ΒΑΤΙΚΑΝΟ Νέο Πάπα που θα αλλάξει τα πάντα στην Αγία Eδρα αναζητά το κονκλάβιο, ο οποίος όμως να έχει και άψογο βιογραφικό, αφού σκιά στην εκλογή ρίχνει η υπόθεση του καρδινάλιου Σκόλα και οι σχέσεις του με τη Δεξιά και τη διαφθορά

Της Ελλης Πάνου

Συντηρητικοί, υπερσυντηρητικοί, προοδευτικοί και φιλελεύθεροι, όλοι συμφωνούν: η Αγία Εδρα έχει, επειγόντως, ανάγκη αλλαγής! Κι άρχισαν από χθες, στη «σφραγισμένη» από τον έξω κόσμο Καπέλα Σιστίνα, να αναζητούν τη συναίνεση στο πρόσωπο του ηγέτη-μεταρρυθμιστή που να μπορεί να οδηγήσει την ευάλωτη από τα σκάνδαλα Εκκλησία σε ένα καλύτερο, πιο «καθαρό« μέλλον.

Κι αυτό δεν θα είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Στις συναντήσεις των «πριγκίπων», πριν αρχίσει το κονκλάβιο, όλα τα θέματα τέθηκαν στο τραπέζι: από την ιστορία Vatileaks -μια υπόθεση διαφθοράς και ίντριγκας στο Βατικανό, που άγγιξε και τον Βενέδικτο- μέχρι την υπόθεση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών που τάραξε συθέμελα την Εκκλησία.

Καρδινάλιοι από την Αφρική και την Ασία επέκριναν με σφοδρότητα το πατρονάρισμα του Βατικανού και του διοικητικού μηχανισμού του -της Κουρία- προς τις τοπικές εκκλησίες. Ενας Αμερικανός καρδινάλιος επέπληξε τη γραφειοκρατία διότι «έχει επικεντρωθεί στο να εξυπηρετεί τον εαυτό της και όχι την Εκκλησία», ζητώντας διαφάνεια στα οικονομικά στοιχεία της Αγίας Εδρας με τη βοήθεια ανεξάρτητων ειδικών. Ο 80χρονος Γερμανός καρδινάλιος, Ουόλτερ Κασπάρ, τάχθηκε υπέρ μιας «ριζικής μεταρρύθμισης της Κουρία για τη δημιουργία ενός Σώματος που δεν θα φοβάται τη διαφάνεια» και μίλησε για μια Εκκλησία «με συλλογικότητα και οριζόντια διακυβέρνηση». Το ισχυρό μπλοκ των 28 Ιταλών καρδιναλίων, από την άλλη πλευρά, προσπάθησε να επικεντρωθεί στα «επιτεύγματα» της διοίκησης, παρουσιάζοντας αισιόδοξες αναφορές για τα οικονομικά του Βατικανού, που δεν έγιναν όμως δεκτές με ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Ακόμα και οι πιο υπερσυντηρητικοί δεν θέλουν πια την «παλιά» Εκκλησία.

Με λίγα λόγια λοιπόν, το κονκλάβιο ψάχνει για έναν Πάπα, που να είναι «καλός μάνατζερ» με «μεγάλη καρδιά» και να περιστοιχίζεται από νέους ανθρώπους, οι οποίοι θα βάλουν στόχο να επιδιορθώσουν και να εκσυγχρονίζουν ένα «αμαρτωλό» σύστημα. Δεν θέλει έναν σαν τον Βενέδικτο- που να βασιλεύει χωρίς να κυβερνά – ούτε κάποιον σαν τον Ιωάννη Παύλο ΙΙ- που να μην δίνει την αρμόζουσα προσοχή στα προβλήματα της Εκκλησίας. Το ιδανικό για τους καρδιναλίους – φιλελεύθερους, ακόμα και δεξιούς- είναι ένας ποντίφικας διαφορετικός, μια εξαιρετική προσωπικότητα, που να ξεχωρίζει ανάμεσα τους, αλλά να είναι κι ένας από αυτούς.

Το αποτέλεσμα της εκλογικής διαδικασίας, που άρχισε χθες, θα κρίνουν η στρατηγική των συμμαχιών- μια υψηλή, λεπτή τέχνη που ανθεί στο Βατικανό- η διπλωματία και η ίντριγκα, αφού μέχρι στιγμής κανένα από τα στρατόπεδα δεν φαίνεται να έχει καθοριστικό προβάδισμα. Οπως, οι καρδινάλιοι Βιέννης, Σόνμπορν, Ιταλίας Σκόλα και Βραζιλίας Σερέρ, που πιστεύεται ότι μπορούν να εξασφαλίσουν 40 ψήφους ο καθένας, αλλά όχι την απαραίτητη πλειοψηφία των δυο τρίτων. Όλα όμως είναι θέμα «παζαριού«.

