Η παράσταση της Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες για τη Φρίντα Κάλο επιστρέφει στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας

Πρόσωπο μυθικό και ηρωικό η Μεξικανή ζωγράφος, που το έργο της συνεχώς επανεκτιμάται και αποθεώνεται στις πρωτεύουσες τής τέχνης, ερμηνεύεται από δύο ηθοποιούς. Η μία από αυτές, η Κωνσταντίνα Τάκαλου, μας μιλά για τη δική της Φρίντα

Της Μαρίνας Κουβέλη

^[1]Στον ίδιο χώρο, με –σχεδόν- τα ίδια πρόσωπα, την ίδια ατμόσφαιρα και το ίδιο πάθος, τα ίδια χρώματα και μουσικές. Μια μεγάλη θεατρική επιτυχία του 2008 κάνει σύντομα πρεμιέρα στο Θέατρο της Οδού Κεφαλληνίας: η «Φρίντα» που έγραψε και σκηνοθέτησε η Γαλλομεξικανή Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες επιστρέφει από 13 Φεβρουαρίου με πρωταγωνίστριες τις Κωνσταντίνα Τάκαλου και Εβελίνα Αραπίδη.

«Το έργο καταπιάνεται με το σύνολο της ζωής της. Ξεκινά από την παιδική της ηλικία και φτάνει ώς τον θάνατό της», λέει η Κωνσταντίνα Τάκαλου. «Το πρώτο σημείο αναφοράς μας είναι ο πίνακάς της, «Οι δύο Φρίντες». Μέσα σε ένα έργο καθρεφτίζεται όλη της η ιδιοσυγκρασία: από τη μια η ινδιάνικη ψυχή και φιλοσοφία της κι από την άλλη η πιο ευρωπαϊκή Φρίντα, η οποία γοήτευε τον Ντιέγκο, είχε αστείρευτο χιούμορ και κατακτούσε τους Ευρωπαίους φιλότεχνους».

Η παράσταση που από την αρχή μέχρι τέλος μοιάζει με μεξικανικό δρώμενο (οι πρωταγωνίστριες, για παράδειγμα, σερβίρουν στο κοινό ζεστή σοκολάτα με το που μπαίνει στο θέατρο) μιλά για το εύθραυστο της ανθρώπινης ζωής και για μια γυναίκα που διψούσε για περιπέτεια. «Ολα αυτά τα χρόνια που μεσολάβησαν από το 2008, ερχόταν κόσμος στις παραστάσεις και με ρωτούσε πότε θα ξανανεβάσουμε τη «Φρίντα». Αν εξαιρέσει κανείς τους πολιτικούς ηγέτες της Λατινικής Αμερικής, δεν νομίζω ότι υπάρχει πιο αναγνωρίσιμο πρόσωπο από τη Φρ. Κάλο.

Ενας βασικός λόγος, λοιπόν, που επανερχόμαστε, είναι οι θεατές. Ο άλλος είναι η αγάπη γι' αυτή τη γυναίκα, που αγωνίστηκε από παιδί, που είχε τεράστια πάθη, που αυτοσαρκαζόταν, αντιστεκόταν, όρθωνε πολιτικό λόγο. Η Φρίντα είχε υποστεί δεκάδες χειρουργικές επεμβάσεις, κούτσαινε, είχε περάσει σε μικρή ηλικία πολιομυελίτιδα, είχε επιζήσει από σφοδρό αυτοκινητικό ατύχημα όταν το λεωφορείο που επέβαινε συγκρούστηκε με τραμ. Γι’ αυτό και βλέπεις μια γυναίκα που λυσσάει να ζήσει. Ηταν μια ένθερμη υποστηρίκτρια της ζωής», συμπληρώνει η Κ.Τάκαλου.

Πνεύμα ελεύθερο αλλά και εξαρτημένο από τον σύζυγό της, Ντιέγκο Ριβιέρα, αναζητούσε την επιβεβαίωση, πάλευε με τα προσωπικά της φαντάσματα, βασανιζόταν από την αδυναμία να αγαπηθεί. Ηταν ένα πλάσμα παιχνιδιάρικο και προβοκατόρικο, αλλά συγχρόνως και μια αξιολάτρευτη συνομιλήτρια. Ερωτευόταν άντρες και γυναίκες, ήταν επαναστάτρια, αλλά ήταν και μια μόνη Ινδιάνα.

