Του Γιώργου Σταματόπουλου
Φίλος δήμαρχος υποστηρίζει, φανατικά σχεδόν, σε συζητήσεις μας ότι μόνη ελπίδα του πολίτη είναι η Τοπική Αυτοδιοίκηση. «Και σ' αυτήν της την καλλικρατική μετάλλαξη;» ερωτώ και απαντά αβίαστα «ναι». Ο δήμος είναι το αποκούμπι του κάθε κατατρεγμένου, ειδικά όταν είναι ακομμάτιστος (ο δήμος). Προσφέρει εργασία, έστω και για λίγους μήνες, ανακουφίζει κάπως τους χειμαζόμενους, δίνει τροφή και στέγη σε αδέσποτους, εκπεσμένους οικονομικά και κοινωνικά. Δεν είμαι βέβαιος για όλα αυτά. Είναι αλήθεια πάντως ότι υπάρχουν δημοτικά κτίρια ακατοίκητα, ανεκμετάλλευτα, που έχουν αύρα εγκατάλειψης και ερημίας. Θα μπορούσαν με λίγα κονδύλια να βελτιωθούν, να σουλουπωθούν και να γίνουν κέντρα στέγασης πολλών ανθρώπων που ξαφνικά βρέθηκαν κυριολεκτικά στον δρόμο. Είναι μια οικονομική «ένεση» που δεν επιφέρει την ίαση, ανοίγει, όμως, δρόμους για μια άλλη, μονιμότερη ματιά στην πάσχουσα κοινωνία. Επιφέρει αλλαγές στον τρόπο σκέψης των τοπικών αρχόντων και κατά συνέπεια διαφορετική, πιο ανθρωπιστική άσκηση εξουσίας.
Η δομή των δήμων είναι ίδια με αυτή της κεντρικής εξουσίας βεβαίως, αλλά αυτό δεν αναιρεί την ελπίδα ότι μπορούν να λειτουργήσουν δημοκρατικότερα, έστω και μέσα από τον πολυπλόκαμο, γραφειοκρατικό και λαβυρινθώδη μηχανισμό τους. Για να συμβούν αυτά τα ελάχιστα ανακουφιστικά, απαιτείται μια απόφαση και μια συμφωνία αιρετών με την ίδια την κοινωνία, έστω σιωπηρή, για το πώς θα γίνει αυτή η συμφωνία πράξη, ξεκινώντας από τις ευπαθείς ομάδες. Χρειάζεται επίσης οι αιρετοί να κατεβάσουν λίγο τη μύτη τους και να αντιληφθούν ότι οι παλιές μέρες της οίησης, της διαπλοκής και του πλουτισμού έχουν παρέλθει, ότι σήμερα είναι ο καιρός της συμπάθειας και της αλληλεγγύης, ότι προέχει η συνοχή της κοινωνίας, η επιβίωση. Με χαμηλό κόστος μπορούν να γίνουν σπουδαία πράγματα. Τα κοινωνικά φαρμακεία, παντοπωλεία, φροντιστήρια, οι πολιτιστικές εκδηλώσεις είναι μια αρχή που μπορεί να αλλάξει τη «φιλοσοφία» πολλών για τη διακυβέρνηση και γενικότερα την επικοινωνία. Είναι μια ευνοϊκή για όλους εποχή να πετάξουν, αφού το ξεριζώσουν πρώτα, το έως τούδε πολιτικό συνειδητό και να αναμετρηθούν με άλλες έννοιες, όπως π.χ. την κατανόηση, τον σεβασμό, την ολιγάρκεια. Ολα αυτά δεν είναι ανέφικτα ούτε σημαίνουν πως έτσι αφήνουμε ελεύθερο το πεδίο να ξεσαλώσει η αδίστακτη αγορά· είναι, αντίθετα, μια μορφή άμυνας στη διάρκεια της οποίας οι αμυνόμενοι (η κοινωνία και οι δήμοι) έρχονται σ' επαφή με τις δυνατότητες που έχουν οι «κάτω» να ζήσουν μόνοι τους, να αντιληφθούν το αυτεξούσιόν τους.
Δεν συμμερίζομαι τον «φανατισμό» του φίλου δημάρχου, βλέπω εντούτοις ότι θα μπορούσε να έχει δίκιο εάν αποφάσιζαν οι δήμαρχοι και οι συνεργάτες τους να ανοίξουν εντελώς τις πόρτες (και τα κονδύλια…) και να μπουν όλοι μέσα στην καρδιά του προβλήματος. Σε συνδυασμό με τα αναφυόμενα κινήματα εναλλακτικής διαβίωσης, οι δήμοι μπορούν να παίξουν έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναπτέρωση της επιβίωσης και της επιθυμίας ταυτόχρονα. Μικρή προσπάθεια συμφιλίωσης χρειάζεται, να γίνει έστω μια αρχή, έστω με σπασμένες λέξεις, έστω με τραυλίσματα και ψιθύρους (μακριά από κραυγές…).
