ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Το Ελ Σαλβαδόρ έχει αναδειχθεί πρώτη χώρα στον κόσμο σε φόνους γυναικών και με διαφορά

Της Χριστίνας Πάντζου

^[1]Μια αλυσίδα δολοφονιών γυναικών συγκλονίζει το Ελ Σαλβαδόρ τις τελευταίες εβδομάδες, ανοίγοντας ξανά τη συζήτηση -για πολλοστή φορά- σχετικά με την κουλτούρα βίας και ατιμωρησίας που έχει αναπτυχθεί επικίνδυνα στη χώρα, μαζί με την απροθυμία των αρχών να αναγνωρίσουν το μέγεθος του προβλήματος.

Η 24χρονη Γιουρίδια έχασε τη ζωή της στις 28 Μαρτίου από τον σύντροφό της, που άδειασε πάνω της το όπλο του επειδή του ζήτησε να χωρίσουν. Μία εβδομάδα πριν, η 32χρονη Μαρία Κάρμεν δέχτηκε θανάσιμη επίθεση με τσεκούρι από τον σύντροφό της. Η 37χρονη Σουπάγια δίνει μάχη για τη ζωή της έπειτα από δολοφονική επίθεση που δέχτηκε από έμμισθους δολοφόνους, τους οποίους φέρεται να προσέλαβε έναντι 36.000 δολαρίων ο σύζυγός της για να την εκδικηθεί για υποτιθέμενη απιστία της.

Αλλά η δολοφονία που προκάλεσε σκάνδαλο ήταν αυτή της 41χρονης Λίδα Ουέσο, που την πυροβόλησαν εξ επαφής στο σπίτι της και ενώ όλες οι ενδείξεις έδειχναν ως δράστη τον σύζυγό της, Μανουέλ Γουτιέρες, διαχειριστή μιας από τις μεγαλύτερες αντιπροσωπείες αυτοκινήτων της χώρας, αυτός αφέθηκε ελεύθερος από τους δικαστές. Ρεπορτάζ αποκάλυψαν πως απελευθερώθηκε έπειτα από παρέμβαση της οικογένειας Πόμα, από τις πλουσιότερες της χώρας και ιδιοκτήτρια της επιχείρησης όπου εργαζόταν ο Γουτιέρες.

«Η ατιμωρησία που κυριάρχησε σε αυτήν αλλά και σε πολλές ακόμη περιπτώσεις στέλνει το μήνυμα ότι εδώ σκοτώνουμε μια γυναίκα και δεν συμβαίνει τίποτα, ή ότι κάποιος με λεφτά και επιρροή μπορεί εύκολα και άνετα να τη γλιτώσει», κατήγγειλε η Ιμα Γκιρόλα του Ινστιτούτου Ερευνών της Γυναίκας (Cemujer).

Σύμφωνα με την έκθεση «Γυναικοκτονία: ένα παγκόσμιο πρόβλημα» της ελβετικής οργάνωσης Small Arms Survey, το Ελ Σαλβαδόρ έχει αναδειχθεί πρώτη χώρα στον κόσμο και με διαφορά σε φόνους γυναικών: 12 για κάθε 100.000 κατοίκους.

Πρόσφατη έρευνα κατέδειξε ότι οι δολοφονίες γυναικών αυξήθηκαν μέσα σε μία τριετία κατά 64% και από 28 κρούσματα τον μήνα το 2007 έφτασαν τα 46 το 2010.

Ενδεικτικό του κλίματος ατιμωρησίας είναι το γεγονός, όπως επισημαίνει ρεπορτάζ του IPS, ότι από τον Ιανουάριο του 2012, όταν και εγκρίθηκε νέος «Νόμος για μια Ζωή των Γυναικών Απαλλαγμένη από τη Βία», θεσπίζοντας ως ξεχωριστό έγκλημα τη γυναικοκτονία και με ποινή έως και 50 χρόνια (20 περισσότερα από τις προβλεπόμενες γενικά για την ανθρωποκτονία), από τις 270 υποθέσεις που έφτασαν στα δικαστήρια μόνο επτά χαρακτηρίστηκαν «γυναικοκτονία» και μόνο σε τρεις από αυτές υπήρξε καταδίκη.