Οι Ιταλοί μπορεί να αποδεχθούν, για παράδειγμα, τον Σερέρ, εφόσον εξασφαλίσουν το αξίωμα του υπουργού Εσωτερικών, το νούμερο δυο αξίωμα επιρροής και εξουσίας στο Βατικανό. Προς το παρόν, σχολιάζει το Spiegel, ο μόνος καρδινάλιος που έχει καταφέρει να αναδειχθεί ως το «συναισθηματικό φαβορί«, είναι ο δημοφιλής καρδινάλιος, Λουίς Τάγκλε, 55 ετών από τις Φιλιππίνες, «ο μοναδικός από τους υποψήφιους με χάρισμα σαν του Ομπάμα, αλλά που είναι όμως πολύ νέος για να γίνει ποντίφικας«. «Μπορεί οι ηγέτες της Εκκλησίας να είναι έτοιμοι για αλλαγή«, σχολιάζει το γερμανικό περιοδικό, «αλλά όχι για τόσο δραστική αλλαγή«.

Εκτός από τα πλεονεκτήματα, την εκλογή θα κρίνουν και οι σκιές στο βιογραφικό των υποψηφίων. Κανείς στο Βατικανό δεν θέλει ο νέος Προκαθήμενος της Εκκλησίας να γίνει αμέσως φύλο και φτερό από τα μέσα ενημέρωσης. Για παράδειγμα, ο Καναδός καρδινάλιος Μαρκ Ουελέτ, μπορεί να συμπεριλαμβάνεται στα φαβορί, αλλά οι πιθανότητες επιλογής του μειώθηκαν δραστικά όταν έγινε γνωστό ότι ο αδελφός του καταδικάστηκε για σεξουαλικά αδικήματα εις βάρος δυο νεαρών κοριτσιών. Ενώ για τον Καρδινάλιο Βοστώνης, Σον Ο' Μάλεϊ, πολλοί υποστηρίζουν ότι καθυστέρησε χαρακτηριστικά στη διερεύνηση των κατηγοριών σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Αρχιεπισκοπή του.

Ενας άλλος προεξάρχων μεταξύ των 115, ο Ιταλός καρδινάλιος Μιλάνου, Αντζελο Σκόλα βαρύνεται εκτός από τις δυσνόητες θεολογικές τοποθετήσεις του κι από τις πολύ στενές σχέσεις που διατηρεί με τα πολιτικά κόμματα της Δεξιάς. Και όχι μόνο. Χθες δέχτηκε κι άλλο «πλήγμα». Την ώρα που ο προεδρεύων του Κολεγίου των Καρδιναλίων ζητούσε να σταματήσουν τα πισώπλατα μαχαιρώματα και να επιδείξουν όλοι ενότητα εν όψει της εκλογής του νέου Πάπα, οι εισαγγελείς κατά του οργανωμένου εγκλήματος έκαναν εφόδους στην περιφέρεια της Λομβαρδίας -την επισκοπή του Σκόλα- ερευνώντας σπίτια, γραφεία, κλινικές και νοσοκομεία για «διαφθορά σε σχέση με διαγωνισμούς και ιατρικές προμήθειες».

Ο τομέας της Υγείας στην περιφέρεια της Λομβαρδίας είναι βασική ευθύνη των περιφερειακών αρχών και τα τελευταία 18 χρόνια διοικείται από τον Ρομπέρτο Φορμιγκόνι, παιδικό φίλο του Σκόλα και πολιτικό εκπρόσωπο της θρησκευτικής αδελφότητας «Μετάληψη και Απελευθέρωση», της οποίας ο καρδινάλιος Σκόλα θεωρείται ο πλέον διακεκριμένος θρησκευτικός της εκπρόσωπος. Η διοίκηση της Λομβαρδίας με επικεφαλής τον Φορμιγκόνι- που ανήκει στο κόμμα του Σίλβιο Μπερλουσκόνι- κατέρρευσε τον περασμένο Οκτώβριο εν μέσω κατηγοριών για κακοδιαχείριση, δωροδοκίες, υποκίνηση σε βία, διαφθορά, ακόμα και εξαγορά ψήφων της Μαφίας της Καλαβρίας. Ο ίδιος ο Φορμιγκόνι είναι ύποπτος σε υπόθεση διαφθοράς και συνωμοσίας.

Ολα λοιπόν τα σενάρια είναι πιθανά. Ο Σκόλα παραμένει φαβορί, όπως και ο Σερέρ, εάν το κονκλάβιο καταλήξει σε μη-Ευρωπαίο ποντίφικα. Και παρά την αβεβαιότητα, πολλοί πιστεύουν ότι η διαδικασία δεν θα τραβήξει εις μακρόν. Χθες, όπως αναμενόταν, ο καπνός από την καμινάδα της Καπέλα Σιστίνα ήταν μαύρος, αλλά ακόμα και τα γραφεία στοιχημάτων εκτιμούν ότι «habemus papam», το αργότερο, μέχρι το τέλος της εβδομάδας.