Του Μπάμπη Μιχάλη

^[1]

REUTERS/ BRENDAN MCDERMID

Στα εξωπραγματικά επίπεδα που έχουν φτάσει, το ερώτημα που πλανάται στον ορίζοντα είναι πότε θα ξαναγίνει το μεγάλο μπαμ. Ο λόγος για τις διεθνείς κεφαλαιαγορές, οι οποίες -με «μπροστάρη» το δικό μας Χ.Α.- επιδόθηκαν και χθες σε ένα από τα γνωστά τους μακροβούτια, που άλλους επενδυτές τους κάνουν ευτυχισμένους και άλλους δυστυχισμένους.

Στις 6.30 ώρα Ελλάδας, την ώρα δηλαδή που τα ευρωπαϊ- κά χρηματιστήρια έκλειναν τη συνεδρίασή τους, o δείκτης Dow Jones στο χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης υποχωρούσε 300 και πλέον μονάδες, χαμηλότερα 2,01% σε σχέση με την Τρίτη, και συνολικά 1.250 μονάδες μακρύτερα από το ιστορικό ρεκόρ των 17.265 μονάδων που είχε επιτύχει στις 18 Σεπτεμβρίου. Στην αγορά του Λονδίνου, ο δείκτης FTSE 100 έκλεισε με πτώση 2,83%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερή του ημερήσια πτώση και το χαμηλότερο επίπεδό του από τον περασμένο Ιούνιο. Η συνολική χρηματιστηριακή αξία που χάθηκε στη βρετανική αγορά άγγιξε τα 46 δισ. στερλίνες. Αλλά και στο Χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης ο δείκτης Dax υποχώρησε κατά 2,87%, στο Παρίσι ο CAC 40 κατά 3,63% ενώ στη Μαδρίτη ο IBEX 35 κατά 3,59%.

Οι μαζικές πωλήσεις στην Ευρώπη έφεραν απώλειες 255 δισ. δολαρίων (201 δισ. ευρώ) από τη συνολική αξία των μετοχών που απαρτίζουν τον ευρύτερο πανευρωπαϊκό δείκτη STOXX Europe 600. Ποσό που είναι μεγαλύτερο από το ΑΕΠ τόσο της Ελλάδας όσο και της Πορτογαλίας.

Κακά μαντάτα από παντού

Αφορμή για το ξεπούλημα των μετοχών ήταν τα τελευταία μακροοικονομικά στοιχεία. Μετά τα άσχημα νέα της προηγούμενης εβδομάδας από τη Γερμανία, όπου βιομηχανικές παραγγελίες και εξαγωγές έδειξαν πως η ανάπτυξη της μεγαλύτερης οικονομίας της ευρωζώνης χωλαίνει πια σοβαρά, χθες τα κακά μαντάτα ήρθαν από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, τις ΗΠΑ. Οι λιανικές πωλήσεις υποχώρησαν εκεί κατά 0,3% τον Σεπτέμβριο, ενώ οι τιμές παραγωγού κατά 0,1%, σημειώνοντας την πρώτη τους πτώση από τον Αύγουστο του 2013.

Οι «μεγάλοι ασθενείς»

Τα στοιχεία αυτά όπως και η υποχώρηση του πληθωρισμού της Κίνας στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων πέντε ετών έβαλαν ψύλλους στ’ αυτιά αρκετών επενδυτών.

Επιβεβαίωσαν φόβους ότι οι «μεγάλοι ασθενείς» της παγκόσμιας οικονομίας είναι πιθανότατα κι άλλοι πέρα από την ευρωζώνη. Στις πρόσφατες εκθέσεις τους, τόσο το ΔΝΤ όσο και ο ΟΟΣΑ «έδειξαν» την ευρωζώνη αλλά όχι τις ΗΠΑ και την Κίνα.

Η αντίδραση των επενδυτών ήταν άμεση: αποστροφή για επενδύσεις ρίσκου (όπως τα ελληνικά ομόλογα) και στροφή προς ασφαλή επενδυτικά καταφύγια, όπως ο χρυσός και τα κρατικά ομόλογα των ισχυρών. Η απόδοση των αμερικανικών 10ετών treasuries διολίσθησε έτσι σε νέο ιστορικό χαμηλό 1,979% (από 2,206%), ενώ των γερμανικών Bunds μόλις στο 0,824% (επίσης νέο ιστορικό χαμηλό). Τα αρνητικά μακροοικονομικά στοιχεία οδήγησαν σε νέα πτώση της τιμής του πετρελαίου. Το μπρεντ υποχώρησε κάτω από τα 85 δολάρια το βαρέλι.

Πάντως, ανεξαρτήτως του αν η χθεσινή βουτιά των χρηματιστηρίων θα έχει συνέχεια, είναι σαφές πια ότι τα σημερινά τους επίπεδα δεν είναι διατηρήσιμα, καθώς δεν αντικατοπτρίζουν ούτε την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας ούτε και τις προσδοκίες. Κάτι που αποτυπώνεται και στον δείκτη μεταβλητότητας (ή φόβου) των αγορών Vix, που χτυπά τόσο στις ΗΠΑ όσο και στην Ευρώπη ρεκόρ τριετίας.

Ας σημειωθεί ακόμη ότι το ΔΝΤ προειδοποίησε πρόσφατα πως τα πολύ χαμηλά επιτόκια των κεντρικών τραπεζών έχουν εκτοξεύσει στα ύψη την ανάληψη ρίσκου, την κερδοσκοπία και το ενδεχόμενο μιας νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης.