Του Κώστα Τσάβαλου

Ασκήσεις επί χάρτου για το ύψος του δημοσιονομικού κόστους και τα μέτρα με τα οποία θα καλυφθεί αυτό άρχισαν στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ), μετά τη «βροχή» των αποφάσεων Ανώτατων Δικαστηρίων που κρίνουν αντισυνταγματικές τις περικοπές μισθών, επιδομάτων και συντάξεων, οι οποίες έγιναν στο πλαίσιο της μνημονιακής πολιτικής. Αν και στο ΓΛΚ δεν έχουν φτάσει επισήμως τα «μαντάτα», το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται ήδη υπ’ ατμόν προκειμένου να καταστρώσει το σχέδιο για την αντιμετώπιση της «βόμβας» η οποία απειλεί τη δημοσιονομική προσαρμογή και τα πλεονάσματα.

Οι δανειστές έχουν ξεκαθαρίσει εδώ και αρκετούς μήνες στην κυβέρνηση ότι το όποιο κόστος συνεπάγεται η εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων θα καλυφθεί με ισοδύναμα μέτρα, αδιαφορώντας εάν αυτά θα αφορούν το σύνολο των φορολογουμένων ή μόνο τους κλάδους που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη.

«Ακριβές» αποφάσεις

Οι προβολές που κάνει το οικονομικό επιτελείο ανεβάζουν το συνολικό κόστος των αποφάσεων σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ (ακόμα και στο 1 δισ.), αν και όπως τονίζουν στελέχη του οι όποιες προβλέψεις είναι επισφαλείς και ουδείς μπορεί να ξέρει σήμερα πώς θα εξελιχθούν αυτά τα ζητήματα και πόσο, τελικώς, θα κοστίσουν στο Δημόσιο. Μόνο η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές που έγιναν στις αποδοχές των ενστόλων επιφέρει κόστος για τον προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η κυβέρνηση θα εξετάσει συνολικά το θέμα των διεκδικήσεων που προκύπτουν από δικαστικές αποφάσεις. Ωστόσο, έχει στείλει ήδη το μήνυμα σε ένστολους και όλους όσοι αμείβονται με ειδικά μισθολόγια (δικαστικοί, καθηγητές, γιατροί του ΕΣΥ, διπλωμάτες κ.ά.) ότι δεν αποκλείεται να πληρώσουν οι ίδιοι τις δικαστικές αποφάσεις που θα κρίνουν αντισυνταγματικές τις περικοπές που έγιναν στους μισθούς τους. Πάντως, δύσκολα η κυβέρνηση θα συγκρουστεί με τη βάση της εκλογικής της πελατείας. Σ’ αυτή την περίπτωση είναι ορατό το ενδεχόμενο της λήψης νέων μέτρων ή της παράτασης προσωρινών, όπως της έκτακτης ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης έως το 2016.

Η δέσμη των μέτρων θα περιλαμβάνει και την κατάργηση των ευνοϊκών καθεστώτων ΦΠΑ (σε ακριτικές περιοχές και νησιά), την αλλαγή του συστήματος παρακράτησης του φόρου μισθών και συντάξεων (οι κρατήσεις θα υπολογίζονται επί του αθροίσματος όλων των καταβαλλόμενων αποδοχών και όχι αυτοτελώς από κάθε εργοδότη ή από κάθε ασφαλιστικό ταμείο) κ.ά.

Συμμόρφωση κατά περίπτωση

Το υπουργείο Οικονομικών αντιμετωπίζει μέχρι τώρα το θέμα των διεκδικήσεων αποσπασματικά, χωρίς κεντρικό σχεδιασμό, όπως φάνηκε και από το χθεσινό έγγραφο της Διεύθυνσης Φορολογίας Εισοδήματος με αφορμή αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκριναν αντισυνταγματικές τις διατάξεις για τη φορολόγηση του επιδόματος βιβλιοθήκης των πανεπιστημιακών και του επιδόματος αλλοδαπής των πολιτικών υπαλλήλων του Δημοσίου (αποφάσεις 29/2014 και 1840/2013).

Με το έγγραφο προαναγγέλλεται ουσιαστικά η μη καθολική συμμόρφωση στις αποφάσεις. Επισημαίνεται μεν ότι «η διοίκηση του Υπουργείου Οικονομικών είναι υποχρεωμένη από το Σύνταγμα να συμμορφώνεται με τις ακυρωτικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας», διευκρινίζεται όμως ότι «όσον αφορά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που εκδίδονται κατά την αναιρετική διαδικασία, αυτές ισχύουν μεταξύ των διαδίκων και εφαρμόζονται από τα αρμόδια όργανα του Υπουργείου Οικονομικών».

Καταλήγει δε στο συμπέρασμα ότι οι προαναφερθείσες αποφάσεις αναφέρονται σε συγκεκριμένους φορολογούμενους και δίνουν λύσεις σε συγκεκριμένες υποθέσεις, χωρίς να υποχρεώνουν τη διοίκηση του υπουργείου σε γενική αποδοχή τους. Αυτό σημαίνει ότι οι επίμαχες αποφάσεις του ΣτΕ δεν θα εφαρμοστούν για το σύνολο του Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού των ΑΕΙ και για το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, αλλά μόνο για όσους προσέφυγαν αρχικά και δικαιώθηκαν με τις τελικές αναιρετικές αποφάσεις.

………………………………………………………………………………………………………………………………….

