Ο χορευτής και χορογράφος Δημήτρης Παπάζογλου γίνεται ένα αμφίφυλο, βλάσφημο πλάσμα, ιέρεια μιας τελετουργίας γεμάτης μουσική, χορό και τραγούδια. Ο σκηνοθέτης Νίκος Καμτσής, που έγραψε και τα κείμενα, επιμένει εν μέσω κρίσης σε μια παραγωγή με εννέα ηθοποιούς γιατί, όπως λέει, «αν περιοριστούμε στους μονόλογους και στα έργα των δύο ρόλων, το θέατρο τελειώνει»

Της Εφης Μαρίνου

^[1]Η παράσταση συστήνεται ως μπουρλέσκ μουσική παράσταση-μιούζικαλ, σαρκαστική, βλάσφημη, βέβηλη. Και είναι γυναίκα… Λέγεται «Madam Jojo» και στις 30 Νοεμβρίου ανεβαίνει στη σκηνή του θεάτρου «Τόπος Αλλού» σε σκηνοθεσία Νίκου Καμτσή με τον Δημήτρη Παπάζογλου στον βασικό ρόλο, επικεφαλής ενός ξέφρενου θιάσου.

^[2]Μια παράσταση που γεννήθηκε παίρνοντας αφορμή από το «Μαχαγκόνι» του Μπρεχτ, την ποίηση του Βερλέν και του Ρεμπό, το Σαλόν Κίτι, τον Γαλάζιο Aγγελο του Μέτερλινγκ, τα έργα και τις ατμόσφαιρες του Μπέρκοφ, τα καλιαρντά και τα ρεμπέτικα του Ηλία Πετρόπουλου, το μπουρλέσκ και το γερμανικό καμπαρέ, τα τρανς καλτ θεάματα και άλλα πορνικής προελεύσεως κατασκευάσματα…

Μια νύχτα, που βρέχει καταρρακτωδώς, ένας περιφερόμενος θίασος βρίσκει καταφύγιο σ΄ ένα θέατρο της οδού Κεφαλληνίας. Βλέπει κόσμο στην αίθουσα κι έτσι όπως συνηθίζουν τα μπουλούκια στήνει επί τόπου το εργάκι του. Οι ηθοποιοί, αλλοπρόσαλλα ντυμένοι, θρασείς και αναιδείς, απλώνουν την πραμάτεια τους και η παράσταση αρχίζει. Θιασάρχης η Madam Jojo, ένα αμφίφυλο πλάσμα, ιέρεια μιας τελετουργίας γεμάτη μουσική, χορό και τραγούδια.

Η «Madam Jojo» φιλοδοξεί να είναι ένα καλτ μιούζικαλ, βασισμένο στην παρλάτα μιας γυναίκας. Δεν πρόκειται για έργο χαρακτήρων και καταστάσεων. Ο Νίκος Καμτσής προτιμά να το χαρακτηρίζει «σεξουαλικό κωμικό μουσικό έργο», μιούζικαλ με πολλές ελευθερίες.

«Δεν πατά στις βάσεις του τυπικού αμερικανικού ζαχαρένιου μιούζικαλ. Ούτε αφορά στην ελληνικού τύπου σάτιρα. Ακουμπά στο γερμανικό καμπαρέ και το μπουρλέσκ, με στοιχεία από θεάματα καλτ, ακόμα και τρανς, που συμβαίνουν σε χώρους ειδικούς και μετά τα μεσάνυχτα. Το κείμενο προέκυψε με αφορμή μια παράσταση που είχα δει πριν από καιρό στις Βρυξέλλες, τον «Καλό άνθρωπο του Σετσουάν». Είναι χρόνια που με παιδεύει η γραφή του. Τελικά, σκηνή σκηνή διαμορφώθηκε σ' ένα τελικό κείμενο».

Η σκηνή θα συνδυάζει τη θαλπωρή του νοικοκυρέικου σπιτιού και την κιτς αμαρτία του μπορντέλου. Η αισθητική της παράστασης παραπέμπει στα έργα των Γερμανών ζωγράφων Οτο Ντιξ και Γκέοργκ Γκρος. Σκηνικό και κοστούμια αποτελούν ένα συνδυασμό μπουρλέσκ και καμπαρέ: μια σκηνή θεάτρου, στο βάθος καμαρίνια, ασανσέρ που κατεβαίνει από τη στέγη, πατάρια που συνθέτουν επί μέρους σκηνικούς τόπους. Ενα πιάνο κι ένα ακορντεόν παίζουν μουσική που θυμίζει το καμπαρέ των Τάιγκερ Λίλις.

