Με το απαγορευτικό να γίνεται «λάστιχο», αφού πλοία επιτρέπεται να ταξιδεύουν με 10 και 11 Μποφόρ, και τις λιμενικές υποδομές στην πλειονότητά τους ακατάλληλες, οι καπετάνιοι αναλαμβάνουν καθημερινά… επικίνδυνες αποστολές
Της Χριστίνας Παπασταθοπούλου
Ενα συγκλονιστικό βίντεο που πριν απο περίπου ενάμιση μήνα έκανε τον γύρο του Διαδικτύου, στο οποίο αποτυπώνονταν οι προσπάθειες του καπετάνιου του επιβατηγού-οχηματαγωγού «Αδαμάντιος Κοραής» να δέσει στο λιμάνι της Ψάθης Κιμώλου κάτω από εξαιρετικά άσχημες καιρικές συνθήκες (άνεμοι 10 Μποφόρ), στάθηκε η αφορμή για να έρθει στη Βουλή το θέμα της ασφάλειας των δρομολογίων των πλοίων όταν επικρατούν αντίξοες καιρικές συνθήκες.
Ο πλοίαρχος του «Αδαμάντιος Κοραής» κατάφερε τελικά να πιάσει λιμάνι, αλλά οι σκηνές που ακολούθησαν ήταν πράγματι απίστευτες. Οι καβοδέτες με κίνδυνο της ζωής τους, καθώς τα τεράστια κύματα που έσκαγαν στον προβλήτα του ακατάλληλου λιμανιού της Κιμώλου τούς σκέπαζαν σχεδόν ολόκληρους, έδεσαν και έλυσαν κάβους, οι επιβάτες αποεπιβιβάστηκαν σχεδόν κολυμπώντας, ενώ οι λιμενικοί έκαναν τη δουλειά τους με κίνδυνο να παρασυρθούν και αυτοί από τα κύματα που στην κυριολεξία σκέπαζαν όλο τον προβλήτα.
Προβληματικά λιμάνια
Το βίντεο αυτό είχε κάνει τότε πανελλήνια αίσθηση και μάλιστα λίγες μέρες μετά η Πανελλήνια Ενωση Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΠΕΝ) με ανακοίνωσή της έδωσε συγχαρητήρια στον πλοίαρχο Ισ. Λιγνό και στο πρόσωπό του σε όλους τους πλοιάρχους που «αγωνίζονται με αντίξοες συνθήκες προκειμένου να εξυπηρετούν τα κατ' ευφημισμόν λιμάνια των νησιών και της Στερεάς Ελλάδας, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη επικοινωνία». Επισήμανε δε ότι τα λιμάνια της χώρας έχουν επικινδυνότητες και ιδιαιτερότητες, οι οποίες καθιστούν τους πλοιάρχους «κασκαντέρ».
Παρ' όλα αυτά, και με δεδομένο το γεγονός ότι το λιμάνι του νησιού ήταν προβληματικό, τα ερωτήματα που αιωρούνταν αμέσως μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο ήταν: Γιατί έπρεπε να πραγματοποιηθεί το συγκεκριμένο δρομολόγιο κάτω από τέτοιες δυσμενείς καιρικές συνθήκες; Αφού οι άνεμοι ξεπερνούσαν τα 8 Μποφόρ, γιατί δεν επιβλήθηκε απαγορευτικό; Πότε και σε ποιες περιπτώσεις ισχύει το απαγορευτικό;
Αυτές ακριβώς τις ερωτήσεις απευθύνουν και οι 7 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ (Θ. Δρίτσας, Δ. Γάκης, Μαρία Διακάκη, Γ. Ζερδελής, Αγνή Καλογερή, Μ. Κριτσωτάκης, Ν. Συρμαλένιος) στον υπουργό Ναυτιλίας Κ. Μουσουρούλη και στην ερώτησή τους γίνεται αναφορά και σε άλλα περιστατικά που ακολούθησαν μετά την περιπέτεια του «Αδαμάντιος Κοραής», τα οποία καταγράφονται στα επίσημα δελτία Τύπου του ΥΝΑ.
Ενα από αυτά συνέβη στις 2/4/2013 με το επιβατηγό-οχηματαγωγό «Μυτιλήνη» κατά την εκτέλεση του προγραμματισμένου δρομολογίου από Βαθύ για Καρλόβασι-Φούρνους-Αγιο Κήρυκο-Εύδηλο-Σύρο-Πειραιά. Αφού αποβιβάστηκε ένας επιβάτης στον Εύδηλο Ικαρίας, ο πλοίαρχος δήλωσε αδυναμία παραμονής στο λιμάνι λόγω δυσμενών καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν στην περιοχή (11 Μποφόρ) και απέπλευσε συνεχίζοντας το δρομολόγιο για τη Σύρο. Στο λιμάνι του Εύδηλου περίμεναν για επιβίβαση και φόρτωση 31 επιβάτες, 5 Ι.Χ., τρία φορτηγά και τρία δίκυκλα.
