τα αναψυκτικά. Δημοσίευση στο «The Lancet» καταδεικνύει πως οι χυμοί είναι το ίδιο βλαπτικοί για την υγεία με τα αναψυκτικά, αφού έχουν υψηλή συγκέντρωση ζάχαρης. Ο κόσμος όμως έχει οδηγηθεί στο συμπέρασμα ότι ο χυμός είναι μια υγιεινή επιλογή, λένε οι συγγραφείς της μελέτης, ενώ οτιδήποτε δεν στύβουμε μόνοι μας και παίρνουμε από κουτί περιέχει… τρελή ζάχαρη. Οι πολυδιαφημισμένοι για τη φυσικότητά τους χυμοί, προσθέτουν, αυξάνουν τις πιθανότητες εμφάνισης καρδιαγγειακών ασθενειών, διαβήτη και πολλών άλλων κακών. «Εχει γίνει παρεξήγηση», λέει ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Jason Gill στο Πανεπιστήμιο της Γλασκόβης, και εξηγεί: «250 ml χυμού μήλου περιέχουν 110 θερμίδες και 26 g. ζάχαρη και 250 ml κόλα περιέχουν 105 θερμίδες και 26,5 ζάχαρη»!

Tα Μanga κόμικς είναι η λύση για να επιλέγουν να τρώνε τα παιδιά φρούτα και λαχανικά, είναι το συμπέρασμα ομάδας επιστημόνων της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Αφού δημιούργησαν Manga ειδικά για την προώθηση φρούτων και λαχανικών, οι επιστήμονες τα έδωσαν σε παιδιά (9-13 ετών) για να τα διαβάσουν. Γιατί επιλέχθηκαν τα Manga; Γιατί είναι μια μοναδική μορφή πολυτροπικών μέσων αφήγησης που συνδυάζουν εικόνες και κείμενο, εξηγεί η ομάδα τού NYU. Η πειθώ των μηνυμάτων των ιαπωνικών κόμικς είναι μεγάλη. Το άτομο «μεταφέρεται» ή βυθίζεται στον αφηγηματικό κόσμο μέσα από τις εικόνες σε μια ιστορία καταφέρνοντας να επηρεαστεί η συμπεριφορά του. Μετά τα Manga, δόθηκε στα παιδιά η επιλογή ενός υγιεινού σνακ (πορτοκάλια, σταφύλια, μήλα, φράουλες) ή ενός ανθυγιεινού (μπισκότα, τσιπς, κρακεράκια με τυρί, νάτσος). Το 60% διάλεξε φρούτα. Χωρίς τα Manga περισσότερο από το 70% έκανε την ανθυγιεινή επιλογή.

Καλύτερη η μεσογειακή διατροφή από κάθε άλλη «χαμηλή σε λιπαρά» δίαιτα για την καρδιά, λέει δημοσίευση στο «American Journal of Medicine». Ο κίνδυνος για έμφραγμα και θάνατο από καρδιαγγειακά αίτια μειώνεται σε όσους επιλέγουν τη μεσογειακή δίαιτα. Η χαμηλή σε λιπαρά δίαιτα το μόνο που καταφέρνει είναι να ρίξει τα επίπεδα της χοληστερόλης. Αντίθετα, η μεσογειακή επιλογή φέρνει τη μείωση των θανάτων από καρδιοαγγειακά νοσήματα και των θανατηφόρων εμφραγμάτων. Aντί να περιορίζει τη συνολική πρόσληψη λίπους, η μεσογειακή διατροφή κάνει σοφές επιλογές για το είδος των λιπών: μονοακόρεστα λιπαρά (ελαιόλαδο, καρύδια), πολυακόρεστα ωμέγα – 3 λιπαρά οξέα (σαρδέλες, πέστροφα), λίπη από φυτικές πηγές (λιναρόσπορος). Την ίδια ώρα περιορίζει την κατανάλωση επεξεργασμένων και συσκευασμένων τροφίμων, κρατά τη δίαιτα εξαιρετικά χαμηλή σε ανθυγιεινά τρανς λιπαρά που έχει αποδειχτεί ότι αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιακής νόσου και εγκεφαλικών επεισοδίων. Ας μην ξεχνάμε το ελαιόλαδο που μειώνει τη φλεγμονή, προλαμβάνοντας μεταξύ άλλων την καρδιακή νόσο, και τη μεγάλη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών, σε αντίθεση με την περιορισμένη κατανάλωση κρέατος.

