^[1]Υστερα από ανάθεση της πρεσβείας του Μαρόκου στην Αθήνα, ο γνωστός καλλιτέχνης ξεκίνησε ένα οδοιπορικό στην πολυφωτογραφημένη χώρα, αποφεύγοντας ό,τι συνήθως τραβάει το μάτι του τουρίστα. Βασίζει την προσωπική του αφήγηση για το Μαρόκο σε ό,τι περνάει απαρατήρητο, στις αντιθέσεις αλλά και τις ωδίνες του εκσυγχρονισμού

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

^[2]Το Μαρόκο των Βερβέρων, των Αράβων και των τουριστών, της παράδοσης και του εκσυγχρονισμού, με τα εξωτικά παζάρια και τα περίτεχνα παλάτια, μυστηριώδες όπως τα μάτια των γυναικών πίσω από τα τσαντόρ, μια ανάσα από την Ευρώπη, κουβαλάει τη γοητεία της Καζαμπλάνκα και της Ταγγέρης, της αυτοκρατορικής Φεζ, του «κόκκινου» Μαρακές.

Οι άνθρωποι, οι πόλεις, τα μνημεία και τα έργα τέχνης, οι φυσικές ομορφιές, οι μεντίνες, η οργιώδης βλάστηση, οι παραλίες, οι καμήλες και η έρημος προσφέρουν ιδανικό μοντέλο ώστε να είναι μια από τις πιο φωτογραφημένες χώρες. Εχοντας αυτή τη γνώση, ο Γιάννης Χατζηασλάνης αποφασίζει να καταγράψει το δικό του Μαρόκο μέσα από 18 φωτογραφικά δίπτυχα, τα οποία παρουσιάζει στη έκθεση «Intersections» («Διασταυρώσεις») στην «Kalfayan Galleries». «Με ενδιαφέρει να δείξω το κοινότοπο που περνάει απαρατήρητο. Με τη δουλειά μου δεν προσπαθώ να ωραιοποιήσω την πραγματικότητα. Με ενδιαφέρει η καθημερινότητα και η μαγεία που κρύβουν τα απλά πράγματα. Στο ταξίδι μου επιδίωκα να βρω τα ποικίλα στοιχεία που διασταυρώνονταν και συνυπήρχαν», μας λέει.

Το οδοιπορικό του ξεκίνησε αρχές καλοκαιριού του 2103 και κράτησε 23 ημέρες. Με αφετηρία την Καζαμπλάνκα διέγραψε μια πορεία από τα βόρεια προς τα ανατολικά, κατέβηκε στον Νότο, διέσχισε τις άνυδρες πεδιάδες και πέρασε στο δυτικό μέρος της χώρας κάνοντας στάσεις σε 11 πόλεις: Καζαμπλάνκα, Ραμπάτ, Ταγγέρη, Σεφσάουεν, Φέζ, Ιφράν, Ερασίντια, Μερζούγκα, Χαμλία, Ουαρζαζάτ, Μαρακές, Εσαουίρα. Το ταξίδι ήρθε ύστερα από μια ανάθεση της πρεσβείας του Μαρόκο στην Αθήνα. «Ολη η ιδέα στηρίζεται στην ανάδειξη του Μαρόκου ως χώρας της Μεσογείου με ορισμένα κοινά χαρακτηριστικά με την Ελλάδα. Αυτό επικράτησε στη συζήτηση που είχα με τον πρέσβη Αμπντελκάντερ Ελ Ανσάρι. Το Μαρόκο συνδυάζει πολλές αντιθέσεις. Από τον Βορρά με την οργιαστική βλάστηση, στις απέραντες άνυδρες πεδιάδες της ερήμου στον Νότο, εξερεύνησα μια χώρα σε ρευστότητα, όχι μόνον ως προς τις ωδίνες της οικονομικής της ανάπτυξης και τον αυτοπροσδιορισμό της, αλλά και ως προς την ποικιλομορφία των τοπίων της και του φωτός. Κι από την άλλη στις πόλεις, σύγχρονοι ουρανοξύστες και μεντίνες που εκτείνονται πολλά χιλιόμετρα», λέει ο καλλιτέχνης. Με σπουδές στην Επικοινωνία στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης και φωτογραφίας στο Central Saint Martins College of Art and Design του Λονδίνου (2000), ασχολείται με το τοπίο και την αρχιτεκτονική, καταγράφοντας το σημείο όπου το οικείο συναντά το απαρατήρητο: ευαίσθητο, αλλά ειλικρινές και ωμό.

Ετσι, έξω από την Ταγγέρη, στη «σπηλιά του Ηρακλή», όπου σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ο ήρωας τοποθέτησε τις Ηράκλειες Στήλες στα στενά του Γιβραλτάρ, ο Γ. Χατζηασλάνης στρέφει τη φωτογραφική μηχανή του στη μικρή παραλία. «Το άνοιγμά της σπηλιάς κοιτάζει προς τον Ατλαντικό κι έχει ένα περίγραμμα που μοιάζει με την Αφρική. Αυτό φωτογραφίζουν όλοι. Εγώ προτίμησα να φωτογραφήσω την παραλία με τα καφέ που θα μπορούσε να είναι και στη Σαρωνίδα του ’60», λέει. «Το Μαρόκο έχει μια πραγματικότητα πέρα από κάθε φαντασία. Στην Καζαμπλάνκα υπάρχει ελληνορθόδοξη εκκλησία, είχε κάποτε μεγάλη ελληνική κοινότητα. Στο ψηλό σημείο του όρους Ατλας έχει κατασκευαστεί από τους Γάλλους η Ιφράν, χειμερινό θέρετρο, σαν κόπια αλπικού χωριού. Από τη μια, σαλέ με πέτρα και ξύλο κι από την άλλη, οι νοικοκυρές απλώνουν τα βερβερικά χαλιά τους στον ήλιο. Στον Νότο έχουν αναπτυχθεί μεγάλες βιομηχανίες, ντόπιες και ευρωπαϊκές, ενώ στο κέντρο της πρωτεύουσας Ραμπάτ νομίζεις ότι βρίσκεσαι στη Γαλλία. Στη Φεζ συναντάς τη μεγαλύτερη μεντίνα του αραβικού κόσμου με περισσότερους από 9.000 δρόμους. Οι φωτογραφίες της έκθεσης επιχειρούν τη δημιουργία μιας νέας διήγησης για τη χώρα και τη χαρά της ανακάλυψης μέσα από τις αντιθέσεις».

Ο Γιάννης Χατζηασλάνης χαρακτηρίζει του Μαροκινούς «υπέροχους, φιλικούς και φιλόξενους. Σε καλούν σπίτι τους και αισθάνονται το χρέος να σε προστατέψουν. Στην Εσαουίρα γνώρισα τον γιο ενός ψαρά και περάσαμε μαζί όλη την ημέρα. Στη Φεζ ένα βράδυ κάποιος ντόπιος, όταν κατάλαβε ότι είμαι μόνος μου, επέμενε να με συνοδεύσει μέχρι το ξενοδοχείο μου… Με έβλεπαν ως επισκέπτη, όχι ως τουρίστα. Σαφώς αισθάνομαι γοητευμένος από το Μαρόκο και θα ήθελα να ξαναπάω».

 Info: Κalfayan Galleries, Χάρητος 11, Κολωνάκι Διάρκεια: 15 Νοεμβρίου – 7 Δεκεμβρίου.

[email protected]