Οπως επισημαίνει η Cemujer, πολλοί αστυνομικοί, δικαστές και αξιωματούχοι αγνοούν τη νέα νομοθεσία και επιδεικνύουν αξιοζήλευτη αντίσταση να χαρακτηρίσουν αυτές τις υποθέσεις ως γυναικοκτονίες. Διόλου τυχαίο σε μια χώρα όπου επίσης δεν είναι σπάνιο πολιτικοί και αξιωματούχοι να ασκούν έμφυλη βία.

Η πιο γνωστή υπόθεση ήταν του δεξιού βουλευτή Σαμαγιόα, που πέρσι τον Ιούνιο ξυλοκόπησε άγρια τη σύζυγό του, ενώ το τελευταίο διάστημα τουλάχιστον σε έξι αστυνομικούς έχουν απαγγελθεί κατηγορίες για κακοποίηση των συζύγων ή συντρόφων τους.

……………………………………………………….

Από την ίση, στη δίκαιη αμοιβή

Για τα ίδια εισοδήματα, πρέπει να δουλέψουν επιπλέον 99 ημέρες

^[2]Στις 9 Απριλίου, στις Ηνωμένες Πολιτείες γιόρτασαν την Ημέρα της Ισης Αμοιβής. Συμβολική ημερομηνία, αφού έως τότε θα έπρεπε να δουλέψει περισσότερο η μέση Αμερικανίδα για να κερδίσει το ποσό με το οποίο ο μέσος Αμερικανός αμείφθηκε… πέρσι. Με άλλα λόγια, για να κατακτήσουν ίσα εισοδήματα από την εργασία τους με τους άντρες οι γυναίκες θα έπρεπε θα δουλέψουν 99 περισσότερες ημέρες. Σήμερα 2013, οι γυναίκες κερδίζουν μόλις το 77% όσων κερδίζουν οι άντρες. Και αν εκτός από το φύλο υπολογίσουμε τη φυλή, το χάσμα γίνεται αβυσσαλέο και αντιστοιχεί σε 54% για τις Λατίνες και 62% για τις Αφροαμερικανίδες.

Οι δεκαετίες απέδειξαν ότι δεν αρκεί η ίση αμοιβή, λέει η οργάνωση «Γυναίκες Εργαζόμενες» που ηγείται ενός νέου κινήματος για μια Δίκαιη Αμοιβή. Η οργάνωση επισημαίνει τις τραγικές συνέπειες που έχουν στις αμοιβές των γυναικών η απορρύθμιση της αγοράς εργασίας και ιδίως οι ελαστικές μορφές της και η τακτική του μη τακτικού ωραρίου εργασίας, ιδίως στις υπηρεσίες. Το 50% των χαμηλά αμειβομένων εργαζομένων έχουν ακανόνιστα ωράρια εργασίας που ρυθμίζονται από τους εργοδότες τους στη βάση της «συρροής πελατών»: οι εργαζόμενες παραμένουν σε ομηρία αναμένοντας μια ειδοποίηση για το αν, πότε και πόσες ώρες θα δουλέψουν, έτσι που ούτε το εισόδημά τους μπορούν να υπολογίσουν ούτε μπορούν να προγραμματίσουν τις προσωπικές ή οικογενειακές τους υποχρεώσεις.

Εκατομμύρια Αμερικανίδες σήμερα κερδίζουν λιγότερα από 12 δολάρια την ώρα, σε δουλειές που για τους περισσότερους δεν θεωρούνται «αξιοπρεπείς». Πολλές χαμηλο-αμειβόμενες στους τομείς της φροντίδας, της εστίασης ή του λιανικού εμπορίου στερούνται αδειών. Και ένας αυξανόμενος αριθμός γυναικών βρίσκει μόνο θέσεις μερικής απασχόλησης, γεγονός που οδηγεί πολλές από αυτές στη φτώχεια, όπως έγραφε ρεπορτάζ των «Νιου Γιορκ Τάιμς».