Η σοκολάτα και το κρασί προλαμβάνουν τον διαβήτη τύπου 2. Δημοσίευση στο «The Journal of Nutrition» μιλά για τα οφέλη των φλαβονοειδών στην πρόληψη της πιο κοινής μορφής του διαβήτη. Η αντίσταση στην ινσουλίνη, αιτία για τον διαβήτη τύπου 2, σημαίνει ότι ο οργανισμός είναι ανίκανος να χρησιμοποιήσει καλά την ινσουλίνη και μπορεί να οδηγήσει σε ανώμαλα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα. Οι ερευνητές βρήκαν ότι η υψηλή κατανάλωση σε ανθοκυάνες και φλαβόνες, που βρίσκονται σε τροφές όπως τα μούρα, τα βότανα, τα κόκκινα σταφύλια, η σοκολάτα και το κρασί, είχε αποτέλεσμα τη χαμηλή αντίσταση στην ινσουλίνη. Η κατανάλωση σοκολάτας μειώνει την αρτηριακή πίεση, βελτιώνει τη ροή του αίματος και βοηθά τις αρτηρίες να παραμένουν υγιείς και ευέλικτες. Η ένταξη κυρίως της μαύρης σοκολάτας, που περιέχει περισσότερες βιοδραστικές ενώσεις, σε μια υγιεινή διατροφή, πλούσια σε φρούτα και λαχανικά, προλαμβάνει εκτός από τον τύπου 2 διαβήτη και από την καρδιοαγγειακή νόσο.

Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν μια από τις κύριες αιτίες θανάτου τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα. Η πρόσληψη κορεσμένων λιπιδίων έχει κατηγορηθεί ως μία από τις αιτίες για την αύξηση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, και γνωρίζουμε ότι η χαμηλή πρόσληψή τους μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη ρύθμιση των λιπιδίων του αίματος και να προστατεύσει από τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Για να μειωθεί η πρόσληψη των κορεσμένων λιπιδίων στην καθημερινή διατροφή, συστήνεται να μειωθεί η κατανάλωση των προϊόντων που κυρίως τα περιέχουν, όπως είναι το κρέας και τα προϊόντα του, ή/και να αντικατασταθούν από τρόφιμα πλούσια σε μονο- ή πολυακόρεστα λιπίδια (π.χ. αντικατάσταση του βούτυρου από ελαιόλαδο). Επιπλέον, συστήνεται να επιλέγονται τρόφιμα τα οποία έχουν υποστεί μείωση στην περιεκτικότητα του λίπους τους.

Στην περίπτωση των γαλακτοκομικών οι περισσότεροι διεθνείς οργανισμοί συστήνουν να καταναλώνονται ημίπαχα αντί για πλήρη γαλακτοκομικά. Μάλιστα, η σύσταση αυτή δεν αφορά μόνο τα ενήλικα άτομα του πληθυσμού, αλλά επεκτείνεται και στην εφηβική ακόμα και την παιδική ηλικία, αφού από την ηλικία των δύο ετών και άνω συστήνεται να καταναλώνουν τα παιδιά ημίπαχα γαλακτοκομικά προϊόντα. Παρόλο που είναι εύλογο θεωρητικά να υποθέτουμε ότι η μείωση του κορεσμένου λίπους στη διατροφή, συνεπώς και του κορεσμένου λίπους από τα γαλακτοκομικά, θα βοηθήσει στην πρόληψη ή την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, πολλά νέα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν πως πιθανότατα κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει απαραίτητα.

