Του Βασίλη Γεώργα

Κατά μέτωπον επίθεση στο σύστημα απονομής δικαιοσύνης εξαπολύει ο ΣΕΒ υποστηρίζοντας σε μελέτη του πως ο τεράστιος όγκος των υποθέσεων που έχουν συσσωρευτεί στα δικαστήρια και οι χρονοβόρες διαδικασίες εκδίκασης των υποθέσεων και προσφυγών αποτελούν νάρκη για την ανάπτυξη και την επιβίωση των επιχειρήσεων.

Η μελέτη του ΣΕΒ που παρουσιάζει τις ελληνικές επιχειρήσεις σαν όμηρους ενός κακοφτιαγμένου και δυσλειτουργικού συστήματος απονομής δικαιοσύνης, δημοσιεύεται σε μια περίοδο που η κόντρα κυβέρνησης– δικαστών έχει αναβιώσει στον απόηχο «δυσάρεστων» αποφάσεων από το ΣτΕ και το Ελεγκτικό Συνέδριο (απελευθέρωση λειτουργίας των καταστημάτων τις Κυριακές, επένδυση Λάτση στο Ελληνικό κ.ά.) και ενώ παράλληλα κυβέρνηση και τράπεζες ανασχεδιάζουν τον Πτωχευτικό Κώδικα αλλά και όλο το θεσμικό πλαίσιο για τη διαχείριση της βόμβας των «κόκκινων» δανείων, προωθώντας αφενός την κατάργηση του «νόμου Κατσέλη» για τα νοικοκυριά και υιοθετώντας πρακτικές εξωδικαστικής επίλυσης των διαφορών ανάμεσα σε πιστωτές και οφειλέτες.

Είναι ενδεικτική η επισήμανση του προέδρου του ΣΕΒ Θ. Φέσσα, κατά την παρουσίαση της μελέτης που έκανε το Παρατηρητήριο για το Επιχειρηματικό Περιβάλλον του ΣΕΒ, πως η «ταχύτητα επίλυσης των διοικητικών διαφορών και διεκπεραίωσης όλων των δικαστικών διαδικασιών που τις αφορούν (φορολογία, συμβάσεις, διαδικασίες αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, πτώχευσης, εξυγίανσης) αποτελεί παράγοντα επιβίωσης για τις επιχειρήσεις, καθώς οι υπέρμετρες καθυστερήσεις τις επιβαρύνουν με δυσανάλογο διοικητικό κόστος και κόστος κεφαλαίου, καθυστερούν ή ματαιώνουν επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και αποθαρρύνουν την προσέλκυση κεφαλαίων και επενδύσεων από το εξωτερικό».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η μελέτη του ΣΕΒ, σήμερα εκκρεμούν περισσότερες από 400.000 υποθέσεις από τις οποίες περισσότερες από τις μισές δεν έχουν καν προσδιοριστεί. Από αυτές 24.118 υποθέσεις είναι στο Συμβούλιο της Επικρατείας, 332.855 υποθέσεις σε Διοικητικά Πρωτοδικεία (εκ των οποίων 228.010 δεν έχουν προσδιοριστεί) και άλλες 51.620 υποθέσεις σε Διοικητικά Εφετεία, εκ των οποίων 26.277 δεν έχουν καν προσδιοριστεί. Οι εκκρεμείς διοικητικές υποθέσεις στη χώρα μας είναι εφτά φορές περισσότερες σε σχέση με την Ε.Ε. (3,5 υποθέσεις ανά 100 κατοίκους έναντι 0,5 ανά 100 κατοίκους στην Ευρωπαϊκή Ενωση).

