Του Φίλιππου Δ. Δρακονταειδή

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους κατέθεσε προ ημερών «ενημερωτικό σημείωμα για τα μέλη των αρμόδιων Κοινοβουλευτικών Επιτροπών» με τίτλο «Το Δημόσιο Χρέος μετά το Τέλος του “Μνημονίου” (2014)». Από τις γαργάρες των παπαγάλων των βουλευτικών εδράνων εξάγεται το συμπέρασμα ότι το εν λόγω σημείωμα έφτασε στα χέρια τους, εκπυρσοκρότησε επ’ ολίγον προς παραγωγή επικοινωνιακού θορύβου και παρασύρθηκε στον σκουπιδοντενεκέ της καθημερινότητας.

Το σημείωμα, εύληπτο, σαφές και πλήρες (10 σελίδες με διάστιχα μεταξύ των παραγράφων και 8 σελίδες παραρτημάτων), τεκμηριώνει πως υπάρχουν λύσεις για το Δημόσιο Χρέος. Κάθε λύση, με τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματά της, είτε έχει συζητηθεί, είτε συζητείται, είτε οφείλει να καταστεί αντικείμενο συζήτησης και διαπραγμάτευσης, έχει ως κατάληξη πως «το χρέος θα παραμείνει ως δαμόκλειος σπάθη πάνω από την ελληνική οικονομία, θα επηρεάζει αρνητικά τις προσδοκίες των οικονομικών παραγόντων και θα εμποδίζει την επιστροφή στις αγορές» για δανεισμό με «λογικούς όρους». Αυτή η «δαμόκλειος σπάθη» κυριαρχεί με βάση την παραδοχή ότι το χρέος «δεν πρόκειται να τεθεί σε τροχιά μείωσης και να γίνει “βιώσιμο” ώς το 2020 ή το 2022».

Ας υποθέσουμε πως η παραδοχή είναι ανεκτή και πως σε αυτό το διάστημα των 7 ώς 9 ετών οι πολιτικές και κοινωνικές παράμετροι της Ελλάδας θα έχουν παραμείνει σταθερές, ότι, δηλαδή, οι λεγόμενες δομικές μεταρρυθμίσεις θα έχουν αποδώσει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, επειδή θα υλοποιείται μια κρατική στρατηγική προσδιορισμού τής τότε θέσης της χώρας στον κόσμο. Ας υποθέσουμε, με άλλα λόγια, πως η Ελλάδα θα είναι επί τροχιάς σε τέτοιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα και πως δεν θα υπάρχει σοβαρός εσωτερικός εχθρός, πολιτικός και κοινωνικός. Αναγνωρίζοντας όμως πως ο τόπος μας τελεί υπό εποπτεία, δεν θα πάψουμε να συμμορφωνόμαστε με τις κατά καιρούς αντιπαλότητες εντός της Ευρώπης στην οποία ανήκουμε. Η ακροδεξιά αντιπαλότητα αποτελεί μείζον στοιχείο, του οποίου ο χειρισμός δεν πρόκειται να τύχει συγκροτημένης αντιμετώπισης, αφενός επειδή η Ακροδεξιά έχει πια ρυθμιστικό πολιτικό ρόλο και βέβαιο μέλλον ισχύος και αφετέρου επειδή η άνοδός της μοιάζει με έκπληξη, που το σπιθαμιαίο ηγετικό προσωπικό της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης δεν έχει κοινωνικό όραμα να της αντιπαραβάλει. Η βεβαιότητα είναι πως σε μια Ευρώπη σε επιταχυνόμενη παρακμή, λογιών πραιτοριανοί, ώς το 2020 ή το 2022 και πιο πέρα, θα χαρίζουν τις ηγεσίες σε άχρωμα ανθρωποειδή, δείγμα των οποίων περισσεύει κιόλας.

Αν ωστόσο αισιοδοξήσουμε πως οι σημερινές και μελλοντικές εξελίξεις θα αλλάξουν τη ρότα της χώρας μας και θα περιορίσουν τις αναπηρίες της Ευρώπης, αν,–δηλαδή, λογαριάσουμε πως θα «αναδιαρθρωθεί» (διαγραφεί) μέρος του δημόσιου χρέους, θα υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα της τάξης του 6,6% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (ΑΕΠ), επιμήκυνση της αποπληρωμής των δανείων, μείωση των επιτοκίων, επιστροφή στις αγορές με «λογικούς όρους», προφύλαξη από τις «απροσδόκητες διαταραχές της διεθνούς και ευρωπαϊκής οικονομίας», αν, κοντολογίς, αισιοδοξήσουμε πως η «δαμόκλειος σπάθη» είναι μόνο οικονομική και όχι απολύτως πολιτική και κοινωνική, τότε η υπόθεση εργασίας μιας εγχώριας μεγέθυνσης («ανάπτυξης») καθίσταται ελκυστική. Εχοντας το «καλάθι» όλων των παραπάνω ευνοϊκών παραγόντων στη διάθεσή μας, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους, στο Παράρτημα IV του σημειώματός του, υπολογίζει πως «με σταθερό ρυθμό ονομαστικής μεγέθυνσης του ΑΕΠ 4% την περίοδο 2014-2022 και μέσο επιτόκιο 4%, το χρέος καταλήγει στο 125,3% του ΑΕΠ». Αν τολμήσουμε να θεωρήσουμε πως αυτή η υπόθεση είναι μια κάποια λύση, επειδή είναι ρεαλιστική υπό τις συνθήκες ενός γεμάτου «καλαθιού» ευνοϊκών συμμετοχών, παρ’ όλο που το σημείωμα την κρίνει «κακή εκδοχή», πρέπει να παραβλέψουμε πως σταθερός ρυθμός μεγέθυνσης 4% είναι μια ουτοπία και να φοβηθούμε πως, παραμένοντας στον λαβύρινθο της κοινωνικής κόπωσης, το χρέος παύει να είναι «δαμόκλειος σπάθη» και μεταβάλλεται σε δήμιο που θα διαλέξει την ώρα του. Η απόφαση είναι να μην κουρδίζουμε το ρολόι του δήμιου. Εμείς το έχουμε στην τσέπη μας!