Σε αρκετές ερευνητικές μελέτες έχει βρεθεί ότι η κατανάλωση πλήρων γαλακτοκομικών όχι μόνο δεν έχει αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία, αλλά μπορεί να έχει κάποια ευεργετικά αποτελέσματα. Έχει βρεθεί πως η κατανάλωση γαλακτοκομικών υψηλής περιεκτικότητας σε λίπος δεν σχετίζεται με παχυσαρκία ή με δυσμενές μεταβολικό προφίλ. Αντιθέτως, σε αρκετές μελέτες σχετίζεται με χαμηλότερο βάρος σώματος και μειωμένη αύξηση σωματικού λίπους με το πέρασμα του χρόνου, αλλά και με καλύτερο μεταβολικό προφίλ. Αν και τα γαλακτοκομικά προϊόντα με μειωμένα λιπίδια είναι και χαμηλότερα σε θερμίδες σε σχέση με τα πλήρη, δεν υπάρχουν στοιχεία που να αναδεικνύουν τη στρατηγική αυτή ως επιτυχή για τη μείωση του βάρους σε σχέση με άλλες διαιτητικές παρεμβάσεις. Ο κύριος προβληματισμός αφορά την πιο ασθενή επίδρασή τους στον κορεσμό, εξαιτίας της οποίας το άτομο μπορεί εύκολα να αντισταθμίσει ή και να υπερκαλύψει τις θερμίδες που «γλίτωσε» εντός της ημέρας, καταναλώνοντας άλλα τρόφιμα, ίσως και χαμηλότερης θρεπτικής αξίας.

Η σχέση της κατανάλωσης πλήρων γαλακτοκομικών με την εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη ή καρδιαγγειακών νοσημάτων δεν είναι τόσο ξεκάθαρη, αφού κάποια δεδομένα προτείνουν προστατευτική δράση, ενώ άλλα αρνητική επίδραση. Στοιχεία από μία μεγάλη προοπτική μελέτη, η οποία παρακολούθησε 5.000 άτομα για 10 χρόνια, τονίζουν τη σημασία της πηγής του κορεσμένου λίπους στη σχέση του με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, τα κορεσμένα λίπη του κρέατος σχετίζονται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ενώ τα κορεσμένα λίπη των γαλακτοκομικών προϊόντων σχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο για την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Συνεπώς, θα πρέπει να διατηρούμε κάποιες επιφυλάξεις όταν αναφερόμαστε στη μείωση του κορεσμένου λίπους από τα γαλακτοκομικά προϊόντα ως μία προστατευτική αλλαγή στη διατροφή μας. Παρόλο που τα γαλακτοκομικά προϊόντα με μειωμένο λίπος έχουν και λιγότερες θερμίδες σε σχέση με τα πλήρη, η χρησιμότητά τους στον έλεγχο της θερμιδικής πρόσληψης για τη μείωση του σωματικού βάρους δεν είναι αποδεδειγμένη, και ίσως έχει νόημα μόνο εφόσον τηρείται το μέτρο στην ποσότητα και ένας συνολικότερος έλεγχος στη δίαιτα του ατόμου.

Πηγή: ΕΥΖΗΝ (Εθνική Δράση Υγείας για τη ΖωΗ των Νέων)

Η σχέση τού σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 με τον αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης στις γυναίκες είναι γνωστή. Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει πως οι δύο αυτοί παράγοντες συνδέονται με την ύπαρξη πόνου. Νέα μελέτη καταδεικνύει ότι τα συμπληρώματα της βιταμίνης D μπορούν να μειώσουν τόσο τα επίπεδα κατάθλιψης, όσο και πόνου, στις γυναίκες με διαβήτη.

