Καρότο και μαστίγιο «για να αποφύγει η χώρα τη χρεοκοπία». Η διχασμένη ουκρανική Βουλή χρειάστηκε να ψηφίσει δύο φορές χθες για να περάσει το σχετικό νομοσχέδιο, καθώς στην πρώτη ψηφοφορία δεν είχε συγκεντρωθεί η απαραίτητη πλειοψηφία

Της Μαργαρίτας Βεργολιά

Οι μισθοί «παγώνουν». Περίπου 24.000 δημόσιοι υπάλληλοι -κοντά στο 10% του συνόλου- θα πρέπει να πάρουν πόδι. Η τιμή του φυσικού αερίου για τα νοικοκυριά θα υπερδιπλασιαστεί από την 1η Μαΐου. Κι έπεται συνέχεια μέτρων «για να αποφύγει η χώρα τη χρεοκοπία», όπως διατυπώθηκε νέτα-σκέτα από τα πρωθυπουργικά χείλη. Στη χώρα μας, όλα αυτά ακούγονται γνωστά και γνώριμα. Και από χθες είναι η νέα πραγματικότητα για τους Ουκρανούς, μετά την «απόβαση» του ΔΝΤ στα «ελεύθερα-πολιορκημένα» εδάφη του Κιέβου…

Η συμφωνία με το Ταμείο (η πρώτη με τη νέα φιλοδυτική κυβέρνηση Γιάτσενιουκ, η τρίτη που θα υπογράψει η Ουκρανία) κλείδωσε χθες στα 14-18 δισ. δολάρια οικονομικής στήριξης για την επόμενη διετία, με την καταβολή της πρώτης δόσης να τοποθετείται χρονικά προς τα τέλη Απριλίου. Βασική και μη εξαιρετέα, βέβαια, προϋπόθεση είναι η εφαρμογή σκληρών οικονομικών και δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, που θα εξασφαλίσουν ως «μπόνους» παρηγοριάς στο Κίεβο μία πρόσθετη βοήθεια από την Ε.Ε., τις ΗΠΑ και άλλους διεθνείς εταίρους, αυξάνοντας έτσι στα 27 δισ. δολάρια το σύνολο των «δανεικών» που θα ξαναγεμίσουν τις άδειες κρατικές τσέπες.

Πολιτικές λιτότητας

Μπροστά σ’ αυτό μεγάλο «καρότο» -αλλά και υπό τον φόβο για τις πολιτικές παρενέργειες της σκληρής λιτότητας, κατ’ αρχήν στις προεδρικές εκλογές της 25ης Μαΐου-, η διχασμένη ουκρανική Βουλή χρειάστηκε να ψηφίσει δύο φορές χθες για να περάσει το σχετικό νομοσχέδιο (καθώς στην πρώτη ψηφοφορία δεν είχε συγκεντρωθεί η απαραίτητη πλειοψηφία). Ούτως ή άλλως, ο μεταβατικός πρωθυπουργός Αρσένι Γιάτσενιουκ δεν είχε αφήσει πολλά περιθώρια ελιγμών στο κυβερνητικό στρατόπεδο…

Στην εναρκτήρια ομιλία του είχε σαφώς προειδοποιήσει ότι σε διαφορετική περίπτωση ο πληθωρισμός θα εκτιναχθεί στο 12-14% εντός του 2014, το ΑΕΠ θα συρρικνωθεί κατά 10% και η εθνική οικονομία απλά θα καταρρεύσει. Για να αποφευχθούν, λοιπόν, όλα αυτά τα ζοφερά, το Κίεβο αποδέχθηκε, πέρα από τα προαναφερθέντα:

• χαλάρωση της συναλλαγματικής ισοτιμίας του εθνικού νομίσματος, της γρίβνα (που θα «φουσκώσει» τον πληθωρισμό),

• πλήρη κατάργηση των κρατικών επιδοτήσεων στην τιμή του φυσικού αερίου από το 2016 (συρρικνώνοντας έτσι περαιτέρω το μέσο εισόδημα, σε μία χώρα όπου επικρατεί μακρύς και βαρύς χειμώνας),

• «εξυγίανση» του κρατικού ενεργειακού κολοσσού Naftogaz.

• αλλαγή στρατηγικής της Κεντρικής Τράπεζας της Ουκρανίας για την τιθάσευση του πληθωρισμού, και

• νέα προγράμματα αρωγής για τις πλέον ευάλωτες οικονομικά ομάδες (30% του πληθυσμού).

Προφανώς, στο στόχαστρο θα βρεθούν και οι εισαγωγές φυσικού αερίου από τη ρωσική Gazprom, η οποία έχει εξαγγείλει ότι από την 1η Απριλίου θα αυξήσει τις τιμές πώλησης στην Ουκρανία στα 480 δολάρια τα 1.000 κυβικά μέτρα -ένα φέσι κοντά στο 70%! «Είναι ένας από τους παράγοντες που θα ωθήσουν τη χώρα στην οικονομική καταστροφή», διακήρυξε χθες ο Γιάτσενιουκ, έχοντας προφανώς στο πίσω μέρος του μυαλού του το επόμενο Συμβούλιο Ενέργειας Ε.Ε.-ΗΠΑ, στις 2 Απριλίου, στις Βρυξέλλες.

