Του Γιώργου Σταματόπουλου
Είναι λυπηρό, αλλά κάθε άνθρωπος έχει να εξομολογηθεί τον τελευταίο καιρό και από μια ιστορία κατάθλιψης, από την πιο μικρή σε ένταση έως εκείνη που οδηγεί στην εγκεφαλική εξασθένηση του νευρώνα. Καταναλώνονται απίστευτες ποσότητες ψυχοκατασταλτικών, νευροανασχετικών, ηρεμιστικών και άλλων χαπιών. Η ανεργία, η απόλυση από την εργασία, η αδυναμία αποπληρωμής των όλο και διογκούμενων χρεών, η αποδιάρθρωση των οικογενειών και, τέλος, η πείνα τρελαίνουν τον άνθρωπο, τον οδηγούν σε άλλο, ξένο για τη φυσιολογία, διανοητικό και ψυχικό επίπεδο.
Δεν χωράνε λόγια παρηγοριάς, προτάσεις διαλόγου ή φιλίας, δεν βοηθά η ανάγνωση βιβλίων και εφημερίδων, μήτε η παρακολούθηση θεατρικών παραστάσεων, συναυλιών και λοιπών πολιτιστικών εκδηλώσεων. Ετσι μου λένε όσοι κατάφεραν και ξέφυγαν από την κατάθλιψη που τους περιέζωσε σε κάποια αδύναμη ώρα τους, η οποία έως και σε αυτοκτονική τάση τους οδήγησε. Είναι πολύ σοβαρό το ζήτημα για να το δούμε επιδερμικά ή να το αγνοήσουμε. Η κακή ώρα καιροφυλαχτεί για τον καθένα που δεν είναι οπλισμένος με σθένος και απαντοχή, που χάνει τη διάθεση και την πνευματική υποχρέωση να πει το Ναι στη Ζωή. Η αλήθεια είναι ότι πολύ δύσκολα παραμένει κάποιος ακέραιος με όλα αυτά τα αλλοπρόσαλλα, με όλη αυτή τη βία του φασισμού, τη βία της κυβέρνησης, να μας καθιστούν κλινικά καθηλωμένους.
Φαντάζει εκ των ων ουκ άνευ να διατηρήσουμε την υγεία σώματος πρωτίστως και πνεύματος, αφού ομονοήσουμε ότι αποφασιστικής σημασίας για την τύχη μας (και για την κουλτούρα μας) είναι η φυσιολογία, η σωστή θέση είναι το σώμα (να αφήσουμε την ψυχή για αργότερα). Λένε ότι ο Ιούλιος Καίσαρας, για να υπερνικήσει την ασθενικότητα και τους πονοκεφάλους του, επιδιδόταν σε απίστευτες πορείες και αναζητούσε τον πιο απλό τρόπο ζωής: μακρά παραμονή στην ύπαιθρο, σωματικό κάματο σε μόνιμη βάση, ύπνο το μεσημέρι. Ας είναι λοιπόν το φαγητό μας, το ποτό μας και το τσιγάρο μας ήσυχα· λιτά, καταδεκτικά, ελαφρά, ευγενικά, μακριά από την απληστία, τη βουλιμία, τον κορεσμό· αυτά που φαίνονται ευτελή είναι πολύτιμα και άφθονα, με λίγη υπομονή όλοι μπορούμε να τα αποκτήσουμε. Αυτό συμβαδίζει με την επιλογή καλής παρέας, έναν τόπο διαμονής που αγαπάμε, έναν τρόπο ενδυμασίας απλό και χρηστικό. Και ίσως τότε αυτή η ανάγκη να επιβιώσουμε μας οδηγήσει και στην ανακάλυψη του καλού γούστου. Να φανεί δηλαδή ότι προτιμάμε το κάλλος και όχι το όφελος, γιατί πολύ τις έχουμε αντιστρέψει τούτες τις έννοιες, με τόσα καταναλωτικά και αντιαισθητικά που μας περιτριγυρίζουν. Να θυμηθούμε ότι η γεύση είναι πολιτισμικό, κληρονομικό αγαθό, ενσωματωμένο στη συλλογική συνείδηση (δεν μεγάλωσαν με χαβιάρι και σούσι οι πρόγονοι αλλά με ταπεινό ελαιόλαδο, φρέσκα κρόμμυα και αποξηραμένα και λοιπά ευτελή…).
Ισως έτσι νικηθούν η συνήθεια, η νωθρότητα, η κατατονία που, όντως, οδηγούν στην κατάθλιψη. Να καθαγιάσουμε το γίγνεσθαι και αναπτύσσεσθαι της απλότητας, να αυτοεπιβεβαιωθεί η χαρά της ζωής (που προϋποθέτει τον πόνο, ναι, πόνοι της γέννας, αλλά χαρά σημαίνει θέληση για ζωή). Να πεισθούμε ότι το βούλεσθαι για ζωή είναι και δύνασθαι. Ευκαιρία να συναντιόμαστε στους περιπάτους, στους οποίους θα αποδυθούμε, στο κέντρο της Αθήνας. Να σταλεί στον αγύριστο η κατάθλιψη καθώς και εκείνοι που γεωργώνουν το έδαφός της για να ευδοκιμήσει.