Η επιστημονική ομάδα του Todd Doyle από το πανεπιστήμιο Loyola του Σικάγου ερεύνησε εάν τα συμπληρώματα της βιταμίνης D επηρεάζουν τις γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, οι οποίες πάσχουν και από κατάθλιψη. Οι γυναίκες που συμμετείχαν στην μελέτη έλαβαν για έξι μήνες συμπλήρωμα της βιταμίνης D2 (συνολικά 50.000 IU κάθε εβδομάδα). Στο τέλος της πειραματικής διαδικασίας, τα επίπεδα κατάθλιψης των γυναικών όπως και ο πόνος – που είχε αναφέρει αρχικά, μεγάλο ποσοστό του συμμετεχόντων – βελτιώθηκε σημαντικά.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα, ο Todd Doyle ανέφερε: «Ο πόνος είναι ένα κοινό και συχνά σοβαρό πρόβλημα για τις γυναίκες με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και κατάθλιψη. Απαιτείται περαιτέρω έρευνα, ωστόσο τα συμπληρώματα της D2 αποτελούν μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία».

Η βιταμίνη D είναι πολύ σημαντική για τον ανθρώπινο οργανισμό: ρυθμίζει την ποσότητα ασβεστίου και φωσφόρου που συμβάλλουν στην υγεία των οστών και των δοντιών. Ο άνθρωπος λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της βιταμίνης D που χρειάζεται, από τον ήλιο. Την ίδια στιγμή, υπάρχουν τροφές που είναι καλές πηγές της βιταμίνης αυτής, όπως τα λιπαρά ψάρια (σολομός, σαρδέλα, σκουμπρί), τα αυγά και και εμπλουτισμένα τρόφιμα.

Πηγή: medicalnewstoday

Χωρίς πολιτική για τα χρόνια νοσήματα παραμένει η χώρα μας στην εποχή της κρίσης και του Μνημονίου. Δέκα παθήσεις απορροφούν το 70% των πόρων για την υγεία, χωρίς όμως να υπάρχει οργανωμένο σχέδιο πρωτοβάθμιας φροντίδας που θα παρέχει υψηλής ποιότητας υπηρεσίες στις πιο ευάλωτες ομάδες

Στη χώρα μας μέχρι στιγμής δεν υπάρχει πολιτική για τα χρόνια νοσήματα. Μιλάμε μόνο για 10 παθήσεις που απορροφούν το 70% των πόρων! Η πλειονότητα των πολιτών άνω των 50 ετών πάσχουν από μια χρόνια πάθηση, κι εκείνοι που ξεπερνούν τα 65 χρόνια από δύο έως τέσσερις! Οι σημαντικότερες από αυτές είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η καρδιακή ανεπάρκεια, η χρόνια αναπνευστική ανεπάρκεια (ΧΑΠ), το βρογχικό άσθμα, ο καρκίνος, οι νευρολογικές παθήσεις με σημαντικότερη και πιο συχνή το Αλτσχάιμερ. Η αδυναμία οργανωμένης πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, η έλλειψη μέριμνας για τους νέους πάσχοντες αφαιρούν από τους πολίτες το δικαίωμα σε υψηλή ποιότητα ζωής και επιτρέπουν την ανεξέλεγκτη κατασπατάληση του δημόσιου χρήματος. Η διαβητολογική εταιρεία προ διετίας ανακοίνωσε ότι έχουμε ένα εκατομμύριο διαβητικούς, από τους οποίους φαρμακευτική αγωγή παίρνουν μόνον οι μισοί (500.000) και ρυθμισμένοι είναι μόνο το ένα τέταρτο (250.000). Για μια πάθηση που μπορεί να ρυθμιστεί από ένα δίκτυο γιατρών στην πρωτοβάθμια περίθαλψη ο ασθενής φτάνει στα νοσοκομεία -στη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια- με υποτροπές που απαιτούν μεγάλες, εξαντλητικές για τον ίδιο και πολυδάπανες επεμβάσεις (ακρωτηριασμούς άκρων, οφθαλμολογικά χειρουργεία κ.λπ.) και μακροχρόνια θεραπεία που υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής του και τον θέτει εκτός παραγωγικής τάξης. Το επιδημιολογικό προφίλ της χώρας επιβάλλει άμεσα οργανωμένο σχέδιο πρωτοβάθμιας φροντίδας, όπου δίκτυα για τους νέους πάσχοντες θα αντιμετωπίζουν τις χρόνιες παθήσεις παρέχοντας υψηλής ποιότητας υπηρεσίες. Και πολύ έχουμε αργήσει.