Στην αναμονή 9,3 χρόνια

Από τα στοιχεία της μελέτης προκύπτει πως η μεγαλύτερη μέση χρονική καθυστέρηση εμφανίζεται στις υποθέσεις ΦΠΑ και ανέρχεται σε 9,3 χρόνια. Συνολικά για όλες τις κατηγορίες φορολογικών υποθέσεων ο μέσος χρόνος καθυστέρησης υπολογίζεται σε 5,3 χρόνια (1.500 ημέρες), επίδοση που φέρνει τελευταία την Ελλάδα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Η επιβάρυνση των επιχειρήσεων κυμαίνεται από 7% έως 52% επί της συνολικής αμφισβητούμενης διαφοράς. Στην περίπτωση επίλυσης διαφορών στο πλαίσιο ανάθεσης και εκτέλεσης δημοσίων συμβάσεων η μέση καθυστέρηση στην ανάθεση των συμβάσεων ανέρχεται σε περίπου 8,5 μήνες για τους διαγωνισμούς με αντικείμενο συμβουλευτικές υπηρεσίες και 3,5 μήνες για δημόσιους διαγωνισμούς στον κατασκευαστικό κλάδο.

Στο πλαίσιο αυτό ο ΣΕΒ προτείνει μεταξύ άλλων τον συνολικό ανασχεδιασμό του τρόπου λειτουργίας των δικαστηρίων ώστε να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και εισηγείται μέτρα όπως μεταξύ άλλων:

● τη συμμετοχή μη δικαστών στα δικαστικά συμβούλια προκειμένου να εκκαθαριστούν οι υποθέσεις που εκκρεμούν στη Δικαιοσύνη παράλληλα με την υιοθέτηση fast track διαδικασιών,

● τη διεύρυνση του ωραρίου λειτουργίας των δικαστηρίων και παράλληλα τη μείωση του χρόνου που θα μένουν κλειστά τα δικαστήρια,

● την αύξηση του αριθμού των δικαστών και την πρόσληψη βοηθητικού εξειδικευμένου προσωπικού με νομικές γνώσεις που θα μπορεί να χειρίζεται τις εκκρεμείς υποθέσεις,

● την ενιαία εκκαθάριση εκκρεμών υποθέσεων με συναφές αντικείμενο κ.ά.

……………

Με έναν ενδιάμεσο ανεξάρτητο φορέα στον οποίο θα μπορούν να προσφεύγουν οι φορολογούμενοι που αμφισβητούν πράξεις της φορολογικής διοίκησης, πριν προσφύγουν στα δικαστήρια, θα επιχειρήσει η κυβέρνηση να αποσυμφορήσει το σύστημα επίλυσης φορολογικών διαφορών. Οπως ανέφερε ο υφυπουργός Οικονομικών Γιώργος Μαυραγάνης, μιλώντας στην ημερίδα του ΣΕΒ για την «ταχεία απονομή δικαιοσύνης», ζητούμενο είναι η αποσυμφόρηση της Δικαιοσύνης αλλά και της φορολογικής διοίκησης σε σχέση με τις ποινικές διαδικασίες για την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων χρεών των φορολογουμένων προς το Δημόσιο. «Δεν αναφέρομαι στις πράξεις φοροδιαφυγής αλλά στο ξεχωριστό αδίκημα της μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο, ένα ζήτημα που από κοινού με το υπουργείο Δικαιοσύνης αντιμετωπίζουμε για να δώσουμε λύση πρακτική, δίκαιη και εναρμονισμένη με τις διεθνείς πρακτικές», υπογράμμισε ο υφυπουργός Οικονομικών. Αξίζει να σημειωθεί ότι σε καμία ευρωπαϊκή χώρα δεν υπάρχει ως διακριτό έγκλημα η μη καταβολή χρεών και επομένως δεν υπάρχει ποινική δίωξή της. Σε αυτό το πλαίσιο και σε συνεργασία με τα τεχνικά κλιμάκια της τρόικας, τα συναρμόδια υπουργεία Οικονομικών και Δικαιοσύνης προωθούν τώρα νομοθετική διάταξη για την αποποινικοποίηση της μη καταβολής ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οσον αφορά την προθεσμία έκδοσης απόφασης επί ενδικοφανούς προσφυγής από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, πληροφορίες αναφέρουν πως ο κ. Μαυραγάνης εισηγείται την αύξηση της προθεσμίας από τις 60 ημέρες σήμερα στις 90, καθώς έχει συσσωρευτεί τεράστιος όγκος υποθέσεων προς διευθέτηση.

Μ.Χ.