Του Νικόλα Ζηργάνου
Ο «μαύρος χρυσός» φέρνει πιο κοντά την Τουρκία με τους Κούρδους του Ιράκ, καθώς, έπειτα από πολύχρονες διαπραγματεύσεις, δισταγμούς και πισωγυρίσματα, Αγκυρα και Ερμπίλ έκλεισαν σειρά ενεργειακών συμφωνιών οι οποίες πριν από λίγα χρόνια θα ήταν αδιανόητες.
Την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της επίσημης επίσκεψης του πρωθυπουργού της Περιφερειακής Κυβέρνησης του Ιρακινού Κουρδιστάν, Νετσιρβάν Μπαρτζανί, οι δύο πλευρές συμφώνησαν, μεταξύ άλλων, την κατασκευή ενός νέου αγωγού μεταφοράς πετρελαίου που θα ξεκινάει από το Ιρακινό Κουρδιστάν και θα καταλήγει στις μεσογειακές ακτές, στο λιμάνι του Τσεϊχάν, στην Αλεξανδρέττα και ενός αγωγού φυσικού αερίου που θα συνδεθεί με το τουρκικό δίκτυο.
Ο αγωγός πετρελαίου θα έχει τελική δυνατότητα μεταφοράς ενός εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα από κοιτάσματα που ελέγχουν, ή έχουν δικαιώματα, γίγαντες της παγκόσμιας ενεργειακής βιομηχανίας, όπως οι αμερικανικές Chevron και Exxon Mobil καθώς και η γαλλική Total. Από την τουρκική πλευρά τον πρώτο λόγο θα έχει η ημικρατική εταιρεία Turkish Energy Company (ΤΕC), η οποία ήδη έχει υπογράψει συμβόλαια συνεργασίας με τους αμερικανικούς κολοσσούς. Ο αγωγός αυτός θα κατασκευαστεί παράλληλα με τον παλαιό αγωγό μεταφοράς που συνδέει το ιρακινό δίκτυο με την Τουρκία και καταλήγει στο Τσεϊχάν, δυναμικότητας 1,6 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.
Το κατασκευαστικό κομμάτι της συμφωνίας θα είναι υπό τον έλεγχο της τουρκικής κρατικής εταιρείας BOTAS, η οποία ήδη έχει μοιράσει υποσχέσεις για χρυσοφόρα συμβόλαια σε Τούρκους υποκατασκευαστές.
Σε τελική ευθεία βρίσκεται και ο αγωγός μεταφοράς φυσικού αερίου, ο οποίος θα μπορεί να μεταφέρει έως και 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ανά έτος. Ο αγωγός αυτός είναι σχεδόν έτοιμος και συνδέει τα κοιτάσματα του Βορείου Ιράκ με το τουρκικό δίκτυο. Η συμφωνία που έκλεισαν οι Τούρκοι θα τους επιτρέπει να αγοράζουν το κουρδικό αέριο σε χαμηλή, προνομιακή τιμή, χαμηλότερη από το κόστος του αερίου προέλευσης Αζερμπαϊτζάν και Ρωσίας. Η συμφωνία, αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, αναμένεται να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη της Νοτιο-Ανατολικής Τουρκίας και του Ιρακινού Κουρδιστάν, αλλά επίσης, θα δέσει στρατηγικά τις δύο περιοχές με άγνωστες ακόμη συνέπειες για την ευρύτερη Μέση Ανατολή. Το κουρδικό φυσικό αέριο θα συμβάλει επίσης στην ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης από ρωσικές πηγές. Η ιστορική συμφωνία της Τουρκίας με τον Μπαρτζανί έχει προκαλέσει σεισμό στη Βαγδάτη, η οποία βάσει του Συντάγματος είναι η μόνη αρμόδια να πουλήσει τον «μαύρο χρυσό» στο εξωτερικό. Η κεντρική κυβέρνηση του Ιράκ διανέμει στη συνέχεια τα κέρδη στις περιφέρειες – το ποσοστό των Κούρδων είναι 17%. Με τις συμφωνίες που έκλεισαν οι Κούρδοι, γίνονται πρακτικά οικονομικά ανεξάρτητοι από τη Βαγδάτη και θέτουν τις βάσεις για ένα δικό τους κράτος.