Γι' αυτό και το νέο κίνημα επιμένει ότι δεν αρκεί η ίση αμοιβή, αλλά απαιτείται και μία δίκαιη αμοιβή, με αύξηση του κατώτατου ημερομισθίου, δικαίωμα σε άδειες, προστασία απέναντι στις καταχρήσεις του ακανόνιστου ωραρίου, ισότητα επιδομάτων για τους μερικώς απασχολούμενους και επέκταση της προστασίας των εργατικών νόμων σε όλους τους τομείς σχεδόν αποκλειστικής (και επισφαλούς) γυναικείας απασχόλησης. Ο νόμος για τη Δίκαιη Αμοιβή έχει ήδη κατατεθεί. Αλλά λιμνάζει, εκτός προτεραιοτήτων του Κογκρέσου.

 …………………………………………………..

«Aκατάλληλες να κάνουν… πολιτικές επιλογές» 

^[3]«Δεν έχω άλλο στόχο παρά να υπηρετήσω τον τόπο μου, ιδίως τις γυναίκες που έως σήμερα έχουν αποκλειστεί από την πολιτική. Ο μόνος τρόπος για να έχουμε πραγματική πρόοδο είναι να προσελκύσουμε τις γυναίκες στην πολιτική». Ο λόγος της Μπατάμ Ζάρι είναι λακωνικός και η προεκλογική εκστρατεία της λιτή, όσο και η ζωή της. Αλλά η σημασία της υποψηφιότητάς της στις ημιαυτόνομες περιοχές του Πακιστάν για τις εκλογές της 11ης Μαΐου είναι πληθωρική και ελπιδοφόρα, καθώς δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία της χώρας.

Η Ζάρι μιλάει για την πραγματικότητα των γυναικών που έχουν αποκλειστεί από κάθε έκφραση της κοινωνίας. Και θέτει απλούς στόχους ως προϋπόθεση για να αλλάξουν τα πράγματα. Με πρώτον: να πείσει τις γυναίκες να ψηφίσουν. Ενα εγχείρημα δύσκολο, καθώς η οργάνωση «Δίκτυο για Ελεύθερες και Δίκαιες Εκλογές» έχει ήδη ενδείξεις ότι και αυτή τη φορά οι γυναίκες δεν θα προσέλθουν στις κάλπες, ιδίως στις αγροτικές ζώνες, όπου είναι εξαιρετικά δύσκολο να σπάσει η παράδοση που τις θέλει «ακατάλληλες να κάνουν πολιτικές επιλογές».

Στις εκλογές του 2008 σε εκατοντάδες εκλογικά τμήματα πολιτικά κόμματα επικαλούμενα τοπικές παραδόσεις, απαγόρευσαν σε γυναίκες να ψηφίσουν. Οσο για τις ημιαυτόνομες περιοχές, όπου οι γυναίκες αποτελούν περίπου το ένα τρίτο των 1,8 εκατ. κατοίκων, ποτέ στο παρελθόν δεν έχουν ψηφίσει, πόσω μάλλον να έχουν διεκδικήσει μια κοινοβουλευτική έδρα. Η Ζάρι δεν πτοείται από τη συρροή υποψηφιοτήτων πλούσιων και ισχυρών πολιτικών παραγόντων. Με την απόλυτη στήριξη του δασκάλου συζύγου της, που δηλώνει ότι θα αγωνιστεί για τα δικαιώματα των γυναικών πλάι της, κάνει μια τεράστια καμπάνια που δεν στηρίζεται στο χρήμα και στις «παροχές» αλλά στην άμεση επικοινωνία και στην αλήθεια για συνθήκες που πρέπει να αλλάξουν. Παρά τις έντονες πιέσεις για να αποσύρει την υποψηφιότητά της, δηλώνει ότι θα παραμείνει σταθερή στην απόφασή της να διεκδικήσει να μεταφέρει τη φωνή των γυναικών στο Κοινοβούλιο. Γι' αυτό και ανεξαρτήτως της έκβασης η υποψηφιότητά της θα μείνει ως έμβλημα θάρρους και τόλμης.