Οι 7 βουλευτές ερωτούν ακόμα τον υπουργό: Γιατί δεν απαγορεύτηκε από τις λιμενικές αρχές ο απόπλους των πλοίων από το προηγούμενο ασφαλές λιμάνι ώστε να αποφευχθεί η εκτέλεση δρομολογίων; Αναζητήθηκαν ευθύνες και προς ποιες κατευθύνσεις για την εκτέλεση δρομολογίων με προφανή κίνδυνο για την ασφάλεια πλοίων και επιβαινόντων; Θα λάβετε μέτρα ώστε να εκλείψουν φαινόμενα εκτέλεσης δρομολογίων επιβατηγών πλοίων με δυσμενείς καιρικές συνθήκες;
Το «απαγορευτικό απόπλου» θεσπίστηκε το 1966 μετά τη ναυτική τραγωδία του οχηματαγωγού «Ηράκλειον» στη Φαλκονέρα, που απέπλευσε με ανέμους πάνω από 9 Μποφόρ ακολουθώντας τον «απόπλου κατά κρίση του πλοιάρχου» που ίσχυε μέχρι τότε, με αποτέλεσμα να υποστεί μετατόπιση φορτίου και να βυθιστεί παίρνοντας μαζί του 217 ανθρώπους. Η ισχύς του αφορούσε μόνο επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία με ελληνική σημαία και σε ελληνικές θάλασσες και επιβαλλόταν καθολικά από τις λιμενικές αρχές μέχρι και το 2005.
Τη χρονιά εκείνη, ο τότε υπουργός Ναυτιλίας Μ. Κεφαλογιάννης με απόφασή του τροποποίησε τον νόμο αφήνοντας κάποια «παραθυράκια», καθιερώνοντας έτσι το «ελαστικό απαγορευτικό». Μία από τις αλλαγές ήταν ότι ο απόπλους επιτρεπόταν και με ανέμους άνω των 9 Μποφόρ, ύστερα από υπεύθυνη δήλωση του πλοιάρχου πως θ' ακολουθήσει διαφορετική από την κανονική πορεία με μικρότερης έντασης ανέμους. Την απόφαση αυτή είχαν καταγγείλει η ΠΝΟ και διάφορα ναυτεργατικά σωματεία ζητώντας την ανάκλησή της.
Σήμερα επικρατεί ένα «θολό» τοπίο γύρω από το θέμα, καθώς όταν η ΕΜΥ εκδίδει δελτίο έκτακτων καιρικών φαινομένων με ανέμους πάνω από 8 Μποφόρ, βγαίνει μεν απαγορευτικό, αλλά, όπως έλεγαν στην «Εφ.Συν.» πηγές της ναυτιλίας, αυτό αρκετές φορές γίνεται «λάστιχο» και προσαρμόζεται κατά περίπτωση. Για τον λόγο αυτό βλέπουμε πλοία όπως το «Αδαμάντιος Κοραής» να ταξιδεύουν με 10 και 11 Μποφόρ. Θα έχει λοιπόν ενδιαφέρον η απάντηση του Κ. Μουσουρούλη στη Βουλή, μήπως μέσα από αυτήν καλθφθούν κάποια καίρια ερωτήματα.
Εφαρμογή του απαγορευτικού
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ενωσης Ναυτών Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΝΕΝ) Α. Νταλακογιώργος, μιλώντας για το θέμα στην «Εφ.Συν.», εξήγησε ότι επειδή η συζήτηση αυτή γίνεται για την Ελλάδα με τις συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες, τα συγκεκριμένα λιμάνια -που στην πλειονότητά τους είναι ακατάλληλα- αλλά και την ακτοπλοΐα των δύο ταχυτήτων (σ.σ.: πλοία αξιόπλοα και πλοία «γερασμένα»), το απαγορευτικό πρέπει να είναι καθολικό, να μην αφήνει «παράθυρα» και να εφαρμόζεται απαρέγκλιτα. «Δεν γίνεται να εφησυχάζουμε λόγω της ικανότητας των αξιωματικών μας που αντεπεξέρχονται στις δύσκολες καταστάσεις».
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε καμία άλλη χώρα δεν ισχύει το απαγορευτικό, με τη διαφορά όμως ότι οι λιμενικές υποδομές σαφώς και δεν συγκρίνονται με τις ελληνικές, όπως επίσης και η κατάσταση των πλοίων. Γιατί οι αδυναμίες που υπάρχουν στα ελληνικά λιμάνια -τις αναγνωρίζουν εξάλλου και οι υπεύθυνοι- σε συνδυασμό με τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και σε κάποιες περιπτώσεις με την κατάσταση του σκάφους, δημιουργούν ένα εκρηκτικό τοπίο ανασφάλειας για επιβάτες και πλήρωμα.
