Του Γιώργου Σταματόπουλου Τι θα κάναμε, αλήθεια, χωρίς τους κραδασμούς της συνείδησης; Θα επαναπαυόμασταν ίσως στα φτερουγίσματα της ψυχής χωρίς ποτέ να αντιληφθούμε, όπως ο Ντοστογιέφσκι αντελήφθη π.χ., ότι ο πόνος είναι η πηγή της συνείδησης. Ποιος πόνος, όμως, ο βιολογικός ή ο πολιτικός; Κι έτσι αρχίζουν τα δύσκολα. Οι μεγάλοι μας Κυνικοί εξεδίωξαν την αυταπάτη των ιδεών και της εξουσίας, αλλά ποιος τους μνημονεύει; Εάν τυχόν κάποιος το τολμά, καταλαβαίνουμε ότι είναι ψεύτικος. Δεν το κάνει επειδή είναι τολμηρός και θέλει να βάλει στην κάθε μέρα του τη διαρκή πάλη με την εξουσία,
Περισσότερα.. »
Της Αρχοντίας Κάτσουρα Οι ενήλικοι συνήθως πράττουμε χωρίς συναίσθηση των συνεπειών των έργων μας. Βέβαια, όταν οι πράξεις μας αφορούν μόνον εμάς, αυτοί που θα θιγούμε ή θα πληγωθούμε είμαστε εμείς. Αν όμως τα έργα μας έχουν συνέπειες και προκαλούν θύματα μεταξύ των αθώων, ίσως να μην υπάρχει ενδεδειγμένος τρόπος για να εξιλεωθούμε. Οταν μάλιστα διαθέτουμε εξουσία, πολιτική ή οικονομική –ή έναν συνδυασμό των δύο, πράγμα επικίνδυνο, καθώς εύκολα διαφθείρει συνειδήσεις– και τη χρησιμοποιούμε αλόγιστα, τα πράγματα καθίστανται ακόμη πιο σοβαρά. Υστερα από τρία χρόνια εμφυλίου πολέμου στη Συρία και στην αυγή –το
Περισσότερα.. »
Της Μαργαρίτας Κουλεντιανού Τη λύπη τους εξέφρασαν ο πρόεδρος της Βουλής και ο αντιπρόεδρος της τουρκικής κυβέρνησης όταν ανακοινώθηκε ο θάνατος του 15χρονου Μπερκίν Ελβάν. Το παιδί, δεκατεσσάρων χρόνων πέρσι, χτυπήθηκε από δακρυγόνο στο πάρκο Γκεζί της Κωνσταντινούπολης. Εμεινε εννιά μήνες σε κώμα κι έσβησε την περασμένη Τρίτη. Αλλοι τον είπαν ακτιβιστή, άλλοι πάλι λένε πως δεν είχε πάει καν στη διαδήλωση· είχε βγει να πάρει ψωμί. Ολόκληρη η Τουρκία πενθεί για τον Μπερκίν, δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Χιλιάδες κόσμου, κυρίως παιδιά, ακολούθησαν την κηδεία του αδικοχαμένου μαθητή. Τα σχολεία έκλεισαν, οι πλατείες
Περισσότερα.. »
πεθαμένα παιδιά ανέβαιναν ολοένα στον ουρανό Κατέβαιναν μια στιγμή να πάρουν τους αετούς τους που τους είχαν ξεχάσει … έπεφτε χιόνι γυάλινος χαρτοπόλεμος μάτωνε τις καρδιές … Το βράδυ βγήκε το φεγγάρι αποκριάτικο γεμάτο μίσος το δέσαν και το πέταξαν στη θάλασσα μαχαιρωμένο … Μακριά σ’ έν’ άλλο κόσμο γίνηκε αυτή η αποκριά. (σερπαντίνες από την Αποκριά του Μίλτου Σαχτούρη)
Περισσότερα.. »
Της Πέπης Ρηγοπούλου Η επίσκεψη του Γερμανού προέδρου στην Ελλάδα σφραγίστηκε από τις σοφά υπολογισμένες δηλώσεις του, που από τη μία πλευρά εξέφραζαν την προσωπική θλίψη του για τις σφαγές και από την άλλη υπογράμμιζαν ότι η όποια συλλογική ευθύνη της χώρας του έχει κατ’ ουσίαν παραγραφεί, έτσι που κάθε αναφορά στο ζήτημα των γερμανικών οφειλών να θεωρείται παράκαιρη, αν όχι και εκτός των κανόνων της ευπρεπούς φιλοξενίας. Οι δηλώσεις αυτές -όπως και άλλες λιγότερο αβρές κάποιων άλλων Γερμανών επισήμων-προκλήθηκαν προφανώς από το γεγονός ότι για την ελληνική κοινωνία το θέμα παραμένει ζωντανό