Παρόντων του Αμερικανού ΥΠΕΞ Τζον Κέρι, της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάθριν Αστον, του Ευρωπαίου επίτροπου Ενέργειας Γκίντερ Ετινγκερ και του υφ. Ενέργειας των ΗΠΑ Ντάνιελ Πόουνμαν, στη συνεδρίαση αυτή θα αναζητηθούν τρόποι στήριξης της Ουκρανίας στη διευθέτηση του χρέους της στην Gazprom (1,89 δισ. δολάρια) και παράλληλα της εξεύρεσης εναλλακτικών στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της χώρας.

Μεταξύ των σχεδίων που θα τεθούν προς εξέταση λέγεται ότι είναι η οικονομική υποστήριξη του Κιέβου, ώστε να αγοράσει το μάξιμουμ ρωσικού φυσικού αερίου που μπορεί πριν από την αύξηση της 1ης Απριλίου, καθώς και η διασφάλιση της τροφοδοσίας της Ουκρανίας με φυσικό αέριο, με την αντιστροφή της ροής στους αγωγούς της Πολωνίας, της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας.

Η Gazprom έχει ήδη χαρακτηρίσει τα σχέδια αυτά «παράνομα». Από χθες, ωστόσο, ο Ουκρανός υπουργός Ενέργειας, Γιούρι Προντάν, ζήτησε και επίσημα από την Ε.Ε. την επιτάχυνση των διαδικασιών, με την επισήμανση μάλιστα του κινδύνου για «έναν νέο πόλεμο φυσικού αερίου, ανάλογο με εκείνον του 2009 και την πιθανή πλήρη διακοπή των παραδόσεων φυσικού αερίου από τη Ρωσική Ομοσπονδία στις χώρες της Δύσης»…

Προς το παρόν, η Μόσχα παίρνει τα δικά της μέτρα οικονομικής περιχαράκωσης έναντι των δυτικών κυρώσεων -κι ενώ το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών προβλέπει πια για φέτος συνολική «φυγή κεφαλαίων» 100 δισ. δολ, αλλά και επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης στο 0,6%.

Μέσα σε αυτό το κλίμα ευπάθειας, λοιπόν, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν προανήγγειλε χθες τη δημιουργία ενός εγχώριου ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης πληρωμών, μέσω πιστωτικών καρτών, εν είδει απεξάρτησης από τις δυτικές εταιρείες: όπως η Visa και η Mastercard, δηλαδή, που προ ημερών σταμάτησαν την παροχή υπηρεσιών στους πελάτες τής -συμπεριλαμβανομένης στη λίστα των αμερικανικών κυρώσεων- Rossiya.

Τα συμφέροντα του Πούτιν

«Οφείλουμε να προασπίσουμε τα συμφέροντά μας και θα το κάνουμε», ανέφερε ο Πούτιν στην ομιλία του στη ρωσική Ανω Βουλή, που καλύφθηκε σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση στη Ρωσία.

«Σε ορισμένες χώρες, όπως και η Ιαπωνία και η Κίνα, τα συστήματα αυτού του είδους λειτουργούν πολύ καλά» υπογράμμισε, «και γίνονται όλο και πιο δημοφιλή στις αγορές τους»…

Σε κάθε περίπτωση, αυτή η τακτική χαλύβδωσης του εθνικού φρονήματος φαίνεται να πιάνει. Ρώσοι χρήστες του Twitter έχουν πια δημιουργήσει ομάδα με τίτλο «Οι κυρώσεις μου», «απαγορεύοντας» -και καλά- στον Αμερικανό πρόεδρο Ομπάμα να καταναλώνει ρωσικά προϊόντα: από τη βότκα μέχρι το κόκκινο χαβιάρι.

Και στις δημοσκοπήσεις, η δημοτικότητα του Πούτιν σπάσει πια… μετασοβιετικό ρεκόρ, αγγίζοντας αυτόν τον μήνα το 82,3%! Ακριβώς αντίθετη τροχιά ακολουθεί εν τω μεταξύ η δημοφιλία του Μπαράκ Ομάμπα.

Σύμφωνα με το ινστιτούτο GfK, το 59% των Αμερικανών αποδοκιμάζουν την πολιτική του εν γένει, ενώ το 54% δηλώνει ότι διαφωνεί ειδικά με τη στάση του στην ουκρανική κρίση.

……………………………………………………………………………………………

Χώρα-μοντέλο…

Στα βήματα της Κριμαίας ονειρεύονται ήδη να βαδίσουν και άλλες «γκρίζες ζώνες» της πρώην ΕΣΣΔ. Χτες ήταν η σειρά της όμορφης υπουργού Εξωτερικών της Υπερδνειστερίας, μιας μικρής λωρίδας γης με 500.000 κατοίκους, που έχει αποσχιστεί μονομερώς από τη Μολδαβία, να καλέσει τον Πούτιν να… καταλάβει ειρηνικά τη χώρα της! Οπως δήλωσε χαρακτηριστικά η 36χρονη Νίνα Στάνσκι, πρώην φωτομοντέλο, «κανείς δεν μπορεί να σταθεί εμπόδιο στη θέληση των λαών για ενότητα»…