Ο πληθωρισμός της ευρωζώνης υποχώρησε τον Μάρτιο στο 0,5% και ο πρόεδρος της ΕΚΤ σκέφτεται να εφαρμόσει αμφιλεγόμενα μέτρα «ποσοτικής χαλάρωσης», όπως η αγορά ομολόγων. Το ΔΝΤ και ο ΟΟΣΑ κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για αποπληθωρισμό
Του Μπάμπη Μιχάλη
Την αμφιλεγόμενη «ποσοτική χαλάρωση» και άλλα αντισυμβατικά μέτρα νομισματικής πολιτικής σκέφτεται πλέον η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ως αντίδοτο στην αναμενόμενη παρατεταμένη περίοδο χαμηλού πληθωρισμού, ενώ ΔΝΤ και ΟΟΣΑ κρούουν εκ νέου τoν κώδωνα για τον κίνδυνο αποπληθωρισμού στην ευρωζώνη.
Ο πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, αποκάλυψε χθες -μετά την απόφαση διατήρησης των βασικών επιτοκίων στο 0,25%- ότι το Δ.Σ. της τράπεζας συζήτησε διάφορα αντισυμβατικά εργαλεία, μεταξύ αυτών και την αγορά ομολόγων και άλλων τίτλων (ποσοτική χαλάρωση).
Τα εργαλεία
Είπε ακόμη ότι το Δ.Σ. της τράπεζας δεσμεύτηκε ομόφωνα στη χρήση αυτών των εργαλείων, όχι μόνο προκειμένου να αντιμετωπίσει τον αποπληθωρισμό (που δεν αναμένει) αλλά και μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλού πληθωρισμού.
Ο πληθωρισμός της ευρωζώνης υποχώρησε τον Μάρτιο στο 0,5%, το χαμηλότερο επίπεδο από το 2009 όταν η οικονομία βρισκόταν σε βαθιά ύφεση. Παρότι ο χαμηλός πληθωρισμός δεν ισοδυναμεί με αποπληθωρισμό, έχει εξίσου καταστροφικές επιπτώσεις.
Το ΔΝΤ υπογραμμίζει σε πρόσφατη μελέτη του ότι όταν ο πληθωρισμός υποχωρεί, οι δανειολήπτες πληρώνουν μεγαλύτερο τόκο για τα δάνειά τους.
Το κόστος εξυπηρέτησης ενός δανείου γίνεται ακριβότερο για επιχειρήσεις, ιδιώτες και κυβερνήσεις – ειδικά υπερχρεωμένων χωρών της ευρωζώνης όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Ετσι χθες, η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ζήτησε ακόμη μεγαλύτερη νομισματική χαλάρωση, μεταξύ άλλων και με τη λήψη αντισυμβατικών μέτρων.
Οι Γερμανοί
Ο χθεσινός υπαινιγμός του Ντράγκι για ποσοτική χαλάρωση έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δήλωση του προέδρου της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γενς Βάιντμαν, ότι η ΕΚΤ εξετάζει την αγορά κρατικών ομολόγων χωρών της ευρωζώνης και υψηλής διαβάθμισης τίτλων του ιδιωτικού τομέα.
Ο τελευταίος όπως και η χώρα του ήταν κάθετα αντίθετοι στο ενδεχόμενο μιας τέτοιας προοπτικής, ενώ σε αντίθεση με τις Fed, Τράπεζα της Αγγλίας και Τράπεζα της Ιαπωνίας, η ΕΚΤ είναι η μοναδική από τις 4 μεγάλες κεντρικές τράπεζες του πλανήτη που αντιστάθηκε ώς σήμερα στην ποσοτική χαλάρωση.
Πάντως, ο Ντράγκι είπε χθες ότι μια τέτοια επιλογή θα πρέπει να σχεδιαστεί προσεκτικά, αφού σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όπου η οικονομία στηρίζεται στις κεφαλαιαγορές, στην ευρωζώνη τον ρόλο αυτό έχουν οι τράπεζες.
Η δήλωση έκανε κάποιους αναλυτές να μιλήσουν για μπλόφα. Ανεξαρτήτως πάντως του τι έχει στο μυαλό του ο κεντρικός τραπεζίτης, ο ΟΟΣΑ υπενθύμισε με έκθεσή του χθες ότι Ελλάδα, Κύπρος και Ισπανία εμφανίζουν ήδη αρνητικό πληθωρισμό και προειδοποίησε ότι όσο η οικονομική δραστηριότητα παραμένει αδύναμη στην ευρωζώνη, ο κίνδυνος διολίσθησης σε αποπληθωρισμό θα αυξάνεται.
Ο ΟΟΣΑ επέκρινε μάλιστα την εμμονή στη δημοσιονομική πειθαρχία και τις περικοπές δαπανών και συνέστησε στην ΕΚΤ τη διατήρηση των επιτοκίων κοντά στο 0% και τη λήψη επιπρόσθετων αντισυμβατικών μέτρων αν χρειαστεί.
Οι προβλέψεις
Επί της ουσίας τώρα, οι προβλέψεις του ΔΝΤ -σε κεφάλαιο της εξαμηνιαίας έκθεσης World Economic Outlook, που έδωσε τμηματικά χθες στη δημοσιότητα- για διατήρηση των επιτοκίων και του κόστους δανεισμού παγκοσμίως για πολλά χρόνια ακόμη σε χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα προκαλούν τρόμο. Υποδηλώνουν διατήρηση του σημερινού χαμηλού πληθωρισμού και της χαμηλής οικονομικής ανάπτυξης στον πλανήτη, μαζική ανεργία και φτώχεια.
Προβλήματα στα οποία κανένα από τα αντισυμβατικά μέτρα νομισματικής πολιτικής -μαζί και η ποσοτική χαλάρωση- που εφάρμοσαν η Fed, η Τράπεζα της Αγγλίας και η Τράπεζα της Ιαπωνίας νωρίτερα δεν κατάφερε να δώσει οριστική λύση.