Των Κώστα Τσάβαλου- Μάριου Χριστοδούλου

Είναι βαρύ το τίμημα που πλήρωσαν και πληρώνουν οι Ελληνες φορολογούμενοι στον βωμό της δημοσιονομικής προσαρμογής και της επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων. Η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) αναγνώρισε χθες και επισήμως την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013, παράλληλα όμως ανακοίνωσε απογοητευτικά στοιχεία για την πορεία του δημοσίου χρέους και του ΑΕΠ, παρά τις θυσίες των Ελλήνων πολιτών.

Ο στόχος της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος με κάθε κόστος οδήγησε την κοινωνία στα όριά της: η ανεργία από το 9,5% του εργατικού δυναμικού το 2009 εκτοξεύθηκε στο 27,5% το 2013, το ΑΕΠ της χώρας βυθίστηκε στα 182 δισ. ευρώ από 231 δισ. ευρώ, το χρέος έφθασε στα 319 δισ. ευρώ (στο 175,1% του ΑΕΠ) από 299,6 δισ. ευρώ (παρά το «κούρεμα» και την επαναγορά ομολόγων που προηγήθηκε), ενώ η ελληνική οικονομία για έξι χρόνια τώρα παραμένει στο τούνελ της ύφεσης (-3,8% το 2013).

Το πλεόνασμα υπάρχει και με τη «βούλα» της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (3,8 δισ. ευρώ κατά Eurostat ή 1,5 δισ. ευρώ με τους μνημονικούς υπολογισμούς).

Η διαφορά στους υπολογισμούς μεταξύ Eurostat και τρόικας είναι ότι στη μεθοδολογία των εκπροσώπων των δανειστών δεν λαμβάνονται υπόψη ή αντιμετωπίζονται διαφορετικά μια σειρά από δαπάνες και έσοδα. Για παράδειγμα, τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις, οι δαπάνες σχετικά με συναλλαγές για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, καθώς και τα έσοδα από μεταφορές ποσών που συνδέονται με εισοδήματα των εθνικών κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης, τα οποία προέρχονται από την κατοχή ελληνικών ομολόγων στα επενδυτικά χαρτοφυλάκιά τους.

Το κόστος των τραπεζών

Ωστόσο, δεν μπορούν να αγνοηθούν ορισμένοι παράμετροι όπως το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, το οποίο έφθασε στα 23,109 δισ. ευρώ για το 2013 περιλαμβανομένης της επίπτωσης των τραπεζών, η οποία υπολογίζεται στα 19,272 δισ. ευρώ. Δηλαδή το έλλειμμα βρίσκεται ουσιαστικά στα επίπεδα του 2009, αν υπολογιστεί το κόστος διάσωσης των συστημικών τραπεζών, το οποίο βαρύνει το χρέος και συνεπώς τους Ελληνες φορολογούμενους.

Η επιβάρυνση του χρέους με τα περίπου 40 δισ. ευρώ που κόστισε -μέχρι τώρα- η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών σε συνθήκες ύφεσης το καθιστούν μη βιώσιμο.

Το μόνο θετικό στοιχείο της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος είναι ότι ανοίγει ο δρόμος για την αναζήτηση ρεαλιστικών λύσεων για την οριστική τακτοποίηση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Οπως δήλωσε ο υπουργός αναπληρωτής Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, το πρωτογενές πλεόνασμα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης της χώρας, για τη διανομή «κοινωνικού μερίσματος» (που έχει ήδη αποφασιστεί και δρομολογηθεί) και για τη σταδιακή αποκατάσταση της πρόσβασης στις αγορές που έγινε, ήδη, με επιτυχία.

Στο Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου του 2012 είχε συμφωνηθεί ότι «όταν η Ελλάδα φτάσει σε ετήσιο πρωτογενές πλεόνασμα, όπως προβλέπεται στο παρόν μνημόνιο, και υπό την προϋπόθεση της πλήρους εφαρμογής όλων των όρων που περιέχονται στο πρόγραμμα», τότε η Ευρωζώνη θα εξετάσει την ανάγκη λήψης νέων μέτρων για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους.

Σήμερα συνεδριάζει το Euroworking Group (EWG – προπαρασκευαστική ομάδα του Εurogroup) για να διαπιστώσει την κατάσταση στην οποία βρίσκεται το ελληνικό πρόγραμμα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου και των διάφορων ρυθμίσεων που ακολούθησαν σε άλλα νομοσχέδια, η Ελλάδα έχει εκπληρώσει άνω του 90% των υποχρεώσεων που είχε αναλάβει με το Μνημόνιο.

Αν κριθεί ότι το πρόγραμμα εφαρμόζεται κανονικά, το EWG θα ανάψει το «πράσινο φως» για την εκταμίευση της πρώτης υποδόσης από την Ευρωζώνη ύψους 6,3 δισ. ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, ο εκπρόσωπος της Ελλάδας στο EWG και πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, Π. Τσακλόγλου, θα θέσει το θέμα του χρέους, ενώ ταυτόχρονα θα παρουσιάσει στους ομολόγους του και το αναπτυξιακό σχέδιο της Ελλάδας για την επόμενη 10ετία.

Επισήμως, η ελληνική κυβέρνηση θα θέσει το ζήτημα του χρέους στο Eurogroup της 5ης Μαΐου από τον υπουργό Οικονομικών, Γ. Στουρνάρα. Στην ίδια συνεδρίαση, ο κ. Στουρνάρας θα παρουσιάσει και το πλήρες αναπτυξιακό σχέδιο. Θα προηγηθεί δε η κατάθεση και ψήφιση από τη Βουλή του επικαιροποιημένου Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2015-2018.

Αλλάζει η μοιρασιά

Η επίσημη ανακοίνωση της Eurostat για το ακριβές ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος αλλάζει και τον τρόπο που αυτό θα κατανεμηθεί, καθώς είναι μικρότερο από το αρχικά αναμενόμενο (1,5 δισ. ευρώ αντί για περίπου 3 περίπου δισ. ευρώ, που είχε προαναγγείλει ο πρωθυπουργός).

Τελικώς, για την αποπληρωμή του χρέους δεν θα διατεθεί 1 δισ. ευρώ, αλλά 450 εκατ. ευρώ, ενώ για το κοινωνικό μέρισμα δεν αλλάζει ο σχεδιασμός για την διάθεση 525 εκατ. ευρώ.

Το 1 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου θα διατεθεί από τα δανεικά των 3 δισ. ευρώ μέσω της δημοπρασίας πενταετών ομολόγων που έγινε.

Από το πλεόνασμα θα χρηματοδοτηθεί και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.

……………………………………………………………………………………………………………………

Ευκλείδης Τσακαλωτός: Δεν λύνεται το πρόβλημα του χρέους

«Οι “άθλοι” οικοδομήθηκαν και θα συνεχίσουν να στηρίζονται πάνω σε απίστευτες θυσίες του ελληνικού λαού και την κατάρρευση του οικονομικού και κοινωνικού ιστού» επισήμανε ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, αρμόδιος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ για τα οικονομικά. Σχολιάζοντας τις ανακοινώσεις της Eurostat προέβλεψε ότι «θα συνεχιστεί η πολιτική των χαμηλών μισθών και συντάξεων, η φορολογική αδικία και η περαιτέρω αποδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους», ενώ σημείωσε ότι, ούτως ή άλλως, το πρωτογενές πλεόνασμα «δεν λύνει το πρόβλημα της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους».