Της Ιωάννας Σωτήρχου
«Να με προσέχεις» ήταν το σύνθημα στο διαφημιστικό πανό έξω από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Δεν αναφερόταν στα ράκη που ήταν ξαπλωμένα στα σκαλιά με γυμνό ακόμη το μπράτσο τους. Αφορούσε τη χρήση προφυλακτικών…
Μέσα στο Πνευματικό Κέντρο, η προχθεσινοβραδινή συζήτηση αφορούσε ακόμη μία κρίση, αυτή τη φορά στον σωφρονισμό, στο πλαίσιο των κρίσιμων σεμιναρίων. Δεν ήταν μόνο οι διαπιστώσεις για το από χρόνια χρεοκοπημένο σύστημα, που έχει ξεχειλώσει τόσο ώστε περιλαμβάνει ακόμη και άτομα που δεν έχουν διαπράξει κανένα έγκλημα, όπως οι μετανάστες. Πέρα από τον υπερπληθυσμό -σε φυλακές χωρητικότητας σχεδόν 9.200 κρατουμένων συνωστίζονται περισσότεροι από 14.000, χώρια όσοι κρατούνται σε αστυνομικά τμήματα, τμήματα μεταγωγών και στα διάφορα στρατόπεδα, ουπς λάθος, «κέντρα φιλοξενίας» κατ' εφαρμογή του «Ξένιου Δία». Δεν είναι καν ότι οι συνθήκες κράτησης στηλιτεύονται από ευρωπαϊκές επιτροπές ως συστηματική, διαρκής και θεμελιώδης παραβίαση των δικαιωμάτων των κρατουμένων που φτάνουν πια να αγγίζουν τα όρια της απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Είναι ότι πλέον διευρύνονται η αστυνόμευση και η καταστολή, αγγίζοντας έναν μεγαλύτερο αριθμό πολιτών που κινδυνεύει να εμπλακεί στο ποινικό σύστημα, όπως είναι αυτοί που δεν καταφέρνουν να πληρώσουν φόρους. Το ότι μεγάλος αριθμός κρατουμένων είναι αλλοδαποί, ίσως εξηγεί το μειωμένο κοινωνικό ενδιαφέρον για το θέμα. Πόσω μάλλον τη στιγμή που οι πτυχιούχοι είναι άνεργοι, το ναυάγιο της επανένταξης δεν γίνεται καν θέμα κι ας αποτελούν το υλικό προς στρατολόγηση από το οργανωμένο έγκλημα οι άνθρωποι που θα βγουν από τη φυλακή και δεν θα έχουν δυνατότητα επιβίωσης. Οι συνιστώσες της προδιαγεγραμμένης αποτυχίας αναλύθηκαν σε βάθος από τους πανεπιστημιακούς Νίκο Παρασκευόπουλο, Σοφία Βιδάλη και Νίκο Κουλούρη.
Περιγράφοντας τη σύγχρονη δυστοπία, ο Ν. Παρασκευόπουλος μίλησε για τη μετατόπιση σε μια περίοδο όπου η δυσλειτουργία γίνεται η κανονικότητα, για μια ζωή εξαθλιωμένη όπου δεν έχει σημασία αν είσαι ή όχι φυλακή. Αφησε ένα παράθυρο ανοιχτό: «στο κράτος δικαίου» ως οδηγό για τις ταραγμένες εποχές που διανύουμε. Φεύγοντας από το πνευματικό κέντρο και αντικρίζοντας την εικόνα που περιγράψαμε εισαγωγικά, ήταν σαν τα λόγια του καθηγητή να έπαιρναν σάρκα και οστά.
Οπως παρατήρησε και η Σ. Βιδάλη, οι επιλογές είναι συγκεκριμένες, μεταξύ του «συντηρητικού» μοντέλου (νέες φυλακές κ.λπ.) και του «προοδευτικού» (ευρεία αποποινικοποίηση, ενίσχυση εναλλακτικών ποινών κ.λπ.).
Προφανώς αυτό που αναζητείται είναι η πολιτική βούληση…