Περισσότερα.. »
Της Αννας Δαμιανίδη H καλλιτέχνις Μαρίνα Αμπράμοβιτς κάθεται σε μια καρέκλα μπροστά σε ένα τραπέζι και οι επισκέπτες του μουσείου μπορούν να σταθούν απέναντί της και να την κοιτάξουν στα μάτια. Αυτή η περφόρμανς έγινε στο ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης, και πολλοί απ' όσους την κοίταξαν για λίγη ώρα στα μάτια έφευγαν κλαμένοι. Το να κοιτάς στον άλλον τα μάτια είναι ισχυρή επαφή, αν και το πιο σημαντικό είναι ο χρόνος που του δίνεις. Τα μάτια απλώς προδίδουν την ένταση της επαφής. Δεν πιστεύω ότι μπορεί να εκφράσουν περίπλοκα συναισθήματα. Πολύ συχνά δεν είναι
Περισσότερα.. »
Του Γιώργου Σταματόπουλου Είμαστε ανώριμοι ως κοινωνία να (απο)δεχτούμε την Ιστορία του τόπου όπως αυτή καταγράφεται στις δέλτους του χρόνου και των πράξεων των ανθρώπων. Δεν μπορείς να αφαιρείς μέλη από το σώμα της Ιστορίας· είμαστε υποχρεωμένοι να τη δούμε εν πλήρει αρτιότητι, με τα καλά και τα κακά της, διαφορετικά μεροληπτούμε· είτε παραμένουμε ημιμαθείς, κακεντρεχείς, ζωντόβολα, τελικά, είτε δεν έχουμε καλές σχέσεις με τη γνώση (τον λόγο, τον θύμο και λοιπά). Στην αφαίρεση μελών από το σώμα της Ιστορίας επιδίδονται τα τελευταία χρόνια οι ιστορικοί «διανοούμενοι» της Δεξιάς. Προχωρούν μάλιστα σε τεχνητές προσθαφαιρέσεις
Περισσότερα.. »
Της Αρχοντίας Κάτσουρα Στις δύσκολες εποχές, όπως η σημερινή, αλλά και κάποιες παλαιότερες, πιθανόν δυσκολότερες, όπως η δικτατορία, η Κατοχή ή ο Εμφύλιος, ο καθένας αναζητεί κάπου να πιαστεί, ένα σημείο αναφοράς, κάποιον να του πάρει τον φόβο, ώστε να μπορέσει να αντέξει. Και αν αντέξει, να δώσει μια μάχη για να κερδίσει τα χαμένα και τα αυτονόητα για τη ζωή και την αξιοπρέπεια, τη δική του και των γύρω του. Κάποτε, οι χαλεποί καιροί «γεννούν» ήρωες, ανθρώπους που, με όπλο μια ιδέα και ίσως βαθύ ανθρωπισμό, υπερβαίνουν τον εαυτό τους, τις μικροπρέπειες του
Περισσότερα.. »
Της Μαργαρίτας Κουλεντιανού Δεν είναι γιορτή το Σάββατο 8 Μαρτίου, που «γιορτάζεται» η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Οι περισσότεροι, όμως, ακόμα και σήμερα, γιορτή το θεωρούν, έτσι τουλάχιστον θα βγει κερδισμένη η συμπαθής τάξη των ανθοπωλών, καθώς πολλοί άντρες –σύζυγοι κυρίως– θα αγοράσουν λουλούδια για τις γυναίκες τους. Στον απόηχο της γιορτής θα σβήσουν και οι κραυγές αγωνίας που (ψιλο)ακούστηκαν τις τελευταίες μέρες. Στην Ευρώπη των φώτων και του πολιτισμού, οι γυναίκες συνεχίζουν να αμείβονται χειρότερα από τους άνδρες για την ίδια δουλειά, ενώ μία στις τέσσερις γυναίκες έχει υπάρξει θύμα βίας, συχνά ενδοοικογενειακής
Περισσότερα.. »
Της Βένας Γεωργακοπούλου Ομολογώ ότι σε έναν βαθμό τον καταλαβαίνω τον Κουφοντίνα. Ξέρεις τι είναι να περνάς το υπόλοιπον του βίου σου (ελπίζω, δηλαδή) σε ένα κελί και σε ένα προαύλιο; Και να το 'χει σκάσει κι ένας τροφαντούλης σύντροφός σου, ενώ εσύ, στιλάκι πράγμα και αρχηγός, να κόβεις βόλτες πάνω-κάτω, πάνω-κάτω; Αν δεν ξαναζήσεις με τη φαντασία σου τις περιπέτειες της νεότητάς σου, να περάσει η ώρα, θα λαλήσεις. Κι όταν, μάλιστα, έχεις σκοτώσει ανθρώπους, έχεις πετάξει χειροβομβίδες, έχεις τέλος πάντων διαπρέψει σε κόλπα καουμπόικα στα δρομάκια της Αθήνας, ένας λόγος παραπάνω να