Επιστρέφονται (και αναδρομικά) οι περικοπές στους δικαστικούς

Σημαντική μισθολογική ανάσα παίρνουν τόσο οι εν ενεργεία όσο και οι συνταξιούχοι δικαστικοί λειτουργοί και το προσωπικό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Με τροπολογία που κατέθεσε χθες η κυβέρνηση, τίθεται σε εφαρμογή η απόφαση που ελήφθη από το Μισθοδικείο τον Δεκέμβριο του 2013, με αποτέλεσμα οι μισθοί να επανέρχονται στα επίπεδα προ του 2012, ενώ επιστρέφονται αναδρομικά όλες οι περικοπές που επιβλήθηκαν από 1/8/2012 λόγω του τότε Μεσοπρόθεσμου. Βάση της έκθεσης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, οι αυξήσεις στους μισθούς των δικαστικών επιφέρουν ετήσια δαπάνη 69,5 εκατ. ευρώ, ενώ τα αναδρομικά θα κοστίσουν 99,7 εκατ. ευρώ. Τα εν λόγω ποσά έχουν προβλεφθεί στον κρατικό προϋπολογισμό και στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, ενώ σημειώνεται πως η τροπολογία συμπεριλαμβάνεται σε νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών, το οποίο ψηφίζεται αύριο στο Α' Θερινό Τμήμα της Βουλής. Επειδή όμως η βουλευτική αποζημίωση βασίζεται στον μισθό του προέδρου του Αρείου Πάγου, κάτι που συνεπάγεται αυξήσεις για τους βουλευτές βάσει των νέων αποδοχών των δικαστικών, η κυβερνητική εκπρόσωπος Σ. Βούλτεψη έσπευσε χθες να προκαταλάβει τις εξελίξεις, λέγοντας ότι, «με εντολή Σαμαρά» και χωρίς καν να ερωτηθεί η Βουλή, δεν θα υπάρξουν αυξήσεις στα εισοδήματα των μελών του Κοινοβουλίου.

Χ.ΙΩ.

…………………………………………………………………………………………………………………………………

ΣτΕ: συνταγματικοί οι μισθοί πείνας!

Δικαιώνοντας εν μέρει τους εργαζόμενους, η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας δημοσίευσε τελικά χθες την απόφασή της που κρίνει αντισυνταγματικές τις διατάξεις του Μνημονίου ΙΙ (νόμος 4046/2012) μόνο κατά το σκέλος που αφορά την κατάργηση της δυνατότητας μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία. Ταυτόχρονα, όμως, κρίθηκε ότι δεν είναι αντισυνταγματικοί οι άλλοι περιορισμοί που επιβλήθηκαν στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, βάσει του Μνημονίου ΙΙ, δηλαδή η μείωση των αποδοχών των εργαζομένων κατά 22% και κατά 32% για τους νέους κάτω των 25 ετών, η κατάργηση του επιδόματος γάμου, η κατάργηση της υπογραφής των εθνικών γενικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας (κατώτερες αποδοχές) μετά από διαπραγματεύσεις εργοδοτών και εργαζομένων (ΣΕΒ-ΓΣΕΕ), η λεγόμενη «μετενέργεια», κ.λπ. Ειδικότερα, η Ολομέλεια με την απόφασή της (υπ’ αριθμ. 2307/2014) έκανε εν μέρει δεκτή την αίτηση της ΓΣΕΕ και άλλων εργατικών συνδικαλιστικών ενώσεων, κυρίως δευτεροβάθμιων, για ακύρωση της Πράξης Υπουργικού Συμβουλίου (6/2012), με την οποία επιβλήθηκαν περιορισμοί στον ιδιωτικό τομέα σε εφαρμογή του δεύτερου μνημονίου. Οι περιορισμοί αφορούν κυρίως μειώσεις αποδοχών και αποδυνάμωση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και της ισχύος των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Συγκεκριμένα, οι ανώτατοι δικαστές απέρριψαν ως αβάσιμους για «λόγους υπέρτερου κοινωνικού συμφέροντος» όλους τους ισχυρισμούς της ΓΣΕΕ, της ΟΤΟΕ και άλλων οργανώσεων που είχαν προσφύγει στο ΣτΕ, εκτός από αυτούς που αφορούν την διαιτησία. Ετσι, η Ολομέλεια έκρινε ότι είναι αντισυνταγματική (αντίθετη στο άρθρο 22 παράγραφος 2 του Συντάγματος) η κατάργηση της μονομερούς προσφυγής στη διαιτησία (νόμοι 1876/1990 και 3899/2010) για την επίλυση εργασιακών θεμάτων (αύξηση αποδοχών, επιδόματα, άδειες, αργίες, κ.λπ.).

Σύμφωνα με το σχετικό σκεπτικό της, το άρθρο 3 της ΠΥΣ 6/2012, με το οποίο ορίστηκε ότι «η προσφυγή στη διαιτησία προϋποθέτει σε κάθε περίπτωση συμφωνία των μερών», αντίκειται στο άρθρο 22 παράγραφος 2 του Συντάγματος και ως εκ τούτου είναι ακυρωτέα. Ετσι, μετά την απόφαση του ΣτΕ, ισχύει το προγενέστερο νομοθετικό καθεστώς, σύμφωνα με το οποίο μπορούσαν να προσφεύγουν οι ενδιαφερόμενοι στη διαιτησία προς επίλυση όλων των θεμάτων των εργασιακών σχέσεων και όρων.

Μαρία Δήμα