Του Δημήτρη Ν. Παπαχρήστου*

Τι είναι το «σάκχαρο» και πώς αντιμετωπίζεται

Η παθολογική αύξηση του σακχάρου στο αίμα (υπεργλυκαιμία) είναι ο χαρακτηριστικός δείκτης μιας πάθησης που ονομάζεται Σακχαρώδης Διαβήτης (Σ.Δ.), όνομα που έδωσε ο Αρεταίος ο Καππαδόκης (2ος αι. μ.Χ.) για την αθρόα διάβαση γλυκών ούρων από τον νεφρό του ασθενούς.

Πρόκειται για χρόνια και σοβαρή πάθηση καθώς δύναται να προσβάλει τα περισσότερα και ζωτικότερα όργανα του σώματος, μεταξύ των οποίων την καρδιά και τα αγγεία, τους νεφρούς, τους οφθαλμούς, το κεντρικό και περιφερικό νευρικό σύστημα. Πυρήνας της πάθησης ο διαταραγμένος μεταβολισμός της γλυκόζης, απότοκος της σχετικής ή απόλυτης ένδειας ινσουλίνης. Η πάθηση είναι συχνή και υπολογίζεται ότι περίπου 800.000 Ελληνες είναι διαβητικοί.

Διάγνωση

Η διάγνωση της νόσου τεκμηριώνεται από την αύξηση της στάθμης γλυκόζης στο αίμα άνω των 126 mg/dl επί νηστείας ή άνω των 200 mg/dl σε τυχαία μέτρηση. Σάκχαρα νηστείας από 100 mg/dl – 125 mg/dl απαιτούν διευκρίνιση, με δοκιμασία ανοχής στη γλυκόζη (ΔΑΓ).

Μεταβολισμός γλυκόζης

Η γλυκόζη οξειδούμενη αποτελεί κύρια πηγή ενέργειας για τα περισσότερα κύτταρα, στα οποία εισέρχεται με τη δράση της ινσουλίνης. Λεπτοί μηχανισμοί εξασφαλίζουν τη σταθερότητα στη στάθμη γλυκόζης στο αίμα σε διάφορες συνθήκες (ομοιόσταση γλυκόζης).

Ετσι, π.χ. επί νηστείας, το σάκχαρο του αίματος δεν πέφτει, καθώς το αποθηκευμένο στο ήπαρ γλυκογόνο διασπάται, απελευθερώνοντας στο αίμα γλυκόζη. Η έξοδος γλυκόζης από το ήπαρ ρυθμίζεται από ορμόνες (κατεχολαμίνες, γλυκαγόνη και γλυκοκορτικοειδή). Επίσης, έπειτα από ένα μεγάλο γεύμα, το σάκχαρο στο αίμα δεν ανεβαίνει υπερβολικά, καθώς εκκρίνεται ινσουλίνη από το πάγκρεας. Με τη δράση της αναστέλλεται η έξοδος γλυκόζης από το ήπαρ και προάγεται είσοδος της κυκλοφορούσας γλυκόζης στους μύες και τον λιπώδη ιστό για να αποδώσει ενέργεια. Οταν η έκκριση ινσουλίνης δεν είναι αρκετή ή η δράση της δεν είναι επαρκής προκαλείται Σ.Δ..

Διακρίνεται σε δύο κυρίως τύπους:

➊ Ο τύπος Ι, που συνιστά λιγότερο από το 10% των περιπτώσεων Σ.Δ., παρουσιάζεται συνήθως σε νεαρή ηλικία και προκαλείται από την αυτοάνοση καταστροφή των β κυττάρων του παγκρεατικού νησιδίου. Εκδηλώνεται με υψηλές στάθμες σακχάρου στο αίμα και οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν «διαβητική οξέωση», καθώς τα περιφερικά κύτταρα στα οποία δεν εισέρχεται γλυκόζη χρησιμοποιούν ως πηγή ενέργειας την οξείδωση λιπαρών οξέων.

