Τρίτη ματιά 

Tου Πέτρου Μανταίου

Με το χιόνι στον Υμηττό έχω συναισθηματικό δεσμό παιδιόθεν. Ηταν ένας δυνατός χιονιάς, αρχές Δεκεμβρίου του 1957, που το 'στρωσε στην Αθήνα για τα καλά. Ακόμα και στο κέντρο. Χιόνιζε δυο μέρες. Την τρίτη μέρα, με λιακάδα, τρία φιλαράκια, εντεκάχρονα, ξεκινήσαμε, χωρίς να δώσουμε λαβή για υποψίες στα σπίτια μας, μια μεγάλη εξερεύνηση σε μέρη που δεν είχαμε ξαναπάει. Ετσι λέγαμε τότε τη δίψα για περιπέτεια: εξερεύνηση. Και συγκινούμαι που και οι εγγονοί μου, για ανάλογα «παραπτώματα», χρησιμοποιούν ακριβώς την ίδια λέξη.

Ξεκινήσαμε λοιπόν τα τρία φιλαράκια, από τα προσφυγικά του Λυκαβηττού, στους Αμπελοκήπους, να «κατακτήσουμε» τον άγνωστό μας ίσαμε τότε χιονισμένο Υμηττό. Τεράστια απόσταση για την ηλικία μας. Αν προσθέσεις και την τρομάρα των μανάδων μας, που και οι τρεις ήσαν χήρες, τότε το …μείγμα γινόταν εκρηκτικό. Ετσι δεν ανεβήκαμε στην κορφή, όπως είχαμε προαποφασίσει. Φτάσαμε όμως στους πρόποδες, στο νεκροταφείο της Καισαριανής. Οπου εντυπωσιαστήκαμε από το παχύ, απάτητο και απλωμένο χιόνι, κάτι για μας πρωτόγνωρο. Μας ήρθε τότε η ιδέα και σκαρώσαμε έναν –τον πρώτο μας– χιονάνθρωπο. Τον υπολογίσαμε στο μπόι μας. Ποιος ξέρει πού βρήκαμε και κάτι κουρέλια. Το ένα του το φορέσαμε για σκούφο, το άλλο για κασκόλ. Τον βαφτίσαμε και Νικόλα, καθώς ήταν ανήμερα Αγίου Νικολάου… Και γυρίσαμε σπίτι κοντά μεσημέρι, με όλη τη γειτονιά στο πόδι. Μας είχαν για χαμένους.

Από τότε, τα πολλά –τα πάρα πολλά– χρόνια που ανηφορίζω τον Υμηττό με χιόνι, όλο και ρίχνω κοφτές ματιές, δεξιά κι αριστερά, ανάμεσα στα δέντρα, μήπως κι από κάποιο σύδεντρο προβάλουν ξαφνικά ο Νικόλας (είναι μύθος ότι οι χιονάνθρωποι λιώνουν, δεν υπάρχει επ' αυτού σοβαρή επιστημονική απόδειξη!), μαζί με τον Γιώργο και τον Σάκη, και μου προτείνουν να τελειώσουμε ό,τι τότε, στις 6 Δεκεμβρίου 1957, αφήσαμε στη μέση: ν' ανέβουμε στην κορφή του Υμηττού.

Ετσι και την Τρίτη. Ανηφόριζα αξημέρωτα, καλά ντυμένος και ποδεμένος και παρακαλούσα να βγουν αληθινοί οι μετεωρολόγοι και να χιονίσει. Στο πρώτο ημίωρο άρχισε να πέφτει το πρώτο ριζάκι. Κι όσο ανέβαινα, το ριζάκι μεγάλωνε και πύκνωνε. Κι όσο πύκνωνε, τόσο ανέβαινα. Κι όσο ανέβαινα και χιόνιζε, όλο και κοιτούσα, αριστερά δεξιά, ανάμεσα στα δέντρα, μήπως και κάτι φανεί… απ' αυτά που μας έκαναν ανθρώπους και τα κρατάμε φυλαχτά στην καρδιά μας.

Γιατί πάντα έτσι τριγυρνώ στον Υμηττό, τον Λυκαβηττό, την Αθήνα, τα Φάληρα. Ποτέ μόνος. Πάντα με φίλους. Είτε ζουν είτε με θωρούν από τη βελουδένια πολυθρόνα της μνήμης, χαμογελώντας. Απ' αυτή τη φιλοσοφική ρέμβη του χιονισμένου Υμηττού, με προσγείωσε απότομα οδοιπόρος που επέστρεφε, με το, κοινότοπο σε άλλες περιπτώσεις, αλλά τώρα …δραματικά επίκαιρο: «Επιτέλους, μια άσπρη μέρα!». Στάθηκα και κοιτάχτηκα. Ημουν χιονάνθρωπος…