Περισσότερα.. »
Της Πέπης Ρηγοπούλου Κριμαία, Γιάλτα 1945: Το τραπέζι ήταν στρωμένο με ασημικά που είχε εξασφαλίσει ο δαιμόνιος Γιώργος Κωστάκης, οδηγός σε ξένη πρεσβεία και συλλέκτης των «φορμαλιστών» ζωγράφων, των Ρώσων δηλαδή πρωτοπόρων όπως έγιναν αργότερα γνωστοί, που επί Στάλιν ήταν υπό διωγμό. Βασικό έδεσμα στο τραπέζι αυτό δεν ήταν η ίδρυση του ΟΗΕ, αλλά μια κυνική μοιρασιά του κόσμου που δεν έφτασε σε γνώση των ενδιαφερομένων λαών. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν σε πρώτη γραμμή και οι Ελληνες που, αγνοώντας την, έσπευσαν να φάνε το κεφάλι τους στον Εμφύλιο. Λέγεται ότι η μοιρασιά αυτή καταγράφηκε
Περισσότερα.. »
Της Αννας Δαμιανίδη Μοιάζει δύσκολο να καταλάβουμε τι ακριβώς συμβαίνει στην Ουκρανία, αν και η στρατιωτική εισβολή μάλλον είναι κάτι ξεκάθαρο και πόσες ερμηνείες πια να δώσεις; Μαζεύω σχεδόν άθελά μου μακροσκελή ξενόγλωσσα άρθρα κι αναρωτιέμαι αν θα καθίσω να τα διαβάσω. Θέλω βέβαια να καταλάβω τι γίνεται, αλλά πόσο πολύ το θέλω; Θυμάμαι μια άλλη δύσκολη να την κατανοήσεις κατάσταση, κάμποσα χρόνια πριν. Θυμάμαι ένα βράδυ στην τηλεόραση να βλέπουμε τρομερές σκηνές με χωρικούς που έφευγαν από τα χωριά τους κακήν κακώς, ενώ πίσω τους σηκώνονταν μαύροι καπνοί από τα καμένα τους
Περισσότερα.. »
Της Αρχοντίας Κάτσουρα Οι δάσκαλοι και οι καθηγητές, χωρίς αμφιβολία, μπορούν να έχουν σημαντική επίδραση στη διαμόρφωση ενός παιδιού, μέσω της καλλιέργειας του πνεύματος, της μετάδοσης της γνώσης, αλλά και του τρόπου ζωής και συμπεριφοράς. Θυμάμαι κι εγώ έναν καθηγητή, αλλά όχι ακριβώς με αυτόν τον τρόπο. Κάθε χρόνο τέτοια εποχή, την Παρασκευή πριν από την Καθαρά Δευτέρα, στα σχολεία διοργανώνονται αποκριάτικα πάρτι, όπου τα παιδιά μασκαρεύονται, με αγοραστές στολές ή αυτοσχέδιες –που συνήθως είναι και οι πιο αστείες– και γλεντούν. Στην τρυφερή ηλικία των πρώτων γυμνασιακών χρόνων, στο μάθημα των θρησκευτικών, μια
Περισσότερα.. »Του Θωμά Τσαλαπάτη Θυμάσαι πότε κατάλαβες πως έφτασε η κρίση; Δεν ήταν τα δελτία, οι τίτλοι, οι πολιτικές δηλώσεις. Ηταν αυτό το καθημερινό που ένιωσες να μετακινείται. Ελαφρά στην αρχή κι ύστερα λίγο ακόμη, μετατοπίσεις να ενώνονται, να φτιάχνουν μια στροφή και ύστερα μια παύση. Ηταν τα πρώτα μαγαζιά στη γειτονιά που έκλεισαν, οι πρώτοι απολυμένοι, ήταν τα όρνια που αγόραζαν χρυσό, τα μαγαζιά με τα hot dog που πλήθαιναν (ποτέ δεν καταλάβαμε γιατί), η προσφορά στην τυρόπιτα και στον καφέ. Γέμισαν οι δρόμοι πιάτσες ταξί. Σκαρφαλωμένες πρόχειρα σε όποιο πεζοδρόμιο, ευθείες κίτρινες
Περισσότερα.. »
© 2026 Εφημερίδα των Συντακτών | ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
