Ενα παλιό, ταπεινό οίκημα στο Κάστρο έγινε το σπίτι και το εργαστήρι του σπουδαίου ζωγράφου, συγγραφέα και τραγουδοποιού. Στις βόλτες του στη θάλασσα μάζευε ξύλα και σανίδες και δημιούργησε με ευαισθησία τα υπαρξιακά έργα του, που εκτίθενται για πρώτη φορά

Της Βασιλικής Τζεβελέκου

^[1]Τα τοπία της Αντιπάρου γίνονται πίνακες ζωγραφικής και λογοτεχνικές ιστορίες στα τοπία του μυαλού του Νίκου Χουλιαρά. Η αυθεντικότητα του νησιού που γνώρισε, αγάπησε και «κόλλησε» από το 1975 όταν το επισκέφτηκε για πρώτη φορά και για τα επόμενα τριάντα και βάλε καλοκαίρια, υπήρξε δεξαμενή δημιουργίας. Εκεί όπου κυκλοφορούσε ξυπόλητος μαζί με τους ντόπιους, τους πρώτους ξένους επισκέπτες, την παρέα από την Αθήνα, τους συγγενείς και τους φίλους. Σήμερα είναι απλώς ο Νίκος για τους ντόπιους. Οι περισσότεροι τον γνωρίζουν προσωπικά και αναφέρονται με αγάπη όταν μιλούν για εκείνον.

^[2]Ενα από τα σπίτια στο Κάστρο της Αντιπάρου έγινε δικό του από το 1976. Στο παλιό, ταπεινό οίκημα με το ένα και μοναδικό δωμάτιο –δεν έχει καμία σχέση με τις φαραωνικές επαύλεις που χτίζονται στο νησί– ζούσε, ζωγράφιζε, σχεδίαζε, έγραφε, δημιουργούσε σχέσεις ζωής. Δεξιά κι αριστερά της εισόδου υπάρχουν δύο μικρά χαρακτηριστικά σχέδια της ζωγραφικής του. Γείτονάς του επί χρόνια ο Τζίμης Πανούσης, ένοικος σ’ ένα κοντινό σπιτάκι. Σ’ αυτή τη γειτονιά, όπου τα σπίτια με τα μικρά παράθυρα και τα μπαλκονάκια, τις μπουκαμβίλιες και τα λίγα απομεινάρια από το Κάστρο δημιουργούν το σκηνικό σαν από ταινία του ιταλικού νεορεαλισμού, άνοιξαν η Μαίρη Χατζάκη και η Σοφία Αλεξανδροπούλου την γκαλερί «αντί», πριν από ένα χρόνο. Κι εκεί, το περασμένο Σάββατο εγκαινιάστηκε η ατομική έκθεση με ακρυλικά και σχέδια, αντικείμενα από ξύλα και σανίδες που έβρισκε ο Νίκος Χουλιαράς στις βόλτες του στη θάλασσα και τα ζωγράφιζε, δίνοντάς τους μια άλλη διάσταση και καινούργια ζωή. Τα έργα έχουν δημιουργηθεί από το 1976, προέρχονται από την προσωπική συλλογή του κι ορισμένα από αυτά βγαίνουν για πρώτη φορά από το σπίτι–ατελιέ της Αντιπάρου.

Ζωγράφος, ποιητής, συγγραφέας, στιχουργός, συνθέτης κι ερμηνευτής των τραγουδιών του, ο Νίκος Χουλιαράς είναι από τους σημαντικότερους σύγχρονους Ελληνες καλλιτέχνες. Στα έργα του, με προσωπικό ιδίωμα, μυστικιστικά εξπρεσιονιστικά στοιχεία και σουρεαλιστικές προεκτάσεις έβαλε στο επίκεντρο την ανθρώπινη φιγούρα και γύρω της λέξεις και τοπία, ονειρικά σκηνικά, εικόνες της ύπαρξης.

