→Η ευρωβουλευτής Μαριλένα Κοππά επισκέφθηκε το στρατόπεδο Σύρων προσφύγων στην Ιορδανία στις 25 Μαρτίου και καταθέτει τη μαρτυρία της

Της Μαριλένας Κοππά

Το στρατόπεδο Σύρων προσφύγων Αλ Ζαατάρι στην Ιορδανία, που δημιουργήθηκε το 2012, βρίσκεται 12 χιλιόμετρα από τα συριακά σύνορα. Το επισκεφτήκαμε στις 24 Μαρτίου με αποστολή της Σοσιαλιστικής Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μία ώρα δρόμος με αυτοκίνητο από το Αμμάν, στη μέση του πουθενά, ξεπροβάλλει σαν λευκή πόλη στον ορίζοντα. Στο στρατόπεδο, σε μια έκταση 8,75 τετραγωνικών χιλιομέτρων στην περιφέρεια Μαφράκ, ζουν πάνω από 110.000 πρόσφυγες από τη Συρία ενώ φτάνουν ακόμη καθημερινά 3 έως 4 χιλιάδες.

Ο μισός πληθυσμός του στρατοπέδου είναι κάτω των 18 χρόνων. Και αυτό το νιώθεις αμέσως από τα γέλια, τις φωνές και τα παιχνίδια μιας παιδικής ηλικίας που παλεύει να υπάρξει μέσα στη φρίκη του πολέμου. Που διεκδικεί τον χώρο της, τον θόρυβο της.

Υπάρχουν βέβαια και παιδιά που δεν γελούν και δεν παίζουν, τα-«ωρίμασαν βίαια»-παιδιά, αυτά που είδαν τους δικούς τους να σκοτώνονται μπροστά στα μάτια τους. Και μαζί με τους γονείς τους, σκοτώθηκε και η παιδικότητά τους. Εντύπωση κάνει ότι το στρατόπεδο έχει ειδικά κέντρα για ψυχικά τραυματισμένα παιδιά. Στελεχώνονται από ομάδα ψυχολόγων για να μπορέσουν να ξανασυνδεθούν με την παιδική ηλικία και να επανενταχθούν ομαλά στην κοινότητα.

Οι υπεύθυνοι του στρατοπέδου μάς μίλησαν για «πεντάστερο» στρατόπεδο (σε σύγκριση φυσικά με τα συνήθη στρατόπεδα στην Αφρική, Σομαλία, Κένυα ή και αλλού) αναφερόμενοι στο γεγονός ότι υπάρχει ένα νοσοκομείο και σειρά κλινικών, 700 περίπου μικρομάγαζα, σουπερμάρκετ, ενώ το 80% του στρατοπέδου ηλεκτροδοτείται. Δεν υπάρχει ικανοποιητικό σύστημα αποχέτευσης, αλλά γίνονται μεγάλες προσπάθειες να αντιμετωπιστεί το ζήτημα, ενώ η ασφάλεια, που αποτέλεσε το μεγάλο πρόβλημα των πρώτων χρόνων ζωής του στρατοπέδου, δείχνει να έχει αποκατασταθεί.

Κάθε πρωί, χιλιάδες πρόσφυγες κατευθύνονται στην είσοδο του στρατοπέδου, σχηματίζοντας για ώρες μεγάλες ουρές, περιμένοντας τα φορτηγά ανεφοδιασμού: κανείς δεν ξέρει τι θα μοιραστεί κάθε μέρα. Με φωνές και τσακωμούς διεκδικούν το ελάχιστο, ενώ ο βαρύς χειμώνας του 2013 με διαρκή βροχή και πλημμύρες επέτεινε την αγωνία τους.

Η Ιορδανία ζει σιωπηλά το δικό της δράμα. Από την αρχή του πολέμου έχει δεχτεί περίπου ένα εκατομμύριο προσφύγων, δηλωμένων και αδήλωτων. Πολλοί φιλοξενούνται σε σπίτια απλών πολιτών, ενώ άλλοι μένουν στα στρατόπεδα προσφύγων. Ηδη ετοιμάζεται νέο προσφυγικό στρατόπεδο στην τοποθεσία Ασράκ, με στόχο να υποδεχτεί 100-120.000 άτομα ακόμη.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ιορδανία είχε δεχτεί τα τελευταία χρόνια πάνω από 30.000 άτομα από το Ιράκ, που ήρθαν να προστεθούν στα 2 εκατομμύρια Παλαιστίνιων προσφύγων που ζουν στη χώρα από χρόνια. Η κατάσταση αυτή, για μια πάμφτωχη χώρα, είναι πέρα από τις αντοχές της.

Αλλά πού τελειώνει όλο αυτό; Και για πόσο οι άνθρωποι αυτοί που είχαν φυσιολογικές ζωές, πήγαιναν στην δουλειά τους, έτρωγαν με τις οικογένειές τους, έβλεπαν τους φίλους τους, έλπιζαν, ονειρεύονταν, προσπαθούσαν, θα ζουν σε ένα κενό διάστημα, ούτε στο πριν, ούτε στο μετά, χωρίς προοπτική, χωρίς ελπίδα επιστροφής σε εύλογο χρόνο. Ο πόλεμος στη Συρία δεν δείχνει να τελειώνει. Και η διεθνής κοινή γνώμη τείνει να ξεχνά, μια και επηρεάζεται πάντα από τα πρωτοσέλιδα. Αυτή τη στιγμή η Ουκρανία είναι στην κορυφή της ατζέντας. Μέχρι να προκύψει κάτι άλλο, που θα τραβήξει την προσοχή.

Ομως, ο Μπασάρ Αλ Ασαντ συνεχίζει να δολοφονεί τον λαό του, ενώ η αντιπολίτευση ριζοσπαστικοποιείται και όλο και πιο ακραία στοιχεία παίρνουν το πάνω χέρι. Οι διαπραγματεύσεις στη Γενεύη έχουν διακοπεί χωρίς συγκεκριμένο αποτέλεσμα, ενώ δεν υπάρχει καθορισμένη συνάντηση για το μέλλον.

Η ανθρωπιστική καταστροφή στη Συρία είναι απόλυτη, συντριπτική. Χωρίς πολιτική βούληση να βρεθεί μια λύση, ο φαύλος κύκλος της βίας δεν θα σταματήσει. Και ο αριθμός των προσφύγων θα μεγαλώνει. Και η αίσθηση ανημποριάς όλων μας μπροστά στα εκατομμύρια που χάνουν κάθε ελπίδα θα είναι εκεί, παρούσα, συμπαγής, σαν τη σιωπή στο στρατόπεδο Ζαατάρι που μόνο φωνές παιδιών τη διαταράσσουν. Που αποδεικνύει ότι, σε τελική ανάλυση, η ανάγκη για ζωή είναι πάντα πιο ισχυρή.