«Στόχος είναι η σατιρική διάθεση, ο σαρκασμός απέναντι στην κρίση που αποδεκάτισε όχι μόνο την οικονομία, αλλά την ιδεολογία, την παιδεία, το καλό γούστο», λέει ο σκηνοθέτης. «Ο λόγος των κειμένων είναι μάλλον έντεχνος παρά ρεαλιστικός. Δεν υπάρχει γυμνό ή βωμολοχίες, παρ΄ όλο που το μισό μέρος του έργου διαδραματίζεται στο πορνείο. Στόχος δεν είναι να σοκάρει με μπρούτες εικόνες, αλλά να σατιρίσει. Στο στόχαστρο μπαίνει ο Ευρωπαίος πολίτης, όχι όμως ο οποιοσδήποτε. Αυτός που ρέπει προς τον φασισμό, τον ρατσισμό, τον κομφορμισμό, το βόλεμα. Πώς οδηγείται κανείς, όντας μέσα στην αχλύ της ύπνωσης, σε επιλογές συντηρητικές, ακραίες; Μέσα σ΄ αυτήν την ευρωπαϊκή σαλάτα, με τη Χρυσή Αυγή και τον Λεπέν να ανεβάζουν συνεχώς τα εκλογικά ποσοστά τους, οι διαχωριστικές γραμμές έχουν θαμπώσει. Διαθέτουμε την εμπειρία της χαύνωσης. Από την εποχή του ευδαιμονισμού, της αφασίας. Τότε που έσκαγε η φούσκα του χρηματιστηρίου και η υπερκατανάλωση μας έσφιγγε σαν γροθιά, αλλά δεν παίρναμε χαμπάρι. Αυτή η νοοτροπία δεν άλλαξε λοιπόν. Εξακολουθούμε να ψηφίζουμε συντηρητικά, να κυνηγάμε μετανάστες, να βλέπουμε το μέλλον κοντόθωρα».

Αλλά πόσο εύκολο είναι σήμερα να ανεβάζεις μια παραγωγή με εννέα ηθοποιούς;

«Αν περιοριστούμε στους μονολόγους και στα έργα των δύο ρόλων, το θέατρο τελειώνει. Ηδη βρίσκεται σε ασφυξία με πρώτα θύματα τους νέους. Αν περιορίζουμε συνεχώς τη διαλεκτική μεταξύ σκηνής και πλατείας, αν καταργήσουμε το ψυχαγωγικό κομμάτι που απαιτεί θίασο, τότε τι μένει; Το «Τόπος Αλλού» έχει σοβαρά οικονομικά προβλήματα, αλλά τολμάμε να συνεχίσουμε, δεν ξέρω μέχρι πότε. Ισως να βάζουμε το πιστόλι στον κρόταφο. Οι περισσότερες πιθανότητες είναι να χάσουμε, αλλά δεν μπορούμε παρά να παίξουμε με τους όρους του θεάτρου. Οι συνέπειες της κρίσης είναι πολλαπλές. Σε οδηγεί σε πρωτόγνωρα αδιέξοδα, ακόμα και υπαρξιακά. Θα μπορούσα να νοικιάσω το χώρο. Σε ανθρώπους άσχετους με το θέατρο που εισβάλλουν ως πολιορκητικός κλοιός και αλώνουν τα ερείπια που απέμειναν από το επιχορηγούμενο θέατρο… Αν υποκύψω αναδύεται το ερώτημα: τι έκανα τόσο καιρό λοιπόν; Αν το εγκαταλείψω, τότε και όλο το προηγούμενο ήταν υποκριτικό… Δεκατρία χρόνια πρέπει να σβήσουν μέσα μου σαν να να μην είχαν ποτέ λόγο ύπαρξης. Βλέπω τους ηθοποιούς που βάζουν στην άκρη νοίκια και λογαριασμούς και δίνονται ολόψυχα στην πρόβα, όπως τη Ναταλία Στυλιανού. Κι αυτό είναι το πιο δυνατό στοιχείο στο χώρο μας. Αυτό μας κρατάει. Ο Δημήτρης Παπάζογλου, καλλιτέχνης που προέρχεται από τον εμπορικό -όπως καταχρηστικά αποκαλούμε- χώρο, είναι περισσότερο μαθητής και πειθαρχημένος στρατιώτης από πολλούς. Καταθέτει την εμπειρία και την καλή του διάθεση με τρόπο συγκινητικό».

INFO: Θέατρο Τόπος Αλλού: «Madam Jojo»: Κείμενα-Στίχοι Τραγουδιών-Σκηνοθεσία: Νίκος Καμτσής. Μουσική: Στέφανος Κόκκαλης. Σκηνικό: Nikolai Kamisev-Νίκος Καμτσής. Κοστούμια: Μίκα Πανάγου. Χορογραφίες: Δημήτρης Παπάζογλου. Σκηνικά αντικείμενα και μηχανισμοί: Matteo Canetti. Eπιμέλεια κίνησης: Ναταλία Στυλιανού. Παίζουν: Δημήτρης Παπάζογλου, Ναταλία Στυλιανού, Νίκος Καραστέργιος, Αργύρης Γάλαρης, Γωγώ Βογασάρη, Τζούλια Διαμαντοπούλου, Γιάννης Παπλωματάς, Χριστίνα Ρόκκου (ακορντεόν). Ημέρες-ώρες παραστάσεων: Πέμπτη, Παρασκευή 9.00 μ.μ. και Σάββατο 8.30 μ.μ. Το Τόπος Αλλού θα λειτουργήσει λίγο-πολύ σαν καμπαρέ με ποτό αντί για εισιτήριο (10 ευρώ).

[email protected]