^[3]Η έκθεση «Καλοκαίρι στον κήπο του νου. Ο Νίκος Χουλιαράς και η Αντίπαρος» επιχειρεί «να ρίξει φως στις σχέσεις του με το νησί. Παρουσιάζονται έργα που είχαν εκτεθεί στην αναδρομική έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη αλλά και ανέκδοτα που δεν έχουν παρουσιαστεί ούτε φωτογραφηθεί άλλη φορά», μας λέει η Ελισάβετ Πλέσσα, επιμελήτρια της έκθεσης, όπως και της αναδρομικής του που προηγήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη (2011- 2012). «Είναι μια έκθεση πλήρης, στον μικρό χώρο της γκαλερί. Αυτό που ήθελα να φανεί είναι ότι ο Νίκος Χουλιαράς ξεκινάει από έναν εξωτερικό τόπο, όπως η Αντίπαρος, τον οποίο βλέπει με τα μάτια του αλλά στα έργα αποδίδει αυτό που συλλαμβάνει ο νους του. Το εξωτερικό τοπίο γίνεται εσωτερικός τόπος. Με τον προσωπικό τρόπο που αποδίδει στα έργα το νησί, αντιλαμβανόμαστε ότι άγγιξε την ιδιοσυγκρασία του ως ανθρώπου αλλά και ως καλλιτέχνη».

Τα 45 έργα έχουν στηθεί στην γκαλερί με εμπνευσμένο τρόπο. Συστήνουν μια έκθεση με θεατρικότητα και τρυφερότητα όπου σε κάθε περίπτωση αναδεικνύεται το ίδιο το έργο. Είτε πρόκειται για τις σανίδες που ζωγραφίζει, είτε για τα ξύλα που παίρνουν τη μορφή ενός ελαφιού ή άλλων ζώων, είτε για το εμβληματικό ακρυλικό «Απόγευμα ώρα πέντε – παληό καλοκαίρι στον κήπο του νου μου, Νίκος Χουλιαράς 1976, Δευτέρα 28 Ιουνίου στην Αντίπαρο», είτε για σχέδια με τον σιφνέικο γιαλό κ.ά.

Μπορεί ν’ αντέξει όμως μια αίθουσα τέχνης σ’ ένα μικρό νησί την εποχή της κρίσης; «Θέλαμε να κάνουμε κάτι ωραίο κι ελπίζουμε να σταθεί κι εμπορικά» λένε οι δραστήριες Μαίρη Χατζάκη και Σοφία Αλεξανδροπούλου. Αισθάνονται τυχερές που βρήκαν το συγκεκριμένο μέρος στο Κάστρο, ένα χώρο που άλλαξε πολλές χρήσεις στο πέρασμα του χρόνου. «Είναι ιδανικό το σημείο. Η προσέλευση του κοινού, ντόπιου και ξένου, είναι μεγάλη. Μακάρι να μας στηρίξουν ώστε ν’ αντέξουμε» δηλώνουν.

Η έκθεση το περασμένο Σάββατο άνοιξε με μια εξαιρετική εκδήλωση που διοργανώθηκε στο Κάστρο. Ο ποιητής Σωτήτης Κακίσης και οι τραγουδιστές και συνθέτες Τζίμης Πανούσης και Φοίβος Δεληβοριάς διάβασαν τρία διηγήματα από το βιβλίο του Νίκου Χουλιαρά «Μια μέρα πριν, δύο μέρες μετά» (εκδόσεις «Νεφέλη») τα οποία αναφέρονται στην Αντίπαρο. Στη συνέχεια ο Τζίμης Πανούσης τραγούδησε το «Πέτρινο χαμόγελό της» και μαζί με τον Φοίβο Δεληβοριά τη «Χαλασιά μου» κι άλλο ένα ηπειρώτικο τραγούδι που έχει διασκευάσει ο Χουλιαράς σε μια βραδιά που έκλεισε με νόστο και συγκίνηση. Ξεχωριστή παρουσία η κόρη του Σοφία Χουλιαρά, με τον σύντροφό της και τον μόλις τριών μηνών γιο τους, Μάρκο.

[email protected]

 
Ιnfo: Αίθουσα Τέχνης «αντί», Αντίπαρος, τηλ. 22840 61544. Διάρκεια έκθεσης έως 9 Αυγούστου. Ακολουθούν: Ζωγραφική της Βούλας Πριόβολου (10-19/8). Γλυπτική και σχέδια του Στέλιου Γκίκα (20-30/8). Φωτογραφία του Πλάτωνα Ριβέλλη (31/8-15/9).