➋ Ο τύπος ΙΙ αφορά την πλειονότητα των περιπτώσεων Σ.Δ. και συνήθως παρουσιάζεται στη μέση ηλικία. Στον Σ.Δ. ΙΙ παράγεται ινσουλίνη, παρατηρούνται όμως προβλήματα τόσο στην έκκριση (σχετική ένδεια) όσο και στη δράση της. Δηλαδή είναι ανεπαρκής τόσο στο να αναστέλλει την έξοδο γλυκόζης από το ήπαρ όσο και στο να προάγει την κατανάλωση γλυκόζης στους περιφερικούς ιστούς (ινσουλινική αντοχή – ΙΑ). Αποτέλεσμα είναι η υπεργλυχαιμία που επιτείνει την ΙΑ. Ο Σ.Δ. ΙΙ συχνά (90%) συνοδεύεται από παχυσαρκία και σε αρκετές περιπτώσεις από υπέρταση, δυσλιπιδαιμία, υπερουριχαιμία που μαζί αναφέρονται ως «μεταβολικό σύνδρομο».

Κλινική εικόνα

Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι: πολυουρία, δίψα, απώλεια βάρους, υπερφαγία, καταβολή δυνάμεων. Συχνές είναι οι λοιμώξεις από το γεννητικό και το ουροποιητικό σύστημα. Αρκετοί όμως διαβητικοί ΙΙ δεν παρουσιάζουν συμπτώματα για χρόνια και συχνά παραμένουν αδιάγνωστοι. Εντονες είναι οι εκδηλώσεις όταν εμφανιστεί διαβητική κετοξέωση που μπορεί να οδηγήσει σε κώμα ή ακόμη και θάνατο αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα.

Επιπλοκές

Αν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα ο Σ.Δ., οδηγεί σε επιπλοκές. Οι όψιμες επιπλοκές του Σ.Δ. αφορούν κυρίως τις βλάβες αγγείων και νεύρων.

Τα καρδιακά συμβάματα στους διαβητικούς είναι συχνότερα και πλέον καταστροφικά. Τα αγγεία των κάτω άκρων αποφράσσονται, οδηγώντας σε διαλείπουσα χωλότητα ή ακόμη ακρωτηριασμό.

Η μικροαγγειοπάθεια του Σ.Δ. κυρίως εκδηλώνεται στον οφθαλμό και στους νεφρούς. Ο Σ.Δ. αποτελεί πρώτη σε συχνότητα αιτία φυσικής τύφλωσης (αμφιβληστροειδοπάθεια, καταρράκτης). Οι νεφροί υφίστανται σπειραματοσκλήρυνση, που αρχικά εκδηλώνεται ως μικροαλβουμινουρία και μπορεί προοδευτικά να οδηγήσει σε νεφρική ανεπάρκεια.

Το νευρικό σύστημα προσβάλλεται συνολικά (διαβητική νευροπάθεια).

Συχνή είναι η διαταραχή στύσης στους διαβητικούς και τα διαβητικά έλκη στα πόδια. Η έγκαιρη και ορθή αντιμετώπιση του Σ.Δ. δύναται να αποτρέψει ή να αναστείλει την εξέλιξη των περισσοτέρων επιπλοκών.

* Ο Δημήτρης Ν. Παπαχρήστου είναι αν. καθηγητής Ιατρικής ΔΠΘ, ενδοκρινολόγος και παθολόγος/διαβητολόγος, PDF Yale Univ (USA) και Mc Gill (CANADA), διευθυντής της Ενδοκρινολογικής Κλινικής του Θεραπευτηρίου Metropolitan και σύμβουλος του Ωνασείου Καρδιοχειρουργικού Κέντρου

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Αντιμετώπιση

Απαιτείται η συντονισμένη προσπάθεια του ασθενούς (και των οικείων του) και του αρμόδιου ιατρού. Η φροντίδα συνίσταται σε:

