Σε μελέτη του Κοινωνικού Πολυκέντρου της ΑΔΕΔΥ αποτυπώνεται πρωτοφανής οικονομική αιμορραγία των ΟΤΑ, αντικατάσταση του προσωπικού τους από φτηνά εργατικά χέρια αλλά και αναγκαστική εκχώρηση δημόσιων υπηρεσιών σε ιδιώτες
Του Στέργιου Ζιαμπάκα
Δραματικά συμπεράσματα εξάγονται από τη μελέτη του Κοινωνικού Πολυκέντρου της ΑΔΕΔΥ, η οποία διεξήχθη έπειτα από πρόταση της ΠΟΕ-ΟΤΑ και εστιάζει στην «Τοπική Αυτοδιοίκηση: Οικονομική κατάσταση, εκχώρηση αρμοδιοτήτων, επιπτώσεις στο ανθρώπινο δυναμικό και στα δημόσια αγαθά». Στη μελέτη αποτυπώνεται η πρωτοφανής οικονομική «αιμορραγία» στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και η «αφαίμαξη» του προσωπικού της σε καιρούς μνημονίων, συνεπάγεται ότι οι ιδιώτες θα βρουν πρόσφορο έδαφος να αναλάβουν πλήθος δημόσιων υπηρεσιών εις βάρος του κοινωνικού συνόλου, ενώ ως προς τις εργασιακές σχέσεις προβλέπεται το πέρασμα «από τις πελατειακές προσλήψεις στο φτηνό εργατικό δυναμικό».
Οι επιπτώσεις της κρίσης, ως αποτέλεσμα «μνημονιακών υποχρεώσεων» και συγκεκριμένων επιλογών και πολιτικών σύμφωνα με τη μελέτη, είναι κυρίως αισθητές στη χρηματοδότηση των δήμων, στην οικονομική τους αυτοτέλεια και στους συνεχείς δημοσιονομικούς ελέγχους, καθώς και σε όλα τα θέματα που αφορούν το προσωπικό τους. «Αρα και στην παροχή υπηρεσιών-κατασκευή υποδομών (τοπικά δημόσια αγαθά), με αποτέλεσμα τη διοικητική και λειτουργική τους υποβάθμιση, παρά τις επιταγές του άρθρου 102 του Συντάγματος και τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας (Ν.1850/89)» συμπεραίνεται.
Πρωτοφανείς περικοπές
Η αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζει τα τελευταία τέσσερα χρόνια πρωτοφανή περικοπή κρατικών επιχορηγήσεων, ύψους 60%, ενώ το «πολυδιαφημισμένο» ΕΣΠΑ χαρακτηρίζεται περιορισμένων δυνατοτήτων ως προς το να συμβάλει στην προώθηση των τοπικών επενδύσεων και στην αναβάθμιση των υποδομών.
Αναφορικά με το προσωπικό, οι δημοτικοί υπάλληλοι μειώθηκαν κατά 10.768 άτομα την τριετία 2011-2013 (-12%), ενώ εκτιμάται ότι οι αποχωρήσεις εντός του 2014 θα ανέλθουν σε 2.366. «Στο πλαίσιο της συνολικής υποβάθμισης της αυτοδιοίκησης προωθούνται τα τελευταία χρόνια νέες μορφές ευέλικτων εργασιακών σχέσεων, με αιτιολογία την άμεση αντιμετώπιση της ανεργίας και την επίκληση κεϊνσιανών πολιτικών» αναφέρει η μελέτη, περιγράφοντας πώς η ευελιξία αυτή έχει πάρει δύο μορφές: τα διάφορα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας και τις κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις (ΚΟΙΝΣΕΠ). Με τα προγράμματα, σημειώνεται, θεσμοθετήθηκε μία κατηγορία εργαζομένων με ελάχιστη αμοιβή και δικαιώματα, η οποία καλύπτει πρόχειρα ορισμένες τρέχουσες ανάγκες. «Τελικά η κοινωφελής εργασία θα υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τις διάφορες κατηγορίες έκτακτου προσωπικού, για τις οποίες άλλωστε προβλέπεται η συνεχής μείωσή τους». Οι ΚΟΙΝΣΕΠ, κατά τη μελέτη, «αποτελούν κλασικό παράδειγμα διαστρέβλωσης της συνεταιριστικής ιδέας και μορφή υποκατάστασης των δημοτικών υπηρεσιών».