Πανδαισία χρωμάτων

Προκειμένου να αναδείξει όλη αυτή την εσωτερική της σύγκρουση η Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες επέλεξε δύο ηθοποιούς για να ερμηνεύσουν την πρωταγωνίστρια. «Η μία Φρίντα είναι αυτή του πάθους, της μητρότητας, του αλκοολισμού και της ακραίας συμπεριφοράς. Η άλλη, η πιο καλλιτεχνική, είναι το πρόσωπο της λογικής», λέει η Κ. Τάκαλου. «Αυτό το διττό της παράστασης δεν εξυπηρετεί μόνο την ανάδειξη των πλευρών της ζωγράφου αλλά αναφέρεται και στο δισυπόστατο που όλοι κρύβουμε μέσα μας».

Μέσα σε μια χρωματική πανδαισία με κοστούμια, εικόνες και φωτογραφίες να τονίζουν τις μεξικανικές αναφορές οι δύο πρωταγωνίστριες θα περιπλανηθούν στη σύντομη ζωή της και θα μοιραστούν με το κοινό σκόρπιες στιγμές που καθόρισαν την περίπλοκη αυτή προσωπικότητα. «Θα λέγαμε ότι το ζητούμενο του έργου είναι να συλλάβουμε τον εσωτερικό διάλογο της καλλιτέχνιδας, της διάσημης Μεξικανής Φρίντα Κάλο με τον εαυτό της, όπως επίσης, κάποιες στιγμές, και με τον κόσμο που την περιβάλλει», επισημαίνει η σκηνοθέτις της παράστασης Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες.

Η Φρίντα Κάλο γεννημένη το 1907, με ινδιάνικη καταγωγή από την πλευρά της μητέρας της και ουγγροεβραϊκές ρίζες από την πλευρά του πατέρα της, άρχισε να ζωγραφίζει το 1925, όταν αναγκάστηκε να παραμείνει επί μήνες στο κρεβάτι έπειτα από αυτοκινητικό δυστύχημα, το οποίο της άφησε μόνιμες αναπηρίες. Χαρακτηρίστηκε μεγάλο ταλέντο στη ζωγραφική, αν και επισκιάστηκε για κάποιο διάστημα από τη φήμη του συζύγου της, επίσης ζωγράφου Ντιέγκο Ριβέρα, που ήταν ο λατρεμένος των Μεξικανών. Του είχε βλέπετε μεγάλη αδυναμία. «Είχα δύο ατυχήματα στη ζωή μου: το ένα ήταν με το λεωφορείο, το δεύτερο ήταν με τον Ντιέγκο», έλεγε.

Συχνά οι κριτικοί σχολίαζαν πως κανείς δεν μπορεί να διαχωρίσει τη ζωή από τη δουλειά της. Δικαιολογημένα αν σκεφτούμε πως σχεδόν οι μισοί της πίνακες απεικονίζουν την ίδια. Τους περισσότερους, τους ζωγράφισε όσο ήταν κλινήρης γι' αυτό και μαρτυρούν πόσο βασανιζόταν από την υγεία της. Εβαζε απέναντι από το κρεβάτι έναν καθρέπτη και άρχιζε. Οι Γάλλοι, που την αγαπούσαν πολύ, την είχαν ανακηρύξει σε ιέρεια του σουρεαλισμού, αλλά, εκείνη πάντα χαμήλωνε τον πήχη: «Δεν ανήκω στους σουρεαλιστές. Δεν ζωγράφισα ποτέ όνειρα. Ζωγράφιζα την πραγματικότητά μου». Φιλάσθενη και ταλαιπωρημένη πέθανε μόλις 47 χρόνων διότι, όπως έλεγε και η ίδια, «το κορμί πάντα σε προδίδει». Το σπίτι της στο Μεξικό ονομάστηκε «Μπλε σπίτι» και σήμερα φιλοξενεί δεκάδες έργα της. Αφού δεν μπορούμε να πάμε ως εκεί, ας κάνουμε μια στάση στο Κεφαλληνίας.

INFO: Θέατρο Οδού Κεφαλληνίας: 
Κεφαλληνίας 16, Κυψέλη
. Τηλ: 210 8838727. Μετάφραση: Εστέρ Αντρέ Γκονζάλες, Χρήστος Κωνσταντέλος
. Σκηνικά/ Κοστούμια: Χρήστος Κωνσταντέλος. Ερμηνεύσει ζωντανά ο μουσικός Γιάννης Φίλιας. Τετάρτη 19.00, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο 21.00, Κυριακή 20.00. Τιμές εισιτηρίων 16, 13 ευρώ (φοιτητικό).