➊ Εκπαίδευση του διαβητικού στην αντίληψη της νόσου του, στον αυτοέλεγχό του με μετρήσεις σακχάρου και στην παρακολούθηση ενός τρόπου ζωής με διαιτητικούς κανόνες, γυμναστική, ιατρικές και εργαστηριακές εξετάσεις (π.χ. της Γλυκοζυλιωμένης Hb (Α1C), ενός σημαντικού δείκτη ρύθμισης) σε τακτά διαστήματα (3–4 μηνών) και εγρήγορσή του για υπογλυκαιμία ή υπεργλυκαιμία.

➋ Δίαιτα, που πρέπει να έχει:

• Κατανάλωση τόσων θερμίδων ώστε το βάρος να πλησιάσει προοδευτικά στο ιδεώδες. Π.χ. Απώλεια 5% του βάρους ενός παχύσαρκου με Σ.Δ. ΙΙ αναστρέφει το 80% του μεταβολικού προβλήματος.

• Κατανομή σε πολλά και μικρά (ανά 3 ώρες) γεύματα

• Σύσταση: 50% υδατάνθρακες, 20% πρωτεΐνη και 30% λίπος

• Συγκεκριμένες (ζυγισμένες) ποσότητες

• Αφθονες (30 – 40 g/ημέρα) φυτικές ίνες.

• Αποφυγή ζάχαρης και γλυκών και περιορισμό οινοπνεύματος

➌ Ασκηση, που πρέπει να ΄ναι καθημερινή, π.χ. 4 χιλιόμετρα περπάτημα σε μία ώρα ισοδυναμούν με αρκετές μονάδες ινσουλίνης.

➍ Αντιμετώπιση συνυπαρχουσών καταστάσεων επίσης επικίνδυνων για καρδιαγγειακή νόσο (διακοπή καπνίσματος, έλεγχος χοληστερίνης, υπέρτασης κ.λπ.).

➎ Χορήγηση ινσουλίνης

Η χορήγηση ινσουλίνης αποτελεί την ενδεδειγμένη αγωγή για όλες τις περιπτώσεις Σ.Δ. Ι ενώ στον Σ.Δ. ΙΙ χρησιμοποιείται μόνο όταν αστοχήσουν τα άλλα μέσα ή σε έκτακτες συνθήκες (π.χ. χειρουργείο). Τα σκευάσματα ινσουλίνης διακρίνονται σε ταχείας, μέσης και μακράς δράσης.

➏ Χορήγηση αντιδιαβητικών φαρμάκων. Αυτά είναι ποικίλα και δρουν:

• στην αύξηση της έκκρισης ινσουλίνης (π.χ. σουλφονυλουρίες)

• στην αντιστροφή της ΙΑ (π.χ. μετφορμίνη, γλιταζόνες)

• στη μείωση της απορρόφησης υδατανθράκων (π.χ. ακαρβόζη)

• στην ενίσχυση της έκκρισης ινσουλίνης (όπως πολλαπλασιαστές της δράσης του GLP – 1)

• και πλέον πρόσφατα στην ενίσχυση της γλυκοζουρίας.

Ετσι ποικίλα σχήματα ινσουλίνης, σε συνδυασμό με δίαιτα αποτελούν τη βάση αντιμετώπισης του Σ.Δ. Ι. Σε μερικές περιπτώσεις εγκαθίστανται αντλίες ινσουλίνης. Στον Σ.Δ. ΙΙ η δίαιτα και η άσκηση αποτελούν το 85% της προσπάθειας ενώ το υπόλοιπο καλύπτουν τα φάρμακα και η ινσουλίνη. Ομως, η ρύθμιση του Σ.Δ. ποτέ δεν είναι τέλεια. Φορητό τεχνητό πάγκρεας, μεταμόσχευση νησιδίων, ή β κυττάρων ή γενετικά τροποποιημένων β κυττάρων είναι μόνο μερικές από τις πειραματικές προσεγγίσεις που υπόσχονται ένα καλύτερο μέλλον.