Η παραπάνω απελπιστική οικονομική κατάσταση, σε συνδυασμό με τη μείωση του προσωπικού (συνταξιοδοτήσεις, απολύσεις, διαθεσιμότητες, απαγόρευση των προσλήψεων) δημιουργούν, όπως τονίζει η μελέτη, πρόσφορο έδαφος για να αποσυρθούν οι δήμοι από δραστηριότητες που δεν μπορούν πλέον να χρηματοδοτήσουν (π.χ. Βοήθεια στο σπίτι, ΚΔΑΠ, αθλητικά και πολιτιστικά προγράμματα). Προφανώς θα υπάρξουν δυσμενείς επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες. Εναλλακτικά οι δήμοι θα πρέπει να μειώσουν την ποσότητα των παρεχομένων υπηρεσιών ή και να υποβαθμίσουν την ποιότητά τους. Ορισμένοι δήμοι εκτιμάται ότι θα επιχειρήσουν να αυξήσουν την οικονομική συνεισφορά των κατοίκων στα προγράμματα αυτά, αλλά η συνεχιζόμενη κοινωνικο-οικονομική κρίση θα οδηγήσει πολλούς πολίτες σε αδυναμία καταβολής της. Ακόμη, δήμοι θα κληθούν να ελαχιστοποιήσουν τη συντήρηση των υποδομών, με δυσμενείς επιπτώσεις στην οικονομική κατάσταση της περιοχής τους και δυσχεραίνοντας τις όποιες προοπτικές ανάκαμψης, ή να εκχωρήσουν αρμοδιότητες, όχι για να ασκηθούν πιο αποτελεσματικά, αλλά γιατί αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στην άσκησή τους (π.χ. καθαριότητα). Προβλέπει επίσης ότι δήμοι θα κληθούν να παραχωρήσουν περιουσιακά τους στοιχεία που αδυνατούν να αξιοποιήσουν (π.χ. ακίνητα, φυσικοί πόροι).
Εύκολο κέρδος
«Αξιοποιώντας, παράλληλα, τη δημοσιονομική στενότητα οι κυβερνώντες προετοιμάζουν το έδαφος για την περαιτέρω μετάθεση στους μηχανισμούς της αγοράς μιας σειράς υπηρεσιών, ιδίως στους δήμους, είτε αυτών που σήμερα διατηρούνται στη ζωή χάρη σε ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις, όπως η φύλαξη παιδιών, η προστασία ηλικιωμένων κ.ά., είτε αυτών που παρουσιάζουν ευκαιρίες για εύκολο κέρδος, όπως η διαχείριση των απορριμμάτων, η παροχή νερού κ.ά.» αναφέρει η μελέτη.
Ως αποτέλεσμα προβλέπεται δραματική αύξηση του κόστους όλων αυτών των υπηρεσιών για τους πολίτες, με παράλληλη υποβάθμιση της ποιότητάς τους, γεγονός που δεν προβάλλεται στην κοινή γνώμη. «Σιωπή επικρατεί άλλωστε και ως προς τις κυρίαρχες σήμερα τάσεις στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες (βλέπε κυρίως Γερμανία και Βρετανία), που δεν είναι άλλες από την επανα-δημοτικοποίηση υπηρεσιών οι οποίες ιδιωτικοποιήθηκαν κατά το παρελθόν με ολέθρια αποτελέσματα για τις υποδομές, τον καταναλωτή και τον φορολογούμενο» τονίζει το Κοινωνικό Πολυκέντρο της ΑΔΕΔΥ.
